Azərbaycan, Bakı, 13 sentyabr / Trend , müxbir U.Sadıqova, T.Cəfərov/ Ağ Ev əsas qüvvələrini İraqdan Əfqanıstana daşımaq və Bağdad ilə təhlükəsizlik barədə müqavilənin imzalanma prosesini sürəkləndirməklə, Əfqanıstanda aparılan yeddi illik antiterror əməliyyatlarda kiçik qələbə əldə etmək istəyir.
"Buna əsas səbəb amerikalıların Əfqanıstanda apardığı əməliyyatlarda qələbə qazana bilməməsidir. Buna görə ehtimal olnur ki, ABŞ Əfqanıstanda qoşunları artırmaqla burada və qonşu ərazilərdə aparıdığ hərbi əməliyyatlarda irəliləyiş əldə edəcək", - deyə telefonla Trend -a Britaniyanın Durham Universitetinin (The University of Durham) Yaxın Şərq üzrə mütəxəssisi Kristofer Devidson (Christopher Davidson) bildirib.
BBC saytının verdiyi xəbərə görə, Ağ Ev rəhbəri Corc Buş bazar ertəsi İraqdakı hərbi məntəqələrdən səkkiz min Amerika əsgərinin çıxarılaraq ABŞ-ın Əfqanıstandakı bazalarında, həmçinin sərhədyanı mətqələrədə yerləşdirilməsi barədə bəyanat verib. Buş həmçinin Bağdad ilə təhlükəsizlik müqaviləsinin imzalanması prosesini sürətləndirmək və onu ABŞ-dakı prezident seçkilərinədək imzalamaq niyyətində olduğunu bildirib.
ABŞ İraq ilə müqayisədə Əfqanıstanda terrorçulara qarşı apardığı hərbi əməliyyatlarda məğlubiyyətə və iri maliyyə itkilərinə məruz qalır. Bir çox amerimkalı hərbi ekspertlərin hesablamalarına görə, Əfqanıstandakı antiterror əməliyyatlar təqribən 50 mlrd. dollara başa gəlib.
BMT, digər Avropa ölkələri, o cümlədən Rusiya sülhməramlılarının sayının artırılmasına baxmayaraq, Əfqanıstanda və Pakistanla sərhəd rayonlarda vəziyyət aşağı hərbi potensial səbəbindən hələ də Taliban hərəkatının nəzarəti alındadır.
Əfqanıstan Müdafiə Nazirliyinin mətbuat katibi, general Zahir Əziminin sözlərinə görə, əcnəbi qoşunlar hökumət müstəqil olaraq terror hücumlarına cavab vermək iqtidarında olan yaxşı silahlı orduya malik olmayınca ölkədə qalacaq. O hesab edir ki, buna görə ölkədə ABŞ kontingentinin artırılması Əfqanıstandakı vəziyyətə müsbət təsir göstərəcək, həmçinin qonşu ölkələr ilə sərhəd rayonlarda da vəziyyətin stabilləşməsinə yardım edəcək.
"Qonşu ölkələr - Pakistan və İran dərk etməlidir ki, əcnəbi qoşunların Əfqanıstanda olması - müvəqqəti xarakter daşıyır", - deyə Trend -a cümə günü Kabildən telefonla Əzimi bildirib.
O əlavə edib ki, yerli hakimiyyət Əfqanıstan əsgərlərinin kifayət qədər hazır olmaması səbəbindən xarici qoşunların regionda hərbi əməliyyatları müstəqil olaraq aparmasından narahatdır. Buna görə də ölkədə nə qədər xarici qüvvə, o cümlədən Amerika kontingeti olarsa, bir o qədər vəziyyət stabil olar.
Vaşinqton ilə Bağdad arasında yeni müqavilə Amerika əsgərlərinin təqribən 80 faizinin İraqdan çıxarılmasına, İraqda hərbi kontingentin qalma müddətinin uzadılmasına, həmçinin İraq HHQ üzərində tam nəzarəti ələ almağa imkan verəcək.
Müstəqil İraq eksperti Saleh Kaabinin sözlərinə görə, hərbi kontingentin sayının azaldılması bu müqavilənin imzalanması prosesinin sürətləndirilməsinə yönəldilib.
"ABŞ İraq xalqının bu sənədə qarşı olduğunu bildiyi üçün, İraq hökuməti və xalqına bunun ölkədə stabillik və təhlükəsizliyin zəmanəti olacağını sübut etməyə can atır", - deyə cümə günü Bağdaddan Trend -a Kaabi bildirib.
Avropalı ekspert Devidsonun fikrincə, bu müqavilənin olmaması İraqın inkişafının ləngiməsinə səbəb olur, buna görə də Bağdad bu sənədsiz keçinə bilməyəcək.
"Aydındır ki, bu müqavilədən sonra ABŞ irimiqyaslı əməliyyatlar aparmayacaq, lakin Amerika qoşunlarının ölkədə olması stabilliyə yardım edir", - deyə Devidson bildirib.
İraq eksperti Kaabinin fikrincə, İraq xalqı ABŞ hərbi qüvvələrinin müharibə dövründə kəskin zəifləməsindən xəbərdardır, buna görə ABŞ-ın iki cəbhədə - İraq və Əfqanıstanda eyni zamanda müharibə aparmaq üçün gücü yoxdur.
ABŞ İraqda Səddam Hüseyn hökumətinə qarşı hərbi əməliyyatlara 2003-cü ilin mart ayından başlayıb. Bunda məqsəd kütləvi qırğın silahları ehtiyatlarının məhv edilməsi idi ki, nəticədə bu öz təsdiqini tapmadı. PRAYM-TASS-ın verdiyi xəbərə görə, ABŞ Müdafiə Nazirliyinin məlumatına əsasən, beş il ərzində İraqda aparılan müharibə nəticəsində Pentaqon 3988 əsgər və zabit itirib. Həlak olan dinc əhalinin sayı isə ziddiyyət təşkil edir. "Lancet" tibb jurnalı alimlər qrupunun yeni araşdırmasını açıqlayıb və buna əsasən, həlak olan İraq sakinlərinin sayı təqribən 655 min nəfər təşkil edib.
"Ölkədə ABŞ qüvvələrinin azaldılması İraq hökumətinə tədricən ABŞ nəzarətindən çıxmaq və müstəqil yerli siyasət aparmaq imkanı verə bilər", - deyə Kaabi bildirib.
Məqalə müəllifi iləəlaqə ünvanı - [email protected]
