Bakı. Trend:
Müasir dünyada rəqabət üstünlüyünü müəyyən edən əsas amillərdən biri rəqəmsal texnologiyaların inkişaf səviyyəsidir. Bu gün dövlətlərin iqtisadi dayanıqlığı, milli təhlükəsizliyi, idarəetmənin səmərəliliyi və vətəndaşlara təqdim olunan xidmətlərin keyfiyyəti rəqəmsallaşma prosesinin dərinliyindən birbaşa asılıdır.
Azərbaycan da Prezident İlham Əliyevin müəyyən etdiyi inkişaf strategiyasına uyğun olaraq bu istiqamətdə ardıcıl və sistemli addımlar atır. Son dövrdə qəbul edilən qərarlar, yaradılan yeni institusional mexanizmlər və təsdiqlənən strateji sənədlər göstərir ki, ölkə rəqəmsal iqtisadiyyata keçidi sürətləndirməklə regionun texnoloji liderlərindən birinə çevrilməyi hədəfləyir.
Vahid idarəetmə modeli rəqəmsal inkişafın əsas təminatıdır
2026-cı ilin fevralında Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən müşavirədə qəbul edilən qərarlar rəqəmsal inkişaf sahəsində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Həmin qərarların davamı kimi Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf Şurasının yaradılması dövlət siyasətinin vahid platformada əlaqələndirilməsi, müxtəlif qurumlar arasında koordinasiyanın gücləndirilməsi və innovasiya əsaslı iqtisadi modelə keçidin sürətləndirilməsi baxımından mühüm institusional mexanizm formalaşdırdı.
Bu yanaşmanın davamı olaraq Prezident İlham Əliyevin 27 fevral 2026-cı il tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilən “Azərbaycan Respublikasında rəqəmsal inkişafın sürətləndirilməsinə dair 2026-2028-ci illər üçün Fəaliyyət Planı” ölkənin qarşıdakı 3 il ərzində texnoloji inkişafını təmin edəcək kompleks tədbirləri və strateji hədəfləri özündə birləşdirir. Sənəd yalnız ayrı-ayrı layihələrin icrasını deyil, bütövlükdə dövlət idarəçiliyinin yeni mərhələyə keçidini nəzərdə tutur.
Rəqəmsallaşma iqtisadi inkişaf strategiyasının ayrılmaz hissəsinə çevrilir
Fəaliyyət Planının qarşıya qoyduğu məqsədlər yalnız texnologiyaların tətbiqi ilə məhdudlaşmır. Burada əsas hədəflərdən biri dövlət idarəçiliyinin daha çevik və səmərəli model əsasında qurulmasıdır. Bununla yanaşı, Azərbaycanın beynəlxalq reytinqlərdə mövqeyinin daha da yüksəldilməsi və rəqəmsal iqtisadiyyatın ÜDM-də payının artırılması prioritet istiqamətlər sırasında yer alır.
Sənəd ölkədə artıq qəbul edilmiş strateji sənədlərlə tam uyğunlaşdırılıb. Belə ki, Fəaliyyət Planı İnformasiya Təhlükəsizliyi və Kibertəhlükəsizlik Strategiyası, Rəqəmsal İnkişaf Konsepsiyası və Süni İntellekt Strategiyası çərçivəsində müəyyən edilən məqsədlərin həyata keçirilməsini təmin edən konkret icra mexanizmlərini özündə ehtiva edir. Bununla da dövlətin rəqəmsal inkişaf siyasəti vahid konseptual çərçivədə idarə olunur və müxtəlif istiqamətlər üzrə paralel deyil, qarşılıqlı əlaqəli fəaliyyət modeli formalaşdırılır.
Dörd əsas istiqamət üzrə kompleks transformasiya
Yeni Fəaliyyət Planının strukturu da Azərbaycanın uzunmüddətli inkişaf prioritetlərini əks etdirir. Burada əsas fəaliyyət sahələri rəqəmsallaşma, süni intellekt, innovasiya ekosisteminin inkişafı və kibertəhlükəsizlik kimi müəyyənləşdirilib. Bu istiqamətlərin hər biri ölkənin gələcək rəqabət qabiliyyətinin artırılması baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.
Eyni zamanda sənədin uğurlu icrası üçün zəruri hesab olunan infrastrukturun inkişafı, tənzimləmə mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi, insan kapitalının gücləndirilməsi və idarəetmə modelinin modernləşdirilməsi də əsas dəstək sütunları kimi müəyyən edilib. Bu yanaşma onu göstərir ki, rəqəmsal transformasiya yalnız texniki yenilənmə deyil, dövlət idarəçiliyinin bütün komponentlərini əhatə edən sistemli dəyişiklik prosesidir.
Dövlət qurumlarında məsuliyyət mexanizmi gücləndirilir
Rəqəmsal transformasiya yalnız strateji sənədlərin qəbulu ilə yekunlaşmır. Bu istiqamətdə qəbul edilən qərarların effektiv icrası məqsədilə ölkə başçısının tapşırığı əsasında dövlət qurumlarında rəqəmsallaşma təşəbbüslərinə rəhbərlik edəcək rəhbər müavini səviyyəsində məsul şəxslər müəyyənləşdirilib.
Bu mexanizm hər bir dövlət qurumunun rəqəmsal inkişaf prosesində konkret məsuliyyət daşımasını təmin etməklə yanaşı, qərarların operativ icrasına və vahid koordinasiyanın formalaşdırılmasına xidmət edir.
Rəqəmsal İnkişaf Şurasının ilk iclası yeni mərhələnin yol xəritəsini müəyyənləşdirdi
Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf Şurasının 29 iyun 2026-cı il tarixində keçirilən ilk iclası ölkənin rəqəmsal inkişaf strategiyasının praktiki icrasına start verən mühüm hadisələrdən biri oldu. Şuranın sədri, Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın sədrliyi ilə baş tutan iclasda əsas diqqət “Azərbaycan Respublikasında rəqəmsal inkişafın sürətləndirilməsinə dair 2026–2028-ci illər üçün Fəaliyyət Planı”nın icra vəziyyətinə, rəqəmsal inkişaf sahəsində qanunvericilik islahatlarına və təhsil sisteminin rəqəmsallaşdırılması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlərə yönəldildi.
İclas zamanı vurğulandı ki, Fəaliyyət Planının həyata keçirilməsi Şuranın əsas fəaliyyət istiqamətini təşkil edir. Prioritetlər sırasında dövlət idarəçiliyində rəqəmsallaşmanın genişləndirilməsi, süni intellekt texnologiyalarının tətbiqi, kibertəhlükəsizlik sisteminin gücləndirilməsi, innovasiya ekosisteminin inkişaf etdirilməsi, eləcə də investisiyaların və startapların dəstəklənməsi xüsusi yer tutur. Eyni zamanda bildirildi ki, süni intellekt sahəsində qəbul edilən bütün qərarlar Azərbaycanın milli maraqları və uzunmüddətli strateji hədəfləri nəzərə alınmaqla formalaşdırılmalıdır.
Rəqəmsal dövlət modelinin əsas sütunları formalaşdırılır
Rəqəmsal inkişaf və nəqliyyat naziri Rəşad Nəbiyevin təqdim etdiyi məlumatlar göstərir ki, 2026-2028-ci illər üçün Fəaliyyət Planı artıq praktiki icra mərhələsinə qədəm qoyub. Həyata keçirilən tədbirlər bir-birindən ayrı layihələr deyil, vahid rəqəmsal ekosistemin formalaşdırılmasına xidmət edən qarşılıqlı əlaqəli təşəbbüslərdir.
Bu çərçivədə dövlət qurumları üzrə Yol Xəritələrinin hazırlanması, Milli Məlumat Hövzəsinin yaradılması, dövlət informasiya sistemlərinin Hökumət Buluduna miqrasiyası, “mygov” platformasının imkanlarının genişləndirilməsi, süni intellekt əsaslı həllərin tətbiqi və milli kibertəhlükəsizlik infrastrukturunun formalaşdırılması istiqamətində ardıcıl işlər həyata keçirilir. Bu layihələrin hər biri dövlət xidmətlərinin daha çevik, təhlükəsiz və vətəndaşyönümlü şəkildə təqdim edilməsinə hesablanıb.
Xüsusilə Milli Məlumat Hövzəsinin yaradılması dövlət informasiya resurslarının inteqrasiyasını sürətləndirərək məlumat mübadiləsinin keyfiyyətini artıracaq, Hökumət Buluduna keçid isə informasiya sistemlərinin etibarlılığını və dayanıqlığını gücləndirəcək. Eyni zamanda “mygov” platformasının funksionallığının genişləndirilməsi vətəndaşların dövlət xidmətlərinə çıxış imkanlarını daha da sadələşdirəcək.
Qanunvericilik bazasının yenilənməsi innovasiya mühitini gücləndirəcək
Rəqəmsal transformasiya yalnız texnoloji yeniliklərlə məhdudlaşmır. Bu prosesin uğurlu davamı üçün müasir hüquqi çərçivənin formalaşdırılması da vacib şərtlərdən biridir. Məhz buna görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının İqtisadi məsələlər və innovativ inkişaf siyasəti şöbəsinin müdiri Şahmar Mövsümov bildirib ki, Rəqəmsal İnkişaf Şurasının prioritetlərinə uyğun olaraq rəqəmsal inkişaf istiqamətində genişmiqyaslı qanunvericilik islahatları hazırlanır.
Hazırlanan hüquqi mexanizmlər innovasiya fəaliyyətinin genişlənməsinə, rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafına və yeni texnologiyaların tətbiqi üçün əlverişli hüquqi mühitin formalaşdırılmasına xidmət edir. Bu islahatların hazırlanmasında qabaqcıl beynəlxalq təcrübədən istifadə olunması Azərbaycanın qlobal rəqəmsal iqtisadiyyata inteqrasiyasını sürətləndirəcək mühüm amillərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Belə yanaşma həm yerli innovasiya ekosisteminin gücləndirilməsinə, həm də xarici investisiyalar üçün daha əlverişli hüquqi mühitin yaradılmasına şərait yaradır. Müasir qanunvericilik bazası olmadan rəqəmsal iqtisadiyyatın tam potensialını reallaşdırmaq mümkün deyil və həyata keçirilən islahatlar məhz bu boşluğu aradan qaldırmağa hesablanıb.
Rəqəmsal gələcəyin əsas təminatı insan kapitalıdır
Texnologiyaların inkişafı yalnız infrastrukturun yenilənməsi ilə məhdudlaşmır. Bu sahədə uğurun əsas şərtlərindən biri rəqəmsal bacarıqlara malik insan resurslarının formalaşdırılmasıdır. Məhz buna görə təhsil sisteminin rəqəmsal transformasiyası dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi müəyyənləşdirilib.
Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayevin təqdim etdiyi məlumatlar göstərir ki, təhsil sahəsində rəqəmsallaşma prosesi sistemli şəkildə davam etdirilir. Bu istiqamətdə “Rəqəmsal məktəb” layihəsinin həyata keçirilməsi, elektron təhsil xidmətlərinin genişləndirilməsi və tədris prosesinin rəqəmsal transformasiyası üzrə görülən işlər gələcəyin insan kapitalının formalaşdırılmasına xidmət edir.
Bununla yanaşı, “Rəqəmsal bacarıqlar” və “STEAM Azərbaycan” layihələri vasitəsilə şagirdlərin müasir texnologiyalar üzrə bilik və bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi prioritet istiqamətlərdən biri kimi müəyyən olunub. Bu təşəbbüslər yalnız yeni nəsildə rəqəmsal savadlılığın artırılmasına deyil, eyni zamanda gələcək əmək bazarının tələblərinə cavab verən peşəkar kadr potensialının formalaşdırılmasına xidmət edir.
Azərbaycan rəqəmsal inkişafın regional mərkəzinə çevrilmək hədəfini reallaşdırır
Son dövrdə qəbul edilən qərarlar göstərir ki, Azərbaycan rəqəmsallaşmanı ayrı-ayrı layihələrin icrası kimi deyil, dövlətin uzunmüddətli inkişaf strategiyasının ayrılmaz hissəsi kimi qiymətləndirir. 2026-2028-ci illər üçün Fəaliyyət Planı, Rəqəmsal İnkişaf Şurasının fəaliyyəti, dövlət idarəçiliyində koordinasiyanın gücləndirilməsi, süni intellekt və kibertəhlükəsizlik sahəsində həyata keçirilən tədbirlər, innovasiya ekosisteminin inkişafı, hüquqi bazanın müasirləşdirilməsi və təhsil sisteminin rəqəmsal transformasiyası vahid məqsədə xidmət edir.
Bu məqsəd Azərbaycanın rəqəmsal iqtisadiyyatını daha da gücləndirmək, dövlət idarəçiliyini müasir texnologiyalar əsasında yenidən qurmaq, vətəndaşlara təqdim olunan xidmətlərin keyfiyyətini yüksəltmək, beynəlxalq rəqabət qabiliyyətini artırmaq və ölkəni regionun aparıcı innovasiya mərkəzlərindən birinə çevirməkdir.
Bütün bunlar onu göstərir ki, ölkədə strateji kurs çərçivəsində həyata keçirilən islahatlar Azərbaycanın texnoloji inkişafını yeni mərhələyə çıxarmaqla yanaşı, milli maraqlara söykənən, təhlükəsiz, dayanıqlı və innovativ dövlət modelinin formalaşdırılmasına da möhkəm zəmin yaradır.
