Yediyimiz kolbasalar necə hazırlanır? - ARAŞDIRMA

Yediyimiz kolbasalar necə hazırlanır? - ARAŞDIRMA

Bakı. İlhamə İsabalayeva - Trend:

Azərbaycanda kolbasa məmulatları istehsalı getdikcə artır.

Trend-in Dövlət Statistika Komitəsinə istinadən verdiyi məlumata görə, yalnız bu ilin yanvar-aprel ayları ərzində ölkədə 1 784,4 ton kolbasa məmulatı istehsal edilib. Bu isə ötən ilin anoloji dövrü ilə müqayisədə istehsalın 2,1 dəfə artması deməkdir.

Nəticədə bu gün piştaxtalarda alıcılara təqdim edilən kolbasaların çeşidi də artıb. Lakin bu artımla yanaşı, kolbasaların keyfiyyətinə olan şübhələr də çoxalır.

Kolbasa istehsalında qida qanından istifadəyə icazə verilir

Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Agentliyindən Trend-ə verilən məlumata görə, bişmiş kolbasalarla bağlı təsdiqlənmiş dövlət standartlarına əsasən, onların istehsalı üçün müxtəlif növlü mal, dana, qoyun, keçi, donuz və camış ətlərindən, emal edilmiş içalatdan, dondurulmuş yumurta melanjı, inək südü, kartof nişastası, buğda unu, mal piyi, baş əti, təzə balqabaq, təzə şirin bibər, Səhiyyə Nazirliyi (SN) tərəfindən istifadəsinə icazə verilən qida qanı və ya qan plazması (zərdabı), hemoqlabin preparatı, SN tərəfindən istifadəsinə icazə verilən askorbin turşusu, natrium askorbinat, qida fosfatları, hisə vermə preparatları və s. istifadə edilir.

Bişmiş kolbasaların tərkibində toksiki elementlərin, pestisidlərin və radionuklidlərin miqdarı SN tərəfindən 2010-cu ildə təsdiqlənmiş normativlərlə müəyyən edilib və müəyyənləşdirilmiş həddən yüksək olmamalıdır. Bu hədlərə uyğun olaraq, kolbasanın tərkibindəki qurğuşunun miqdarı 0,5 mq/kq, arsenin mqidarı 0,1 mq/kq, kadmuumun miqdarı 0,005 mq/kq, civənin miqdarı 0,03 kq/mq-dan yüksək olmamalıdır. Kolbasaların tərkibində antibiotiklərin ( levomisetin, tetrasklin qrupu, qrizin, basitrasin) istifadəsinə yol verilmir.

Bişmiş kolbasanın istehsalında uyğunluq sertifikatı olan, SN tərəfindən istifadəsinə icazə verilən xaricdən alınan xammal və materiallardan istifadəyə yol verilir.

İlin isti aylarında – may-sentyabr aylarında hazır məhsulda duzun kütlə payının 0,5 faiz artırılmasına yol verilir.

Agentlikdən qeyd edilib ki, lakin hazırda sahibkarlar üçün yoxlamaların aparılmasına icazə verilmədiyindən kolbasaların istehsalı zamanı dövlət standartlarına əməl olunub-olunmamasını yoxlamaq mümkün deyil.

Tələbat olarsa, kolbasaya qan əlavə edilə bilər

Kolbasaların tərkibinə qida qanları və plazmasının əlavə edilməsinə gəldikdə, Səhiyyə Nazirliyinin Respublika Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin (RGEM) Sanitar şöbəsinin müdiri Ziyəddin Kazımov Trend-ə deyib ki, hələ keçmiş SSRİ dövründə mərkəzi heyvan kəsimi yerləri mövcud idi:

“O zaman həmin yerlərdə iribuynuzlu heyvanlar kəsilərkən onların qanının istifadəsi nəzərdə tutulmuşdu. Bu qandan da müvafiq dərman preparatlarının hazırlanması üçün istifadə edilirdi. Eyni zamanda kolbasanın tərkib hissəsinə müəyyən icazə verilən həddə qan toxumaları əlavə edilirdi. Bu da müəyyən qədər onun tərkib hissəsində zülallıq səviyyəsinin artırılması və s. məqsədlər daşıyır”.

Z.Kazımov qeyd edib ki, qida qanı kolbasalara bir inqrediyent kimi qatılır. Onun istifadəsinin insana heç bir ziyanı yoxdur.

Ət və Ət Məhsulları İstehsalçıları Assosiasiyasının sədri, biologiya üzrə elmlər doktoru Fuad Qulubəyov Trend-ə bildirib ki, Azərbaycanda kolbasa istehsalçıları kolbasaya qida qanı əlavə etmirlər. Lakin istehlakçıların tələbatı olarsa, istehsalçılar bunu edə bilərlər: “Kolbasaya qanın əlavə edilməsinin heç bir ziyanı yoxdur. O, qanda hemoqlobinin miqdarının artmasına kömək edir.Qandan istifadəyə qadağa da qoyulmayıb. Sadəcə olaraq, resepturada qan daxil edilməlidir və istehsalçılar da yol verilən hədd daxilində qandan istifadə etməklə kolbasa istehsal edə bilərlər”.

Kolbasa istehsalında hansı ətlərdən istifadə edilir?

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Dövlət Baytarlıq Nəzarəti Xidmətinin (DBNX) mətbuat katibi Yolçu Xanvəli Trend-ə bildirib ki, emal müəssisələri xaricdən Azərbaycana iribuynuzlu heyvan ətləri - çamış, inək, donuz ətləri və donuz piyi, quş ətləri gətirirlər.

Bu ətlərin Azərbaycana DBNX-nin icazəsi ilə gətirildiyini deyən Y.Xanvəli qeyd edib ki, kolbasalar üçün hansı ətlərin gətirildiyi və oların idxal edildiyi ölkələr haqqında konkret olaraq söyləmək mümkün deyil. Çünki emal müəssisələrinin ət və ət məhsullarını konkret olaraq, hansı məqsəd üçün ölkəyə gətirməsi barədə DBNX-yə məlumat verilmir.

Y.Xanvəli əlavə edib ki, hazırda iribuynuzlu heyvan ətləri Azərbaycana Ukrayna, Gürcüstan və Rusiyadan, camış ətləri isə daha çox Hindistandan gətirilir.

Y.Xanvəli Azərbaycana at ətlərinin idxal edilmədiyini, emal müəssisələri üçün quş ətlərinin isə Türkiyə, Ukrayna, Braziliyadan gətirildiyini açıqlayıb.

Ətlərin keyfiyyətinə gəldikdə, Y.Xanvəli bildirib ki, Azərbaycana yalnız epizootik vəziyyətin sabit olduğu ölkələrdən heyvan ətlərinin gətirilməsinə icazə verilir.

F.Qulubəyov qeyd edib ki, Azərbaycanda kolbasa istehsalı üçün həm yerli ətlərdən, həm də xarici ölkələrdən gətirilən iribuynuzlu heyvanların ətindən istifadə edilir. Bu gün yerli istehsalçılar kolbasa istehsalı üçün mal ətindən - inək ətindən, camış ətindən, toyuq ətindən də istifadə edilir: “Əsas məsələ odur ki, kolbasanın icində onun qutusu üzərində olan reseptdəki tərkib olsun. Amma onun ət tərkibi ilə bağlı heç bir qadağa qoyulmayıb. Kolbasa istehsalı üçün inək ətindən də, çamış ətindən də istifadə edilə bilər”.

F.Qulubəyov isə bununla bağlı bildirir ki, Azərbaycanda kolbasa istehsalı ilə məşğul olan iri müəssisələr məhsulu onun üzərində olan tərkibdə hazırlayırlar və bununla bağlı heç bir problem yoxdur: “Amma kim isə evinin zirzəmisində kolbasa buraxa bilər. Belə malların tərkibində müəyyən problemlər ola bilər. Buna heç kim cavab verə bilməz. Buna görə də istehsalçı aldığı malın keyfiyyəti, hazırlanma, saxlanma şəraiti ilə maraqlanmalıdır”.

Səhiyyə Nazirliyi: Hazırda bütün istehsal olunan kolbasalara görə sahibkar məsuliyyət daşıyır

Z.Kazımov da əlavə edib ki, Azərbaycanda istehsal edilən kolbasa məmulatlarının tərkibinin standartlara uyğun olmaması, o cümlədən mal, toyuq əti adı ilə digər növ ətlərdən istifadə edilmə ilə bağlı RGEM-də hər hansı fakt yoxdur:

“Biz daha çox kolbasanın gigiyenik nöqteyi-nəzərdən laborator tədqiqatını aparırıq. Bişmiş kolbasaların (toyuq kolbasaları, “Doktorskiy kolbasalar”, vetçinalar) tərkib hissəsində əsasən kimyəvi göstəriciləri yoxlayırıq: “Yəni bunun tərkibində xörək duzunun, nişastanın miqdarını təyin edir, nəmliyini yoxlayır və buna gigiyenik rəy veririk. Kolbasanın hər birinin özünün müvafiq resepturası olmalıdır. Kolbasanın tərkibinə müxtəlf növ piy toxumaları, xörək duzu, su, dadverici maddələr, ədviyyatlar əlavə edilir. Bunlar hamısı müvafiq reseptura əsasında istehsalçı tərəfindən edilir. Kolbasanın tərkibində ətin, piyin, digər qarışıqların neçə faiz olmasına da müvafiq istehsalçının resepturası əsasında baxılır. Əgər istehsalçı resepturada kolbasaya donuz piyinin əlavə edilməsini qeyd edirsə, bu, o məmulata həmin miqdarda vurulmalıdır. Biz kolbasanın kimyəvi müayinəsini apardıqda qeyd etdiyim inqrediyentləri araşdırırıq”.

Z.Kazımov qeyd edib ki, sahibkarlar üçün yoxlamaların aparılmasına icazə verilmədiyindən RGEM 2015-ci ilin noyabr ayından istehsal sahələrində heç bir yoxlama keçirmir. Onun sözlərinə görə, əgər yoxlama keçirərək kolbasalardan müəyyən nümunələr götürsəydilər, hazırda kolbasanın tərkibinə vurulan inqrediyentlərin yol verilən həddə olub-olmaması ilə bağlı rəy verə bilərdilər: “Lakin biz indi heç bir tədqiqat aparmadığımıza görə, bu müayinələri də keçirmirik. Hazırda bütün istehsal prosesində baş verənlərə görə sahibkarın özü məsuliyyət daşıyır”.

Bakıda birmərtəbəli ev yanıb
Bakıda birmərtəbəli ev yanıb
Bakıda mənzildən kişi meyiti tapılıb
Bakıda mənzildən kişi meyiti tapılıb
Qubada 2 otaqlı ev yanıb
Qubada 2 otaqlı ev yanıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Özbəkistanda prezident seçkiləri keçirilir
Bakıda birmərtəbəli ev yanıb
Balakəndə qaydalara riayət etməyənlər cərimələnib (FOTO)
Filippin sahillərində güclü zəlzələ olub
ABŞ-da avtomobil yarışları zamanı qəza olub, ölənlər və yaralananlar var
Qazaxıstanda koronavirusa daha 1 677 nəfər yoluxub
Sorğu: Baydenin reytinqi rekord dərəcədə düşüb
Kolumbiyanın ən böyük narkokartelinin başçısı saxlanılıb
"Tesla" flaqman modellərinin qiymətini 5 min dollar artırıb
Almaniyada koronavirusa yoluxma hallarının sayı rekord dərəcədə artıb
Fransada sanitar buraxılışlara qarşı etiraz aksiyalarında 40 minə yaxın insan iştirak edib
Ferstappen "Formula-1" üzrə ABŞ Qran Prisinin təsnifatının qalibi olub
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 27 663 nəfər sağalıb
Bu gün Özbəksitanda prezident seçkiləri keçiriləcək
Çində 2,24 milyard peyvənd istifadə edilib
Azərbaycanda sərnişinlərin istifadə etdiyi əsas nəqliyyat vasitələri bunlardır
Zəfər xronikası 24 oktyabr 2020-ci il: Prezident İlham Əliyevin Fransanın “Figaro” qəzetinə müsahibəsi (FOTO/VİDEO)
44 günlük Vətən müharibəsinin xronikası: 24 oktyabr
Azərbaycanda ipoteka və istehlak kreditlərinin həcmi artıb
ABŞ-da atışma olub: 1 nəfər ölüb, 7 nəfər yaralanıb
Bakıda mənzildən kişi meyiti tapılıb
Britaniyada koronavirusa 44 mindən çox yeni yoluxma halı qeydə alınıb
Ombudsmanın faktaraşdırıcı missiyaları ilə bağlı hesabatları Frankfurt Beynəlxalq Kitab Sərgisində nümayiş etdirilir
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Prezident İlham Əliyevlə Zəngilana səfərdən fotolar paylaşıb (FOTO)
Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrdə taktiki-xüsusi təlim başa çatıb (VİDEO)
Ceyhun Bayramovun iranlı həmkarı ilə telefon danışığı baş tutub
Ərdoğan 10 ölkənin səfirini "persona non-qrata" elan etməyi tələb edib
Araik Arutyunyanın Rusiyaya səfəri yalnız şəxsi xarakter daşıyır - Azərbaycanın Rusiyadakı Səfirliyi
Qubada 2 otaqlı ev yanıb
Mingəçevir Dövlət Universitetində şəhid məzunların xatirəsinə həsr olunan anım tədbiri keçirilib (FOTO)
Aslan Aslanov: Türk dünyasının birliyinin və güclənməsinin əhəmiyyətini Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyev hələ illər öncə təkrar-təkrar vurğulayıb (FOTO)
Ermənistan: Uzaq məsafədən millətçiliyin çoxsaylı təhlükələri - Fransa jurnalı
Azərbaycanda indiyədək COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda 2 315 nəfər COVID-19-a yoluxub, 22 nəfər vəfat edib
İqtisadiyyat naziri Atlantik Şurası Millennium Liderlik Proqramının məzunlarının suallarını cavablandırıb (FOTO)
Qədim Nuh yurdu Naxçıvana nə üçün getməli? - REPORTAJ
Azərbaycan XİN Macarıstanı təbrik edib
Samuxda karantin qaydalarını pozan toy sahibi cərimələnib (FOTO)
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: Allah xalqımızı qorusun! (VİDEO)
Buster doza koronavirusa qalib gəlmək yolunda növbəti addımdır - Təyyar Eyvazov
Bərdə sakinlərindən “patı” və heroin götürülüb (FOTO)
Covid-19 pasportunu saxta yollarla əldə edən və onu satan şəxslər saxlanılıb (VİDEO)
Ekvadorda yüngül atlet güllələnib
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 125 min nəfəri keçib
Canəli Əkbərov hər zaman muğam sənətini yüksək səviyyədə təmsil edib - Polad Bülbüloğlu
Bərdə və Ağcabədidə COVİD-19-a qarşı reyd keçirilib
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Canəli Əkbərovun vəfatı ilə əlaqədar nekroloq imzalayıblar
Londonda Vətən müharibəsinin ildönümünə həsr olunmuş tədbir keçiriləcək
Hacıqabulda ictimai nəqliyyatda tibbi maska ilə bağlı reyd keçirilib
Bakıda restorana gedən koronavirus xəstəsi saxlanıldı
Şəkidə qənnadı istehsalı müəssisəsinin fəaliyyəti məhdudlaşdırılıb (FOTO)
“Naxçıvan şəhidləri” kitabının təqdimatı olub (FOTO/VİDEO)
Xızı və Şabranda COVİD-19-a qarşı tədbirlər gücləndirilib (FOTO)
Şəhid Əliyev İbrahimin doğum günü məzarı önündə qeyd olunub (FOTO)
İşğaldan azad edilmiş ərazilərə icazəsiz daxil olmaq istəyən şəxslər saxlanılıb (FOTO)
Hazırda tədavüldə olan milli valyutanın nominal strukturu beynəlxalq təcrübəyə tam uyğundur - Mərkəzi Bank
Xəzər dənizində mina aşkarlanıb (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda mobil operatorların gəlirləri açıqlanıb
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 230 minə çatır
Ötən gün toylarda 13 nəfər cərimələnib (FOTO/VİDEO)
Şəmkirdə şadlıq sarayının rəhbəri cəzalandırılıb
Ərini boğaraq öldürən qadının məhkəməsi başlayır
Bakıda 27 yaşlı qadın itkin düşüb
Bazar günü hava necə olacaq?
Türkiyə ABŞ-dan F-16-ların satın alınması proseduruna start verib - Akar
Azərbaycanda stolüstü kompüterlərin istehsalı xeyli artıb
Ermənistanla Azərbaycan arasında iki yeni sənədin imzalanması gözlənilir
Karantini pozan restoran dörd min manat cərimələndi
Müdafiə naziri Laçında keçirilən komanda-qərargah təlimini izləyib (FOTO/VİDEO)
ƏƏSMN vətəndaş müraciətlərinin sayını açıqlayıb
9 ayda ölkədə 57 partlayış olub, 9 nəfər ölüb
"YAŞAT" Fonduna daxil olan vəsaitlərin 43 faizdən çoxu şəhid və qazi ailələrinin məişət probleminə xərclənib
Qazaxıstan Xəzər dənizi ilə bağlı sənədi ratifikasiya edib
Bu il baş verən təbii hadisələrdə 2 nəfər ölüb
Bu il Azərbaycanda təbii və texnogen hadisələrin sayı artıb
Qonaq getmək istəyən koronavirus xəstəsi yolda saxlanılıb
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Hindistanda qar uçqununda 11 nəfər həlak olub
Sabirabadda yaşadığı ünvanı tərk edən COVID-19 xəstəsi saxlanılıb
Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası Azərbaycana qoyduğu investisiyanın həcmini açıqladı
Meksika Milli Tarix və Coğrafiya Akademiyasında müstəqilliyimizin bərpasının 30 illiyinə həsr edilmiş təqdimat olub (FOTO)
Bakı Kitab Mərkəzində "Xayku Xəzərin dalğalarında" respublika müsabiqəsinə yekun vurulub (FOTO)
Tayvanda 5,3 bal gücündə zəlzələ baş verib
NASA gələn il Aya ilk uçuşu planlaşdırır
Tunisdə vaksinasiya pasportları tətbiq olunacaq
Facebook-un mümkün yeni adı məlum oldu
Qətərdə futbol üzrə dünya çempionatını qəbul edəcək "Əl-Tumama" stadionu açılıb
"Rik" tropik fırtınası Meksikanın Sakit okean sahillərində yaranıb
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 30 302 nəfər sağalıb
Pakistanın şimal-şərqində iğtişaşlar zamanı üç polis əməkdaşı ölüb
Mədəniyyət Nazirliyi Canəli Əkbərovun ölümü ilə bağlı nekroloq yayıb
Gəncə sakini mənzildə halsız vəziyyətdə aşkar edilib
44 günlük Vətən müharibəsinin xronikası: 23 oktyabr
"Apple" ardıcıl doqquz ildir ki, dünyanın ən qiymətli brendi olaraq qalır
Yaponiya öz "nüvə potensialını" bərpa edəcək
Xalq artisti Canəli Əkbərov vəfat edib
ABŞ-da Əfqanıstanlı qaçqınlara yardım üçün 976 milyon dollara qədər vəsait ayrılacaq
Zəngilanın iqtisadi və turizm baxımından böyük potensialı var - ŞƏRH
Türk Dünyası (turkic.world) layihəsi İstanbulda keçirilən Türk Şurasının Media forumunda təqdim olunub (FOTO)
Azərbaycan əhalisinin banklarda nə qədər pulu var? - RƏSMİ
Bütün xəbərlər