Bakı. Trend:
Beynəlxalq İslam Ticarət Maliyyə Korporasiyası (ITFC) Azərbaycanla əməkdaşlığın növbəti mərhələsində özəl sektorun aparıcı rolu əsasında inkişafın dəstəklənməsinə üstünlük verəcək.
Bunu ITFC-nin Türkiyə və MDB ölkələri üzrə ticarət maliyyələşdirilməsi üzrə baş meneceri Anvar Niqmatov Bakıda keçirilən İslam İnkişaf Bankı Qrupunun 2026-cı il üzrə İllik Toplantıları çərçivəsində Trend-ə eksklüziv müsahibəsində bildirib.
Əməkdaşlığın növbəti mərhələsində prioritet sahələr
Niqmatov qeyd edib ki, ITFC ilə Azərbaycanın əməkdaşlığı konstruktiv xarakter daşıyır və inkişaf mərhələsindədir.
“Azərbaycan üçün maliyyələşdirmənin ümumi həcmi 103 milyon ABŞ dolları təşkil edir və yaxın illərdə bunun daha da artacağı gözlənilir. Bu günədək Azərbaycandakı fəaliyyətimiz əsasən özəl sektorun ticarət maliyyələşdirilməsinin dəstəklənməsinə və potensialın gücləndirilməsinə, xüsusilə də islam maliyyəsi sahəsinə yönəlib. Növbəti mərhələ yerli banklarla tərəfdaşlıq, kredit xətləri və sindikasiya mexanizmlərindən istifadə, həmçinin dövlət və dövlət iştiraklı qurumlarla əməkdaşlıq vasitəsilə özəl sektorun aparıcı rolu əsasında inkişafın təşviqinə yönələcək”, – deyə o bildirib.
Onun sözlərinə görə, genişləndiriləcək əsas istiqamətlər ərzaq təhlükəsizliyi, enerji, emal sənayesi və kiçik və orta sahibkarlıq olacaq. Bu istiqamətlər həm Azərbaycanın milli prioritetlərini, həm də ITFC-nin qlobal fəaliyyət portfelini əks etdirir.
“Murabaha əsaslı ticarət maliyyələşdirilməsi, akkreditivlər və onların təsdiqi, eləcə də strukturlaşdırılmış maliyyə həlləri daha böyük əhəmiyyət qazanacaq. Bu, xüsusilə Azərbaycanın islam maliyyəsinin inkişafı ilə bağlı son təşəbbüsləri fonunda aktualdır. Ticarətin asanlaşdırılması da getdikcə daha vacib rol oynayır. Ümumilikdə, məqsədimiz maliyyələşdirməni real iqtisadi inkişafla birləşdirən inteqrasiya olunmuş ticarət həllərini inkişaf etdirməkdir”, – deyə Niqmatov əlavə edib.
MDB ölkələrinin orta müddətli ticarət maliyyələşdirilməsi ehtiyacları
Niqmatov bildirib ki, MDB ölkələrinin iqtisadiyyatları təchizat zəncirlərinin yenidən qurulması və ticarət marşrutlarının dəyişməsi səbəbindən artan ticarət maliyyələşdirilməsi ehtiyacları ilə üzləşir.
Onun sözlərinə görə, maliyyə resurslarına çıxış xüsusilə KOB-lar və transsərhəd əməliyyatlar üçün əsas məhdudiyyət olaraq qalır.
“Qlobal qiymətləndirmələr göstərir ki, ticarət maliyyələşdirilməsi sahəsində ciddi boşluqlar mövcuddur və bu, xüsusilə inkişaf etməkdə olan bazarlara təsir edir. MDB regionunda əsas ehtiyaclar dövriyyə kapitalının maliyyələşdirilməsi, risklərin azaldılması alətləri və ixrac maliyyələşdirilməsi ilə bağlıdır. Eyni zamanda, ticarət infrastrukturu və logistika üçün uzunmüddətli maliyyələşdirmə çatışmazlığı müşahidə olunur. KOB-lar hələ də kifayət qədər əhatə olunmur, onların maliyyələşmə müraciətlərinin rədd olunma göstəriciləri yüksəkdir və beynəlxalq bank şəbəkələrinə çıxışları məhduddur. ITFC hökumətlər, korporasiyalar və yerli banklarla tərəfdaşlıq vasitəsilə bu boşluqların aradan qaldırılmasında mühüm imkanlar görür”, – deyə o bildirib.
Orta Dəhlizin gücləndirilməsində ITFC-nin rolu
Niqmatov qeyd edib ki, ITFC Orta Dəhliz boyunca infrastruktur layihələrinin real ticarət axınları ilə əlaqələndirilməsində katalizator rolunu oynaya bilər.
“İnfrastruktur investisiyaları vacib olsa da, şirkətlərin bu marşrutlardan istifadə edə bilməsi üçün ticarət maliyyələşdirilməsi həlledici əhəmiyyət daşıyır. ITFC kredit xətləri, sindikasiya əməliyyatları və dövriyyə kapitalı həlləri vasitəsilə buna dəstək verir. Bu alətlərin təsiri texniki yardım və ticarətin inkişafı proqramları kimi əlavə komponentlərlə daha da güclənir. İnnovativ yanaşmalar baxımından biz resursların səfərbər edilməsi, birgə maliyyələşdirmə modelləri və bəzi hallarda qarışıq maliyyələşdirmə mexanizmlərindən daha fəal istifadə edirik. Bu yanaşmalar Orta Dəhlizin kommersiya cəhətdən daha səmərəli və inklüziv olmasına, xüsusən də KOB-lar üçün imkanların genişlənməsinə kömək edə bilər”, – deyə o vurğulayıb.
Türkiyə ilə MDB ölkələri arasında ticarət əlaqələrinin gücləndirilməsi
Niqmatov bildirib ki, Turkey MDB bazarlarını qlobal təchizat zəncirləri ilə birləşdirən regional ticarət mərkəzi kimi mühüm rol oynayır.
“ITFC artıq Türkiyədə ixracyönümlü KOB-ların dəstəklənməsi üçün əhəmiyyətli həcmdə maliyyələşdirmə təqdim edib. Qarşıdakı dövrdə bank tərəfdaşlıqları vasitəsilə Türkiyə ilə MDB ölkələri arasında transsərhəd ticarət axınlarını daha da gücləndirmək niyyətindəyik. Buraya ticarət maliyyələşdirilməsi üzrə kredit xətləri, sindikasiya əməliyyatları və akkreditivlərin təsdiqi xidmətləri daxildir. Regional səviyyədə isə Trade Connect Central Asia+ (TCCA+) təşəbbüsü Türkiyə ilə region arasında əməkdaşlıq üçün mühüm platforma yaradır”, – deyə o bildirib.
Azərbaycan və MDB regionu üçün yeni proqramlar
Niqmatov vurğulayıb ki, ITFC gələcəkdə dayanıqlı inkişaf və iqtisadi artımı dəstəkləmək üçün kompleks ticarət həllərinə diqqət yetirəcək.
Bu istiqamətlərə tərəfdaş banklar vasitəsilə KOB-ların maliyyələşdirilməsinin genişləndirilməsi, potensialın artırılması proqramları, kağızsız ticarət sistemlərinin tətbiqi, təchizat zəncirlərinin səmərəliliyinin artırılması, ərzaq və enerji təchizat zəncirlərinin gücləndirilməsi daxildir.
O həmçinin qeyd edib ki, 2024-cü ildən etibarən ITFC Azərbaycanda kredit xətləri üzrə fəaliyyətini bərpa edib və özəl sektorun, xüsusilə də KOB-ların ticarət maliyyələşdirilməsi ehtiyaclarını dəstəkləmək üçün iki yerli bankla əməkdaşlıq qurub.
“ITFC Rabitabank və TuranBank banklarının hər birinə 10 milyon ABŞ dolları ayırıb. Bu vəsait KOB-ların ticarət maliyyələşdirilməsi alətlərinə çıxışını təmin etməyə yönəlib. Digər banklarla da əməkdaşlığı genişləndirməyi planlaşdırırıq ki, bu da ticarət axınlarının daha da asanlaşmasına kömək edəcək”, – deyə Niqmatov yekunlaşdırıb.
