Rusiya rublunu kim xilas edəcək?

Rusiya rublunu kim xilas edəcək?

Baş redaktorun iqtisadiyyat üzrə müavini

İlahə Məmmədli - Trend:

Rusiya rublunun qeyri-sabitliyi Azərbaycan da daxil olmaqla, MDB ölkələrinin əksəriyyətinin valyuta bazarlarına təsir edir. Rubl Azərbaycan üçün ehtiyat valyuta olmasa da, iki ölkə arasında cərəyan edən miqrasiya prosesləri sayəsində ölkədə populyarlığına görə üçüncü yeri tutur. Rusiyanın Əmək və Məşğulluq Federal Xidmətinin məlumatına əsasən, Rusiyadakı əmək miqrantlarının sayına görə Azərbaycan Ukrayna, Özbəkistan və Tacikistandan sonra dördüncü yeri tutur.

Dünən rubl uzunmüddətli çökmədən sonra ilk dəfə artdı, lakin rusiyalıların sevinci qısamüddətli oldu. İlkin olaraq rubl RF MB-nin dekabrın 16-dan əsas dərəcənin 10,5 faizdən 17 faizədək qaldırılmasına dair qərarından sonra əvvəlki gün baş verən güclü enməni bərpa etdi. Qərar son zamanlar əhəmiyyətli dərəcədə artmış devalvasiya və inflyasiya risklərini məhdudlaşdırmaq məqsədi ilə verilmişdi.

Ancaq Moskva birjasındakı hərracların nəticəsinə görə, gün ərzində avronun məzənnəsi 100 rublu ötdü, dollar isə 80 rubl oldu.

Son günlər rublun məzənnəsindəki tərəddüdlər ondan xəbər verir ki, Rusiya Mərkəzi Bankı əsas hədəfi olan rublun məzənnəsindəki enmələri yubatmağa hələ də nail olmayıb. Deməli, Rusiya iqtisadiyyatının inkişafı üçün şanslar da azalır. Heç kim iqtisadiyyatın yeni şəraitlərə uyğunlaşması üçün zaman çərçivəsini müəyyən edə bilməz. Bu arada, Qərb sanksiyaları ləğv etməyə hazırlaşmır, müvafiq olaraq Rusiya bankları qismən beynəlxalq kapital bazarlarına çıxışdan məhrum olublar, neftin qiymətləri isə hər gün azalmaqda davam edir.

Rusiyanı Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı (ŞƏT) ölkələrinin hökumət başçılarının görüşündə qəbul edilən qərar xilas edə bilər. Görüşdə regionun altı ölkəsi - Qazaxıstan, Rusiya, Çin, Tacikistan, Qırğızıstan və Özbəkistan Amerika dollarından imtina etməyə hazır olduqlarını bildirdilər.

İqtisadi müstəqilliyə əyani misal dünən Qazaxıstan və Çinin rəsmən dollardan imtina etmələri oldu. Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayevin qeyd etdiyi kimi, indi Astana və Pekin bütün qarşılıqlı hesablaşmaları milli valyutalarla aparacaqlar. İki dövlətin baş bankirləri artıq saziş imzalayıblar və hətta 200 milyard tengelik ilk müqaviləyə qol çəkilib. İki ölkə bununla da digər dövlətləri onlardan nümunə götürməyə çağırıblar.

Təşkilatın digər iştirakçılarının şübhə etməmələri və düşünmədən qazaxıstanlı həmkarlarının izi ilə getmələri üçün Çin nümayəndələri ŞƏT ölkələrinin iqtisadi layihələrinə on milyonlarla sərmayə yatıracağını vəd edib... Amma, hələlik dollarla.

Çox güman ki, bu, yola saldığımız ilin ən iri siyasi hadisəsi olacaq və ixracatçılar və idxalatçılar arasında gərginliyi azaldacaq.

Hesablaşmaların milli valyutalarla aparılması məsələsi hər il Bakıda keçirilən MDB dövlətlərinin Beynəlxalq Bank Konfransının gündəliyinə daxil edilir. Lakin, yerli ekspertlərin fikrincə, xüsusilə MDB məkanında vahid valyutada qarşılıqlı hesablaşmalara keçid hələ tezdir, çünki bunun üçün iqtisadi baza yoxdur.

Regiondakı bütün milli valyutalar, xüsusilə rubl hazırkı reallıqlara görə kifayət qədər zəifdir. Dünya iqtisadiyyatında rublun xüsusi çəkisi çox aşağıdır, elə Rusiya iqtisadiyyatının özündə dollar və avro xüsusi paya malikdirlər.

Ümumilikdə isə bu siyasi qərar ola bilər, lakin bu təşəbbüslər xalis iqtisadi məqsədəuyğunluqdan kifayət qədər uzaqdır.

Qeyd etməyə dəyər ki, rublun sərbəst üzən məzənnəyə buraxılması [noyabrın 5-dən], təbii ki, AZN/RUB valyuta məzənnəsinə də təsir etməyə başlayıb: bu dövrdə Rusiya rublu Azərbaycan manatına nisbətdə 27,9 faiz qiymətdən düşüb.

Bu, MDB ölkələrindən olan miqrantları çox acınacaqlı vəziyyətdə qoyur. Onlar ardıcıl olaraq hər ay ailələrinə minlərlə rubl vəsait göndərirlər. İndi isə rublun zəifləməsini onlar öz vətənlərində də hiss etməyə başlayıblar.

Azərbaycana pul köçürmələrinə gəldikdə, Rusiya MB-nin rəsmi statistikasına görə, 2009-2011-ci illərdə Azərbaycana bir milyard dollara yaxın vəsait köçürülüb, qeyri-rəsmi statistikaya görə isə bu məbləğ iki milyard dollar təşkil edir. Rusiya ərazisində azərbaycanlı miqrantların sayının azalması ilə əlaqədar, 2013-cü ildə Azərbaycana pul köçürmələri 600 milyon dollara yaxın təşkil edib və il ərzində qeyri-rəsmi məlumatlara görə də təxminən elə o qədərdir.

2014-cü il ərzində Rusiyadan Azərbaycana pul köçürmələrinin həcminin azalmasını bir mənbə üzrə təqib etmək olar: 11 ay ərzində Azərbaycana IBA-Express şəbəkəsindən istifadə etməklə 22,1 milyon dollar həcmində köçürmə həyata keçirilir, halbuki bütün 2013-cü il ərzində bu göstərici 55 milyon dollar həcmində olub. Bununla yanaşı köçürmələrin sayı 20 min ədəd azalıb.

"Meliorasiya və Su Təsərrüfatı"  1,26 miyon manatlıq müqavilə imzalayıb
"Meliorasiya və Su Təsərrüfatı" 1,26 miyon manatlıq müqavilə imzalayıb
"Bakı metropoliteni" tender elan edib
"Bakı metropoliteni" tender elan edib
Dövlət Neft Fondu texniki xidmət üzrə tender elan edib
Dövlət Neft Fondu texniki xidmət üzrə tender elan edib
Loading Bars
Xəbər lenti
Moskvanın hava limanlarında 20-dən artıq aviareys ləğv edilib və ya təxirə salınıb
Parisdə etiraz aksiyasında 8 polis əməkdaşı xəsarət alıb
Moskvada koronavirusdan ölənlərin sayı 9 349 nəfərə çatıb
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 645 mindən çox artıb
Bottas "Formula-1" üzrə Bəhreyn Qran Prisinin təsnifat mərhələsinin qalibi oldu
Parisdə etiraz aksiyası zamanı 22 nəfər saxlanılıb
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 427 mini keçib
Çində mədəndə partlayış olub, çox sayda ölən var
Koronavirus qripdən necə fərqlənir?
Parsidə etiraz aksiyası zamanı polislər gözyaşardıcı qazdan istifadə edib
Gürcüstanda koronavirusdan daha 37 nəfər ölüb
Türkiyə silahlarının effektivliyi Qarabağdakı son müharibə zamanı sübut edildi - Hulusi Akar
Bakıda yaşayış binasında baş verən yanğın söndürülüb (ƏLAVƏ OLUNUB)
Ermənistan müxalifəti Paşinyanın dekabrın 8-ə qədər istefaya getməsini tələb edib
Afrikada koronavirusdan ölənlərin sayı 53 min nəfəri ötüb
Prezident İlham Əliyev Xocalı soyqırımı törətmiş cəlladları da məhv etdi - Politoloq
Vətən müharibəsində qələbəyə həsr olunmuş hərbi paradın vaxtı açıqlandı - RƏSMİ (FOTO/VİDEO)
İtaliya Parlamenti Deputatlar Paltasının nümayəndə heyəti Gəncəyə səfər edib (FOTO)
Mingəçevir Dövlət Universitetinin rektoru Şahin Bayramovun Beynəlxalq Könüllülər Günü təbriki
Azərbaycan Könüllülərinin III Həmrəylik Forumu keçirilib və “İlin Könüllüsü” mükafatı qalibləri elan olunub (FOTO)
Türkiyədə 5,2 bal gücündə zəlzələ olub
Dərsliklərdə Sinqapur təcrübəsi müzakirə edilib
Latviya Azərbaycanlılarının “Azəri” Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin sədri Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
AŞF FİDE-yə müraciət ünvanlayıb
Qarabağ səmalarında Azərbaycan bayrağı dalğalanır - Ərdoğan
Sumqayıtda karantin qaydalarını pozaraq fəaliyyət göstərən tədris müəssisəsi aşkarlanıb (FOTO/VİDEO)
Kəlbəcərin sonsuz gözəlliyi (FOTO/VİDEO)
Prezidentə yazırlar: Siz Azərbaycan xalqına dayaqsınız
Mingəçevir Dövlət Universitetində turizm mövzusuna həsr olunan birgə layihənin IV modul təlimi keçirilib (FOTO)
İranın sabiq vitse-prezidenti həbs edildi
Ceyhun Bayramov və Sergey Lavrov arasında telefon danışığı olub
Bu şəhər və rayonlarda sərtləşdirilmiş xüsusi karantin rejiminin müddəti uzadıldı
Azərbaycanda 4323 nəfər COVID-19-a yoluxub, 2180 nəfər sağalıb, 42 nəfər vəfat edib
“The New York Times” qəzetində Ağdamın Çıraqlı kəndi barədə məqalə dərc edilib
"Qarabağ"ın daha 5 futbolçusunda koronavirus aşkarlandı
İraq Türkmən Cəbhəsinin sədri Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Müdafiə Nazirliyinin nəzdində sutka ərzində fasiləsiz qaynar telefon xətləri fəaliyyət göstərir
Yerevanda növbəti etiraz aksiyası başlayıb
Polşada fermerlər traktorlarla yolu bağladı
AzəriMed QSC-nin əməkdaşı İlkin Ağakişiyev şəhidlik zirvəsinə ucaldı
Diaspor rəhbəri niderlandlı antropoloqa tarixi faktlara əsaslanan tutarlı cavab verib
Ermənilər terrorçunu Xudavəng monastırına rəhbər təyin etmişdilər - Rusiya KİV
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 50 min nəfəri keçdi
"Napoli"nin stadionuna Maradonanın adı verilib
Belarus portalında Azərbaycanın Vətən müharibəsində Zəfər qazanması barədə məqalə dərc edilib
RİİB-in təşəbbüsü ilə Könüllülər himni hazırlanıb (VİDEO)
Koronavirus xəstəsi ictimai yerdə saxlanılıb (FOTO)
Alban-udin xristian provaslav icmasının sədr müavini Xudavəng monastırına vaiz təyin olunub
50 gün idi itkin düşən gənc şəhid kimi qayıtdı (FOTO)
Gəncədə dezinfeksiya aparılıb (FOTO)
6 şəhər və rayonda şəhid ailələri və müharibə əlillərinə ev verilib (FOTO)
Qohumunun evindən oğurluq edən şəxs saxlanılıb
İqtidarın siyasi dialoq təşəbbüslərinin praktiki nəticələri göz qabağındadır (FOTO)
Mənzildən naməlum meyit tapılıb
İspaniya mediasında Azərbaycan həqiqətlərindən danışılıb
“Regional İnkişaf” İctimai Birliyinin ölkə üzrə könüllülərinin onlayn görüşü keçirilib (FOTO)
“Suqovuşan” elektrik stansiyaları 3 ay ərzində istismara veriləcək (VİDEO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
"Könüllülər ili”nə həsr olunmuş poçt markası hazırlanıb (FOTO)
"Meliorasiya və Su Təsərrüfatı" 1,26 miyon manatlıq müqavilə imzalayıb
Rusiyada yenidən koronavirusa rekord yoluxma qeydə alındı
Azərbaycan nefti bahalaşır
Bütövləşən Azərbaycan - 44 günlük Zəfər Salnaməmiz (FOTO/VİDEO)
Təkcə Qarabağ deyil, xalqın 90-cı illərdə dövlətinə sarsılmış inamı geri qayıtdı - Tarixçi
Ermənilər monastrdakı bütün əşyaları məhv ediblər - Xudavəng monastrına təyin olunan vaiz
Ermənistan terroru nəticəsində həlak olan 94 mülki şəxsə şəhid statusu verilib və aylıq ödənişlər təyin olunub
Gələn ilin bayram günləri müəyyənləşib
Könüllülər üçün xüsusi təklif! (VİDEO)
İnsanlar qaydalara ciddi riayət etməsə, bizi daha çətin vəziyyət gözləyir - Deputat
Prokurorluq daha 3 COVİD - 19 xəstəsinə cinayət işi başladı
KOB könüllülərinin “Könüllülər ili”nə töhfəsi
Vəkillər Kollegiyası erməni təcavüzü ilə bağlı 230 beynəlxalq təşkilata müraciət etdi
DİN-nin şəhid baş leytenantı Kamran Kazımov (FOTO)
Zərdabda yaşayış yerini tərk edən daha bir COVİD-19 xəstəsi barədə cinayət işi başlandı (VİDEO)
Bakıda 25 yaşlı COVİD 19 xəstəsi barədə cinayət işi başlandı (VİDEO)
Qarabağ Azərbaycanın və Cənubi Qafqazın aparıcı İT mərkəzinə çevrilə bilər
Bərdədə evi tərk edən aktiv koronavirus xəstəsinə cinayət işi başlandı
Bakıda ad günü keçirən qızlar və restoran sahibi cərimələndi (VİDEO)
Xudavəng monastırının dini varisləri geri qayıtdı - Monastıra vaiz təyin olundu (VİDEO)
İctimai yerlərdə aşkarlanan daha 9 koronavirus xəstəsi barədə cinayət işi başlandı
Bu il Azərbaycana idxal edilən əsas məhsulların siyahısı açıqlanıb
Moskvada koronavirusdan peyvəndləmə başlayıb
“Lexus” hasara çırpılaraq yandı
Göyçayda yaşadığı ünvanı tərk edən koronavirus xəstəsi saxlanıb
Bizim üçün qorxu deyilən şey yox idi, ölümdən belə qorxmurduq - Qarabağ qazisi
ABŞ "TikTok"un amerikan seqmentinin son satış tarixini uzatmamağa qərar verdi
Limandakı partlayışdan sonra Beyrutun bərpası 2,5 milyard dollara başa gələcək
TAP 2021-ci ildə boru kəmərinin buraxılış gücünün artırılması məqsədilə sınaq keçirəcək
Renuarın rəsm əsəri 1,18 milyon dollara satıldı
Tayson və Cons arasındakı döyüşdən əldə edilən qazanc açıqlandı
Aİ və Britaniya Brexit mövzusunda razılığa gələ bilmədilər
Avstriyanın sabiq maliyyə naziri korrupsiyaya görə 8 il həbs cəzasına məhkum edildi
ABŞ hərbçiləri Somalini tərk edir
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 628 mindən çox artıb
Azərbaycan könüllüləri portalının təqdimatı keçirilib (FOTO)
Moskvada son sutkada 6 868 koronavirusa yoluxma halı aşkarlanıb
ABŞ-ın paytaxtı Vaşinqton şəhərində Vətən müharibəsi şəhidlərinin anım mərasimi keçirilib (FOTO)
ABŞ bir sıra Çin rəsmilərinə viza məhdudiyyətləri tətbiq edir
Azərbaycan Texniki Universiteti və Mingəçevir Dövlət Universitetinin birgə təşkilatçılığı ilə növbəti nəzəri-praktiki seminar keçirilib (FOTO)
Heydər Əliyev Mərkəzi, “Alov qüllələri” və Bakı Olimpiya Stadionu Azərbaycan bayrağı ilə işıqlandırılıb (FOTO)
Bütün xəbərlər