İrana qarşı "ərəb xilafəti"

İrana qarşı "ərəb xilafəti"

Rufiz Hafizoğlu, Trend-in Ərəb xəbərlər xidmətinin rəhbəri

Fars körfəzi ölkələrinin İranın regionda artan nüfuzundan və təsir dairəsindən hər zaman ehtiyat etmələri əslində yeni bir şey deyil. Körfəzin ərəb ölkələri İranın regiona təsirinin qarşısını almaq üçün ciddi addımlar atıblar.

Belə ki, "ərəb baharı"nın başlanması ilə bir çox ərəb ölkələrində ciddi siyasi təlatümlər meydana gəldi. Sırf "xalqın iradəsi" ilə həyata keçirilən inqilabların demək olar ki, hamısında region dövlətlərinin maraqlarının olması da istisna edilmir.

Xüsusən də İran, Səudiyyə Ərəbistanı və Türkiyənin maraqları, qeyri-rəsmi olsa belə, hər zaman gündəmdə olub və adıçəkilən ölkələrdən Səudiyyə Ərəbistanı istisna olmaqla digərləri daha ciddi iddialar səsləndiriblər.

Ərəb ölkələrində baş verən siyasi təlatümlər Ankaraya görə demokratiyanın zühuru, Tehrana görə isə İrandakı İslam inqilabından ilham alan islamlaşma prosesinin başlanmasıdır. Ən maraqlısı isə kökündə iqtisadi amillərin olduğu önə çəkilən "ərəb baharı"nın əhalisinin 75 faizi şiə olan, lakin iqtisadi cəhətdən bir o qədər də zəif olmayan Bəhreynə sıçraması oldu. Səudiyyə Ərəbistanına görə Bəhreyndə "ərəb baharı" deyil, "İran inqilabı" baş verirdi.

Təbii ki, Səudiyyə Ərəbistanı gözləmə mövqeyini seçmədi və 2011-ci ilin mart ayında Bəhreyndəki "İran İslam inqilabı"nın qarşısını almaq üçün "qardaş" ölkəyə hər cür dəstək verdi. Bu isə regionda bir medalyonun iki fərqli üzü hesab edilən İran və Səudiyyə Ərəbistanı arasındakı münasibətlərdə dolayı olsa da, öz əksini tapmaya bilməzdi.

Səudiyyə Ərəbistanının bu addımı ilə Bəhreyndə sabitliyin bərpa edildiyi düşünülsə də, ölkədə nə xalq hərəkatı səngidi, nə də körfəz dövlətlərinin iddiasına görə, fars dövlətinin ərəb ölkələrinin daxili işlərinə müdaxiləsi bitdi.

Dünən isə Səudiyyə Ərəbistanı ilə Bəhreyn Krallığı iki ölkənin "Körfəz dövlətləri birliyi" daxilində birləşdirilməsinə dair razılığa gəldilər. Bəhreyn rəsmiləri açıqlamalarında sözügedən ölkələrin BMT-nin üzvü olaraq qalacağını, öz müstəqilliyini qoruyacağını, bununla yanaşı, xarici siyasət, təhlükəsizlik, müdafiə və iqtisadi baxımdan birgə qərarlar qəbul edəcəyini bildirdilər.

İlk baxışdan siyasi və iqtisadi baxımdan bir o qədər də ciddi görünməyən bu qərarın arxasında isə heç şübhəsiz ki, Bəhreyndəki şiə amilindən ustalıqla istifadə edən İrana qarşı birgə mübarizə durur. Bu fakt İranın diqqətindən qaça bilməzdi və rəsmi Tehran ər-Riyadı yürütdüyü siyasətdən dolayı tənqid etməklə yanaşı, ölkəni "ərəb baharı" ilə hədələdi.

İran parlamentinin spikeri Əli Laricani verdiyi açıqlamada Bəhreynin Səudiyyə Ərəbistanı üçün "rahat tikə" olmadığını bildirdi.

İslam Respublikası parlamentinin qəbul etdiyi müraciətdə Səudiyyə Ərəbistanının işğalçı siyasətinin Bəhreyndə xalqın rifahını pozacağı qeyd olunur. Ən maraqlı bəyanatla Zahidandan olan millət vəkili Əli Şəhriyarı çıxış edərək, Bəhreynin İranın 14-cü əyaləti olduğunu və onun Səudiyyəyə deyil, İrana birləşdirilməsinin daha doğru olduğunu bildirib.

Səudiyyə Ərəbistanı ilə Bəhreyn arasında olan bu müqavilənin nəticəsini böyük ehtimalla yaxın vaxtlarda görmək mümkün olacaq. Lakin bu o demək deyil ki, Tehran "şiə ayparası"ndan ehtiyatlanan ərəb ölkələri qarşısında səssiz qalacaq.

Hər nə qədər inkar edilsə də, Yaxın Şərqdə və ərəb ölkələrində baş verən proseslərdə İslam və məzhəb amili faktı dayanır.

Ərəb dünyasında baş verən hadisələrin, xüsusən də Suriyadakı toqquşmaların uzanması və İranın bu məsələdə öz maraqlarından çıxış etməsi toqquşmaların gec-tez axarını dəyişərək məzhəblərarası toqquşma ilə nəticələnəcəyini söyləməyə əsas verir.

Hətta artıq Rusiya və Türkiyənin dövlət rəsmiləri də regionda baş verənlərin məzhəblərarası toqquşmaya çevriləcəyindən ehtiyatlandıqlarını bildiriblər.

Bir çox sünni ərəb dövlətlərinin regionda şəxsi maraqlarını, hətta öz varlıqlarını qorumaq üçün tez bir zamanda İrana qarşı daha ciddi addımlar atacağı, islam amilindən istifadə edərək "cihad" elan edəcəyi də ehtimallar arasındadır.

Tbilisidə Xocalıya həsr edilmiş anım mərasimi və fləşmob təşkil edilib (FOTO)
Tbilisidə Xocalıya həsr edilmiş anım mərasimi və fləşmob təşkil edilib (FOTO)
Türkiyə gəncləri ‘XOCALIYA ƏDALƏT’ tələb edir (FOTO)
Türkiyə gəncləri ‘XOCALIYA ƏDALƏT’ tələb edir (FOTO)
Bütün ölkədə Xocalı qurbanlarının xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olunub (FOTO)
Bütün ölkədə Xocalı qurbanlarının xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olunub (FOTO)
Loading Bars
Xəbər lenti
Bu mətbuat konfransı Azərbaycanın beynəlxalq informasiya məkanında növbəti əzəmətli qələbəsidir - Hikmət Hacıyev
Baş İdarə Xocalı faciəsinin 29-cu ildönümünə həsr olunmuş silsilə tədbirlər keçirib
Qazaxıstan və Azərbycan “Satti” qurğusunun quyu qazması barədə razılıq əldə edib
Milli Məclisdə Xocalı soyqırımına həsr olunmuş rəsm sərgisi təşkil olunub
Azərbaycan Prezidenti: Bəzilərinin gözləntiləri həddindən artıq çoxdur, amma hər şeyin öz vaxtı, öz yeri var
AzTU tələbələri işlə təmin etmək üçün taksi xidməti yaratdı
Tbilisidə Xocalıya həsr edilmiş anım mərasimi və fləşmob təşkil edilib (FOTO)
AMEA-da virtual laboratoriyalar yaradıla bilər
BTC vasitəsilə Türkiyəyə neft nəqli azalıb
Türkiyə gəncləri ‘XOCALIYA ƏDALƏT’ tələb edir (FOTO)
AHİK Xocalı soyqırımı ilə bağlı bəyanat yaydı
Azercell ilə TikTok indi daha əlçatandır!
Xocalı faciəsinin iyirmi doqquzuncu ildönümünə həsr olunmuş videokonfrans keçirildi (FOTO)
Bütün ölkədə Xocalı qurbanlarının xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olunub (FOTO)
Ermənistan prezidenti Paşinyana qarşı çıxdı: Baş qərargah rəisi vəzifəsində qalır
Azərbaycan Prezidenti: Minalanmış sahələrin xəritələrini verməmək cinayətdir
Azərbaycan könüllüləri Xocalı soyqırımının ildönümü ilə bağlı bəyanat veriblər
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycana xoş gəlmisiniz plakatı nəyə görə Ermənistanda hər hansı bir qıcıq doğurur
Azərbaycan iqlim dəyişmələri ilə mübarizə üçün plan hazırlayır
Prezident İlham Əliyev: 10 noyabr Bəyanatı Ermənistan tərəfindən tam icra olunmalıdır
Varşavada Xocalıya həsr olunmuş məlumatlandırma aksiyası təşkil edilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana telefonla zəng edib
Xocalı həqiqətləri Avropanın nüfuzlu media orqanında
Azərbaycan Prezidenti: Müharibə bitəndən 20 gün sonra hərbi əsir ola bilməz, bunlar terrorçu və təxribatçılardır
Bizi Qarabağdakı əsas tapşırıqdan heç nə yayındırmamalıdır - Mariya Zaxarova
Dövlətimiz şəhid ailələri, müharibə əlilləri üçün əlindən gələni edir - Deputat
Yeni və təcrübəsi az olan nəzarətçi-müəllimlər üçün seminar-məşğələləri yekunlaşıb
Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə hazırlanan "www.khojalytoday.com" saytı təqdim edilib (FOTO/VİDEO)
Diaspor təşkilatı Avstriyanın Federal kanslerini Xocalı soyqırımını tanımağa çağırıb
ABŞ-ın Sanni Ayles Biç şəhərində 26 fevral tarixi Xocalının anım günü elan edilib (FOTO)
Baş Prokurorluğun nümayəndələri beynəlxalq tədbirə qatılıb
Putin Təhlükəsizlik Şurasının iclasında Qarabağı müzakirə etdi
Dinc sakinlərə qarşı aqressiya bunu törədənin zəifliyinin göstəricisidir - Rusiyalı ekspert
Danimarka rəsmilərinin diqqəti Xocalı soyqırımına cəlb edilib
“Muğanbank” ASC-nin reytinqləri üzrə proqnoz yenidən baxılaraq, “Neqativ”-dən “Stabil”-ə dəyişdirilmişdir
Portuqalıya kinoşirkəti “STORY of KHOJALI” adlı film ekranlaşdırıb (VİDEO)
Azərbaycanda 180 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 219 nəfər yoluxub, 4 nəfər vəfat edib
Qəbələdə ağac kəsən şəxs cəzalandırılıb
Srebrenitsa anaları Ağdamda olublar (FOTO)
Əfv komissiyası hansı müraciətlərə baxıb?
Xocalı faciəsinin 29-cu ildönümü Bolqarıstanda anılıb (FOTO)
Şirvanda qadını öldürməkdə şübhəli bilinən şəxslər tutuldu
Azərbaycan və Pakistan diaspor gənclərinin əməkdaşlıq perspektivləri müzakirə edilib
Naqif Həmzəyev “A Haber” televiziya kanalında Xocalı soyqırımından danışıb (FOTO/VİDEO)
Müdafiə Nazirliyinin rəhbər heyəti Xocalı soyqırımı abidəsini ziyarət edib (FOTO)
“Azərsun Holdinq” Xocalı faciəsini yad edib (FOTO)
ADU-nun Çinşünas tələbələri Xocalı faciəsini yad edib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev 4 saatdan çox davam edən konfransda 50-yə yaxın sualı cavablanıdırb
Azərbaycan xalqına qarşı törətdiyi cinayətlərə görə 304 erməni axtarışa verilib - Baş prokuror
Azərbaycan Prezidenti: Təəssüf ki, vaksinlər dünya ölkələri arasında ədalətli bölünmür
Prezident İlham Əliyevin bir neçə dildə danışması xarici jurnalistləri təəccübləndirib: Rekorda imza atdınız (VİDEO)
“Xocalıya ədalət” beynəlxalq kampaniyası çərçivəsində Seulda silsilə tanıtım və məlumatlandırma aksiyaları davam etdirilib (FOTO)
Xocalıda cinayətlərin törədilməsində günahkar olan hər kəs ədalətli cəzasını almalıdır - Ukraynalı ekspert
Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədilə Bakıda və regionlarda ağaclar əkilib (FOTO)
Vətəndaşlar "Ana harayı" abidəsini ziyarət edirlər (FOTOREPORTAJ)
İranda ötən sutkada 69 nəfər koronavirusdan ölüb
Azərbaycan, Ermənistan, Rusiya baş nazir müavinlərinin növbəti görüşünün vaxtı açıqlanıb
Xocalı soyqırımının 29-cu ildönümü Bolqarıstan mətbuatında işıqlandırılıb (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan Cənubi Qafqazda peyvəndləməyə başlamış birinci ölkədir
Qarabağla bağlı razılaşmalar icra olunur - Peskov
"Azİz" Assosiasiyası beynəlxalq ictimaiyyəti Xocalı soyqırımını tanımağa çağırıb
Paşinyanın “lift diplomatiyası” – O, Düşənbədə Azərbaycan Prezidentinə nə barədə söz veribmiş? (VİDEO)
Vaşinqtonun küçələrində Xocalı həqiqətlərini əks etdirən məlumatlandırma aksiyası başlayıb (FOTO)
Xocalı faciəsinin ildönümü ilk dəfədir ki, başıuca formada qeyd olunur - Alim
İsraildə Xocalı soyqırımına həsr olunmuş videokonfrans keçirilib
Martın 1-dən yenidən külək güclənəcək, rayonlara qar yağacaq
Gövhər Baxşəliyevanın Xocalı soyqırımı barədə məqaləsi İordaniyada yayımlanıb
Mingəçevir Dövlət Universitetində Xocalı soyqırımı mövzusunda mühazirə keçirilib (FOTO)
Levon Aronyan Ermənistan adından yarışmaqdan imtina etdi
1992-ci ildə Xocalıda həlak olanların xatirəsini anırıq - ABŞ səfiri
Azərbaycanda çay plantasiyalarının güzəştli sığortası başlayıb
Xocalı soyqırımına həsr olunmuş musiqi əsərinin Kaliforniyada premyerası keçirilib
Xocalı soyqırımının 29-cu ildönümü ilə əlaqədar Azərbaycan Ordusunda silsilə tədbirlər keçirilib (FOTO/VİDEO)
Məcburi köçkünlərin aylıq müavinətdən “YAŞAT” fondu üçün vəsait tutulmayıb - Komitə
Əlindəki fənər bu uşağı Xocalıda qurban olmaqdan xilas edib (VİDEO)
Prezident İlham Əliyevdən jurnalistin sualına sərt reaksiya: Bu, sadəcə olaraq Azərbaycanı ittiham etməkdir (VİDEO)
Xəzər rayonunda Vətən müharibəsi şəhidlərinin ailələri ziyarət olunur (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Statusun ünvanını göstərmişəm, status haradadır, onu hər kəs bilir (VİDEO)
Sabah 13 dərəcəyədək isti olacaq
Gəncədə Xocalı qurbanlarının xatirəsinə 613 ağac əkilib (FOTO)
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb
Prezident İlham Əliyev: Təklif edirəm ki, "Dağlıq Qarabağ"da suaxili dilini “rəsmi dövlət dili” elan etsinlər (VİDEO)
Bakı Ali Neft Məktəbində Xocalı soyqırımı qurbanları anılıb (FOTO)
Sosial-psixoloji xidmət dairəsini genişləndirməliyik - Bahar Muradova
Prezident İlham Əliyev: Biz yeni reallıqlar yaratmışıq, Ermənistan və bütün başqa ölkələr bu reallıqla hesablaşmalıdır
Prezident İlham Əliyev: Bizim birinci mərhələdə məqsədimiz azad edilmiş torpaqlara vətəndaşların qayıtmasıdır
Ermənilər işğal olunmuş ərazilərdə faktiki olaraq bütün dini-tarixi abidələri məhv ediblər - Komitə sədri
Prezident İlham Əliyev: Erməni əsgərləri iki ahıl insanı kənddə qoyub qaçmışdılar
Xocalıda amansız şəkildə qətlə yetirilən qardaş-bacılarımızı rəhmətlə yad edirəm - Ərdoğan
ADU-da İngilis jurnalisti İan Pirtsin iştirakı ilə Xocalı faciəsinə həsr olunan anım tədbiri keçirilib
Bakıda 1000 manata tapança satmaq istəyən şəxs saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev: Bizim erməni xalqı ilə işimiz yoxdur
Kişilər intihara daha çox meyil edirlər - Bahar Muradova
Atalarla, ailədəki gənc oğlanlarla maarifləndirmə layihələri keçirilməlidir - Komitə sədri
Azad Rəhimovun vəziyyəti yaxşılaşır - Nazir müavini
Nigeriyada 300-dən çox məktəbli qaçırıldı
Azərbaycan neftinin qiyməti 67 dollara yaxınlaşır
Xudavəng monastrı ermənilərə məxsus deyil - Agentlik sədri
Şəhidlərimizin qanı yerdə qalmadı, qisasları alındı - Əli Əhmədov
Xocalı soyqırımının ildönümü ilə əlaqədar Ombudsmanın beynəlxalq ictimaiyyətə videomüraciəti
Bütün xəbərlər