İranı gözləyən təhlükə: müharibə, rəngli inqilab yoxsa dövlət çevrilişi? –Trend News un icmalçısı

Azərbaycan, Bakı, 07 iyul / Trend , müxbir D.Xatınoğlu/ İyulun 1 - də yüksəkvəzifəli iki İran rəsmisi qeyri-adi bəyanatla çıxış edərək, dünya mediasını rəsmi Tehranın nüvə proqramı ilə bağlı tutduğu siyasətini dəyişməsi xəbərilə şoka saldı. Ali dini rəhbər Əli Xameneinin baş müşaviri Əli Əkbər Vilayəti (Ali Akbar Velayəti) ölkədə nəşr olunan "Cümhuri-İslami" qəzetinə verdiyi müsahibədə, İran rəsmilərinin Qərbi qıcıqlandıracaq, müharibəyə təhrik edəcək hər hansı bəyanat bəyanat verməkdən daşınmağa çağırdı.

1981- 1997-ci illərdə ölkənin xarici işlər naziri olmuş Vilayəti bildirib ki, belə bəyanatlar İrana problem yarada bilər. Eyni zamanda, İran XİN sədri Mənuçöhr Müttəki (Mənuchehr Mottaki) İranın BMT-dəki nümayəndəliyində mətbuata açıqlamasında rəsmi Tehranın Qərbin İrana təqdim etdiyi təkliflər zərfini ciddi və müsbət yöndən araşdıracağını bildirib. Jurnalistlərin İranın nüvə proqramı ilə bağlı təkidli suallarına Müttəki: "Yaza bilərsiz ki, İran XİN sədri bu barədə verilən sualları cavablandırmadı"-deyə, çox yumşaq cavab verib. O, əvvəllər qətiyyətlə İranın nüvə proqramının davam etdiriləcəyini bildirirdi.

"Nyu-York Tayms" iyulun 3 - də ABŞ rəsmilərinin birinin bu bəyanatdan şoka düşdüyünü yazıb. Ancaq bunlar - şoklar təzə xəbər deyil. MAQATE sədri Məhəmməd əl-Bəradei və Avropa Birliyinin xarici siyasət üzrə Baş komissari Xavyer Solana dəfələrlə İran rəsmilərinin ikibaşlı və bir-birinə zidd bəyanatlar verdiklərini bildiriblər. Qərb qəzetlərində İranla bağlıdərc edilən etdiyi müsbət təhlillərin mürəkkəbi qurumamış, İran hökümətinin sözçüsu Qulamhüseyn İlham şənbə günü bildirib ki, rəsmi Tehranın nüvə proqramı ilə bağlı tutduğu siyasət dəyişilməzdir.

İran rəsmilərinin təzadlı bəyanatı haradan qaynaqlanır?

1979- cu ildə baş vermiş islam inqilabından sonra, İranın siyasi güc strukturunda iki əsaslı dəyişiklik baş verdi: birincisi, İran hakimiyyətində ən yüksək vəzifə dini rəhbərə verildi. İkincisi isə, Inqilab keşikçiləri Korpusu (Sepah) adlı hərbi qüvvə yarandı. Bu qüvvənin vəzifəsi ölkənin sərhədlərini və inqilabı qorumaq dı və onun siyasətə müdaxiləsinə qəti qadağa qoyulmuşdu. 1988 - ci ildə İraq - İran müharibəsindən, xüsusilə də ölkənin birinci lideri İmam Xomeyninin vəfatından sonra, Sepah ölkənin müxtəlif iqtisadi layihələrində iştirak etməyə başladı. Xameneinin ən çox güvəndiyi qüvvəyə çevrilən Sepah islahatçı sabiq prezident Məhəmməd Xatəminin dövründə fəal siyasətə qoşuldu .Hətta Sepahın hazırkı sədri Məhəmmədəli Cəfəri Xatəmini ölkədə dövlət çevrilişilə hədələdi. Hazırda bu hərbi qüvvənin sabiq üzvlərini hakimiyyətin bütün sahələrində görmək olar: Prezident Mahmud Əhmədinejad, spiker Əli Laricani bəzi nazirlər, Parlamentin əksəriyyəti, və s.

Sepahın yaradıcılarından biri, Vaşinqtonda fəaliyyət göstərən Möhsün Sazegara Trend -a bildirib ki, hazırda Sepah İranın şah damarını ələ keçirib və bir çox politoloqlar, o cümlədən, Fransada fəaliyyət göstərən İranlı polotoloq Hüseyn Lacevərdi, Əhmədinejadın 2005-ci ildə prezident seçilməsini Sepahın ölkədə sakit dövlət çevrilişi etməsi kimi dəyərləndiriblər.

LondonunWall Street Journal nəşri keçən ilin oktyabrında yazmışdı ki, Əhmədinejadın 4 ilə yaxın prezidentlik dövründə Sepah neft, qaz, tikinti və digər sahələrinə təxminən 12 milyard dollar sərmayə qoyaraq, böyük bir gücə çevrilib. Nəşrin yazdığına görə, nüvə stansiyalarının bir çox layihələri Sepahındır və bu qüvvənin xaricdə fəaliyyət göstərən Qüds şəbəkəsi regionda İranın təhlükəsizlik maraqlarını qoruyur və nüfuzunu artırır.

Əslində, İranda rəsmən elan olunmamış militarist hakimiyyət formalaşmadadır.Sepahın təmsilçisi olan Əhmədinejadın uğursuz xarici və daxili siyasəti bu prosesi tamamlanmasına imkan verməyəcək nəticədə, hakimiyyətin yenidən ruhanı və mühafizəkar təbəqəyə verilməsi ehtimalını artırır.

Hazırda mühafizəkar ruhani və radikal Sepah arasında ölkə daxilində qızğın rəqabət gedir. Hakimiyyətdə əsas rol oynayan bu iki cinahın rəqabəti təzadlı bəyanatın verilməsinin birinci səbəbidir. Hər iki tərəf öz mənafeyinə uyğun siyasət yürüdür.

İran Tədqiqatçılar Assosiasiyasının sədri Lacevərdi mayda Trend -a bildirib ki, müharibə variantı Sepaha hər mənada xeyrlidir: "Müharibə Sepahın ölkəyə nə dərəcədə vacib və lazım olması faktını bir daha gündəmə gətirərəcək və ölkə daxilində təhlükəsiz atmosferin yaranması, onun təmin olunması naminə müxalifəti zərərsizləşdirmək və hətta dövlət çevrilişi edib, hakimiyyəti ələ keçirmək Sepahın mənafeyinə xidmət edir".

Sepahın yüksəkrütbəli generalları son bir ildə dəfələrlə İsrail və Amerikanın müharibə ilə bağlı hədələrinə qarşı sərt və təhdid xarakterli bəyanatla çıxış ediblər. Son günlərdə Cəfəri də, müharibə baş verərsə, "Hormüz boğazını bağlayacağını", "regionda düşmən mövqelərinə od qoyacağını" və " xaricdəki hərbi təşkilatlarını fəallaşdıracağını" bildirib.

Amerikanın İranda rəngli inqılab planı

İyulun əvvəlində ABŞ -ın Dovlət Katibi Kondoliza Rays bildirib ki, rəsmi Vaşinqton Tehranda mənafeyini qoruyan ofis açmağa hazırdır. Eyni zamanda, Nyu-York Tayms qəzetində Seymur Herşin imzasıyla dərc olunmuş məqalədə bildirilib ki, ABŞ Konqresi İranda hakimiyyətin dayaqlarını sarsıtmaq məqsədilə 400 milyon dollar vəsait ayırıb. İran rəsmiləri dəfələrlə ABŞ -ın İranda rəngli inqilab hazırlamasını elan edərək, ölkə müxalifətini ABŞ -ın himayəsi ilə bağlı ittiham ediblər. İran tərəfi ABŞ-ın Tehranda ofisinin açıqlmasını ölkədəki müxalifətin birbaşa Vaşinqtondan dəstək alması kimi proqnozlaşdırır. Laricanı son bəyanatında ABŞ-ın bu addımını "şübhəli və çaşdırıcı" adlandırıb.

Bu gümanlar və şübhələrin bir çoxunun iyulun sonunda başlayacaq İran - Qərb birbaşa müzakirələrindən sonra aydınlaşacağına ümid etmək olar.

Almaniyada "YouTube"un işində qüsurlar qeydə alınıb
Almaniyada "YouTube"un işində qüsurlar qeydə alınıb
"Facebook Messenger"in işində problemlər yaranıb
"Facebook Messenger"in işində problemlər yaranıb
Domen nədir və bizim buna niyə ehtiyacımız var?
Domen nədir və bizim buna niyə ehtiyacımız var?
Loading Bars
Xəbər lenti
Su, qaz, elektrik sayğaclarına baxılması qaydası dəyişir
Naxçıvanın keçmiş təhsil naziri də həbs edildi
Azərbaycanda övladlığagötürmə asanlaşdırılır
Bələdiyyələrin fəaliyyətinə inzibati nəzarəti həyata keçirən orqanın illik məruzəsi təsdiq edildi
Azərbaycanda sahibkarlıq sahəsində yoxlamaların dayandırılması daha bir il uzadılır
“Modern Diplomacy” portalında “Zəngəzur dəhlizi regional əməkdaşlığı stimullaşdıracaq” adlı məqalə dərc olunub
Sabah gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb
Azad edilmiş ərazilərdə bələdiyyələrlə bağlı maarifləndirmə aparılmalıdır - Deputat
Aİ ilə "Aİ Biznes Mühiti Hesabatı 2020" sənədinin nəticələrini müzakirə edirik - Nazir
Qarabağ sülh müqaviləsinin icrası davamlı sülh və təhlükəsizlik üçün əsas amildir - "Azernews" qəzeti
Öz yaxınlarınıza və tərəfdaşlarınıza “Xurcun Luxury Nuts, Sweets & Dried fruits” ilə birgə sevinc bəxş edin (FOTO)
Türkiyə iki şirkətin neft-qaz kəşfiyyatı üzrə lisenziyasını uzadıb
YAP milli tərəqqiyə xidmət edən vəzifələrin yerinə yetirilməsinə öz layiqli töhfələrini verəcək - Naqif Həmzəyev
Bələdiyyələr tərəfindən 1666 akt ləğv edilib
Qubadlı və Cəbrayılda ermənilərin atıb qaçdığı silah-sursat aşkarlandı (FOTO/VİDEO)
Bu günə kimi 4 527 şəxs öhdəliyə götürülüb - "YAŞAT" Fondu
Bərdədə mənzil qarət edən dəstə saxlanıldı (FOTO)
Həbsdə olan baş redaktor məntəqə tipli cəzaçəkmə müəssisəsinə köçürülüb
Azad edilmiş ərazilərdə bələdiyyələrin formalaşdırılacağı müddət açıqlanıb
138 bələdiyyə sədri inzibati məsuliyyətə cəlb edilib
İlin əvvəlindən Ceyhan terminalı ilə 36 milyon bareldən çox AÇG nefti yola salınıb
Ötən həftə 455 şəhid ailəsinin məişət şəraiti yaxşılaşdırılıb
Müalicə üçün Azərbaycandan İrana səfər qaydaları açıqlanıb
Köhnə kafedən qumbara aşkarlandı
Ermənistan 30 il işğalda saxladığı ərazilərdə misilsiz mədəniyyət incilərini məhv edib - Deputat
Məhkumla videogörüşlərə icazə verilə bilər
Cəza çəkən şəxslərin qəbul imtahanlarında iştirakı təklif edilir
Hərbçilərə mənzil kirayəsi üçün kompensasiyanın artırılması təklif olunur
DSMF-nin həbs olunan sabiq əməkdaşının işi məhkəməyə göndərildi
FHN binalarda yanğın təhlükəsizliyi ilə bağlı reydlərə başladı (FOTO/VİDEO)
Qeydiyyata alınmayan binalarda mənzil satışına qadağa qoyulsun - TƏKLİF
Sabiq daxili işlər naziri, general-leytenant həbs olunub - RƏSMİ
Azərbaycanda 411 mindən çox insan vaksinasiya olunub
Damı uçan məktəbdə təmir işlərinə başlanılıb
Pensiya yaşına çatanlarla bağlı TƏKLİF
Müavinətlərin məbləğinin artırılması təklif edilir
Əfv Məsələləri Komissiyasının növbəti iclasının tarixi məlum olub
Aliment Fondunun yaradılması təklif edilir
Şəxsiyyət vəsiqəsindəki fotoşəkildə baş örtüyündən istifadə edilə bilər
Hərbi qulluqçuların problemlərinin həlli daim dövlətimizin diqqətində olacaq - Spiker
Koronavirusa görə bağlanan bu məktəbdə dərslər bərpa olunub
Baş prokurorluğa vətəndaş müraciətləri ilə bağlı qaydalar açıqlanıb (VİDEO)
Milli Məclisin iclası keçirilir
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Rusiyada fastfud reklamlarını azaltmaq təklif olunub
“Məşədibad hamamı”nın müştəriləri həbs edilib (FOTO)
Naftalanda indiyədək 1000-dən çox şəxsə vaksin vurulub
Narkotik alverçisindən 10 kiloqram marixuana götürülüb (FOTO)
182 mindən artıq fermerə payızlıq əkinlərə görə subsidiya ödənilib
Ermənistan UNICEF nümayəndəsinin mandatını dayandırıb
Azər Türk Bank kredit faizlərini endirdi
Azərbaycanda qızıl ucuzlaşıb
Mili həmrəylik dövlət siyasətinin strateji prioritetidir
Deputatlar bu gün 8 məsələnin müzakirəsinə toplaşır
Füzuli rayonunun Gorazıllı kəndi (VİDEO)
Azərbaycan və Türkiyənin Los Ancelesdəki baş konsulları Pakistan icmasının rəhbərləri ilə görüşüb (FOTO)
Vaksindən sonra təhlükəli xəstəliklərin yaranması fikirləri yalandır - Adil Allahverdiyev
Atasının avtomobili ilə avtoxuliqanlıq edən şəxs həbs olunub (FOTO)
İctimai iaşə obyektlərində 1000-dən çox nöqsan aşkar edilib
İsraildə ötən sutka koronavirusa 3 mindən artıq yoluxma qeydə alınıb
Ötən il ərzində Azərbaycanda istehsal edilən balın həcmi açıqlanıb
Martın 9-da xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Dorsinin "Twitter"də ilk paylaşımının qiyməti 2,5 milyon dollara çatıb
Tovuzda iki minik avtomobili toqquşub
Estoniyada bir aylıq sərt karantin tətbiq edilir
Koronavirusla mübarizə tədbirləri qripə yoluxma hallarını azaldıb - ÜST
Almaniyada "YouTube"un işində qüsurlar qeydə alınıb
Kolumbiya mətbuatında Vətən müharibəsinin nəticələri və Xocalı soyqırımı barədə danışılıb (FOTO)
Braziliyanın paytaxtında komendant saatı tətbiq edilib
Fransada ötən sutka koronavirusdan 359 nəfər ölüb
Yaponiyanın şimal-şərqində zəlzələ olub
"Facebook Messenger"in işində problemlər yaranıb
Bağdadda partlayış baş verib, xəsarət alanlar var
Niderlandda komendant saatı martın 31-dək uzadılıb
Britaniyada daha 4 712 koronavirusa yoluxma hadisəsi qeydə alınıb
ABŞ Ali Məhkəməsi Trampın seçkilərin yekunları üzrə son apellyasiya şikayətini rədd edib
Bu gün Azərbaycanda Yel çərşənbəsidir
Türkiyənin tanınmış aktyoru Rasim Öztekin vəfat edib
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 2,63 milyon nəfəri ötüb
Qadınlar pandemiyadan daha çox zərər görüb - ÜST-nin Baş direktoru
Ölkə ərazisində müşahidə edilən faktiki hava açıqlanıb
Afrikada koronavirusa yoluxanların sayı 4 milyon nəfərə çatır
“Israel HaYom” qəzeti: Azərbaycan Prezidenti Administrasiyasının rəsmi nümayəndəsi tibbi yardım üçün İsrailə təşəkkür edib
ABŞ-da koronavirusa yoluxanların sayı 29 milyon nəfəri keçdi
Ərdoğan və Conson ikitərəfli münasibətləri müzakirə ediblər
Avstriyada koronavirusun "Braziliya" ştammına ilk yoluxma halı qeydə alınıb
ASAN könüllülərindən şəhid xanımlarına diqqət (FOTO/VİDEO)
Suriya prezidenti Bəşər Əsəd və xanımı koronavirusa yoluxublar
Azərbaycanda 195 nəfər COVID-19-a yoluxub, 71 nəfər sağalıb, 6 nəfər vəfat edib
AHİK sədri Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə Azəraycan xanımlarını təbrik edib
Azərbaycan qadınları daim nəcib, xeyirxah təşəbbüsləri ilə dünyaya nümunə olublar - Pərvin Kərimzadə
Azərbaycan Aİ-dən idxalı artırıb
Tailand peyvəndlənən turistlər üçün karantin müddətini iki dəfə azaldır
AFFA Ukraynada oynayan daha bir futbolçunu milliləşdirir
Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanın müstəqilliyinə verilmiş vəsiqə oldu - Deputat
İspaniyada 8 Martla əlaqədar aksiyaların keçirilməsi qadağan edilib
“YAŞAT” Fondu daha bir qazinin yeni doğulan övladına hesab açır (FOTO)
Roma papasının İraqa səfəri başa çatıb
Azərbaycanla birgə sənaye şəhərciyi yaratmaq İranın iqtisadi inkişafının nailiyyətidir - Nazir
ABŞ İran sərhədlərinə bombardmançı göndərdi
Bütün xəbərlər