İranın yeni neft kəmərinin çəkilməsi ilə əlaqədar Xəzərin ekologiyasına görə ehtiyat etməsi əsassızdır – ekspertlər

Azərbaycan, Bakı, 26 yanvar/ Trend , müxbir S.Əliyev/

İran, Xəzər dənizinin dibi ilə Qazaxıstandan Azərbaycana neft kəmərinin çəkilməsinin əleyhinə çıxış edir, - ölkənin neft nazirinin beynəlxalq məsələlər üzrə müavini Hüseyn Noqrekar-Şirazi bildirib.  Belə bəyanatın səbəbi İslam Respublikasının layihənin həyata keçirilməsi zamanı Xəzərin ekoloji vəziyyətinə görə qorxmasıdır. Bununla yanaşı, İran nazirliyinin nümayəndəsi vurğulayıb ki, Rusiya da bu layihənin həyata keçirilməsinin əleyhinədir.

Azərbaycanda sualtı boru kəmərlərinin çəkilişi bütün dəniz hasilatı vaxtlarında - ötən əsrin ortalarından həyata keçirilib və heç bir problem doğurmayıb. Bundan başqa, Azərbaycanda "Azəri-Çıraq-Günəşli" və "Şahdəniz" yataqlarının  işlənilməsi kimi dünya miqyasında belə böyük layihələr həyata keçirilərkən, bütün müasir təhlükəsizlik standartlarına cavab verən kilometrlərlə sualtı neft və qaz kəmərləri çəkilib. Bu gün Azərbaycanın belə boru kəmərlərinin çəkilməsi üçün bütün zəruri infrastrukturu var və buraya həm boruların işlənilməsi və izolyasiyası üzrə müəssisələr, həm də onların düzülməsi üçün gəmilər daxildir.

Hazırki mərhələdə nə Azərbaycan, nə də Qazaxıstan Xəzərin dibi ilə neft kəmərinin çəkilməsi imkanını nəzərdən keçirmirlər. Ötən il noyabrın ortalarında iki ölkə arasında rəsmi Bakı və Astana Xəzər Neft Nəqli Sisteminin yaradılması barədə saziş imzalandı. Bu sistem Qazaxıstan neftinin tankerlərlə Azərbaycana nəqlini nəzərdə tutur. Ehtiyat bazası "Kaşağan" və "Tengiz" yataqları, eləcə də digər dəniz layihələridir.

Sistemin istismarının birinci mərhələsində sutkada 500 min barel neft nəql etmək mümkün olacaq. Sonradan onun gücü sutkada 750-1200 min barelədək çatdırılacaq. Sistemin yaradılmasının 2012-ci ilədək başa çatdırılması planlaşdırılır.

Neft Qazaxıstanın Kurık limanından tankerlərlə Bakıya çatdırılacaq. Dedveyti 60 min ton olan hər tankerin dəyəri 70-80 mln. dollar səviyyəsində nəzərdə tutulur. Hər belə gəmi 5 mln. tonadək neft daşıyacaq.

Ekspertlərin qiymətləndirməsinə görə, Qazaxıstan neftinin Azərbaycana nəqli ildə 20 mln. tonadək artarsa, sualtı neft kəmərinin çəkilməsinə zərurət yarana bilər.

Bundan başqa, iranlı məmurun Rusiyanın Xəzərin dibi ilə boru kəmərinin çəkilməsinin əleyhinə çıxış etməsi barədə bəyanatı qeyri-müəyyən görünür. Artıq Moskva qazın Türkiyəyə çatdırılması üçün Qara dənizin dibi ilə "Mavi axın" qaz kəmərini çəkib. Bu "borunun" çəkilişi aqressiv mühit (hidrogen sulfid və metan) şəraitində, eləcə də 2000 metrdən çox dərinliklərdə - Xəzərin dərinliyini xeyli ötən dərinlikdə həyata keçirilib.

Bundan başqa, hazırda Rusiya Baltik dənizinin dibi ilə qaz kəmərinin - "Şimal axını"nın çəkilişini həyata keçirir və Qara dənizin dibi ilə yeni qaz kəmərini - "Cənub axını"nı çəkmək niyyətindədir.

Qazaxıstanın ekspertləri hesab edirlər ki, iranlı nazir müavininin Tehranın Xəzərin dibi ilə boru kəmərinin çəkilməsinin əleyhinə olması barədə bəyanatı ənənəvidir.

"İran həmişə Xəzərin dibi ilə onu [İranı] ötməklə istənilən boru kəmərlərinin çəkilişinin əleyhinə olub. Bu xəbər deyil", - adının çəkilməsini istəməyən qazaxıstanlı ekspert Astanada Trend -ın xüsusi müxbirinə bildirib.

Xəzəryanı dövlətlərin İİR-də keçirilmiş sonuncu sammiti zamanı Türkmənistan və Qazaxıstan, boru kəmərlərinin çəkilişi barədə qərarı gələcək kəmərin ərazilərindən keçəcəyi dövlətlərin qəbul etməli olduğu barədə təkliflə çıxış ediblər.

"Beləliklə, bu halda İranın etirazı qeyri-müəyyəndir. Bundan başqa, məlumdur ki, Xəzərin dibi ilə, şelfin Azərbaycan və Türkmənistan hissələrində artıq təxminən 4 min kilometr boru kəmərləri çəkilib", - mütəxəssis vurğulayıb.

Qazaxıstanın nümayəndələri qeyd edirlər ki, Noqrekar-Şirazinin bəyanatı Avropa dövlətlərinin "Nabukko" qaz kəmərinin müzakirə olunacağı qarşıdakı Budapeşt sammiti və onun ardınca Davosda görüşlər ərəfəsində səslənib. Davosda Xəzər regionu ilə bağlı enerji layihələri və enerji təhlükəsizliyi məsələlərinə mütləq toxunulacaq. 

Ekspertin rəyinə görə, iranlı nazir müavininin Qazaxıstandan Azərbaycana boru kəmərinin çəkilməsi ilə bağlı ehtiyat etməsi əsassızdır. Belə ki, bu gün boruların düzülməsi üzrə texnologiyalar təkmilləşir və narahatlıq üçün əsas yoxdur.

"Artan enerji istehlakı fonunda qlobal maraqlar həlledici əhəmiyyət kəsb edir", - ekspert bildirib.

Materialın hazırlanmasında K.Konırova (Astana) da iştirak edib.

Müəlliflə əlaqə saxlamaq üçün elektron ünvan: [email protected]

TAP kompressor stansiyaları üçün qazın satın alınması ilə bağlı tender elan edəcək
TAP kompressor stansiyaları üçün qazın satın alınması ilə bağlı tender elan edəcək
“Karvan-L” tender elan edir
“Karvan-L” tender elan edir
“PAŞA Sığorta” şirkəti “Bakı Gəmiqayırma Zavodu” və “Mərkəzi Klinika” MMC-nin elan etdiyi tenderlərin qalibi olub
“PAŞA Sığorta” şirkəti “Bakı Gəmiqayırma Zavodu” və “Mərkəzi Klinika” MMC-nin elan etdiyi tenderlərin qalibi olub
Loading Bars
Xəbər lenti
Prezident İlham Əliyev: Bütün bu illər ərzində bir amalla yaşamışıq - torpaqları azad edək
Azərbaycan Prezidenti: Sabah Yuxarı Gövhərağa məscidində bayram namazı qılınacaq
Prezident İlham Əliyev: Bu gün Azərbaycan mədəniyyəti Şuşaya qayıdıb
Prezident İlham Əliyev: Gələn il biz Şuşanın 270 illiyini qeyd edəcəyik
Prezident İlham Əliyev: 44 günlük müharibə bizim şanlı tariximizdir
Prezident İlham Əliyev: Bundan sonra “Xarıbülbül” festivalı Şuşada hər il keçiriləcək
Prezident İlham Əliyev: Biz bu günü 30 il səbirsizliklə gözləmişik
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şuşada “Xarıbülbül” festivalının açılışında iştirak ediblər
Prezident İlham Əliyev: Biz Şuşaya qayıtmışıq, əbədi qayıtmışıq!
Prezident İlham Əliyev: Şuşada yeni tikiləcək məscidin memarlığı haqqında bir neçə ay fikirləşirdim
Prezident İlham Əliyev: Şuşa şəhərində vaxtilə 17 məscid olub və mənfur düşmən onların hamısını dağıdıb
Prezident İlham Əliyev Şuşada bərpa edilən “Xan qızı” bulağında olub
Prezident İlham Əliyev Şuşada yeni məscidin təməlini qoyub
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şuşada səfərdədirlər (VİDEOYAYIM)
Şuşada “Xarıbülbül” festivalı (VİDEOYAYIM)
Azərbaycanın Gürcüstandakı səfirliyində iftar təşkil edilib (FOTO)
Zəngəzur dəhlizi - Türkiyə ilə Azərbaycan arasındakı məsafə 400 km azalır
Azərbaycan Ordusunda təlimlər keçiriləcək
Ağac kəsən şəxs cəzalandırılıb (FOTO)
Goranboyda polisə zor tətbiq edən şəxslə bağlı cinayət işi başlanıb
Gazelli Group şirkəti şərdə olduğu kimi, xeyirdə də Azərbaycan xalqının yanındadır (FOTO)
Zəngəzur dəhlizi Naxçıvanla quru yolla birbaşa əlaqəmiz üçün alternativsiz məsələdir
Bu il 44 mindən çox şəxsə sosial ödənişlər həyata keçirilib
Ötən gün 18 yanğın olub, 1 nəfər xəsarət alıb
Bakıda ilk dəfə Aerobika gimnastikası üzrə Dünya Yaş Qrupları Yarışları keçiriləcək (VİDEO)
“Azərsun Holdinq”dən Ramazan bayramı aksiyası (FOTO)
Sabah Bakıda 25, rayonlarda 28 dərəcəyədək isti gözlənilir
Xəzər rayonunda Ramazan bayramı münasibətilə şəhid ailələrinə bayram sovqatı paylanıldı (FOTO)
Bakıda təmir gedən yolda tıxac yaranıb (FOTO)
Əli Əsədov Rusiya Hökumətinin sədri Mixail Mişustinə başsağlığı verib
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva rəsmi "İnstagram" hesabında Prezident İlham Əliyevlə Qarabağa növbəti səfərdən görüntülər paylaşıb (VİDEO)
Azərbaycan Qarabağ münaqişəsini öz gücü ilə həll etdi – Deputat
Mağazadan 5 min manatlıq siqaret və qızıl oğurlayan qohumlar saxlanılıb (FOTO)
Saatlıda gecə işləyən çayxananın fəaliyyəti dayandırılıb (FOTO)
Prezidentin Naxçıvana səfəri həm də böyük rəmzi məna daşıyır - Deputat
ABŞ Energetika Nazirliyi Azərbaycanda neft hasilatı ilə bağlı proqnozlarını azaldıb
Azərbaycan Vətən müharibəsindəki zəfərlə regionda nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı üçün yeni imkanlar açdı - Deputat
Ağdamda azad olunan ərazilərə keçməyə cəhd edən 9 nəfər saxlanılıb
Prospektdə qəza olub, sıxlıq var (FOTO)
Faşist Njde ermənilərin ideoloquna çevrilib - Deputat
Pentaqon Əfqanıstandakı hərbçi sayını açıqlamır
Məşhur "La Skala" teatrı fəaliyyətini bərpa edir
Qazaxıstanda koronavirusa daha 1 811 nəfər yoluxub
Peru mətbuatı Qarabağdakı erməni vandalizmi və Azərbaycanın apardığı yenidənqurma işləri haqda yazıb
2022-ci ilin "Dakar" ralli-marafonu keçiriləcək yer açıqlanıb
Filippin sahillərində zəlzələ baş verib
Kanada Hindistana tibbi avadanlıq göndərir
Baydenin köməkçisi İsrail ilə Fələstin arasında sabitliyin bərpasına çağırır
BMT TŞ təcili iclasda Fələstin və İsrail arasındakı vəziyyəti müzakirə edəcək
"Sportinq" futbol üzrə Portuqaliya çempionu oldu
Taliban Əfqanıstanda strateji rayonu nəzarətinə alıb
Kolumbiyada etiraz aksiyaları zamanı 40-dan çox insan həlak olub
İsrailin hava zərbələri nəticəsində Qəzza sektorunda 30 fələstinli həlak olub
Tel-Avivdəki Ben Qurion hava limanı raket zərbələri səbəbindən uçuşları dayandırır
Zəngəzur dəhlizi Muxtar Respublikanın inkişafında yeni mərhələ açır - TƏHLİL
"Mançester Siti" 7-ci dəfə İngiltərə çempionu oldu
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 22 253 nəfər sağalıb
Tel-Aviv və ətrafları istiqamətində 130 raket buraxılıb
Tatarıstan hakimiyyəti məktəbdəki atışmada həlak olanların dəfn mərasimlərini üzərinə götürəcək
BMT-nin baş katibi İsrail ilə Fələstin arasında artan gərginlikdən narahat olduğunu bildirib
Dünyada ötən sutka koronavirusa 643 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
Fici yaxınlığında zəlzələ baş verib
Ombudsman Səbinə Əliyeva Tatarıstan Ombudsmanına başsağlığı verib
Şəmkirdə iki nəfəri öldürmək istəyən şəxs həbs edilib
Göyçayda bacısı qızını qətlə yetirən şəxs həbs edilib
Ağır yaralanan daha 11 qazimiz “YAŞAT” Fondu tərəfindən Türkiyəyə göndərilib (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Tatarıstan Respublikasının Prezidentinə başsağlığı veriblər
Prezident İlham Əliyev Rusiya Federasiyasının Prezidentinə başsağlığı verib
Bu küçə və prospektlərdə sıxlıq var
“Berqa” markasının dəstəyi ilə onlayn qadın festivalı keçirilib
XİN nazirlərin görüşünün təfərrüatlarını açıqlayıb
Prezidentin Naxçıvandan verdiyi mesajlardan Ermənistan nəticə çıxarmalıdır - Deputat
Azərbaycanda indiyədək peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda 514 nəfər koronavirusa yoluxub, 1306 nəfər sağalıb, 15 nəfər vəfat edib
Naxçıvanın postblokada dövründə yeni inkişaf mərhələsi başlayacaq - Deputat
Jurnalistlər Qubadlıda DSX-nin hospitalı ilə tanış olublar (FOTO)
Düşməndən əldə olunan hərbi qənimətlər Qubadlıda istifadə edilir (FOTO)
Böyük Britaniyada vaksin pasportları tətbiq olunacaq
Müdafiə naziri azad edilmiş ərazilərdə yerləşən bölmələrdə olub (FOTO)
Zakir Həsənov Ramazan bayramı münasibətilə Azərbaycan Ordusunu təbrik edib
Naxçıvanın müdafiəsi və bu bölgədə hərbi üstünlüyünün möhkəmləndirilməsi istiqamətində də ardıcıl addımlar atılır - Deputat
Daha 11 qazi müalicə üçün Türkiyəyə göndərilib
İranda ötən sutka koronavirusdan 307 nəfər ölüb
Dələduzluğa görə beynəlxalq axtarışda olan şəxs Azərbaycana ekstradisiya edilib
Nasizmin qəhrəmanlaşdırılması qəbuledilməzdir - Azərbaycan XİN
Mina xəritələri ilə bağlı məsələ Yerevanda müzakirə olunub - Sergey Lavrov
Kommunikasiyaların bərpasında bütün maraqlı tərəflərin mövqeyi nəzərə alınır - Lavrov
Hesab edirik ki, regionda nəqliyyat əlaqəsinin açılmasına böyük diqqət ayırmaq lazımdır - Ceyhun Bayramov
Rusiya üç ölkənin baş nazir müavinlərindən ibarət işçi qrupunun işini yüksək qiymətləndirir - Lavrov
Qarabağda vəziyyətin normallaşması üçün əsas amil üçtərəfli bəyanatın bütün şərtlərinin icrasıdır - Sergey Lavrov
Yol polisi avtomobillərdə katalizator məsələsinə aydınlıq gətirdi (FOTO)
"Sputnik V" vaksininin ikinci partiyası Azərbaycana mayın sonunda gətiriləcək - Lavrov
Azərbaycan üçtərəfli bəyanat çərçivəsində öz öhdəliklərinə məsuliyyətlə yanaşır - Nazir
Azərbaycan və Rusiya XİN arasında 2021-2022-ci illər üçün məsləhətləşmələr Planı imzalanıb (FOTO) (ƏLAVƏ OLUNUB)
Ceyhun Bayramov Kazanda törədilmiş hadisə ilə bağlı Rusiyaya başsağlığı verib
Mayın sonuna kimi Ermənistanla sərhəddə 6 yeni hərbi hissə istifadəyə veriləcək - DSX
Ceyhun Bayramov və Sergey Lavrovun mətbuat konfransı keçirilib (FOTO/VİDEO)
Allahşükür Paşazadə Ramazan bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqını təbrik edib
Mingəçevir Dövlət Universitetinin tələbələri təcrübələrini uğurla davam etdirirlər (FOTO)
Qəbələdə gecə saatlarında işləyən restoran aşkarlanıb
Bütün xəbərlər