Türkiyə Osmanlı nüfuzuna iddialıdır - Trend News-un icmalçısı

Türkiyə Osmanlı nüfuzuna iddialıdır - Trend News-un icmalçısı

Rufiz Hafizoglu, Trend -un Yaxın Şərq redaksiyasının rəhbəri

2002-ci ildə Türkiyədə islahatçı Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AKP) hakimiyyətə gəlməsi ilə ölkənin xarici və daxili siyasətində sözün əsl mənasında dəyişiklik hiss olunmağa başladı. Partiyaya müxalif milliyyətçi və mühafizəkar islamçı qüvvələr AKP-nin müvəffəqiyyət qazanacağına bir o qədər də inanmasalar da, zəfərə aparan "kiçik" qələbədən sonra "müxalif qüvvələr" alın yazısı ilə barışmalı oldular.

Hakimiyyətdə möhkəmlənməsi ilə AKP qütbləşmiş Türkiyə toplumuna yenilik gətirdi. Təbii ki, qütbləşmənin qarşısı alınmadı, bunun əvəzinə ölkədə siyasi elitalar öz yerlərini dəyişdilər - bu dəfə liberal islamçılar siyasi elita statusu qazandılar.

Şübhəsiz AKP-nin siyasi elita statusu qazanmaq üçün göstərdikləri xidmətlər əvəzsizdir. Hakim partiyanın ən uğurlu addımları isə ölkənin daxili və xarici siyasətində sözün əsl mənasında dönüş etmələri oldu.

Bir vaxtlar ölkənin xarici və daxili siyasətini ordu həll edirdisə , AKP-yə Cümhuriyyətin mövcud stereotipini ortadan qaldırmaq müvəffəq oldu. Lakin Türkiyədə istisnasız olaraq bütün hakimiyyətlərdə Osmanlı ambisiyalarının olması danılmazdır. Sadəcə olaraq, Türkiyənin daxili və xarici siyasətində bir qədər də artıq uğurlu siyasət aparmaması bu ambisiyaların qarşısını bu və ya digər şəkildə alırdı.

AKP hakimiyyəti ölkənin hansı məsələlərdə zəiflik göstərdiyini gözəl bilirdi və islahatçı imicini daha da gücləndirmək üçün əsaslı addımlar atmalı idi. Ən azından ona görə ki, bundan əvvəlki hakimiyyətlər kimi AKP hakimiyyətinin də Osmanlı ambisiyaları var idi və hakim partiya sıravi xalqın əvvəlki hakimiyyətlərdən hansı məsələlərdə narazı olduğunu bilirdi.

Elə buna görə də güclənmək üçün əsaslı islahatlar aparmaq zamanı idi.

2004-cü ildən etibarən Türkiyənin Aİ-yə üzv olması ilə bağlı danışıqlar başlasa da, ölkənin təşkilata üzv olması prosesinin uzadılmasının əsas səbəbləri - kürd problemi, Türkiyənin Ermənistanla sərhədləri açmaq tələbini yerinə yetirməməsi və 1915-ci ildə Osmanlı imperiyası tərəfindən törədilmiş "erməni soyqırımı"nı tanımamasıdır.

Əslində, AKP Aİ-nin qapılarının Türkiyənin üzünə bağlı olduğunu gözəl bilirdi. Buna baxmayaraq, onalr Aİ-yə üzvlük üçün ölkə daxilində islahatlar aparmağa davam edirdilər. Bir çox siyasi ekspertlər hesab edirlər ki, AKP-nin keçirdiyi islahatlar əslində Aİ-i üçün deyil, Yaxın Sərgin ən demokratik və super dövlətinə çevrilmək üçün idi.

Aparılan islahatlarla yanaşı, Türkiyə xarici siyasətində də hiss olunacaq dərəcədə dəyişiklər edərək regionda problemli məsələlərin həllində vasitəçiyə çevrildi. Suriya-İsrail, İsrail-Livan, Fələstin -İsrail və Pakistan-Əfqanıstan dialoqunun başlanması məhz Ankaranın xarici siyasətinin bəhrəsidir.

Aİ-yə "üzvlük" üçün atılan addımlar isə əslində Yaxın Şərqdə super güc olmaq üçün edilirdi. Lakin Türkiyə ilə yanaşı, Yaxın Şərqdə hegemon dövlət olmaq istəyən Səudiyyə Ərəbistanı, Misir, İsrail və İran kimi dövlətlər də var.

Belə olan halda ilkin mərhələdə regionda və dünyada dondurulmuş münaqişələrin həllində aktiv rol oynayan Ankaranın öz sözünü deməsinin vaxtı gəlib çatmışdı. Regionda isə Ankaranın potensial Osmanlı ərazisi kimi qəbul etdiyi, ərəb dövlətlərinin tərk etdiyi Fələstin və yəhudi-ərəb münaqişəsi var idi. Fələstin problemi və yəhudi-ərəb münaqişəsi artıq elə bir status qazanmışdı ki, bu problemi "həll" etməklə regionda və islam dünyasında söz sahibi olmaq olardı.

Osmanlı nüfuzuna iddialı Ankara tarixi prinsiplərinə əsaslanaraq ərəb dövlətləri ilə əlaqələrinə xələl gətirə bilməzdi, əksinə, bu əlaqələri daha da möhkəmləndirmək Ankaranın ilkin prioritetlərindən birinə çevrildi.

İsrailin 2008-ci ilin sonunda Qəzzədə həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar Ankara-Tel-Əviv əlaqələrində geriyə addım, ərəb-türk münasibətlərinin isə başlanması oldu. Qəzzədə keçirilən hərbi əməliyyatlara cavab olaraq Ankaranın atdığı ilk addım Türkiyə Parlamenti tərəfindən İsrail-Türkiyə parlamentlərarası dostluq qrupunun ləğv edilməsi oldu.

Baş nazir Ərdoğanın Davosda İsrail Prezidentindən Qəzzədə baş verənlərə münasibət bildirmək üçün "bir dəqiqə" istəməsi Ərdoğanın həm ölkə daxilində, həm də ərəb və islam dünyasında nüfuzunu artırdı. Ərdoğan vətənə "Davos fatehi" kimi döndü.

Türkiyə-İsrail münasibətlərinin arxa plana keçməsindən sonra isə Ankara regionda bir az da güclənmək üçün tədbirlər görməli idi. Elə bu səbəbdən də rəsmi Ankara qonşu dövlətlərlə, xüsusən də Dəməşq və Bağdadla əlaqələrinə yenidən nəzər salaraq, Suriya ilə Türkiyə arasında ola viza rejimini ləğv etdi, İraqla isə müxtəlif sahələr üzrə bir gündə 48 sənəd imzalandı.

İranı razı salmaq üçün də müəyyən addımlar atılmalı idi ki, bu dəfə də Ərdoğan BMT Baş Assambleyasında özünəməxsus tərzdə nitq söyləyərək, dünyanın İranın nüvə proqramını müzakirə etdiyi təqdirdə, İsrailin nüvə proqramını müzakirə etmədiyini bildirdi.

Daha sonra Ankara ABŞ-İsrail-Türkiyə hərbi təlimlərində iştirak etməkdən imtina etdi və "Davos fatehi" Erdoğan bunu xalqın istəyi ilə etdiklərini bildirdi.

Əslində, baş verən bütün hadisələrin fonunda Türkiyə region açıq-aydın ismarıc verməkdədir - regionda tək güc və qüdrət sahibi Ankaradır.

Türkiyənin Osmanlı nüfuzuna olan iddialarını reallaşdıra bilib-bilməyəcəyini isə zaman göstərəcək.

Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəs rejimini 25 dəfə pozub
Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəs rejimini 25 dəfə pozub
Atəşkəs 29 dəfə pozulub
Atəşkəs 29 dəfə pozulub
İcma sədri: Biz dağıdılmış qəbiristanlıqlarımızı, tarixi, mədəni və dini abidələrimizi bərpa edəcəyik
İcma sədri: Biz dağıdılmış qəbiristanlıqlarımızı, tarixi, mədəni və dini abidələrimizi bərpa edəcəyik
Loading Bars
Xəbər lenti
Türkiyədə 3 PKK terrorçusu zərərsizləşdirilib
Salvadorda 9 nəfər qasırğanın qurbanı olub
ANAMA ay ərzində 278 ədəd partlamamış hərbi sursat aşkarlayıb (FOTO)
ABŞ Konqresinin Azərbaycan üzrə İşçi Qrupunun üzvləri AXC-nin ildönümü ilə ilə bağlı bəyanatlar veriblər
Bakıda yaşayış binasında yanğın baş verib
Yaponiyanın şimal-şərqində 5.3 bal gücündə zəlzələ baş verib
Ağdamda şadlıq evində yanğın olub
Çikaqoda etirazlar zamanı 1 nəfər ölüb, 5 nəfər yaralanıb
Kürdəmirdə ev yanıb
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın rəsmi "İnstagram" səhifəsində Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü münasibətilə paylaşım edilib (FOTO)
Kolumbiyada baş verən partlayış nəticəsində iki nəfər yaralanıb
ÜST: Dünyada sutka ərzində koronavirusa yoluxanların sayı 117 mindən çox artıb
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 128 minə yaxınlaşır
İş yerini dəyişmək istəyən müəllimlər BU VACİB AMİLLƏRİ nəzərə alsınlar - Nazirlik müəllimlərə müraciət etdi
Zaha Hadid və onun əsəri - Heydər Əliyev Mərkəzi (FOTO)
Azərbaycanda koronavirusla bağlı aparılan testlərin sayı açıqlandı
Göyçayda kanalda 1 nəfər batıb
Prezident İlham Əliyevə Respublika Günü münasibətilə təbriklər gəlməkdə davam edir
Corc Floydun ailə vəkili cinayətin qəsdən törədildiyini hesab edir (FOTO)
Azərbaycan könüllüləri pandemiya ilə mübarizəni davam etdirir (FOTO)
Azərbaycan pambıq məhsulunun ixracını artırmaq niyyətindədir
Elmar Məmmədyarovla əfqanıstanlı həmkarı arasında telefon söhbəti baş tutub
744 obyektdə sanitar qaydalar pozulub (FOTO)
Video layihə: PREZİDENT. Müstəqillik. Təhlükəsizlik. Rifah 31.05.2020 tarixli bölüm
Görkəmli aktrisa Leyla Bədirbəylinin 100 illiyi münasibətilə poçt markası buraxılıb (FOTO)
Fənn olimpiadalarının final turunun keçirilmə tarixi dəyişdirildi
Şamaxı Rayon Ağsaqqalları Prezident İlham Əliyevə müraciət ediblər
Vüqar Rəhimzadə: Sosial şəbəkələr siyasi qarşıdurmalara çağırış, mənəvi terrora, təhqirə məruz qoyma platformasına çevrilib
Fındıqda aflatoksin təhlükəsi
Peşə dərslərinin iyunun 1-nə olan cədvəli açıqlanıb
"Dərs vaxtı" verilişinin sabahkı cədvəli müəyyənləşdirilib
Əli Əhmədov: Sosial şəbəkələr bir çox hallarda insan hüquqlarının pozulması, şəxsiyyətin mənəvi terrora məruz qalması, ləyaqətinin alçaldılması vasitəsinə çevrilib
İyunun 1-də dolların manata qarşı məzənnəsi
Umayra Tağıyeva may və iyun aylarının hava şəraitini şərh edib
Milli Məclisin 2020-ci ilin yaz sessiyası bağlı elan edilib
Azərbaycanda daha 248 nəfər koronavirusa yoluxdu, 101 nəfər sağaldı, 2 nəfər öldü
Müddətli həqiqi hərbi xidmətə növbəti çağırış başa çatdı
Ünvanlı sosial yardımın artıq ödənişini könüllü qaytarmayanlar məhkəməyə veriləcək
Ünvanlı sosial yardımın verilmə müddəti 1 ilə endirilir
Bu yolda hərəkət qısamüddətli məhdudlaşdırılır
Prokurorluq orqanlarının adından sui-istifadə edən şəxslər ifşa edildi
Milli Məclisin növbədənkənar sessiyasının ilk plenar iclasının vaxtı açıqlandı
Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Sağlam uşaq” adlı pediatrik müayinələr keçiriləcək
Milli Məclis maska taxmamağa görə cərimələri təsdiq etdi
Ziraat Bankdan Kənd Təsərrüfatına Dəstək Krediti!
Fəzail İbrahimli deputat həmkarlarına çağırış etdi: Məsuliyyətli olaq!
“Sədərək” və “Binə” ticarət mərkəzlərinin rəhbərləri ilə müzakirələr aparılıb
Roma Papası Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Milli Məclisin rəhbərliyi deputatı tənqid etdi
Xəzərin bu hissəsində çimərliklər açılır
AZAL aviabiletlərin ödənişsiz təxsis edilməsi müddətini yenidən uzadıb
Azərbaycan ilə Türkmənistan arasında səfirlikər üçün torpaq sahəsi ilə bağlı saziş təsdiq edildi
Böyük Britaniya şahzadəsinin "Facebook"da gizli səhifəsi aşkar edilib
Elçin Mirzəbəyli: Donald Trampın qərarı insanların şəxsi həyatına olan təhdidlərə qarşı atılan addım kimi dəyərləndirilməlidir
İnsanların qaraciyərə ziyan vurmadan içə biləcəyi spirtli içkinin həcmi açıqlanıb
Azərbaycanda qapalı şəraitdə müxtəlif Olimpiya İdman Komplekslərində məşqlərə icazə verildi
OPEC+ nazirlərinin görüşü daha tez baş tuta bilər
Şəhla Mirzəzadə: Tütünçəkmədən imtinanın təbliği pandemiya dövründə də prioritet istiqamətlərdən biri olaraq icra edilməkdədir
Vətəndaşlar Prezidentə yazırlar: Cənab Prezident, Sizin yürütdüyünüz siyasəti ürəkdən bəyənir və dəstəkləyirik
“Azərkosmos” 2019-cu ili mənfəətlə başa vurub
Goranboyda karantin qaydalarını pozan çay evi aşkarlanıb
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 150 mini keçdi
İyunun 1-də 36 dərəcə isti olacaq
Mütəxəssislər elektron siqaretlərin orqanizmə ziyanı barədə
Müdafiə Nazirliyi: Silah gücü düşmənlə danışılacaq yeganə dildir
Naqif Həmzəyev: “Amnesty International”ın Azərbaycana qarşı qərəzli mövqeyi yenilik deyil
Bakıdan ayıya görə ezam olunan mütəxəssis heyəti Şəkidədir
Azərbaycanda bələdiyyə sədrinin qanunsuz əməlləri ifşa olundu
Ermənistan həbsxanasında Cənubi Koreya vətəndaşı intihar edib
Azərbaycana səfər edən Türkiyə vətəndaşlarından 90 günədək viza tələb olunmayacaq
29 il əvvəl törədilmiş dəhşətli cinayətin üstü açılıb
Qurcana çayı tullantılardan təmizlənib
Milli Məclisin deputatı xaricdə təhsil alan azərbaycanlı tələbələrin ölkəyə gətirilməsini təklif edib
Özünü və millətini danan radikallar "demokratiya" axtarır - "Politşou" təqdim edir (Videolayihə)
Nizami Səfərov: Ramil Səfərov barəsində verilən əfv fərmanı beynəlxlaq hüquqi razılaşmadan irəli gəlir
Rusiyada koronavirusa yoluxanların sayı 400 min nəfəri keçib
Rabitəbank-ın reklam layihəsi beynəlxalq festivalda ölkəmizə ilk qızılı qazandırdı
Əli Hüseynli: Ölkə başçısı müasir Azərbaycan tarixi ilə bağlı vacib məsələləri açıqlamaqla tarixçilərə dərs keçdi
Qusarda faciə: Hasar 3 azyaşlının üstünə aşdı, biri öldü
Azərbaycanla Türkiyə arasında dörd sənəd təsdiq edildi
“Naxçıvan” gəmi-bərəsi əsaslı təmir olunub (FOTO)
Abşeronda yük maşını 16 yaşlı oğlanı vurub öldürdü
Şəkidəki ayı Altıağac milli parkına aparılacaq
Bakı Ali Neft Məktəbinin əməkdaşlarının COVID-19 analiz nümunələrinin nəticələri neqativ çıxdı
Sabahdan Azərbaycanın ən böyük ticarət mərkəzi fəaliyyətə başlayır
BU MÜƏLLİMLƏR yerdəyişmə müsabiqəsində iştirak edə bilməzlər
“AccessBank” kart çap avadanlığı - embosser alışı üzrə tender elan edir
İndianapolisdə etirazlar zamanı bir nəfər həlak olub
Beyləqanda kişi keçmiş arvadına kəsici alətlə hücum etdi
Maskasız olan şəxs xəstədirsə, minimum 60 nəfəri koronavirusa yoluxdura bilər - Deputat
Ermənistanda bir gündə 355 nəfər koronavirusa yoluxub
Bakıda 20 yaşlı gəlin kirayə qaldığı evdə ölü tapıldı
Ən çox və ən az vakant müəllim yerləri bu ərazilərdədir - ADLAR
Tovuzda yük avtomobili dərəyə aşıb
Şəbnəm Həsənova: Trampın sosial şəbəkələrlə bağlı qərarı düzgündür və dəstəklənməlidir
Tovuzda piyadanı öldürüb qaçan sürücü tutuldu
Bu məhsullar nikotin asılılığını azaltmağa kömək edir
Türkiyədəki azərbaycanlı gənclərin onlayn I Forumu təşkil edilib
“Həkimlərimizi tanıyın!”: Travmatoloq-ortoped, t.f.d. Ramin Rzayev
Həvəsləndirmə yerlərinin tətbiq olunduğu müəllim yerlərinin sayı açıqlandı
Bütün xəbərlər