Konfederasiya ideyasına elmi-nəzəri və analitik-empirik yanaşma...

Konfederasiya ideyasına elmi-nəzəri və analitik-empirik yanaşma...

Hikmət Babaoğlu, "Yeni Azərbaycan" qəzetinin baş redaktoru

Son zamanlar ölkə mətbuatında və ictimaiyyətdə diskussiya və polemika predmetinə çevrilən məsələlərdən biri də müxtəlif geosiyasi məkanlarda, o cümlədən ölkəmizin yerləşdiyi Cənubi Qafqaz regionunda dövlətlərarası münasibətlərin yeni struktur vahidləri formatında şəkilləndirilməsi və tənzimlənməsidir. Daha da dəqiqləşdirsək, Cənubi Qafqaz geosiyasi məkanında milli dövlətlərarası münasibətlərin strateji tərəfdaşlıq çərçivəsində deyil, konfederativ dövlət formasında tənzimlənməsi məsələsi aktuallaşdırılır. Amma məsələni aktuallaşdıraraq diskussiya və polemika obyektinə çevirən subyektlər onun mahiyyəti və substratlarını ictimaiyyətə dəqiq və düzgün çatdıra bilmir, yaxud irəli sürdükləri ideya və fikirlərlə ictimai rəyin yanlış formalaşması və istiqamətlənməsinə real zəmin yaradırlar.

Odur ki, məsələnin mahiyyəti və substratlarını dəqiq müəyyənləşdirmək, aşkar və təqdim etmək üçün aşağıdakı suallardan yola çıxmaqla bir-birilə bağlı olan bir çox kompleks səciyyəli məsələlərə toxunmaq lazımdır:

- Konfederativ dövlət formasının səciyyəvi xüsusiyyətləri, üstünlükləri və çatışmazlıqları nələrdən ibarətdir?

- XXI əsr müasir beynəlxalq münasibətlər sistemi çərçivəsində konfederativ dövlət forması nə dərəcədə aktual, real və effektivdir?

- Konfederasiya ideyaları haradan və hansı amillərdən qaynaqlanır?

- Cənubi Qafqazda milli dövlətlərarası strateji tərəfdaşlıq, yoxsa konfederativ dövlət forması daha effektiv və praqmatikdir?

Konfederativ dövlət forması müqayisəli təhlil obyekti kimi: səciyyəvi xüsusiyyətləri, spesifikası və substratları

Beləliklə, yuxarıda müəyyən edilmiş sual və məsələlərdən yola çıxaraq ilk növbədə dövlətlərin ərazi-inzibati quruluşuna görə səciyyələndirilən konfederasiyanın xarakteristikasına nəzər yetirmək məqsədəmüvafiqdir.

Konfederativ dövlət forması müstəqil dövlətlərin hüquqi anlaşma əsasında birləşdiyi vahid ittifaq kimi səciyyələndirilir. İttifaqa daxil olan subyektlər nisbi suverenliyə malik olur və nəzəri-formal-hüquqi əsasda özünün siyasi müstəqilliyini, konstitusiyasını, silahlı qüvvələrini, maliyyə və hüquq sistemini qoruyub saxlayır. Amma bütün bunlarla yanaşı, ümumi anlaşma əsasında formalaşmış konfederasiya çərçivəsində vahid dövlətə aid bir çox məsələlər razılaşdırılmamış və həll edilməmiş qalır. Daha çox ümumi məsələlər - müharibə və sülh məsələsi, xarici siyasət kursu, vahid ordunun, milli maliyyə və hüquq sisteminin formalaşması məsələləri birgə surətdə razılaşdırılır.

Konfederativ dövlət formasında hər nə qədər "mərkəzdənqaçma" meyiləri müşahidə və təzahür olunsa da, vahid siyasi kursun həyata keçirilməsi üçün tərəflərin təmsilçiliyi əsasında ümumi hakimiyyət strukturları formalaşdırılır. Amma formalaşdırılmış ümumi hakimiyyət orqanlarının qərarlarının imperativ səciyyə daşımaması - tövsiyə xarakterli olması idarəetmə sisteminin natamamlığından xəbər verir. Digər tərəfdən, konfederasiyanın formalaşması üçün əldə edilmiş razılaşmaya daxil olan maddələrin də bir çoxu qeyri-imperativ olur ki, bu da nəzəri və tətbiqi cəhətdən ittifaqın davamlılığını və əsaslarını şübhə altına alır.

Konfederativ dövlət formasının səciyyəvi cəhətlərini, çatışmazlıq və üstünlüklərini anlamaq üçün onu unitar dövlət forması və federasiya ilə müqayisə etmək məqsədəmüvafiqdir. Beləliklə, ilk növbədə, unitar dövlət formasına nəzər yetirək. Unitar dövlət mərkəzləşdirilmiş və mərkəzləşdirilməmiş olmaq etibarilə müxtəif inzibati-ərazi vahidlərindən təşkil olunan dövlət formasıdır. Bu dövlət formasının tərkibindəki inzibati-ərazi vahidlərinin siyasi müstəqilliyi olmur. Unitar dövlətin bir sıra spesifik xüsusiyyətləri vardır:

- Unitar dövlətin vahid konstitusiyası olur ki, bu, bütün inzibati-ərazi vahidlərinə şamil edilir;

- İdarəetmə hakimiyyət orqanlarının formalaşdırdığı vahid sistem tərəfindən həyata keçirilir və qəbul edilən qərarlar imperativ səciyyə daşıyır;

- Vahid hüquq sistemi formalaşdırılır və ölkənin bütün ərazisində idarəetmə məhz həmin sistemə əsaslanır.

Dünya praktikasında unitar dövlət formasının 2 növünə rast gəlinir. Bunlardan birincisi, mərkəzləşdirilməmiş, digəri isə mərkəzləşdirilmiş unitar dövlətdir. Mərkəzləşdirilməmiş unitar dövlətlərdə inzibati-ərazi vahidlərini təşkil edən regional orqanlar (subyektlər) müstəqil surətdə formalaşır. İtaliya, Böyük Britaniya, İspaniya, Yaponiya və Yeni Zelandiya idarəetmə sisteminə görə bu tipə aid edilir. Mərkəzləşdirilmiş unitar dövlətlərdə isə regional orqanlar bilavasitə mərkəz tərəfindən formalaşdırılır və mərkəzə tabe olurlar. Bu cür unitar dövlət tipinə Qazaxıstan, Özbəkistan və Niderlandı aid etmək olar.

Federasiya da tərkibində inzibati-ərazi vahidlərini birləşdirən dövlət forması kimi səciyyələndirilir. Federasiyalar simmetrik və asimmetrik olmaq etibarilə 2 tipə ayrılır. Simmetrik federasiyalarda ittifaqın tərkibinə daxil olan subyektlər konstitusiya əsasında mühüm hüquqi üstünlük və imkanlara malik olur ki, bu da onların idarəetmədə müstəqil surətdə təmsilçiliyini təmin etmiş olur. Asimmetrik federasiyalarda isə ittifaqın tərkibinə daxil olan subyektlər məhdud müstəqilliyə malik olur. Bu cür federasiyalarda subyektlər müstəqil orqanlara sahib olmadığından idarəetmədə məhdud surətdə iştirak edirlər.

Ümumilikdə simmetrik və asimmetrik olmaq etibarilə federasiyalar aşağıdakı səciyyəvi xüsusiyyətlərin daşıyıcısı qismində qismində çıxış edirlər:

- İttifaq və subyektlər idarəetmənin hüquqi əsası kimi çıxış edən konstitusiyaya sahib olurlar;

- Hüquqi müstəvidə ittifaq konstitusiyası üstünlük təşkil edir və ümumfederal qanunvericiliyin əsası qismində çıxış edir;

- Simmetrik federasiyalarda subyektlər də hakimiyyət bölgüsünə malik olur, yəni qanunverici, icraedici və məhkəmə hakimiyyəti mövcud olur və ayrılıqda müstəqil surətdə fəaliyyət göstərirlər;

- Federasiya subyektləri müəyyən edilmiş norma və prinsiplər əsasında qanunvericilik hüququna malik olurlar;

- Federasiyalarda qanunverici orqan, yəni parlament ikipalatalı olur və subyektlərin nümayəndələri yuxarı palatada təmsil olunur;

- Federasiya subyektlərinin əhalisi vahid və bərabər vəətəndaşlığa malik olur.

Göründüyü kimi, konfederasiya bir çox məsələlərdə unitar və federativ dövlət formasından fərqli olaraq məhdud səciyyə daşıyır, eləcə də nəzəri və praktik baxımdan səmərəli dövlət forması kimi çıxış etmir. Odur ki, XXI əsr beynəlxalq münasibətlər sisteminin səciyyəsi və spesifikasına müvafiq surətdə konfederativ dövlət forması real istinad və seçim ünvanı qismində səciyyələndirilmir.

Konfederasiya XXI əsrin strateji seçimi deyil, yaxud strateji tərəfdaşlıq münasibətləri praqmatik seçim variantı kimi...

Yuxarıda sadalananların məntiqi nəticəsidir ki, XXI əsrdə dövrün reallıqları və qanunauyğunluqlarına müvafiq olaraq milli dövlətlər konfederativ dövlət formasına istinad etmirlər. XVIII, XIX və XX əsrlərdə milli dövlətlərin bir qismi konfederasiya dövlət forması lehinə seçim edirdilərsə, hazırda bu tendensiya müşahidə olunmur.

Digər bir tendensiya xarakterli reallıq ondan ibarətdir ki, bugünkü federasiyalar bir zamanların konfederativ dövlətləridir. Məsələn, İsveçrə 1848-ci ilədək konfederasiya dövlət quruluşunda olub, hazırda isə federasiyadır. Federasiya idarəetmə formasına malik olan ABŞ 1776-cı ildən 1787-ci ilə, Almaniya isə 1870-ci ilədək konfederasiya olub. Beləliklə sadalanan nümunələrin fonunda demək olar ki, konfederasiya bir növ federasiyanı hazırlayan mərhələ və ya struktur səciyyəsi daşıyır. Əgər konfederasiya dövlət forması daha məqbul və praqmatik dövlət forması olsaydı, məhz bu zaman adları çəkilən dövlətlər onlardan imtina edərək federasiya lehinə seçim etməzdilər.
Digər tərəfdən, müasir dövrdə beynəlxalq münasibətlərin müstəqil və aparıcı aktoru qismində çıxış edən milli dövlətlər konfederasiya dövlət formasındansa, paritet və simmetrik əsaslı strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinə istinad edirlər. Çünki milli dövlətlərin müstəqil inkişafına birbaşa töhfə verəcək substrat asimmetrik səciyyəli konfederasiya deyil, ən müxtəlif sahələrdə əməkdaşlıq və tərəfdaşlığı möhkəmləndirməklə tərəqqini şərtləndirən strateji tərəfdaşlıq münasibətləridir.

Fikrimizi əsaslandırmaq üçün Avropa nümunəsinə nəzər yetirmək məqsədəmüvafiqdir. Məlum olduğu kimi, ötən əsrin ortalarında formalaşdırılmış Avropa İttifaqı bəhs edilən geosiyasi məkanda simmetrik tərəfdaşlıq münasibətlərinin təminatçısı qismidə çıxış edən institusional mexanizm səciyyəsi daşıyır. Və İttifaqda təmsil olunan milli dövlətlərarası münasibətlər paritet və simmetrik əməkdaşlığa əsaslanan tərəfdaşlığa söykənir. Əgər konfederativ dövlət forması aktuallıq və reallıq baxımından effektiv olsaydı, ən təkmil idarəetmə metodlarına istinad edən Avropa bu dövlət formasına üstünlük verərdi. Amma hazırkı dövrdə biz bunun əksini müşahidə edirik. Yəni XIX əsrdən başlamaq etibarilə Avropada konfederativ dövlət formasından ardıcıl surətdə imtina edilir.

Bunlarla yanaşı, xalqların və milli dövlətlərin müstəqil inkişaf yolunu seçmək kimi praqmatik mövqeləri konfederasiyanın formalaşması və davamlılığının təmin olunmasını istisna edir. Tarixdən məlumdur ki, formalaşdırılan konfederasiyalarda çox hallarda asimmetriklik mövcud olub və insani, siyasi, hüquqi, sosial və iqtisadi resursların simmetrik surətdə bölünməməsi çox ciddi institusional problemləri və böhranları şərtləndirib. Bu isə suverenliyi və milli inkişafı məhdudlaşdıran destruktiv faktor qismində çıxış edib.

Dolayısıyla, konfederasiya dövlət forması XXI əsrin qanunauyğunluqları və reallıqlarına müvafiq olaraq məqbul strateji seçim variantı deyil. Və yaxud dövlətlərarası strateji tərəfdaşlıq münasibətləri milli inkişaf və işbirliyini təmin edən tam praqmatik seçimdir.

Qafqazda konfederasiya yox, strateji tərəfdaşlıq münasibətləri daha real və perspektivlidir

Məhz bu cür diskussiya və polemikaların fonunda gündəmə gətirilən digər məsələ Cənubi Qafqazda konfederasiyanın formalaşdırılmasıdır. Bu zaman konfederasiya formatı daha çox Azərbaycan-Türkiyə-Gürcüstan və yaxud Azərbaycan-Türkiyə şəklində təqdim edilir.

Təbii ki, müasir dövrdə istər beynəlxalq münasibətlər sisteminin səciyyəsi və spesifikasına, istərsə də Cənubi Qafqazın regional təhlükəsizlik və işbirliyi balansına nəzər yetirdikdə belə bir qanunauyğun nəticəyə gəlmək olur ki, bəhs edilən geosiyasi məkanda bu cür konfederasiya formatları real, praqmatik və perspektivli deyil.

Əvvəla, bəhs edilən dövlətlərin müstəqil inkişafı üçün ən məqbul variant, qeyd etdiyimiz kimi, əməkdaşlığa əsaslanan strateji tərəfdaşlıq münasibətləridir. Çünki suverenliyin qorunub saxlandığı, milli maraqların əsas götürüldüyü strateji tərəfdaşlıq münasibətləri milli dövlətlərin, o cümlədən bəhs edilən dövlətlərin müstəqil milli inkişafının əsasıdır. İkincisi, proseslərin regional və beynəlxalq qanunauyğunluqlara müvafiq surətdə təzahür və inkişaf etdiyi bir dövrdə belə bir ideyanı gündəmə gətirmək olduqca irrasioal istinaddır. Çünki hazırkı mərhələdə və perspektivdə bəhs edilən dövlətlərin təmsil olunduğu konfederasiyanın formalaşdırılması regional təhlükəsizliyə və beynəlxalq siyasi proseslərə zidd olar ki, bu da sözügedən dövlətlərin milli inkişafı və təhlükəsizliyinə real təhdid kimi çıxış edər. Üçüncüsü, bəhs edilən region hərbi-siyasi təhlükəsizlik balansına görə olduqca mürəkkəb geosiyasi məkan olduğundan tarixin bütün dövrlərində, ən azından son 3 əsrdə irəli sürülən konfederasiya ideyaları və bu yöndə atılan addımlar iflasa uğrayıb. Ötən əsrin birinci rübündə "Zaqfederasiya" cəhdlərinin iflasa uğraması buna bariz nümunədir.

Dolayısıyla, irəli sürülən konfederasiya ideyaları orada təmsil olunması nəzərdə tutulan milli dövlətlərin deyil, ideyanın ixracatçısı kimi çıxış edən xarici güc mərkəzlərinin maraqlarına xidmət edir. Nədənsə, bu ideyalar Azərbaycanın daha da gücləndiyi, beynəlxalq müstəvidə milli maraqlarını daha qətiyyətli və praqmatik surətdə müdafiə və təmin etdiyi, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli istiqamətində heç bir halda güzəştə getmədiyi bir mərhələdə gündəmə gətirilib. Deməli, bu ideyaların arxasında duran xarici güclər gətirdikləri təkliflərlə yeni geosiyasi oyunlara start vermək istəyirlər.

STAR neft emalı zavodu xam neft idxalını artırıb
STAR neft emalı zavodu xam neft idxalını artırıb
SWAP layihəsi çərçivəsində birinci kəşfiyyat quyusunun qazılması üçün bütün icazələr alınıb - BP
SWAP layihəsi çərçivəsində birinci kəşfiyyat quyusunun qazılması üçün bütün icazələr alınıb - BP
İlin əvvəlindən Ceyhan terminalından 33 milyon bareldən çox AÇG nefti yola salınıb
İlin əvvəlindən Ceyhan terminalından 33 milyon bareldən çox AÇG nefti yola salınıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Xocalı soyqırımı ilə Sumqayıt hadisələrinin ermənilər tərəfindən eyniləşdirilməsi absurddur - Deputat
Hesablama Palatası QHT-lərə Dövlət dəstəyi Şurasında yoxlamaları yekunlaşdırıb
İranda koronavirusdan gündəlik ölüm sayı artıb
Yelo Bankdan biznes sahiblərinə Novruz kampaniyası
Bakıda iki yük avtomobili toqquşdu - Sürücü sıxılaraq maşında qaldı
Sumqayıt Texnologiyalar Parkı kadr hazırlığı məqsədilə növbəti “STP Təcrübə Proqramı - 2021”layihəsinə başlayır!
Sumqayıt hadisələrinin əsas motivi "Böyük Ermənistan" yaratmaq idi - Tarixçi alim
STAR neft emalı zavodu xam neft idxalını artırıb
Dünya Azərbaycanı qalib ölkə olaraq qəbul etməyə məcburdur - Səttar Möhbalıyev
Xocalı soyqırımı XX əsrin faciəsidir - Monteneqro və Bosniya mediası (FOTO)
Ukrayna telekanalı Prezident İlham Əliyevin mətbuat konfransı və azad olunan ərazilər barədə reportaj hazırlayıb (FOTO)
Şirkət rəhbərinin cinayət işi məhkəməyə göndərildi
Yaz ağac əkininə Zəngilandan start verilir
Soyqırım günahkarları mühakimə edilənə qədər xocalıların yaraları sağalmaz - Estoniyalı yazıçı
Paşinyan geri addım atdı - "İskəndər"lə bağlı səhv məlumatlandırılmışam
İlahiyyat İnstitutunun tələbələri “İntihar problemi və onunla mübarizə yolları” mövzusunda vebinarda iştirak ediblər (FOTO)
Prezidentin mətbuat konfransı Azərbaycanın informasiya müharibəsində növbəti qələbəsi idi - Deputat
Yerevanda bir qrup etirazçı hökumət binasına daxil oldu (VİDEO)
SWAP layihəsi çərçivəsində birinci kəşfiyyat quyusunun qazılması üçün bütün icazələr alınıb - BP
Azərbaycan region ölkələrinə sülh mesajını verdi - Səfir
Respublika Veteranlar Təşkilatında bir qrup müharibə iştirakçısı ilə görüş keçirilib (FOTO)
Ankarada Azərbaycan-Türkiyə Mədəniyyət üzrə Birgə Komissiyanın iclası keçirilib (FOTO)
İran səfirliyi KİV-də yayılan məlumatı təkzib edib
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva “Suraxanı” tanker-muzeyinin açılışında iştirak ediblər (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev “Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi”nin yeni inzibati binasının açılışında iştirak edib (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva “Ro-Pax” tipli “Akademik Zərifə Əliyeva” gəmi-bərəsinin suya salınması və eyni təyinatlı “Azərbaycan” gəmi-bərəsinin istismara verilməsi mərasimlərində iştirak ediblər (FOTO/VİDEO)
Sabah rayonlara qar yağacaq
“AccessBank” tender elan edir
Ermənistan prezidenti və baş qərargah rəisi Paşinyanın iclasına qatılmadı
Gürcü tarixçi: Allah işğalçı erməniləri cəzalandırdı - Trend TV
BTQ ilə Türkiyədən Çinə üçüncü ixrac qatarı yola salınıb
Qarabağdakı işğalın izləri silinir - "Yeni Şafak"
Daha bir Peşə Təhsil Mərkəzi publik hüquqi şəxs statusu alıb
Dövlət başçısı mətbuat konfransında regionun gələcəyi üçün mühüm mesajlar verdi - Deputat
Vaksinasiya xaricə getmək istəyənlər üçün də mühüm məsələyə çevrilib - Mütəxəssis
KOBİA sahibkarlıq subyektlərinin maliyyə bazarına çıxışını genişləndirib
Azərbaycan İran üçün çox önəmli ölkədir - Nazir müavini
“InvestAZ”dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz
Şəhid ailələri və qazilərə qayğı dövlətin prioritet vəzifəsidir - Deputat
Sabunçuda silahlı narkotik alverçisi yaxalanıb (FOTO/VİDEO)
Yaxın günlərdə Yevlaxda KOB Evinin açılması planlaşdırılır
Qubadlıda postlar qurulub, təhlükəsizliyə nəzarət edilir - DİN (FOTO)
Azad olunmuş ərazilərə keçməyə cəhd göstərən daha 4 nəfər saxlanılıb
İlin əvvəlindən Ceyhan terminalından 33 milyon bareldən çox AÇG nefti yola salınıb
Ağdaşda qardaşını öldürən qadının məhkəməsi başlayır
Ötən il KOBİA-nın təşəbbüsü ilə iki normativ-hüquqi akt təsdiq edilib
Baş infeksionist əhaliyə müraciət edib
AZƏRTAC-ın 101 yaşı tamam olur
Xocavənddə Ermənistan ordusunun atıb qaçdığı silah-sursat aşkarlandı
Azərbaycan diplomatiyasının növbəti qələbəsi
Avtomobillərini texniki baxışdan keçirməyən sürücülər cərimə ediləcək - DİN (FOTO/VİDEO)
Floridada "Xocalıya ədalət" tələbi ilə aksiyalar keçirilib (FOTO)
Estoniyada pandemiyaya görə yeni məhdudiyyətlər tətbiq olunub
“Rus ədəbiyyatı tarixi”nin birinci cildi işıq üzü görüb
"YAŞAT" Fondu daha 10 qazini Türkiyəyə müalicəyə göndərdi (FOTO)
Bakıda 20-dən artıq şəxsin pulunu bankomatdan oğurlayan şəxs yaxalandı (FOTO/VİDEO)
III, VI və VII sinif şagirdləri üçün milli qiymətləndirmə keçiriləcək
Şəhid ailələri və müharibə əlilləri üçün mənzil proqramı 5 dəfəyə yaxın genişlənəcək
Bank Respublika real sektora kreditləri 5% endirimlə təqdim edəcək
Azərbaycan ABŞ ilə əlaqələrin daha da genişlənəcəyini gözləyir - Sevil Mikayılova
Bugünə kimi 1000-dən çox şəxsə vaksin vurulub - Baş həkimin müavini
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb
Mədəniyyət naziri Türkiyədə səfərdədir (FOTO)
Sosial sahə üzrə builki prioritet istiqamətlər açıqlanıb
Vətən Müharibəsində orqanlarını itirən hərbçilərin hamısı bu il protezlərlə təmin olunacaq - Sahil Babayev
Prezident İlham Əliyev mətbuat konfransında təmkinlə ölkəmizin səmimi niyyətini açıqladı - Deputat
QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurasında yoxlamalar aparılır - RƏSMİ
Azərbaycan daha gözəl gələcək qurmağa sadiqdir - Nazir
İstirahət günləri cinayət törədən 74 nəfər saxlanılıb
Ağdam rayonunun Güllücə kəndi (FOTO/VİDEO)
Bələdiyyə sədri qəbiristanlığa görə cərimələnib
Bu il Bakı, Sumqayıt və Abşerondakı bütün şəhid ailələri və müharibə əlilləri mənzillə təmin ediləcək - Nazir
Kapital Bank-ın dəstəyi ilə daha bir “YAŞA” mərkəzi fəaliyyətə başlayıb
Azərbaycanla əməkdaşlıq etmək istəyən ölkələrin sayı daha da artır - Deputat
5 il ərzində şəhid ailələri və müharibə əlillərinə 11 min mənzil veriləcək - Nazir
Cəlilabadda narkotik alan şəxsin evindən silah-sursat aşkarlandı (FOTO)
Tramp Baydeni ABŞ-ı müharibələrə cəlb etməkdə ittiham edib
Əfv Məsələləri Komissiyasının növbəti iclasının vaxtı məlum olub
Bu gün xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Hindistanın baş naziri koronavirusa qarşı peyvənd olundu
Mingəçevirdə evdən kişi meyiti aşkarlanıb
Bakı-Sumqayıt yolunda tıxac yaranıb (FOTO/VİDEO)
Filippində koronavirusa qarşı vaksinasiya başlayıb
Braziliyada ötən sutka koronavirusdan 755 nəfər ölüb
Misir mətbuatı Prezident İlham Əliyevin keçirdiyi mətbuat konfransını geniş işıqlandırıb
Amsterdamda etiraz aksiyası keçirilib, bir neçə nəfər saxlanılıb
İsraildə koronavirusa yoluxanların sayı 775 min nəfərə çatır
“Mançester Yunayted” - “Çelsi” oyunu qolsuz başa çatıb
Fransada koronavirusa yoluxanların sayı 3,75 milyon nəfəri ötüb
Tramp yenidən prezidentliyə namizəd olacağını istisna etməyib
Gürcüstana uçan Azərbaycan vətəndaşları artıq karantindən keçməyəcəklər
Şirvanda minik avtomobili yanıb
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 6 511 nəfər sağalıb
Xocalıya qədər azərbaycanlılar elə düşünürdülər ki, bizimlə zarafat eləmək olar - Serj Sarkisyan
İspandilli KİV-lər Prezident İlham Əliyevin mətbuat konfransını geniş işıqlandırdı (FOTO)
ÜST: Dünyada ötən sutka koronavirusa 384 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
Tramp ABŞ-da yeni partiya yaratmaq fikrində olmadığını bəyan edəcək
Prezident İlham Əliyevin mətbuat konfransı ispan mediasının diqqət mərkəzində
Moskvada Qarabağ üzrə üçtərəfli görüş keçirilib
Britaniyada koronavirusa daha 6 035 yoluxma qeydə alınıb
Bütün xəbərlər