Azərbaycan, Bakı, 26 yanvar /Trend, müxbir A.Axundov/
Türkiyənin ədliyyə naziri Sadullah Erginin Azərbaycana səfər öncəsi Trend-ə müsahibəsi
- Türkiyə ilə Azərbaycanın ədliyyə orqanları arasındakı əməkdaşlığın səviyyəsini necə qiymətləndirirsiz?
- 2001-ci ilin martında imzalanmış "Türkiyə Respublikası ilə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə nazirlikləri arasında əməkdaşlıq Protokolu" ilə hüquqi mövzularda məlumat mübadiləsi, hüquqi mövqelərin təşkilatlanması ilə əlaqədar təcrübə mübadiləsi, hakim-prokuror və köməkçi ədalət personalının təhsilinin qarşılıqlı dəstəklənməsi, qarşılıqlı mənfəəti olan mövzularda elmi konfranslar və seminarlar təşkil edilməsi imkanları yaranıb.
İki ölkə arasındakı 3 may 2002-ci il tarixli Hüquqi və Ticari sahələrdə Ədliyyə Əməkdaşlıq Razılaşması və hər iki ölkənin tərəfdar olduğu məhkəmə sahəsindəki 10-a yaxın çoxtərəfli müqavilə çərçivəsində hüquqi əməkdaşlığımız ən yüksək səviyyədə icra edilir.
Tərəflər hüquqi yardım tələblərinin yerinə yetirilməsində qarşılıqlı olaraq lazımi sadələşdirmənin təmin edilməsi və əməliyyatların mümkün olan ən qısa müddətdə yekunlaşdırılması mövzusunda razılığa gəliblər. Rast gəlinən kiçik problemlər hər iki ölkə orqanları arasındakı görüşlərdə həll olunur.
- İki ölkənin məhkəmə orqanları arasında əməkdaşlıq hansı səviyyədədir? Hansı istiqamətlərdə əməkdaşlıq edilir?
- Türkiyə Azərbaycan ilə hər sahədə olduğu kimi, məhkəmə sahəsində də həmrəylik mühitinin yaradılmasını və qarşılıqlı əməkdaşlığın ən yüksək səviyyədə həyata keçirilməsini qarşısına məqsəd qoyub. Məhkumların verilməsi sahəsində son 5 il ərzində Türkiyə Azərbaycandan 11 türkiyəli məhkumun verilməsini istəyib və nəticədə 4 məhkumun verilməsi reallaşıb. Azərbaycan isə bir azərbaycanlı məhkumun Türkiyədən verilməsini tələb etsə də, sonra bundan imtina edib.
Türkiyə tərəfindən 5 il ərzində 13 günahkarın qaytarılması Azərbaycandan tələb edilib, bunlardan 4-ü ölkəmizə ekstradisiya olunub. Azərbaycan 9 günahkarın qaytarılmasını istəyib, bunlardan 2 nəfərin qaytarılması reallaşıb.
5 il ərzində Türkiyənin 246, Azərbaycanın isə 12 tələbi olub. Hüquqi mövzularda Türkiyənin 738, Azərbaycanın 48 təbliğat tələbi olub və bunların böyük əksəriyyəti yerinə yetirilib.
Bu müddətdə cinayət mövzularında Türkiyənin 80, Azərbaycanın isə 1 təbliğat tələbi olub, bu tələblərin də böyük əksəriyyəti yerinə yetirilib.
- Türkiyənin cəzaçəkmə müəssisələrindəki azərbaycanlı məhkumların və Azərbaycanda cəza çəkən Türkiyə vətəndaşlarının hüquqlarının müdafiəsi və qarşılıqlı verilməsi ilə bağlı hər hansı problemlər varmı?
- Bu günə qədər cəzaçəkmə müəssisələrində saxlanılan hər iki ölkə vətəndaşlarının vəziyyəti ilə bağlı ciddi problemlə qarşılaşmamışıq. 1963-cü il tarixli Vyana Konsulluq Sazişinə görə, hər iki ölkədə konsulluq məmurları məhkumlar və saxlanılanlarla görüşmək və onlara kömək etmək imkanlarına sahibdirlər.
Qarşılıqlı işgüzar səfərlər zamanı hər iki ölkədə cəzaların icrası sahəsindəki təcrübələr öyrənilir, həm cəzaların icrası sistemi, həm də azadlıqdan məhrum edilən vətəndaşlarının vəziyyətlərinin yaxşılaşdırılması üçün görüş və müzakirələr keçirilir. Türkiyənin "Cəza və mühafizə tədbirlərinin icrası haqqında" qanununun 2-ci maddəsinə görə, ölkəmizin cəza yerlərində saxlanılan Azərbaycan vətəndaşı olan məhbuslar və təqsirləndirilənlər Türkiyə vətəndaşları ilə eyni hüquqlara malikdirlər.
İki ölkə arasında məhkumların mübadiləsi 1983-cü il tarixli Məhkumların mübadiləsinə dair Avropa Razılaşması çərçivəsində həyata keçirilir. Məhkumların mübadiləsi zamanı bizdən asılı olmayan səbəblərdən yubanmalar yaransa da, iki ölkə arasında bu sahədə indiyə qədər xüsusi qeyd ediləcək bir problemlə rastlaşmamışıq.
- Türkiyədə cəza çəkən azərbaycanlı məhkumların və Azərbaycanda cəza çəkən Türkiyə vətəndaşlarının sayı nə qədərdir?
- Türkiyədəki penitensiar sistemin cəzaçəkmə müəssisələrində 13 məhkum və 48 təqsirləndirilən olmaq şərti ilə 61 Azərbaycan vətəndaşı saxlanılır. Onlardan 9-u qadın, 52-si kişidir. 30-a yaxın Türkiyə vətəndaşı isə Azərbaycanın cəzaçəkmə müəssisələrində saxlanılır.
- İki ölkədə saxlanılan təqsirləndirilən şəxslərin qaytarılması ilə bağlı problemlər mövcuddurmu? Ötən il neçə məhkum və təqsirləndirilən şəxs öz ölkəsinə təhvil verilib?
- Ötən il Azərbaycanda müxtəlif cinayətlərə görə saxlanılan 3 Türkiyə vətəndaşı öz ölkəsinə təhvil verilib, 1 Azərbaycan vətəndaşını isə biz öz ölkəsinə təhvil vermişik. Həmçinin Azərbaycanda cəza çəkən 3 Türkiyə vətəndaşı cəzalarının qalan hissəsini çəkməsi üçün Türkiyəyə göndərilib. Türkiyədən isə Azərbaycana məhkum göndərilməyib.
