Azərbaycan, Bakı, 25 may / Trend , müxbir İ.Xəlilova /
Azərbaycan Prezident Administrasiyası 2010-cu ildən tətbiqi gözlənilən Vergi Məcəlləsinə əlavə və dəyişikliklər layihəsini parlamentə göndərib. Bu barədə bazar ertəsi ölkə hökumətindən bildiriblər.
Düzəlişlər layihəsinin sonuncu variantında gəlir vergisi faizlərinin dəyişdirilməsi ilə bağlı maddəyə düzəliş edilib.
2008-ci ildən maksimal dərəcəsi 35 faiz olan gəlir vergisindən gələn məbləğ 2 min manat təşkil edib və Maliyyə Nazirliyi dərəcənin 20 faizə endirilməsini təklif edir.
Layihədə fərdi sahibkarlar üçün gəlir vergisi üzrə maksimum faizlərin 20 faizədək, muzdlu işçilər üçün isə 30 faizədək azaldılması təklif olunub. Bu gün ölkədə gəlir vergisinin vahid maksimal faiz dərəcəsi var - 35 faiz.
Maliyyə Nazirliyi onun hamı üçün 20 faizədək endirilməsini təklif etmişdi. Lakin fiziki şəxslərin maksimal faiz dərəcələri üzrə gəlir vergisi ödəyiciləri kateqoriyasına əksər hallarda xarici vətəndaşların düşdüyünü nəzərə alaraq, hökumət muzdlu işçilər üçün onun beş faiz azaldılmasının məqsədəuyğun olduğunu qərara alıb.
Digər vergilər üzrə faiz dərəcələrinə dəyişikliklər təklif olunan səviyyədə qalıb. Xüsusilə də mənfəət vergisi üzrə faiz dərəcəsinin 20 faizədək iki faiz azaldılması planlaşdırılır, əlavə gəlir vergisi üzrə faiz dərəcələri dəyişdirilməyəcək və 18 faiz səviyyəsində qalacaq. Vergilər Nazirliyi ƏDV üzrə faiz dərəcəsinin 17 faizədək azaldılmasını təklif edirdi ki, bu da Maliyyə Nazirliyi tərəfindən dəstəklənmədi.
Öz təkliflərini hesablamalarla əsaslandıran Maliyyə Nazirliyi hesab edir ki, ƏDV dərəcəsinin 1 faiz azaldılmasından dövlət büdcəsi 140 mln. manat itirir, eyni zamanda gəlir vergisi dərəcələrinin hətta 15 faiz azaldılmasından itki cəmi 50 mln. manat təşkil edəcək. ƏDM üzrə dərəcələrin azaldılmasından büdcə itirəcək, çünki bu vergi üzrə vergiqoyma bazası daha genişdir, nəinki maksimum faizini əsasən xarici şirkətlərin ödədiyi gəlir vergisi.
Vergi Məcəlləsinə dəyişikliklər layihəsinin hazırlanma prosesi Vergilər və Maliyyə nazirliklərinin təkliflərindəki variantlar səbəbindən yubanıb.
Maliyyə Nazirliyi birbaşa vergilər üzrə faizlərin azaldılması mövqeyindən çıxış edib. Yəni mənfəət vergisi ilə yanaşı hazırda gəlir vergisinin də azaldılmasını təklif edib. Lakin Vergilər Nazirliyi tərəfindən hazırlanan vergi qanunvericiliyinə düzəlişlər layihəsi gəlir vergisi faizlərinin azaldılmasını nəzərdə tutmur.
Vergi Məcəlləsinin yeni redaktədə tətbiqi 2010-cu ildən ehtimal olunur. İlk dəfə olaraq bu il vergi qanunvericiliyinə düzəlişlər birinci yarımilliyə olan dövlət büdcəsindən ayrı qəbul olunacaq. Bu, nəzərdən keçirmə prosesini və büdcə proqnozlarının təsdiqini yüngülləşdirəcək, vergi ödəyicilərinə vergi qanunvericiliyinə dəyişikliklər ilə qabaqcadan tanış olmasına imkan yaradacaq.
Azərbaycanda vergi faizləri üzrə son dəyişikliklər 2006-cı ildə edilib və faizlər mənfəət vergisi üzrə 24 faizdən 22 faizə azaldılıb. 2008-ci ildən gəlirləri 2 min manatadək (əvvəllər 600 manat) olan fiziki şəxslərdən 14 faiz dərəcəsi üzrə gəlir vergisi, 280 manat + 2000 manatdan artıq olanlardan isə 35 faiz dərəcəsi üzrə vergi alınır.
Bununla yanaşı, 14 faiz dərəcəsi üzrə vergi alınan illik gəlir plankası 24 min manat təşkil edir. 35 faiz olanlar isə 3360 manat + 24 000 manat təşkil edir.
Büdcə gəlirləri 12,177 mlrd. manat (o cümlədən mərkəziləşdirilmiş gəlirlər 11,698, yerli gəlirlər 0,479 manat) və ya ÜDM-in 27,9 faiz, xərclər 12,355 mlrd. manat (mərkəziləşdirilmiş xərclər 11,095 mlrd. manat, yerli xərclər 1,259 mlrd. manat) və ya ÜDM-in 28,3 faizi səviyyəsində təsdiq edilib.
Vergilər Nazirliyi dövlət büdcəsi daxilolmalarının 5,75 mlrd. manatını (2008-ci illə müqayisədə 6,9 faiz artımla) təmin etməlidir. Neft sektorundan vergi daxilolmaları 2,68 mlrd. manat (2008-ci il ilə müqaiysədə 7,6 faiz az), qeyri-neft sektorundan 3,07 mlrd. manat (23,8 faiz artımla) planlaşdırılıb.
Mayın 25-nə olan rəsmi məzənnə 0,8036 AZN/USD təşkil edir.
Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: [email protected]
