Rəsmi Tehran dolların məzənnəsinin qalxmasında maraqlıdır – ekspertlər

Azərbaycan, Bakı, 1 oktyabr /Trend, müxbir D.Xatınoğlu/

İki gün ərzində (28 və 29 sentyabr) İranda dolların məzənnəsi 20,98 faiz bahalaşıb. ILNA agentliyinin məlumatına görə, çərşənbə günü valyuta bazarında bir ABŞ dolları 12 400 riala (İranın milli valyutası) bərabər olub. Bundan əvvəl məzənnə bir dollara görə 10 250 rial olub.

İran Mərkəzi Bankının keçmiş məsləhətçisi Bijan Bidabadi Trend-ə bildirib ki, hökumətin İranda subsidiyalaşdırmanı dayandırması və subsidiyalar üçün ayrılmış vəsaitlərin bir qisminin əhalinin bank hesabına keçirilməsi üçün külli miqdarda milli valyuta bazara buraxılmalıdır. Beləliklə, ölkədə inflyasiyanın artması, milli valyutanın dəyərinin azalması və xarici valyutaların bahalaşması gözlənilir.

Bidabadinin sözlərinə görə, İranda milli valyutanın məzənnəsinin ucuzlaşması ehtimalı valyuta bazarında ABŞ valyutasına və milli valyutanın dollra çevrilməsinə tələbi artırır. "Valyuta bazarında dollar qıtlığı yaranıb və dolların məzənnəsinin bahalaşmasına gətirib çıxarıb", - məsləhətçi hesab edir.

İran hakimiyyəti enerji və bəzi ərzaq məhsullarına ayırdığı subsidiyaları ləğv etmək niyyətindədir. Hazırda gün ərzində 63 milyon litr benzin istehlakı olan İran benzinin satışına müəyyən limitlər qoyub. Subsidiyalı bir litr benzinin qiyməti 10 sent, azad satışda isə 40 sentdir. Rəsmi Tehran benzin subsidiyasının ləğvi ilə benzinin bir litrini 50-60 sentə satmaq niyyətindədir. Bundan əlavə, hökumət çörək, elektrik, su və qazın qiymətini real qiymətlərə yaxınlaşdırmaq üçün bu sahədəki subsidyaları aradan qaldırmaq istəyir.

ABŞ-da yaşayan digər iranlı ekspert, "Northeastern" universitetinin iqtisadiyyat üzrə professoru Kamran Dadxah isə hesab edir ki, subsidiyaların aradan qaldırılması ilə yanaşı, İranın qızıl bazarında vergilərlə bağlı baş verən tətillər də dolların məzənnəsinə təsir edib. Hakimiyyətin bir neçə ay bundan əvvəl qızıl bazarında vergilərin artırılması planı barədə məlumat yayılıb. Ötən həftədən etibarən Tehran və bəzi şəhərlərdə qızıl biznesi ilə məşğul olanların çoxu etiraz əlaməti kimi işlərini müvəqqəti dayandıraraq tətil ediblər.

Ekspertlərin fikrincə, sanksiyalar, subsidaların ləğvi və qızıl bazarında yaranmış gərginliyin dolların məzənnəsinin qalxmasında rolu ola bilər. Lakin burada hakimiyyətin də "əlinin olması" istisna deyil.

Dadxah sentyabrın 29-da elektron poçt vasitəsilə Trend-ə bildirib ki, son günlərdə bir neçə amil dollara tələbin artmasına səbəb olub. "Birinci amil budur ki, İranın nüvə proqramına qarşı beynəlxalq sanksiyalar dünyada iranlı biznesmənlərin fəaliyyətində xeyli çətinlik yaradıb. İkincisi isə ondan ibarətdir ki, hakimiyyətin yaxın gələcəkdə müəyyən malların və materialların idxalına mane olacağı ilə bağlı xəbərlər yayılıb", - Dadxah hesab edir.

IRNA agentliyinin məlumatına əsasən, İranın vitse-prezidenti Rza Rəhimi deyib ki, Mərkəzi Bank tərəfindən bazara külli miqdarda qızıl və ABŞ valyutası buraxılıb və alıcılar Mərkəzi Bankdan daha ucuz qiymətə qızıl və dollar ala bilərlər.

Lakin onun sözlərinə görə, hökumət dolların məzənnəsinin dəyişilməsinə müdaxilə etməməlidir. "İranda dolların məzənnəsinin qalxması "sabun köpüyü"nə bənzəyir, çox yaxın günlərdə partlaya bilər. Hakimiyyət bazara böyük həcmli qızıl və dollar buraxmamalıdır. Məzənnənin öz-özünə nə vaxt sabitləşəcəyini gözləmək lazımdır. Daha sonra müəyyən sayda dolları satışa çıxarmaq olar", - Bidabadi deyib.

Hər iki ekspertin fikrincə, dolların məzənnəsinin qalxması hakimiyyət üçün sərfəlidir, lakin valyutanın süni şəkildə aşağı düşməsi yalnız ölkəyə ziyan vura bilər.

Bidabadinin sözlərinə görə, hakimiyyət ixrac və istehsalın həcmini artırmaq məqsədilə dolların kursunu artırmağa çalışmalıdır. O hesab edir ki, dolların məzənnəsinin qaldırılması hakimiyyətin valyuta bazarına qəsdən maneəsi deməkdir. Dadxahın sözlərinə görə, İranda dolların məzənnəsinin qalxması əsas nəzarətin xarici valyuta kursunun üzərində olduğu azad ticarət zonasında baş verib. Bu bazarın əsas mənbəsi və dayaq nöqtəsi neftdən gələn bütün gəlirləri bazara qoyan və beləliklə də dolların məzənnəsini süni şəkildə aşağı səviyyədə saxlayan hakimiyyətdir.

"İlk baxışdan elə görünür ki, hakimiyyət ölkə bazarında xarici valyutanın həcmini qəsdən azaldıb, - Dadxah deyib. - Yerli istehsalçılar və ixracatçılara dəstək məqsədilə hakimiyyət dolların məzənnəsini tədricən artıra bilər".

Onun sözlərinə görə, ölkə hakimiyyətinin xarici valyuta məzənnəsini milli valyutaya nisbətdə aşağı səviyyədə saxlaması yalnız idxalçıların xeyrinə ola bilər, lakin bu, yerli istehsalçılar və ixracatçıların ziyanınadır. Bu, qısa müddətdə malların qiymətinin və inflyasiyanın aşağı səviyyədə saxlanmasına yardım göstərə bilər, lakin ölkə iqtisadiyyatına, xüsusilə də daxili istehsalçılara uzunmüddətli perspektivdə ziyan vuracaq.

İnsan alveri ilə məşğul olan 3 cinayətkar qrup zərərsizləşdirilib - Nazir müavini
İnsan alveri ilə məşğul olan 3 cinayətkar qrup zərərsizləşdirilib - Nazir müavini
Bu saytlara girməyin - Dələduzlarla bağlı xəbərdarlıq
Bu saytlara girməyin - Dələduzlarla bağlı xəbərdarlıq
Uşaqlara siqaret satan 1568 şəxs məsuliyyətə cəlb olunub
Uşaqlara siqaret satan 1568 şəxs məsuliyyətə cəlb olunub
Loading Bars
Xəbər lenti
İnsan alveri ilə məşğul olan 3 cinayətkar qrup zərərsizləşdirilib - Nazir müavini
Ərazilərin bərpası və inkişafı ümummilli məsələdir və bu planlı şəkildə aparılır
Bu saytlara girməyin - Dələduzlarla bağlı xəbərdarlıq
I sinfə qəbulla bağlı Alternativ Qeydiyyat Mərkəzləri fəaliyyət göstərəcək
Unibank birinci rübü mənfəətlə başa vurub (FOTO)
YARAT möhtəşəm layihəyə başlayır - birinci Bakı Beynəlxalq küçə fotoqrafiyası festivalı
Uşaqlara siqaret satan 1568 şəxs məsuliyyətə cəlb olunub
Bakı sakinlərinə xəbərdarlıq - Geniş dezinfeksiya işləri olacaq
ABŞ qondarma "erməni" soyqırımını tanısa, Türkiyə ilə gələcək münasibətlərini təhdid altına alacaq - Politoloq
60-dan çox avtomobil hərraca çıxarılacaq
Beynəlxalq sərnişin və yük daşımaları ilə bağlı yeni qərar verilib
“Ucuzluq”larda işçilər qeyri-rəsmi əməyə cəlb edilib - Vergi Xidməti
İnsan alveri qurbanına çevrilmək riskləri artıb - Nazir müavini
ADU-nun Konfutsi İnstitutu "Sumqayıt - uzaq Şərqdə yaxın dost" adlı tədbir keçirib
Gələcəkdə növbəti dalğalar qaçılmazdır - TƏBİB rəsmisi (VİDEO)
Azərbaycanda dövlət strukturlarının informasiya sistemləri "Hökumət buludu"nda yerləşdirilib
Azər Türk Bank xidmət şəbəkəsini yeniləyir
Xaricdə təhsil almaq ilə maraqlanırsınız? (FOTO)
Milli Məclisin növbəti plenar iclası başladı
Azərbaycanda gender bərabərliyinin hüquqi əsasları daha da möhkəmləndirilir - Könül Nurullayeva (VİDEO)
Ötən gün ölkədə 16 yanğın olub, 3 azyaşlı xilas edilib
Hindistanın baş naziri iqlim və təmiz enerji üzrə Hindistan-ABŞ tərəfdaşlığını elan edib
Cəlilabadda müğənnini öldürüb kanala atan məmurlar həbs edildi
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
Məcburi köçkünlər arasında Qarabağa qayıdışla bağlı onlayn-sorğu başa çatır
Hindistanda koronavirusa yoluxma və ölüm sayı rekord vurub
"Azercell"in sürətli mobil interneti yerin üstünü də altını da əhatə etməyə davam edir
Ötən gün evdən çıxan daha 7 koronavirus xəstəsi saxlanılıb
Gəncədə erməni terroru nəticəsində dağılan evlər bərpa olunur (FOTO)
Saatlıda yol polisi reyd keçirdi, 44 sürücü məsuliyyətə cəlb edildi
Zəngilan rayonunun Nəcəflər kəndi (VİDEO)
Bu gün 17 mindən çox şagird buraxılış imtahanı verəcək
Aprelin 23-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Daha bir avtobus "BakıKart"a keçdi
Bakıda iki minik avtomobili toqquşub, 1 nəfər ölüb
Yay fəslinin yaxınlaşması bağ evlərinin qiymətini artırıb
Ərəb koalisiyası husilərin iki minalanmış dronlarını dəf edib
Kamçatkada bir neçə saat ərzində üç zəlzələ baş verib
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 65 593 nəfər sağalıb
Aralıq dənizində 130-a yaxın miqrant qayığın aşması nəticəsində öldü
ABŞ-ın İraqdakı hərbi düşərgəsi yaxınlığında bir neçə raket partlayıb
Dünyada ötən sutka koronavirusa 874 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
Bayraktar Akıncı TİHA PUA-sı ilk atəş sınaqlarını uğurla tamamladı
"Milan" Zlatan İbrahimoviçlə müqavilənin uzadıldığını açıqlayıb
Türkiyə sahillərində zəlzələ qeydə alınıb
Yol polisi Daşkəsəndə reyd keçirib (FOTO)
Kanada gələn həftə 300 min doza "Johnson & Johnson" peyvəndi alacaq
Azərbaycanlı idmançı çoxnövçülükdə bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatının finalına çıxıb
Ramazanın 10-cu gününün duası, imsak və iftar vaxtı
"Real Madrid" Çempionlar Liqası mövsümünü buraxa bilər
Sumqayıtda köməksiz vəziyyətdə qalan azyaşlı xilas edilib
Daxili İşlər Nazirliyində kollegiya iclası keçirilib
Güləşçimiz Mariya Stadnik səkkizqat Avropa çempionu olub
Bakının Ermənistandan təzminat tələb etmək hüququ var - Rusiyalı politoloq
Azərbaycanda pul kütləsi əhəmiyyətli dərəcədə artıb
Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzi tərəfindən iqtisadi forum təşkil olunacaq
Zabratda iki piyada keçidində xüsusi düymə ilə idarə olunan yeni işıqfor quraşdırılıb (VİDEO)
MDU-da Beynəlxalq Yer Kürəsi Gününə həsr olunmuş nəzəri-praktiki seminar keçirilib (FOTO)
"Azərbaycan Hava Yolları" London istiqamətində xüsusi reyslərin icrasına başlayır
Beynəlxalq Hüquq Forumunda Ermənistanın hərbi cinayətləri diqqətə çatdırılıb (FOTO)
Azərbaycanda Texnologiyaların Kommersiyalaşdırılması və Transferi Mərkəzi yaradılıb
Vergi və gömrük sahəsində verilmiş güzəşt və azadolmaların reyestrinin aparılması Qaydasında dəyişiklik edildi
“Dərs vaxtı”nda cədvələ uyğun mövzular təqdim olunub
Gəncədə gördüklərimiz müharibə cinayətidir - Fransalı vəkil
Təhlükəsiz ticarətin təşkili məsələləri müzakirə edilib
Biz istərdik ki, erməni vəhşiliyi beynəlxalq səviyyədə təqdim edilsin - Fransalı hüquqşünas
Azərbaycanla Ermənistan arasında münasibətlərdə etimad tədbirlərinin möhkəmlənməsi vacib tapşırıqdır - Zaxarova
Türkiyə Azərbaycanla Ermənistanın layihələrini dəstəkləyir - Çavuşoğlu
Ombudsmanın Gəncə Regional Mərkəzi onlayn hüquqi maarifləndirmə tədbirləri keçirib (FOTO)
Fransalı hüquqşünaslar Gəncəyə səfər ediblər (FOTO)
Xəzər rayonunda Ağsaqqallar Şurasının hesabat-seçki konfransı keçirilib (FOTO)
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlanıb
Azərbaycanda 2 610 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 39 nəfər vəfat edib
Cənubi Koreyada Rusiyanın balıqçı gəmisi yanıb
SOCAR Sberbank Publik Səhmdar Cəmiyyəti ilə birgə müəssisəsinin kapitalından çıxır
Rektor: Distant təhsil universitetlərin inkişafı baxımından ciddi çağırış yaratdı
ABŞ 2050-ci ilədək parnik qazlarının atmosferə tullantılarının həcmini sıfıra endirəcək - Bayden
Aprelin 23-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Sabah YAP İdarə Heyətinin iclasında Hüseynbala Mirələmovun məsələsinə baxılacaq
XİN-in sabiq əməkdaşlarının ev dustaqlığı daha 3 ay artırıldı
Azərbaycan İsraildə turizm bürosu açacaq
Azərbaycanın əməkdar pilotları Qarabağa uçuşları səbirsizliklə gözləyir (VİDEO)
Zərdabda reyd: 31 sürücü cərimələndi (FOTO)
Kütləvi immunitetə yaxınlaşırıq - Adil Qeybulla
Gədəbəydə yeni yaradılan 4 kartof sortunun əkininə başlanılıb (FOTO)
İşğal dövründə vurduğu ziyana görə Ermənistanı beynəlxalq məhkəməyə verməliyik - Politoloq
Türkiyəli mütəxəssislər AQTİ laboratoriyaları ilə tanış olublar (FOTO)
Akademik Kamal Abdulla Mərmərə Universitetində dərs keçəcək
Palçıq Vulkanları Turizm Kompleksinin binası krater formasında olacaq
DİN vətəndaşları kibercinayətkarlara qarşı ayıq-sayıq olmağa çağırdı
Havada müşahidə olunan toz lokal xarakter daşıyır - Nazirlik
Sankt-Peterburqdan Bakıya uçuşlar üçün icazə verilib
Yevlaxın içməli su təchizatı sistemi yenidən qurulur
Azərbaycanda ictimai yerlərdə su sızmaları ilə bağlı mobil tətbiq yaradılıb (FOTO)
Vergi daxilolmalarının ümumi daxilolmalarda xüsusi çəkisi artıb - Nazir
Azərbaycan qanunvericiliyi xəstəlikdən əziyyət çəkən şəxslərin işəgötürülmə hüquqlarını və sosial müdafiəsini təmin edir - Könül Nurullayeva (VİDEO)
Ağdamda tarixi abidələrin vandalizmə məruz qaldığını gördük - Yasin Yakuti
Belarus Azərbaycana traktorların yığılması üçün komplekt hissələr tədarük edəcək
Ağdam tamamilə dağıdılaraq, demək olar ki, xəritədən silinib - Fransalı hüquqşünas
Cəbrayıl rayonunun Şahvələdli kəndi (VİDEO)
Bütün xəbərlər