Rəsmi Tehran dolların məzənnəsinin qalxmasında maraqlıdır – ekspertlər

Rəsmi Tehran dolların məzənnəsinin qalxmasında maraqlıdır – ekspertlər

Azərbaycan, Bakı, 1 oktyabr /Trend, müxbir D.Xatınoğlu/

İki gün ərzində (28 və 29 sentyabr) İranda dolların məzənnəsi 20,98 faiz bahalaşıb. ILNA agentliyinin məlumatına görə, çərşənbə günü valyuta bazarında bir ABŞ dolları 12 400 riala (İranın milli valyutası) bərabər olub. Bundan əvvəl məzənnə bir dollara görə 10 250 rial olub.

İran Mərkəzi Bankının keçmiş məsləhətçisi Bijan Bidabadi Trend-ə bildirib ki, hökumətin İranda subsidiyalaşdırmanı dayandırması və subsidiyalar üçün ayrılmış vəsaitlərin bir qisminin əhalinin bank hesabına keçirilməsi üçün külli miqdarda milli valyuta bazara buraxılmalıdır. Beləliklə, ölkədə inflyasiyanın artması, milli valyutanın dəyərinin azalması və xarici valyutaların bahalaşması gözlənilir.

Bidabadinin sözlərinə görə, İranda milli valyutanın məzənnəsinin ucuzlaşması ehtimalı valyuta bazarında ABŞ valyutasına və milli valyutanın dollra çevrilməsinə tələbi artırır. "Valyuta bazarında dollar qıtlığı yaranıb və dolların məzənnəsinin bahalaşmasına gətirib çıxarıb", - məsləhətçi hesab edir.

İran hakimiyyəti enerji və bəzi ərzaq məhsullarına ayırdığı subsidiyaları ləğv etmək niyyətindədir. Hazırda gün ərzində 63 milyon litr benzin istehlakı olan İran benzinin satışına müəyyən limitlər qoyub. Subsidiyalı bir litr benzinin qiyməti 10 sent, azad satışda isə 40 sentdir. Rəsmi Tehran benzin subsidiyasının ləğvi ilə benzinin bir litrini 50-60 sentə satmaq niyyətindədir. Bundan əlavə, hökumət çörək, elektrik, su və qazın qiymətini real qiymətlərə yaxınlaşdırmaq üçün bu sahədəki subsidyaları aradan qaldırmaq istəyir.

ABŞ-da yaşayan digər iranlı ekspert, "Northeastern" universitetinin iqtisadiyyat üzrə professoru Kamran Dadxah isə hesab edir ki, subsidiyaların aradan qaldırılması ilə yanaşı, İranın qızıl bazarında vergilərlə bağlı baş verən tətillər də dolların məzənnəsinə təsir edib. Hakimiyyətin bir neçə ay bundan əvvəl qızıl bazarında vergilərin artırılması planı barədə məlumat yayılıb. Ötən həftədən etibarən Tehran və bəzi şəhərlərdə qızıl biznesi ilə məşğul olanların çoxu etiraz əlaməti kimi işlərini müvəqqəti dayandıraraq tətil ediblər.

Ekspertlərin fikrincə, sanksiyalar, subsidaların ləğvi və qızıl bazarında yaranmış gərginliyin dolların məzənnəsinin qalxmasında rolu ola bilər. Lakin burada hakimiyyətin də "əlinin olması" istisna deyil.

Dadxah sentyabrın 29-da elektron poçt vasitəsilə Trend-ə bildirib ki, son günlərdə bir neçə amil dollara tələbin artmasına səbəb olub. "Birinci amil budur ki, İranın nüvə proqramına qarşı beynəlxalq sanksiyalar dünyada iranlı biznesmənlərin fəaliyyətində xeyli çətinlik yaradıb. İkincisi isə ondan ibarətdir ki, hakimiyyətin yaxın gələcəkdə müəyyən malların və materialların idxalına mane olacağı ilə bağlı xəbərlər yayılıb", - Dadxah hesab edir.

IRNA agentliyinin məlumatına əsasən, İranın vitse-prezidenti Rza Rəhimi deyib ki, Mərkəzi Bank tərəfindən bazara külli miqdarda qızıl və ABŞ valyutası buraxılıb və alıcılar Mərkəzi Bankdan daha ucuz qiymətə qızıl və dollar ala bilərlər.

Lakin onun sözlərinə görə, hökumət dolların məzənnəsinin dəyişilməsinə müdaxilə etməməlidir. "İranda dolların məzənnəsinin qalxması "sabun köpüyü"nə bənzəyir, çox yaxın günlərdə partlaya bilər. Hakimiyyət bazara böyük həcmli qızıl və dollar buraxmamalıdır. Məzənnənin öz-özünə nə vaxt sabitləşəcəyini gözləmək lazımdır. Daha sonra müəyyən sayda dolları satışa çıxarmaq olar", - Bidabadi deyib.

Hər iki ekspertin fikrincə, dolların məzənnəsinin qalxması hakimiyyət üçün sərfəlidir, lakin valyutanın süni şəkildə aşağı düşməsi yalnız ölkəyə ziyan vura bilər.

Bidabadinin sözlərinə görə, hakimiyyət ixrac və istehsalın həcmini artırmaq məqsədilə dolların kursunu artırmağa çalışmalıdır. O hesab edir ki, dolların məzənnəsinin qaldırılması hakimiyyətin valyuta bazarına qəsdən maneəsi deməkdir. Dadxahın sözlərinə görə, İranda dolların məzənnəsinin qalxması əsas nəzarətin xarici valyuta kursunun üzərində olduğu azad ticarət zonasında baş verib. Bu bazarın əsas mənbəsi və dayaq nöqtəsi neftdən gələn bütün gəlirləri bazara qoyan və beləliklə də dolların məzənnəsini süni şəkildə aşağı səviyyədə saxlayan hakimiyyətdir.

"İlk baxışdan elə görünür ki, hakimiyyət ölkə bazarında xarici valyutanın həcmini qəsdən azaldıb, - Dadxah deyib. - Yerli istehsalçılar və ixracatçılara dəstək məqsədilə hakimiyyət dolların məzənnəsini tədricən artıra bilər".

Onun sözlərinə görə, ölkə hakimiyyətinin xarici valyuta məzənnəsini milli valyutaya nisbətdə aşağı səviyyədə saxlaması yalnız idxalçıların xeyrinə ola bilər, lakin bu, yerli istehsalçılar və ixracatçıların ziyanınadır. Bu, qısa müddətdə malların qiymətinin və inflyasiyanın aşağı səviyyədə saxlanmasına yardım göstərə bilər, lakin ölkə iqtisadiyyatına, xüsusilə də daxili istehsalçılara uzunmüddətli perspektivdə ziyan vuracaq.

Azərbaycan beynəlxalq nəqliyyat forumunda iştirak edəcək
Azərbaycan beynəlxalq nəqliyyat forumunda iştirak edəcək
Azərbaycan bu il Avropaya təzə xurma ixrac edəcək
Azərbaycan bu il Avropaya təzə xurma ixrac edəcək
Türkiyədən Azərbaycana hazır geyim ixracı artıb
Türkiyədən Azərbaycana hazır geyim ixracı artıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Saatlıda gecə saatlarında fəaliyyət göstərən çayxana aşkarlanıb
İranın nüvə obyektində naməlum hadisə baş verib
Yevlaxda toy məclisi aşkar edilib (FOTO)
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 135 milyon nəfəri ötüb
Füzuli rayonunun Aşağı Rəfədinli kəndi (VİDEO)
Qırğızıstanda referendum və yerli hakimiyyət orqanlarına seçkilər keçirilir
Samuxda mərasimlərin keçirilməsinin qarşısı alınıb (FOTO)
Rumıniyada koronavirusa yoluxanların sayı 1 milyon nəfəri ötüb
Çin Azərbaycana dəmir yolu vasitəsilə 50 konteyner ixrac malı göndərəcək
Türkiyə xüsusi təyinatlıları Suriyada terrorçuları zərərsizləşdirib
Qazaxıstanda son sutkada koronavirusa 2 842 nəfər yoluxub
Fransada silah satışı ilə məşğul olan cinayətkar dəstə saxlanılıb
Avstriya 1 milyon doza Sputnik vaksini almaq niyyətindədir
Çində kömür mədənini su basıb, onlarla fəhlə təhlükədə qalıb
Fransada koronavirusa yoluxma hallarının sayı 5 milyonu ötüb
Yunanıstan sahillərində zəlzələ qeydə baş verib
Hindistanda avtobus dərəyə düşüb, azı 10 nəfər ölüb
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 32 539 nəfər sağalıb
Futbol üzrə İspaniya çempionatı: "Real" "Barselona"ya qalib gəldi
Türkiyə və Ukraynanın müdafiə nazirlərinin görüşü baş tutub
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 134 milyonu ötüb - ÜST
Ağdamda ev yanıb (FOTO)
Türk Şurasının beynəlxalq nüfuzu artır - Azərbaycan türk dünyasının birləşdiricisi kimi...
Mingəçevir Dövlət Universitetində “Tələbə Vətənpərvərlik İnkişafı Mərkəzi” yaradılıb
“Yaşıl Marafon” çərçivəsində Bakı və Tərtərdə daha 1 225 ədəd müxtəlif cinsli ağac əkilib (FOTO)
İtaliyada son sutka ərzində koronavirusdan 344 nəfər ölüb
Myanmada toqquşmalarda ölənlərin sayı 701 nəfərə çatıb
Ermənistanın minalanmış ərazilərin xəritəsini verməməsi beynəlxalq hüququn növbəti pozuntusudur - Səfir
Bərdədə ağır avtomobil qəzası, xəsarət alanlar var
Latviya təhsil sahəsində Azərbaycanla əməkdaşlığın inkişafında maraqlıdır
Şəhid ailələrinə və vətən müharibəsi iştirakçılarına dövlət qayğısı bundan sonra da davam edəcək - Deputat
Şahzadə Filipin dəfn mərasiminin tarixi elan edilib
Goranboyda toy mərasimin keçirilməsinin qarşısı alınıb
Azercell-in “Kabinetim” mobil tətbiqi 1 mln yüklənməni aşdı
Azərbaycan COVID-19 pandemiyasına qarşı qlobal səyləri səfərbər edən ilk ölkələrdəndir - Tamam Cəfərova
Kürün aşağı axımında suyun duzluluğunun artması səbəbləri araşdırılır
İngiltərə futbol çempionatının lideri "Mançester Siti" "Lids"ə məğlub oldu
Gəncədə yaşayan rəssamların virtual sərgisi keçirilib (FOTO)
Ermənistandan mina sahələrinin xəritəsini tələb etməli olan müvafiq komissiyalar yaradılmalıdır - Rusiyalı politoloq
Bu gün Bakıda 550 küçə dezinfeksiya edilib
Azərbaycan startapı beynəlxalq proqramda iştirak edəcək
Türk Şurasının informasiya və media üzrə məsul rəsmiləri Fəxri Xiyaban və Şəhidlər Xiyabanını ziyarət ediblər (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşır
Ukraynanın nüfuzlu “Kiev Diplomatic” jurnalında Azərbaycanla bağlı geniş məqalə dərc edilib (FOTO)
Hərbi polisin yaranmasının 29-cu ildönümü qeyd edilir (VİDEO)
Mingəçevirdə restoranda toy edənlər cərimələnib (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Macarıstan Türk Şurası ölkələrini vacib tərəfdaş hesab edir
Azərbaycanda 2 192 nəfər COVID-19-a yoluxub, 33 nəfər vəfat edib
Xəzər rayonunda ümümrayon iməcliyi və dezinfeksiya işləri aparılıb (FOTO)
Media sahəsində əməkdaşlığın daha da sistemləşdirilməsinin tərəfdarıyıq - Hikmət Hacıyev
Qubada Azərbaycan-Türkiyə qardaşlıq parkı salınacaq
Türk Şurası çərçivəsində Media Koordinasiya Komitəsi yaradılmalıdır - Prezidentin köməkçisi (VİDEO)
Kür çayında batan bacı-qardaşlardan birinin meyiti tapılıb
Son illərdə saxta əlillik təyinatının ləğvi nəticəsində əhəmiyyətli miqdarda dövlət vəsaitinə qənət olunub - Deputat
Qazaxıstan media və informasiya sahəsində Türk Şurası ölkələri ilə uğurla əməkdaşlıq edir
Özbəkistan Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərinin bərpasında fəal iştirak etməyə hazırdır
Respublika çaylarında yaz-yay gursululuq dövründə gözlənilən vəziyyət AÇIQLANIB (FOTO)
“Media haqqında” yeni qanun layihəsi medianın inkişafına imkan verəcək - Hikmət Hacıyev
Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi Türk Şurasının Baş katibi ilə görüşüb
Səudiyyə Ərəbistanında 3 hərbçi edam olunub
Biz əl-ələ verəcəyimiz halda, aşa bilməyəcəyimiz maneə olmadığını gördük - Fahrettin Altun
Azərbaycanın qələbəsi həm də türk dünyasının qələbəsidir - Hikmət Hacıyev
Qaxda yol polisi reyd keçirib (FOTO)
Türk dövlətlərinə qarşı saxta informasiya kampaniyaları aparılır - Prezidentin köməkçisi
MDU-da növbəti dəfə tibbi-profilaktik və dezinfeksiya işləri aparılıb (FOTO)
Azərbaycan türkdilli dövlətlər arasında əlaqələrin inkişafı üçün lazımi işləri görür - Hikmət Hacıyev
Türk dövlətləri ilə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi məqsədilə yol xəritəsi hazırlanır
Türk dövlətləri bundan sonra da Azərbaycanın yanında olacaq - Bağdad Amreyev
Bakıda Türk Şurasının informasiya və media üzrə məsul rəsmilərinin toplantısı keçirilib - (FOTO/VİDEO)
“Əsas Məsələ”də Prezident İlham Əliyevin həftə ərzində keçiridyi yüksək səviyyəli görüşlər müzakirə olunub (VİDEO)
Sosial xidmətlərə ehtiyac səviyyəsini qiymətləndirmək məqsədilə onlayn sorğu keçirilir
İranda ötən sutka 193 nəfər koronavirusdan ölüb
"Buta Airways" Rusiyanın "Jukovski" şəhərinə uçuşlar həyata keçirəcək
Azərbaycan tarixdə heç vaxt bu qədər güclü olmamışdır
MUSİAD nümayəndə heyəti Qubada səfərdə olub (FOTO)
Atletimiz Avropa çempionatında bir qızıl və bir bürünc medal qazanıb (FOTO)
Bakıda daha bir nəqliyyatın mübadilə məntəqəsi yaradılıb (FOTO)
Bakıda məşhur restoranlarda nöqsanlar aşkarlanıb (SİYAHI)
Könül Nurullayeva sakinlərin müraciətləri ilə maraqlanıb (FOTO)
Deputat Pərvin Kərimzadə seçiciləri ilə növbəti görüş keçirib (FOTO)
Zabrat Hava Limanı ərazisində təlim keçirilib (FOTO)
Finlandiya sprey formasında koronavirus vaksini hazırlayır
Sumqayıtda 3 koronavirus xəstəsinə cinayət işi başlandı
Sabah rayonlara dolu düşəcək
“Fitch” SOCAR-ın uzunmüddətli reytinqini «BB +» səviyyəsində təsdiqləyib (ƏLAVƏ OLUNUB)
Azərbaycan ilə Türkiyəni heç vaxt bir-birindən ayırmadım, ikisi də mənim Vətənimdir - Erkan Özoral
Xarici ölkələrin Azərbaycandakı hərbi attaşeləri HHQ-nin hərbi hissəsini ziyarət edib
Prezident İlham Əliyev: Türkiyənin Azərbaycana göstərdiyi dəstək həmişə bizim qəlbimizdə yaşayacaqdır
Prezident İlham Əliyev: Türkiyə-Azərbaycan qardaşlıq əlaqələri bu gün ən yüksək zirvədədir
Bibiheybətdə gəmidə baş verən yanğın söndürülüb (ƏLAVƏ OLUNUB)
Şəhid ailəsi və qazilərə dəstək üçün bu günə kimi 18 milyona yaxın pul xərclənib
Ötən gün 47 yanğın olub, 1 nəfərin meyiti aşkarlanıb (VİDEO)
Kanada XİN-dən "Dostluq" yatağı ilə bağlı açıqlama
Azərbaycan dövlətinin apardığı siyasətin mərkəzində insan amili dayanır - Tamam Cəfərova
Yunanıstan-Bolqarıstan interkonnektorunun işə salınması ilə TAP-ın Avropa üçün əhəmiyyəti artacaq
Bərdədə toy məclisi aşkarlandı, 19 nəfər cərimələndi
Yol polisi hərəkət iştirakçılarına xəbərdarlıq etdi
Polis Bakıda əməliyyat keçirdi, narkobaronlardan 64 kiloqram narkotik vasitə götürüldü (FOTO/VİDEO)
Bakıda həyətdə toy məclisində 28 nəfər məsuliyyətə cəlb olundu (VİDEO)
Bütün xəbərlər