İranın milli təhlükəsizliyi nüvə proqramına haqq qazandırmaq üçün bəhanə ola bilməz – İSİS-in baş analitiki (MÜSAHİBƏ)

İranın milli təhlükəsizliyi nüvə proqramına haqq qazandırmaq üçün bəhanə ola bilməz – İSİS-in baş analitiki (MÜSAHİBƏ)

ABŞ, Vaşinqton, 02 sentyabr / Trend , müxbir N.Boqdanova /

Elm və Beynəlxalq Təhlükəsizlik İnstitutunda İranın nüvə proqramı üzrə baş analitik, ABŞ Dövlət Departamentinin hərbi-siyasi məsələlər bürosunun keçmiş əməkdaşı, ABŞ-ın BMT-də, Nyu-Yorkda və BMT-nin silahsızlaşdrıma üzrə Konfransındakı missiyasının iştirakçısı Jaklin Şir ilə müsahibə.

- Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin (MAQATE) direktoru Muhəmməd Əl-Baradeyi son məruzəsində deyib ki, İran uranın zənginləşdirilməsi üzrə proqramın sürətini azaldır. Necə düşünürsünüz, İran bunu nə üçün edir?

- Məsələ ondadır ki, İran sentrifuqaların quraşdırılmasını davam etdirir. Lakin onlar hələki uranın zənginləşdirilməsi üçün yeni sentrifuqalardan istifadə etmirlər. Həqiqətən də MAQATE-nin nümayəndələri orda olarkən işləyən sentrifuqaların sayı bir qədər azalmışdı. Fikrimcə, buna bir nüçə həm siyası, həm də texniki səbəblər ola bilər. İyunun 12-dən İranda bir çoxları oldu. Eyni zamanda, İranın Nüvə Agentliyinin rəhbəri dəyişdi. Odur ki, dəqiq cavabım yoxdur - çox şey baş verib.

- Maydan İran işlək sentrifuqaların sayını artırmayıb. Necə düşünürsünüz, ola bilərmi ki, İranda uran ehtiyatı azalıb?

- Xeyr, İran sentrifuqaların sayını artırıb. Demək istərdim ki, hazırda orda 8000-dən çox sentrifuqa quraşdırılıb. Hələ mayda bunun sayı 7000 ədəd idi. Odur ki, onlar sentrifuqaların sayını artırırlar.

Uran məsələsinə gəlincə, İran 1970-80-ci illərdə Cənubi Afrikadan 1000 ton uran filizi alıb. Bu uran İsfahana gətirilib. Orada onun böyük hissəsi uran UX 6 adlanan başqa bir şəklə salınıb. Hesab edirəm ki, uran ehtiyatı tükənir. Lakin UX 6 uranın miqdarı yüzlərlə ton təşkil edir. Beləliklə, Natanzda uzun müddət ərzində işi davam etdirmək üçün kifayət qədər UX 6 var. Bununla belə, onun miqdarı İsfahanda uzun müddət ərzində işi davam etdirmək üçün yetərli deyil. Filiz ehtiyatının tükənməsi İsfahan üçün problemdir. Bu, Natanz üçün yox, uranın dəyişdirilməsi üçün problemdir. Natanzda iş üçün kifayət qədər uran var. Natanz işi 10-15 il ərzində davam etdirə bilər, İsfahan üçünsə bu kifayət deyil.

- MAQATE-nin son məruzəsində deyilir ki, rəsmi Tehran təşkilatı hərbi-texniki və nüvə proqramı arasında əlaqə barədə məlumatlandırımır. Necə fikirləşirsiniz, bu məsələ birbaşa İranın milli təhlükəsizliyi ilə əlaqəli deyilmi və İran təşkilatın qaydalarına uyğun olaraq bu məsələ barədə MAQATE-yə məruzə etməlidirmi?

- İran nüvə silahının yayılmaması üzrə Komitənin üzvüdür və nüvə silahına malik olmayan ölkədir. Belə ölkəsinizsə, MAQATE-nin işi gəlmək və sizin nüvə proqramınızın sülh xarakterini təsdiq etməkdir. İranın nüvə proqramı sülh xarakteri daşıyırmı - bax bu sual altındadır. Bu məsələ barəsində dəqiq məlumatımız var. MAQATE-nin işi bu məsələlərə cavab almağa çalışmaqdan ibarətdir. Milli təhlükəsizlik haqq qazandırmaq üçün bəhanə deyil. İran müqaviləyə qoşulursa, o zaman MAQATE ilə əməkdaşlıq etməlidir.

- İranın enerji sektoruna sanksiya İranın nüvə proqramnın hazırlanmasının dayandırılmasına necə təsir edə bilər? Düşünmürsünüz ki, bu cəza tədbirləri İran hökumətinə deyil, İran xalqına yönləndirilib?

- BMT Təhlükəsizlik Şurası İranın enerji sektoru barədə hazırda şuranın bəzi üzvlərinin müzakirə etdiyi heç bir sanksiya qəbul etməyib. Bu sanksiyaların tətbiqinin effektliyi məsələsinə gəlincə, düşünürəm ki, İranın enerji sektoruna qarşı sanksiya tətbiq etməkdən öncə hələki diplomatik üsullarla böyük uğura nail olmaq olar. Buna dair mübahisələr davam edir: bəzilər fikirləşirlər ki, sanksiya nəticə verəcək, digərləri isə güman edirlər ki, onlar effektli olmayacaq. Hesab edirəm ki, sanksiyaların yaxşısı mülki əhaliyə təsir edən yox, rəhbərlik əleyhinə istiqamətləndiriləndi. Digər tərəfdən, Təhlükəsizlik Şurasının İrana qarşı sanksiya tətbiq edilməsi barədə qərar qəbul edəcəyinə əmin deyiləm.

"Azərsu" daha bir tender elan edib
"Azərsu" daha bir tender elan edib
SOFAZ tender elan edib
SOFAZ tender elan edib
BNA 3,5 milyon manatlıq müqavilə imzalayıb
BNA 3,5 milyon manatlıq müqavilə imzalayıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Türkiyəli deputat Şamil Ayrım Prezident İlham Əliyevə təbrik məktubu göndərib
Deputatlar bələdiyyələrdə yaradılmış gender əsaslı komissiyalar üçün seminar-təlimlərdə iştirak ediblər
Distant təhsilin müddəti uzadıldı - QƏRAR
Türkiyəli minaaxtaranlar işğaldan azad edilmiş Azərbaycan torpaqlarında əməliyyatlara başlayıb
28 obyektdə zəruri qayda və tələblərin pozulduğu müəyyən olunub
Yetkinlik yaşına çatmayanların işləri və hüquqlarının müdafiəsi üzrə komissiyanın yeni tərkibi təsdiqlənib
Ceyhun Bayramov moldovalı həmkarı ilə telefonla danışıb
Türkmən Həkimləri Dərnəyinin sədri Azərbaycan Prezidentini təbrik edib
18 rayonda şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə yeni evlər verildi (FOTO)
Yerevanda etiraz aksiyasında iştirak edənlər hücuma məruz qalıb (FOTO)
Yüklərin Azərbaycandan daşınması artıq yeni mərhələnin başlanmasının işarəsidir - Deputat
25 minə yaxın şagird məktəbdənkənar fəaliyyət üzrə onlayn dərslərdə iştirak edib
Türkiyə ilə Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi artıb
Paşinyan Putinlə görüşə nail ola bilmədi - Səfər ləğv edildi
Gəncə Şəhər Baş Polis İdarəsinə yeni rəis təyin edildi
Azərbaycanda 2 981 nəfər COVID-19-a yoluxub, 1 226 nəfər sağalıb, 31 nəfər vəfat edib
FHN-in Laçında yerləşəcək binasının lövhəsi hazırdır
Dekabrın 1-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Prezidentə yazırlar: Siz bu xalqın inamını özünə qaytardınız, onu bir yumruq kimi birləşdirdiniz
“Bərdə” gəmi-bərəsi təmirdən sonra istifadəyə verilib
Ombudsman beynəlxalq ictimaiyyətə müraciət edib
Pakistan Senatının üzvü, partiya sədri Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
İran Qarabağın bərpasında iştirak etməyə hazırdır - Vitse-prezident
İraq Parlamentinin Baş katibi Prezident İlham Əliyevə təbrik məktubu göndərib
Laçının qayıdışını böyük səbrsizliklə gözləyirik, o da qayıtsın, tam olaq, arzumuza çataq - Deputat
Roberto Karlos və gənc azərbaycanlı futbolçular - Onlayn dünya çempionatının püşkü atılıb
Azərbaycanda dosent koronavirusdan dünyasını dəyişdi
BNA 3,5 milyon manatlıq müqavilə imzalayıb
Azərbaycan dövlətçiliyinin islahatlar və zəfər mərhələsi
İtaliyanın daha iki bələdiyyəsindən Azərbaycana dəstək
Carlsberg Azerbaijan və AzərŞəkər şirkətləri əməkdaşlıq memorandumu imzalayıblar (FOTO)
Daha 107 ev şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə təqdim edildi (FOTO)
Erməni xalqı Paşinyanı bağışlamayacaq - Sabiq prezident
Dəmiryolçu şəhidlərimizi tanıyaq (FOTO)
Şəhid anası: Oğlum öz şəklinə baxıb dedi ki, bir gün bu şəkildə şəhid görəcəksən (FOTO)
İşğaldan azad olunan ərazilərə səfər etməyin - Baş Prokurorluqdan xəbərdarlıq (VİDEO)
PAŞA Bankın “Onlayn biznes krediti” məhsulu ilk beynəlxalq mükafatını aldı
Ermənistan təcavüzü nəticəsində həlak olan dinc sakinlərin sayı 98-ə çatdı - Prokurorluq
Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsinin onlayn iclası keçirilib (FOTO)
Yelo Bank-dan mikrokreditlərə tam yeni yanaşma
Yaşayış yerini tərk edən aktiv COVİD-19 daşıyıcıları barədə cinayət işi başlanıb (FOTO/VİDEO)
İranda sutka ərzində 13 mindən çox şəxs koronavirusa yoluxub
“AccessBank” mülki müdafiə təlimlərini davam etdirir (FOTO)
Qazax sakinindən narkotik vasitə götürülüb (FOTO)
Bitkoin 4 faiz bahalaşıb
Şuşa yolunun minalardan təmizlənməsinə başlanılıb - ANAMA
Tərtərlə Suqovuşanı birləşdirən yol yaxın günlərdə istifadəyə veriləcək (ƏLAVƏ OLUNUB) (FOTO)
Azərbaycanda zərərsizləşdirilən minaların sayı açıqlandı
Şuşanın gəzməli-görməli yerləri haqqında video çarx hazırlanıb
İranlı alim necə öldürüldü? - Sui-qəsdin təfərrüatları
ANAMA-dan vətəndaşlara müraciət: Azad edilmiş ərazilərə getmək təhlükəlidir
İndiyə qədər Azərbaycanda minaların partlaması nəticəsində 535 mülki şəxs ölüb
İpoteka Fondunun bazasına yeni mənzillər əlavə olunacaq
Qarabağda dağıdılmış qəbiristanlıqlar, tövləyə çevrilmiş məscidlər gördüm - Məşhur fotoqraf (FOTO)
YARAT Müasir İncəsənət Məkanı “Öz adanı kəşf et” adlı sərgi layihəsini təqdim edir
Bakıda avtomobillərin qiyməti nə zaman ucuzlaşacaq?
Sərt karantin rejiminin qayıtmasını istəmiriksə, qaydalara əməl edək - Naqif Həmzəyev
ADA Universiteti "Mənim Qarabağım" mövzusunda onlayn mühazirələrə başlayıb (FOTO)
Yerevanda əsgər anaları yenidən toplaşdı
İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun agent bankları tərəfindən verilən ipoteka kreditlərinin həcmi açıqlanıb
16 yaşlı Cavan - Xocalı soyqırımının daha bir itkini (VİDEO)
Moldova prezidenti hökuməti istefaya çağırdı
Yoluxma sayının artması səhiyyə sistemimizi çıxılmaz vəziyyətə sala bilər - Deputat
Səbaildə yeni elektron layihə (VİDEO)
Dekabrda bəzi ərazilərdə temperatur normadan yüksək olacaq - Aylıq proqnoz
Aztəminatlı tələbələrin təhsil haqqı ilə bağlı müraciətlərinin qəbulu sabah başa çatır
Koronavirusla bağlı 111 ictimai iaşə müəssisəsində pozuntu aşkarlandı (FOTO)
Karxanaların Kürə təsiri açıqlandı
Polşadakı Azərbaycan evində "Müzakirə Klubu" fəaliyyətə başlayıb (FOTO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Bu il fermerlərə 65 milyon manatdan artıq kredit ayrılıb
Evi tərk edən COVİD-19 xəstəsi saxlanılıb (VİDEO)
Mövcud yoluxma səviyyəsi sərt karantinin tətbiqini qaçılmaz edir - XƏBƏRDARLIQ
Dillər Universitetində Çin arzusu Günü qeyd olunub
İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun məcmu aktivləri 2 milyard manata yaxınlaşır
Kaspersky satış zamanı onlayn təhlükəsizlik qaydalarını xatırladır
Təhsil naziri qəzada ölən tələbələrdən yazdı
Ağdaşda COVİD-19 xəstələrinə cinayət işi başlanılıb (FOTO)
Mərkəzi Bank depozit hərracının nəticələrini açıqladı
Bakı Ali Neft Məktəbinin 9 yaşı tamam olur
Rusiyada bir gündə koronavirusa 26 mindən çox yoluxma olub, 368 nəfər ölüb
Baydenin prezident seçilməsi Azərbaycana nə verə bilər? - Şərh
Kür-Araz ovalığında bataqlıqlar artır
Bu gün “Dərs vaxtı” verilişinin 2000-ci buraxılışı efirə gedib
Hotellərə ulduz veriləndə koronavirusla bağlı qoruyucu tədbirləri də nəzərə alınacaq - Yenilik
Sülhməramlılar üçün yüklərin Azərbaycan vasitəsilə daşınması ərazi bütövlüyümüzə hörmətin nümunəsidir - Deputat
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə bələdiyyələr necə təşkil ediləcək?
Bakıda kokain və ekstazi həblərinin satışı ilə məşğul olan şəxs saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Avstriyanın müdafiə naziri koronavirusa yoluxub
Tibb Universitetinin qəzada həlak olan tələbələri (FOTO)
“InvestAZ”dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz
Qazi Elçin Səmədov Bakıya gətirilib, əməliyyat olunacaq
Zərdabda evi tərk edən daha bir COVİD-19 xəstəsinə cinayət işi başlandı
Cəmiyyəti radikalların perspektivsiz tezislərinə yox, torpaqlarımızın azad edilməsi reallığına inanır - Ekspert
Daha 3 koronavirus xəstəsi saxlanılıb
Türkiyədən Azərbaycana avtomobil ixracı azalıb
Baş nazir Modi Hindistanı bütün dünyanın əzcaçısı olmağa ruhlandırır
Co Bayden ayağını sındırıb
Dağlıq Qarabağ və ətraf regionların bərpa olunan enerji resurslarından səmərəli istifadə qarşıda duran əsas prioritetdir - Pərviz Şahbazov (MÜSAHİBƏ)
Oğuzda qaydaları pozan koronavirus xəstəsi saxlanılıb
Bütün xəbərlər