İranla Türkiyənin yaxınlaşması Yaxın Şərqin ərəb ölkələrinə sərf etmir

Azərbaycan, Bakı 16 mart / Trend müxbir Ü. Sadığova/

Türkiyə ilə İran arasında münasibətlərin inkişafı Yaxın Şərqdə siyasi münasibətlərin  Ankaranın rolunun artmasına xidmət edəcək ki, bu da regionda ərəb ölkələrinin təcridinə gətirib çıxar bilər.

"İslam siyasətinə meyllənən Türkiyə rəhbərliyi, özünü Yaxın Şərqdə yeni "osmanlının" nümayəndəsi hesab edir". Bunu telefonla Trend -a Londondan İrak inkişaf və demokratiya fondunun rəhbəri Həssən Ətiyyə (Ghassan al-Attiyyah) deyib. "Türkiyə ilə İranın münasibətləri nəinki Avropada, Yaxın Şərqdə də ona perspektiv verir".  

Bu həftə Tehranda İqtisadi əməkdaşlıq Təşkilatının sammitində prezident Abdulla Gül bəyan etdi ki, "İrana müvcud olan fikir ayrılıqlarını həll etməyə və beynəlxalq təcriddən çixmağa yardım edə bilər", Əl-Cəzirənin saytı xəbər verir.  

ABŞ dövlət katibi Hillari Klinton Türkiyəyə keçən həftə səfəri zamanı türkitə televiziyasına bəyan etdi ki, Vaşinqton Ankaranı Tehran ilə danışıqlarda vasitəçi kimi görmək istəyir.

Amma bazar günü Türkiyə Xarici İşlər naziri Əli Babacan dedi ki, Ankara vasitəçi olmaq üçün rəsmi təklif almayıb, buna baxmayaraq bu rolu yerinə yetirməyə hazırdır, - CNN TÜRK xəbər verdi.

Müşahidəçilər hesab edirlər ki, Ankara İran-Qərb problemlərində vasitəçi olmaqla Yaxın Şərqdə mövqelərini möhkəmləndirmək istəyir.  

Middle East Report jurnalının keçmiş baş redaktoru Maina Rabbaninin (Mouin Rabbani) fikrincə Türkiyə öz qarşısında regionda ərəb ölkələri və İranla ABŞ və qərb yönlü ərəb ölkələrinin mövqelərindən fərqli olan yeni münasibətlər qurmaq vəzifəsini qoyub.

Türkiyənin mövqeyi Fələstin probleminin həllində özünü artıq göstərir.

"HƏMAS-ın Fələstin siyasətində iştirak hüququnun tanınması türk mövqeyinin digər ölkələrin mövqeyindən fərqləndiyini göstərir", - telefonla Əmmandan Trend -a Rabbani deyib.

Misir, Səudiyyə Ərəbistanı, İordaniya kimi bir çox ərəb ölkələri HƏMAS-ın İsrailə müqavimət siyasətinə qarşı çıxırlar.

Ətiyyənin fikrincə Türkiyənin Yaxın Şərqd ölkələri ilə münasibətlərin inkişafında perspektivi Avropa Birliyi ölkələri ilə münasibətlərin inkişafı perspektivindən daha çoxdur.

"Türkiyə anlayır ki, Avropa Birliyi heç zaman Ankaranı bərabər tərəfdaş kimi qəbul etməyəcək, ona görə də hakim  ƏİP [Ədalət və İnkişaf Partiyası] Yaxın Şərqə üz tutub", - dedi Ətiyyə.

Türkiyə NATO-nun Təhlükəsizlik Şurasının üzvüdür və 2004-cü ildə Aropa komissiyası bu ölkə ilə Avropa Birliyinə qəbul üçün danışıqlara başladı.

Türk-Avropa münasibətlərini Tükiyənin, 2004-cü ilin mayında Avropa Birliyinə üzv olmuş, Kipr Respublikasını tanlmaması mürəkkəbləşdirir. 1974-cü ildə Aralıq dənizindəki ada faktiki olaraq türk və yunan hissələrinə bölündü. Kipr Respublikası və beynəlxalq aləm tərəfindən tanınmayan Şimali Kipr Türk Respublikası yarandl.

Keçən il Türkiyə birbaşa olmayan Suriya-İsrail danışıqlarında vasitəçi kimi çıxış etdi, lakin dekabrda-yanvarda Qəza sektoruna İsrailin hücumundan sonra, Dəməşq dialoqu dayandirdi.   

Ətiyyənin fikrincə Türkiyənin üstünlüyü regioanla münaqişə və mübahisələrdən asılıq olmayaraq, bütün Yaxın Şərq ölkələri ilə isti münasibətlər qurmasındadsır.

Türkiyə İsraillə hərbi və strateji müttəfiq olan yeganə müsəlman dövlətidir. Bununla bərabər o ərəb ölkələri ilə də yaxşı əlaqələri var.

Lakin, müşahidəçilər hesab edirlər ki, Türkiyənin İranla yaxınlaşması ərəb dünyası ilə münasibətlərinə mənfi təsir göstərə bilər.   

Yaxın Şərq üzrə aparıcı türk analitiki Mustafa Özcan hesab edir ki, Ankara ilə Tehranın yaxınlaşması ərəb ölkələrinin regionun problemlərinin həllində rolunu azalda bilər.  

"Xüsusilə bu ərəb-israil danışıqlarına təsir göstərə bilər. Beləki bu ərəblərlə İsrail arasında əvvəlki razılaşmaları məhv edə bilər", - Trend -a telefonla İstambuldan Özcan dedi. Buna görə onlar bu yaxınlaşmaya müqavimət göstərəcəklər.

İran Livanın bəzi Avropa ölkələrində və ABŞ-da terrorist qruplaşması kimi tanıdığı şiə qruplaşması Hibullanı dəstəkləyir.Hizbulla və Livanın sünni hökümıti arasında dəfələrlə qarşıdurmalar olub ki, bunlar da vəvtəndaş müharibəsinə gətirib çıxarıb. Səudiyyə Ərəbistanı və Misir kimi bəzi sünni ərəb ölkələri Hizbullanın Livanın siyasətində iştirak hüququnu tanımırlar.

Cümə günü Hizbullanın lideri Həsən Nəsrullah qruplaşmanın Əl-Manar televiziyası ilə çıxışında Türkiyə və İranı "münasibətlərin yaxınlaşmasını sürətləndirməyə" çağırıb, - Əl-Cəzirənin saytı xəbər verir.  

Lakin İran-Türkiyə münasibətləri üzrə iranlı ekspert Əhməd Cansız hesab edir ki, Türkiyə ilə yaxınlaşma İrana mövqelərini möhkəmləndirməyə kömək etsə belə, bu qonşu ərəb ölkələrinin təcrid olunması demək deyildir.
 
"İran üçün öz maraqlarından çəkilməmək şərti ilə qonşu ölkələrlə dost əlaqələri saxlamaq vacibdir", Tehrandan telefon vasitəsilə Trend -a Cansız bildirdi.

İordaniyalı analitik Rabbaninin fikrincə, ərəb ölkələrinin siyasi təcrid olunması mümkünlüyü, Türkiyə mövqeyinin ərəb mövqelərinə ziddiyəti ilə seçildiyi Qəzzada münaqişənin həlli zamanı nümayiş etdirildi.   

Türkiyə və İran Qəzzada atəşin dayandırılması üzrə Qətərdə yanvarda keçirilən sammitdə iştirak etdilər. Lakin Misir və Səudiyyə Ərəbistanı konfransda iştirak etmirdilər.

"Bu Türkiyə mövqeyinin Səudiyyə Ərəbistanı kimi ənənəvi ərəb ölkələrinin mövqeyi ilə üst-üstə düşməməsini nümayiş etdirdi, - dedi Rabbani. - Elə buna görə ərəb ölkələri ərəb mövqeyinin regionda möhkəmlənməsinə çalışacaqlar".

Lakin Türkiyə ilə İranın yaxınlaşması prossesi tez baş tutmayacaq. Çünki İran İsraillə münasibətdə prinsipləırindən imtina etmək fikrində deyil, türkiyəli politoloq Özcan hesab edir.  

Əgər Türkiyə İran ilə regionda alyans yaratsa, belə halda bu onun Avropa və ABŞ ilə strateji əməkdaşlığına son qoyacaq.  

Elə buna görə, Ətiyyənin fikrincə Türkiyə regionda təhlükəsizliyin artırılması üçün İran siyasətinin yumşalmasına çalışacaq.

Əgər İranın siyasətində yumşalma olarsa, bu İrakda vəziyyəti də yaxşılaşdır bilər, - o hesab edir.

"Hələlik isə Türkiyə İranla ərəb ölkələri arasında pəncərə aça biləcək yeganə dövlətdir", - Ətiyyə əlavə etdi.   

Türkiyə Pakistan və Əfqanıstab arasında ərazi mübahisələrinin həlli məsələsində, həmçinində HƏMAS və İsrail arasında Qəzza bölgəsində atəşin dayandırılması üçün vasitəçi kimi iştirak edir.

Məqalənin hazırlanmasında T.Cəfərov, R.Hafizoğlu iştirak ediblər.  

Dövlət Xidməti sahibkarlara tenderlərlə bağlı müraciət edib
Dövlət Xidməti sahibkarlara tenderlərlə bağlı müraciət edib
AZAL elektrik mallarının satınalınması üçün açıq tender elan edir
AZAL elektrik mallarının satınalınması üçün açıq tender elan edir
AZAL yol boyasının satınalınması üçün tender elan edir
AZAL yol boyasının satınalınması üçün tender elan edir
Loading Bars
Xəbər lenti
Polşa üç Rusiya diplomatını “persona non qrata” elan edib
Azərbaycanlıların Türkiyədə daşınmaz əmlak alışı azalıb
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 54 894 nəfər sağalıb
Ağdamda 3 min hektara yaxın ərazi minalardan təmizlənib
Zəngəzur dəhlizi regionun sosial-iqtisadi rifahına, sülh və təhlükəsizliyə birbaşa təsir edəcək - Deputat
ADA Universitetində Virtual Karyera Sərgisi keçirilir
“Əsas Məsələ”də Aleksandr Lukaşenkonun Azərbaycana səfəri müzakirə olunub (VİDEO)
Rusiya şirkəti Azərbaycana kənd təsərrüfatı texnikası tədarük edəcək
Azərbaycanla Özbəkistan arasında əməkdaşlıq bütün sahələrdə uğurla inkişaf edir - Milli Məclisin Sədri (FOTO)
Sahibə Qafarova Qazaxıstan Parlamenti Senatının sədri ilə görüşüb (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Cibutinin dövlət başçısını təbrik edib
Ermənistan yenə də tarixlə mifologiyanı qarışıq salır - Leyla Abdullayeva
“BakuBus” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Müşahidə Şurasının ilk iclası keçirilib (FOTO)
Ramazanın 3-cü gününün duası, imsak və iftar vaxtı
Milli Məclisin Sədri Sahibə Qafarova Sankt-Peterburqda Beynəlxalq konfransda çıxış edib (FOTO)
“myGov” mobil tətbiqinin yeni imkanları ictimaiyyətə təqdim edilib (FOTO)
Naxçıvan Qarnizonu Qoşunlarında komandir hazırlığı sistemində növbəti məşğələlər keçirilib (FOTO/VİDEO)
Auditorlar Palatası üzvləri “Tərəqqi” medalı ilə təltif edildi
Bakıda ictimai təşkilatın ofisindən oğurluq edən şəxslər saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Dövlət Gömrük Komitəsinin sədri Erkan Özoral ilə görüşüb
İspaniya Azərbaycanın neft-kimya sektorunda yeni layihələrdə iştirak etməyə hazırdır - XİN
YAP Gənclər Birliyi Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib (FOTO)
Azərbaycan XİN ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədrlərinin bəyanatına münasibət bildirib
Dini etiqad azadlığı sahəsində qanunvericilik təkmilləşdirilir
“Dərs vaxtı”nda cədvələ uyğun mövzular təqdim olunub
İqtisadiyyat naziri Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri ilə görüşüb (FOTO)
Bakıda 8 marşrutun istiqaməti dəyişdirildi
İraqda partlayış törədilib
AQTA 20 müəssisədə kobud pozuntular aşkarlayıb - SİYAHI
Payızlıq əkinlə bağlı fermerlərə subsidiyanın verilməsinin yekunlaşacağı vaxt AÇIQLANDI
Azərbaycanda hamilə qadınlar fol turşusu və dəmir preparatlarla təmin olunacaq
ABŞ səfiri Rusiya XİN-ə çağırıldı
Energetika naziri ictimai şuranın üzvləri ilə görüşüb (FOTO)
Azərbaycan və Qırğızıstan parlament rəhbərləri ölkələrarası əlaqələri müzakirə ediblər (FOTO)
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların SAYI açıqlanıb
Azərbaycanda 2 317 nəfər COVID-19-a yoluxub, 36 nəfər vəfat edib
ABŞ Rusiyaya yeni sanksiyalar tətbiq etdi - 10 diplomat ölkədən çıxarılacaq
Ermənistan Ağdamı öz ərazisi hesab edirdisə, niyə görə buranı darmadağın edib? - İtaliya Senatının komissiya sədri (FOTO)
Minsk qrupunun həmsədrləri sifarişli siyasətə və maraqlara xidmət edirlər - Deputat
Onlayn dərslərin yaxşı və pis tərəfləri - ŞƏRH
"Taliban" xarici qoşunların mayın 1-dək ölkədən çıxarılmasını tələb edib
Qoşqar Təhməzli Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri ilə görüşüb (FOTO)
Ombudsman Aparatının rəhbəri BMT-nin Əməkçi Miqrantlar üzrə Komitəsinin onlayn iclasında iştirak edib
Azərbaycan ilə Belarus arasında hərbi-texniki əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub
VISA Azərbaycan Beynəlxalq Bankını 2 dəfə mükafatlandırdı
Türkiyə ilə sosial sahədə əməkdaşlıq daha da genişlənəcək
“İçərişəhər” Qoruğunun əməkdaşı koronavirusdan ölüb
Dövlət müəssisəsində malları baha almaq adı ilə 350 min manat silinib
Buraxılış imtahanlarının nəticələri bu tarixdə məlum olacaq
2 nəfər hərarətə görə buraxılış imtahanlarına buraxılmadı
Türkiyədə radioaktiv maddə satmağa çalışan şəxslər saxlanılıb
Azərbaycanda buraxılış imtahanları keçirilib (FOTO)
Gəncə avtomobil zavodunun yaşı 40-dan yuxarı olan əməkdaşları peyvənd olunub
AQTİ qida təhlükəsizliyi üzrə peşəkar layihələndirmə xidməti təklif edir (FOTO)
Sosial təminat növləri üzrə ödənişlər 6,6% artıb
Zərdabda evdən çıxan koronavirus xəstəsi saxlanılıb
Salyan və Sabirabadda KOB dostları fəaliyyətə başlayıb (FOTO)
Zəngəzur dəhlizinin açılması Azərbaycanın tranzit potensialını genişləndirəcək
Yaddaşlarda qalan alim-pedaqoq
Dünya Cənubi Qafqaza yeni baxışını ortaya qoyur - Kamaləddin Qafarov
Bakı Ali Neft Məktəbinin məzunu pakistanlı tələbə yoldaşı ilə ailə qurub
Gürcüstanda qəza törədib Azərbaycanda gizlənən şəxs təhvil verilib
Ermənistanla informasiya savaşında Türkiyənin dəstəyi əvəzsiz oldu - Sevil Mikayılova
Bir qrup jurnalist Ağdama səfər edib (FOTO)
Saxta kosmetik vasitələr satan şəxs saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Hesablama Palatası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində nöqsanlar aşkarladı
Qobu bələdiyyəsinin sədri cərimələnib (FOTO/VİDEO)
İranda ötən sutka 25 min nəfər koronavirusa yoluxub, 321 nəfər ölüb
İrandan qanunsuz keçirilən siqaretlər müsadirə olunub
Ermənistan 10-1 hesabı ilə Azərbaycandan geri qalır - RƏSMİ ETİRAF
Sabah Bakıda 21, rayonlarda 25 dərəcəyədək isti olacaq
Ermənistanda sürücü avtomobili hərbçilərin üzərinə sürdü - Ölənlər var
Türkiyədə vaksinin təbliği üçün xüsusi qruplar yaradılıb
Əqli Mülkiyyət Agentliyinin sədri beynəlxalq konfransda iştirak edib (FOTO)
“AzInTelecom” “Sizin plan B: Biznesin davamlılığı” adlı onlayn konfrans keçirib
Gənc əsgərlərin hərbi hazırlığı təkmilləşdirilir (FOTO/VİDEO)
Yerevanda BMT ofisi qarşısında etiraz aksiyası keçirilir (VİDEO)
Putin və Lukaşenko Qarabağı müzakirə edib
Daha bir şəhid övladının adına hesab açılacaq
“Zəfər yolu”nun sentyabradək istifadəyə verilməsi planlaşdırılır (FOTO)
Keçmiş həyat yoldaşını öldürmək istəyən şəxsin işi məhkəməyə göndərilib
"Türk Hava Yolları" Rusiyaya uçuşları dayandırdı
Azərbaycanda quraqlıq və şoranlığa davamlı mutant pambıq sortları yaradılacaq
Düşünürük ki, ABŞ qondarma "erməni soyqırımı"nı tanımayacaq - Çavuşoğlu
Azərbaycanda qızıl ucuzlaşıb
Könül Nurullayeva Parlamentlərarası Birlik Təşkilatının tədbirində çıxış edib (FOTO)
Bu günə qədər 2 mindən artıq koronavirus xəstəsi ictimai yerlərdə aşkarlanıb - DİN
Rusiya Azərbaycana 270 milyon dollarlıq kimyəvi məhsul ixrac edib
Saatlıda 2 yerdə yas mərasimi dayandırıldı, 6 nəfər cərimələndi
Son 3 ayda Bakıda vurulan 51 piyadadan 17-si ölüb
“AzərEnerji”dən itkiləri azaldıb, maliyyəyə qənaət layihəsi
Cəlilabadda bir nəfəri öldürüb, digərini yaralayan şəxs tutulub
Ötən gün 33 yanğın olub, 7 nəfər xilas edilib
Son üç ayda ƏƏSMN 150,7 min elektron arayış verib
Evdən çıxan koronavirus xəstəsi saxlanılıb
Ordunun mərkəzi ərzaq anbarının bölgələrdəki bölmələrində yenidənqurma işləri görülüb (VİDEO)
Belə getsə, Minsk qrupundan imtina etməyə məcbur olacağıq - Deputat
Balakəndə tənha qadının evinə silahlı basqın edildi (FOTO)
Azərbaycan nefti 2 dollardan çox bahalaşıb
Azərbaycanın tarixi Qələbəsi regional əməkdaşlığın və inkişafın yeni mərhələsinə keçidi şərtləndirib - Səttar Möhbalıyev
Bütün xəbərlər