Danial Axmetov: Qazaxıstan Azərbaycana Qafqaz regionunda əsas dövlət kimi baxır

Danial Axmetov: Qazaxıstan Azərbaycana Qafqaz regionunda əsas dövlət kimi baxır

Trend in Qazaxıstan Respublikasının baş naziri ilə eksklüziv müsahibəsi

- Sizin fikrinizcə, Azərbaycan-Qazaxıstan əməkdaşlığının perspektivləri necədir? Sizcə, o hansı sahələrdə daha çox perspektivlidir?

- Qazaxıstan əvvəlki kimi Azərbaycana Qafqaz regionunda əsas dövlət kimi, eləcə də, neft-qaz, nəqliyyat və kommunikasiya layihələrinin reallaşmasında perspektivli tərəfdaş kimi baxır. Bizim üçün Xəzər dənizində təkcə təhlükəsizliyin təminatı deyil, həm də təhlükəsizliyə qarşı yönələn yeni hədələrə qarşı dayanmaq sahəsində də əməkdaşlıq az əhəmiyyət kəsb etmir. Dövlətlərimizin AQETŞ, ATƏT, BMT, MDB, İKT və İƏT kimi müxtləf beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində konstruktiv qarşılıqlı fəaliyyəti də böyük əhəmiyyətə malikdir.

Bununla əlaqədar, Qazaxıstan ölkələrmiz arasında iqtisadi, siyasi, mədəni əlaqələrin gələcəkdə inkişafı kursunu davam etdirəcək. Fikrimcə, prezidentlər və hökumətlər səviyyəsində konstruktiv siyasi dialoq və konkret razılaşma buna parlaq sübutdur. Mənə elə gəlir ki, son il ərzində ikitərəfli əməkdaşlığın səviyyəsi əhəmiyyətli dərəcədə artıb.

Lakin bununla yanaşı, tərəflərin prezident Nazarbayevin 2005-ci ilin yazında Azərbaycana səfəri zamanı əldə olunan razılaşmaların, eləcə də bir aydan azacıq artıq bir müddət əvvəl Bakıda keçirilən İqtisadi əməkdaşlıq üzrə hökumətlərarası komissiyanın 4-cü iclasının gedişində əldə olunan qərarlarının reallaşdırılmasında fəallığı artırması zəruridir.

Tərəflərin əsas səyləri əməkdaşlıq sahəsində iki ölkə üçün prioritet olan tərəfdaşlığın inkişafına yönəlməlidir. Söhbət hər şeydən əvvəl, karbohidrogenlərin, kimya sənayesinin, neft-qaz maşınqayırmasının nəqlindən gedir.

İkitərəfli əməkdaşlıqda, həm iqtisadi, həm də siyasi nöqteyi-nəzərdən daha perspektivli sahələrdən biri hər şeydən əvvəl Qazaxıstan-Azərbaycan enerji dialoqunun inkişafıdır. Ölkələrimizin hökumətləri qarşısında duran tapşırıqların oxşarlığı nəzərə alınmaqla, tərəflərin qarşılıqlı münasibətlərin diversifikasiya yolu ilə inkişafında səylərini xüsusi vurğulamaq istəyirəm.

Bu kontekstdə xammalın işlənməsi və hazır məhsulun istehsalı sahələrini özündə birləşdirən energetika sahəsində birgə müəssisələrin yaradılması mənə daha aktual görünür. Ölkələrimizin neft-qaz, kimya komplekslərinin inkişafı xüsusi maraq doğurur.

Fikrimizcə, əməkdaşlığımızın hələ də reallaşdırılmamış imkanlara malik nəqliyyat-kommunikasiya sahəsində möhkəmlənməsi də müəyyən maraq yaradır.

Hər şeydən əvvəl, Xəzərin üstünlüklərindən istifadə etməklə Avropa ilə Asiya arasında tranzit-nəqliyyat potensialının gələcəkdə təkmilləşdirilməsinə yönəlmiş birgə layihələrin reallaşdırılmasına diqqəti artımaq lazımdır. Belə ki, hazırda dənizin dibi ilə Aktau-Bakı optik-lif rabitə xəttinin çəkilməsi layihəsi artıq həyata keçirilir.

Bundan əlavə, Azərbaycanın telekommunikasiya xidmətləri bazarında Qazaxıstan şirkətlərinin iştirakının genişləndirilməsi maraqlı görünür.

Regionlararası əməkdaşlığı hesabdan silib atmaq olmaz. Əksinə, onu hər vasitə ilə gücləndirmək lazımdır. Bu istiqamətdə artıq bir sıra uğurlar əldə edilib. Lakin hökumətlərimizin qarşılıqlı maraq doğuran sahələrdə biznes və kapitalın qarşılıqlı şəkildə qovuşmasının fəallaşması üzrə səylərini artırmaq zəruridir.

Ölkələrimiz TÜRKSOY və İƏT kimi beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində, eləcə də ikitərəfli razılaşmalar istiqamətində mədəni-humanitar əməkdaşlığı uğurla həyata keçirir. Məsələn, TÜRKSOY çərçivəsində ardıcıl surətdə sərgilər, incəsənət ustalarının konsertləri, iki ölkənin ziyalılarının və ictimaiyyət nümayəndələrinin iştirakı ilə beynəlxalq elmi simpoziumlar, "dəyirmi masa"lar keçirilir.

- Bu yaxınlarda Azərbaycan və Qazaxıstan qazının Avropaya idxalı üçün Xəzər dənizinin dibi ilə sualtı qaz kəmərinin tikintisi imkanlarını müzakirə edib. Bu layihənin reallaşması hansı amillərdən asılıdır?

- Biz bu layihəni olduqca perspektivli hesab edirik. O, Qazaxıstanın xarici enerji bazarlarına karbohidrogen xammalı satışı istiqamətində yürütdüyü çoxşaxəli siyasətlə uzlaşır.

Qazaxıstan Respublikasının 2015-ci ilə kimi qaz sahəsinin inkişafı konsepsiyasının mümkün ixrac istiqamətlərindən biri kimi Qazaxıstan qazının Türkiyə vasitəsilə Avropaya icxracı üçün transxəzər Qazaxıstan - Türkmənistan - Azərbaycan - Gürcüstan - Türkiyə qaz kəməri marşrutu nəzərdə tutulub.

Bununla yanaşı, transxəzər qaz kəmərinin reallaşdırılması bir sıra risqlərlə bağlıdır. Hər şeydən əvvəl, bu, Xəzər dənizinin hüquqi statusunun müəyyən olunmaması ilə əlaqədar olan hüquqi risqdir ki, bu da Xəzər dənizinin dibi ilə qaz kəmərinin çəkilməsi siyasətinə bilavasitə təsir edir.

İkincisi, bu, neft-qaz sahəsində əməkdaşlıq üzrə Qazaxıstan-Rusiya münasibətlərində mümkün qarşıdurma ilə nəticələnə biləcək siyasi risqdir. Bundan əlavə, nəzərə almaq lazımdır ki, bu layihənin vəsait təminatı Qazaxıstan qazının ixrac üçün real perspektiv həcminin təsdiqi ilə əlaqədardır.

Sonuncusu, marşrutun alternativ ixrac qaz kəmərləri ilə müqayisədə rəqabət qabiliyyətinin müəyyən olunmasını tələb edən iqtisadi risqdir.

- Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəmərinə birgə neftin vurulması barədə Azərbaycan-Qazaxıstan hökumətlərarası razılaşmasının tezliklə imzalanacağını gözləmək olarmı?

- Azərbaycan Respublikası ərazisindən və Xəzər dənizi vasitəsilə neftin nəqlinə yardım və dəstəklə bağlı ölkələrmizin hökumətləri arasında Müqavilənin layihəsi artıq müzakirə olunub. Sizin paytaxtınızda bu il aprelin ikinci yarısında müvafiq nazirliklərdən və ""KazMunayQaz MŞ" SC-dən qazax ekspertləri Azərbaycan tərəfinin işçi qrupu ilə görüşüblər.

Hlazırda müqavilə layihəsinin mətninin yekun razılaşdırılması üzrə danışıqlar hələ də davam edir. Biz ümidvarıq ki, müqavilə yaxın vaxtlarda yüksək səviyyədə tərəflər arasında imzalanacaq.

- Azərbaycan ərazisindən qazax neftinin dünya bazarına ixracı üçün Xəzərin dibi ilə neft kəmərinin tikintisi nə dərəcədə realdır?

- İndi biz Aktau-Bakı neft nəqli infrastrukturlarının ( müqavilədə rəsmi adı - "Transxəzər sistemi"dir) yaradılmasını nəzərdən keçiririk. Bu, Qazaxıstan neftinin Qazaxıstanın Xəzər dənizi sahilindəki terminalından başlayaraq Xəzər dənizindən gəmilər və ya digər nəqliyyat infrastrukturları ilə Azərbaycan Respublikasının Xəzər dənizi sahilindəki terminalına nəqlini həyata keçirməyə imkan verir.

Aktau-Bakı sisteminin Azərbaycan ərazisində yerləşən Bakı-Tbilisi-Ceyhan və ya digər ixrac neft nəqli strukturları sisteminə birləşdirilməsi planlaşdırılır.

Bununla yanaşı, qeyd etmək lazımdır ki, Xəzər dənizinin dibi ilə neft kəmərinin tikintisi məsələsi Xəzəryanı dövlətlərlə razılaşdırma tələb edir. Bununla əlaqədar, bu mərhələdə hələlik Qazaxıstan tərəfi neft ixracı üçün Azərbaycan Respublikasından Xəzər dənizinin dibindən neft kəmərinin tikintisini nəzərdən keçirmir.

Bu zaman bu məsələnin daha dəqiq nəzərdən keçirilməsinin zəruri olduğu qeyd olunmalıdır və düşünürəm ki, biz Xəzərin dibi ilə boru kəmərinin tikintisi mövzusuna bir qədər gec qayıdacağıq.

- Qazaxıstan karbohidrogenlərin Azərbaycan, Rusiya, İran və Çin kimi ölkələrdən ixracına hazır olduğunu bəyan edib. Sizin ölkəniz sadalanan istiqamətlərdən hansılarını daha perspektivli hesab edir?

- Qazaxıstanın kontinental ölkə olduğunu və karbohidrogen ehtiyatlarının əsas dünya bazarlarından uzaqda olduğunu nəzərə alsaq, karbohidrogenlərin nəqli məsələsinin həlli Qazaxıstan üçün prioritet əhəmiyyətə malikdir. Karbohidrogenlərin hasilatı respublikada ildən-ilə çoxalır və neft ixracı məsələsi bu gün Qazaxıstan üçün həyati mühüm əhəmiyyətə malikdir.

Qazaxıstan öz karbohidrogen ehtiyatlarını bir sıra istiqamətlərə ixrac edir. Lakin hazırda qazax neftinin əsas ixrac marşrutu Xəzər boru kəməri Konsorsiumundan keçir.

Bizim ölkəmiz neftin nəqlinin dünya bazarlarına yeni, alternativ istiqamətlərinin işlənməsində maraqlıdır və biz bütün istiqamətləri nəzərdən keçirəcəyik. Qeyd etmək vacibdir ki, Sizin sadaladığınız istiqamətlərdən hər biri pesrpektivli hesab edilir.

Misal üçün, ötən ilin dekabrında Qazaxıstanın Atasu qəsəbəsindən Çinin Alaşankou məntəqəsinə kimi ümumi uzunluğu 998 km olan neft kəməri tikilib və hazırda bu kəmərin doldurulması ilə bağlı işlər aparılır. "Atasu-Alaşankou" boru kəmərinin tammiqyasda istismara verilməsi cari ilin mayına planlaşdırılıb.

İran istiqaməti də iqtisadi planda perspektivli görünür. Qazaxıstan neftinin İrandan ixracı daim artır. Ötən il o, 1,8 mln. ton təşkil edib ki, bu da 2003-cü ildən 2 dəfə çoxdur.

Bundan əvvəlki cavabda deyildiyi kimi, hazırda Qazaxıstanın Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəmərinə qoşulması ilə bağlı danışıqlar aparılır. Bu kəmərə birləşmə barədə müqavilə imzalanandan sonra biz Azərbaycan Respublikasından Qazaxıstan neftinin ixracını əhəmiyyətli dərəcədə artıracağıq.

Avropada qazın qiyməti min kubmetr üçün 1200 dolları ötüb
Avropada qazın qiyməti min kubmetr üçün 1200 dolları ötüb
bp yeni təşkilati struktur sayəsində Azərbaycanda məhsuldarlığı artırıb
bp yeni təşkilati struktur sayəsində Azərbaycanda məhsuldarlığı artırıb
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Türkiyə və İran prezidentləri ikitərəfli münasibətləri müzakirə ediblər
"Barselona" Çempionlar Liqasının pley-off mərhələsinə çıxa bilməyib
Böyük Britaniya COVID-keçid sistemini tətbiq edəcək
UEFA Çempionlar Liqası: "Atalanta"-"Vilyarreal" oyunu təxirə salınıb
Gürcüstan Azərbaycana ən çox ixrac olunan malları açıqlayıb
Polad Bülbüloğlu və Fransanın Rusiyadakı səfiri Soçi görüşünün nəticələrini müzakirə ediblər
SOCAR Gürcüstanda gələn il 3000-dən çox günəş paneli quraşdırmağı planlaşdırır
Avropada qazın qiyməti min kubmetr üçün 1200 dolları ötüb
ABŞ investorların işğaldan azad edilən ərazilərin bərpasında iştirakı barədə müzakirə aparılıb
Azərbaycan və İran arasında ticarət dövriyyəsinin artırılması istiqamətində addımlar atılacaq - Səfir
Misirdə Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən sərgi təşkil olunub (FOTO)
Türkiyə qoyun və keçilərin sayına görə Avropada birinci yerə yüksəlib
bp yeni təşkilati struktur sayəsində Azərbaycanda məhsuldarlığı artırıb
Avropa birjalarında təbii qaz qiymətləri min kubmetr üçün 1 200 dollar həddini keçib
Dekabrın 9-na USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Büdcə qaydasının yeni təkmilləşdirilmiş variantı təklif olunur - Nazir
Vergi Məcəlləsinə və “Gömrük tarifi haqqında” Qanuna edilən dəyişikliklər plenar iclasa tövsiyə olunub
Azərbaycanın Büdcə Məcəlləsi hazırlanır
Peşəkar Mühasib Sertifikatı üçün keçirilən imtahanın nəticələri elan olunub
Nizami Gəncəvinin 880 illiyinə həsr edilən tədbir keçirilib (FOTO/VİDEO)
Şamaxıda koronavirus xəstəsi ictimai yerdə aşkarlanıb (VİDEO)
Polisin evindən "Qəhrəman ana" medalını oğurlayanlar məhkəmə qarşısına çıxarıldı
Bakıda yeni vəkil bürosu açılıb (FOTO)
Mikayıl Cabbarov Azəbaycan Güləş Federasiyasının prezidenti seçilib
Tədavülə yeni 20 qəpik buraxılıb
Dünya şöhrətli polşalı alimə ADNSU-nun Fəxri doktoru adı verilib (FOTO)
Real-Trend həftəlik iqtisadi layihəsinin növbəti buraxılışı yayımlanıb (VİDEO)
“Azərbaycan Hava Yolları” BƏƏ turizm agentləri üçün təqdimat keçirib (FOTO)
20 manatlıq pul əsginası yenilənib (FOTO)
Hindistanın baş qərargah rəisi həyat yoldaşı ilə birgə helikopter qəzasında həlak olub
Vətəndaşlardan 10 ədəd ov tüfəngi götürülüb
MDU-da beynəlxalq elmi konfrans keçiriləcək
Baş Prokurorluğun əməkdaşı Bolqarıstanda səfərdə olub
İcbari tibbi sığorta üzrə xidmətlər zərfində bir sıra əməliyyatlar üçün limit nəzərdə tutulub
İcbari tibbi sığorta üzrə xidmətlər zərfinə 2 550 sayda tibbi xidmət daxildir - Agentlik
Bu gün dünyada 537 milyon insan şəkərli diabetdən əziyyət çəkir - Əhliman Əmiraslanov
Elektron Ədliyyə Köşkü pandemiya dövrünə qədər çox geniş istifadə edilirdi - İdarə rəisi
İl ərzində doğulan uşaqlara ən çox qoyulan adlar açıqlanıb
Kəlbəcərdə mövqelərimiz atəşə tutulub - MN
Yelo Bank-la pulunuz daha çox artsın
Azərbaycanda doğumu qeydə alınmamış uşaqlara daha çox rast gəlinən rayonlar AÇIQLANDI
Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun xüsusi təyinatlıları ilə taktiki-xüsusi təlim keçirilib (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda neçə şəkərli diabet xəstəsi var?
Qardaşını öldürməkdə təqsirləndirilən şəxsə bəraət verildi
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda 1 210 nəfər COVID-19-a yoluxub, 15 nəfər ölüb
Azərbaycanda qeydiyyatdan keçən siyasi partiyaların sayı açıqlanıb
Horadiz-Cəbrayıl-Zəngilan-Ağbənd avtomobil yolunda tunellərin inşasına başlanılıb (FOTO)
İlkin tanışlıq Ermənistanın verdiyi mina xəritələrinin qeyri-dəqiq olması təəssüratını yaradır - ANAMA rəhbəri
Təhsil naziri “Yüksəliş” müsabiqəsinin qalibləri ilə görüşüb (FOTO)
Türkiyə parlamentində dava: Deputatlar yumruqlaşdı (VİDEO)
Mobil Notarial tətbiqi ilk dəfə olaraq Azərbaycanda tətbiq edilir - İdarə rəisi
Azyaşlıların narkotik istifadəsinə səbəb valideyn nəzarətsizliyidir - Orxan Cəfərov
Oğuzda koronavirus xəstəsi mağazada saxlanıldı (VİDEO)
40-dan çox dövlət informasiya resursu Ədliyyə Nazirliyinin elektron rəqəmsal sistemlərinə inteqrasiya edib
"Yeni Klinika"nın sabiq direktoru məhkəmədən bəraət istədi
Azərbaycanın enerji sahəsindəki fəaliyyətləri alqışalayiqdir - İranlı nazir
Narkotik istifadəçiləri necə müəyyən edilir? - AÇIQLAMA
General-polkovnik Kərim Vəliyev Ali Hərbi Məktəbin şəxsi heyəti ilə görüşüb (FOTO/VİDEO)
Qeydiyyatda olan narkotik istifadəçilərinin sayı açıqlandı
Rusiya ilə Ukrayna arasında istənilən formatda vasitəçilik edə bilərik - Ərdoğan
Bakıda mənzildən 20 min manatlıq qızıl-zinət əşyaları oğurlanıb (FOTO/VİDEO)
Mərkəzi Bank açıq bankçılıq texnologiyalarının dəstəklənməsi üzrə müvafiq standartların hazırlanmasını növbəti ilə planlaşdırır
Bu ərazilərdə dekabrın pensiyaları ödənildi
İranda daha 90 nəfər koronavirusdan ölüb
Mərkəzi Bankı rəqəmsal ödəniş strategiyasının əsas istiqamətlərini açıqladı
Əsas hədəfimiz "Google" istifadəçilərinin ödəniş imkanlarını asanlaşdırmaqdır - Can Avunduk
Marketlərdə də “BakıKartın” balansını artırmaq mümkün olacaq
Şəmkirdə saxta əlilik arayışları verənlərlə bağlı cinayət işi məhkəməyə göndərilib
Mərkəzi Bank rəqəmsal valyuta ilə bağlı sənəd üzərində işləyir
Bakıda 5-ci mərtəbədən yıxılan şəxs sağ qalıb
Nağdsız ödənişlər pandemiya dövründə 40 faiz artıb - "Azericard"
Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzi bir sıra görüşlər keçirib (FOTO)
Azərbaycan və İran Astaraçay üzərində körpü və piyada keçidinin tikintisi ilə bağlı müzakirə aparıblar
Bu günə qədər 150-dən artıq qazi Türkiyəyə müalicəyə göndərilib
"YAŞAT" Fondunun rəhbəri qazilərin əlillik statusu ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirib
Rayonlarda avtobuslar kartla ödənişə keçə bilər
Almaniyanın yeni kansleri seçilib
PAŞA Bank Ani Ödənişlər Sisteminə qoşulub
1300-dək şəhid ailə üzvü və qazi "Məşğulluq marafonu" çərçivəsində işlə təmin edilib
Zaur Əliyev Vətən müharibəsi iştirakçıları və şəhid ailələrinə göstərilən tibbi xidmətlərin statistikasını açıqlayıb
Vətən müharibəsindən sonra 35 min şəxsə 41 min xidmət göstərilib
Hazırda "YAŞAT" Fondunun balansında 15 milyondan artıq xərclənməmiş vəsait var - Elvin Hüseynov
"MasterCard" Azərbaycanda nağdsız ödənişlərin genişləndirilməsi üzrə layihələr reallaşdırır
Azərbaycan Karyera İnkişaf Forumu başlayıb (FOTO)
Azad edilmiş ərazilərdə "Şuşa", "Yaşma", "Zəfər" buğda sortlarının əkini aparılıb - Trend TV-nin Tərtərdən reportajı
Bacarıqlı işçi qüvvəsinin yetişdirilməsi üçün yeni proqramlar hazırlanır - Nazir
Gələn ildən etibarən şəhid övladları Türkiyədə təhsil ala biləcəklər
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Fuad Muradov "YAŞAT" marafonundan danışıb
Bu rayonlara qar yağacaq - Xəbərdarlıq
Azad olunmuş ərazilərdə bərpa işləri görüldükcə məşğulluq təmin olunacaq - Sahil Babayev
2026-cı ilədək ÜDM-də özəl sektorun payının 88 faizə çatdırılması nəzərdə tutulub - Elnur Əliyev
Azərbaycanda rəqəmsal manatın yaradılması üzrə təqdiqatlar aparılır
Heydər Əliyev Mərkəzində braziliyalı rəssam Nina Pandolfonun fərdi sərgisi açılacaq
Bu il 20 min şəhid ailəsinə ödəniş təyin edilib
Azərbaycan və Türkiyə XİN rəhbərləri arasında telefon danışığı olub
Hindistanda baş qərargah rəisinin olduğu helikopter qəzaya uğrayıb - Ölənlər var
Azərbaycan vətəndaşları üçün hansı turizm istiqamətləri açıqdır? - FOTO
"YAŞAT" Fondu əlilliyin təyinatı gözlənilmədən qazilərə yardım göstərir - Ülvi Mehdiyev (FOTO)
Bütün xəbərlər