Azərbaycanda girov qətimkan tədbirinin tətbiq olunmaması: problemlər və reallıqlar

Azərbaycan, Bakı, 1 aprel /Trend, müxbir K.Zərbalıyeva/

Azərbaycan məhkəmələri tərəfindən ötən il girovla bağlı qətimkan tədbiri seçilməyib.

2000-ci ildə qüvvəyə minmiş Cinayət-Prosessual Məcəlləsində girov qətimkan tədbiri kimi nəzərdə tutulsa da, bu tədbir praktikada tətbiq olunmur.

Məhkəmələr bir qayda olaraq, həbs qətimkan tədbirinə üstünlük verirlər. Məlumat üçün qeyd edək ki, ötən il həbs qətimkan tədbiri ilə bağlı (hərbi cinayətlər istisna olmaqla) Bakı və Sumqayıt məhkəmələrinə 3529, həbs müddətinin uzadılması ilə bağlı 1311 təqdimat verilib. Hər iki məsələ ilə bağlı təqdimatların 98 faizi təmin olunub.

Məlum olub ki, həbs qətimkan tədbiri seçilən şəxslərdən 99-u böyük ictimai təhlükə törətməyən, 2193-ü az ağır, 1337-si ağır və xüsusilə ağır cinayət törədənlərdir.

Məhkəmələr tərəfindən ev dustaqlığı ilə əvəzetmə ilə bağlı təqdimatlaın 49 faizi təmin olunub, 51 faizi rədd edilib.

Bakı Apelyasiya Məhkəməsindən Trend-ə bildirilib ki, məhkəmədə ötən il ərzində girov qətimkan tədbiri ilə bağlı heç bir işə baxılmayıb.

Ədliyyə Nazirliyinin Təşkilat-Nəzarət Baş İdarəsindən ötən il məhkəmələrdə girovla bağlı statistik məlumatları almaq mümkün olmayıb. İdarədən bu barədə sorğumuza cavab verilməyib.

Cinayət-Prosessual Məcəlləyə görə, girov həbsə alternativ qətimkan tədbiridir və təqsirləndirilən şəxsin həbsə alınması barədə məhkəmənin qərarı alındıqdan sonra onun əvəzinə seçilə bilər.

Qanunun tələbinə görə, girov qismində qətimkan tədbiri böyük ictimai təhlükə törətməyən və ya az ağır, habelə ehtiyatsızlıq üzündən ağır cinayətləri törətməkdə ittiham olunan şəxsin həbsdən azad edilməsi, lakin onun cinayət prosesini həyata keçirən orqanın sərəncamında qalmasını təmin etmək məqsədilə məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş pul məbləğini (qiymətli kağız) və ya digər qiymətli əşyaları dövlət bankında məhkəmənin depozitinə qoymaqdan ibarətdir. Məhkəmənin qərarı ilə girov qismində daşınmaz əmlak da qəbul edilə bilər.

Girovun qətimkan tədbiri qismində seçilməsi məsələsinə məhkəmə tərəfindən yalnız müdafiə tərəfinin vəsatəti əsasında həbs qətimkan tədbirinin seçilməsi haqqında qəbul olunmuş qərarın əvəz edilməsi kimi baxıla bilər. Girovun qoyulması həm təqsirləndirilən şəxsin əmlakı və vəsaiti, həm də onun yaxın qohumlarının və ya digər fiziki və hüquqi şəxslərin əmlakı və vəsaiti hesabına həyata keçirilə bilər.

Məhkəmə girovun məbləğini həddən artıq yüksək təyin etməməlidir. Belə ki, qanunvericilik böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayət törədilməsinə görə verilmiş ittiham üzrə girovun məbləğini beş min, az ağır və ya ehtiyatsızlıq üzündən ağır cinayət törədilməsinə görə verilmiş ittiham üzrə isə on min manat az olmamaq şərti ilə müəyyən edib.

Girov qətimkan tədbirinin seçilməsi barədə məhkəmənin qərarı yalnız apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən təsdiq olunduqdan sonra qanuni qüvvəyə minir.

Təqsirləndirilən şəxs cinayət prosesini həyata keçirən orqandan gizləndiyi, onun icazəsi olmadan başqa yerə getdiyi və ya digər yolla cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməkdən və cəza çəkməkdən boyun qaçırdığı halda prokuror girovun dövlət nəfinə keçirilməsi barədə təqdimatla məhkəməyə müraciət edir.

Təqsirləndirilən barəsində həbs qətimkan tədbiri dəyişdirilmədiyi bütün hallarda girov onu qoymuş şəxsə qaytarılmalıdır.

Azərbaycanda praktikada girovun tətbiq olunmamasını ekspertlər, hakimlər və vəkillər müxtəlif səbəblərlə əlaqələndirirlər.

Azərbaycan qanunvericiliyində 10 növ qətimkan tədbirinin olduğunu deyən Ali Məhkəmənin hakimi Müzəffər Ağazadə təcrübədə onlardan əsasən ikisi - həbs və başqa yerə getməmək haqqında iltizam qətimkan tədbirinə üstünlük verildiyini bildirib.

Ağazadə Trend-ə bildirib ki, girovun məbləği yüksək həddə müəyyən olunduğundan, təqsirləndirilən şəxs və ya onun vəkili bu qətimkan tədbirinin seçilməsində maraqlı olmur.

"Bu qədər məbləği verib istintaq müddətində həbsdən azad olmağa və sonradan məhkəmənin hökmü ilə cəzalandırılmağa heç kim razı olmaz. Hansısa cinayətdə təqsirləndirilən, şübhələnən şəxs həmin məbləği ödəməkdənsə, həbsdə qalmağı üstün tutur", - Ali Məhkəmənin hakimi deyib.

Ağazadənin sözlərinə görə, əmək haqqının, şəxsin əmlak vəziyyəti aşağı olması təqsirləndirilənlər və onların vəkillərinin girovla bağlı məhkəməyə vəsatət verməsinə təsir göstərir.

"Əhalidə nə zaman çoxlu pul olarsa, bu, institutun tətbiqində maraqlı olacaqlar", - Ali Məhkəmə rəsmisi vurğulayıb.

Hakim girov qətimkan tədbirinin tətbiq olunmamasının bir səbəbini isə hüquqi maarifləndirmənin aşağı olması, vəkillərin və təqsirləndirilənlərin maraqlı olmaması ilə əlaqələndirir.

Ağazadə girov məbləğinin azaldılmasının tərəfdarıdır və hesab edir ki, qanunverici orqan bu məsələyə baxmalıdır.

İnsan Hüquqları Üzrə Hüquqşünaslar Komitəsinin rəhbəri, vəkil Akif Əlizadə bildirib ki, "Ədalətli məhkəmə araşdırması hüququnun monitorinqi" layihəsi çərçivəsində 2008 və 2009-cu illərdə məhkəmələrin monitorinqi zamanı girovun tətbiqi ilə bağlı bir hala belə rast gəlinməyib.

Vəkil İsaxan Aşurov isə Ağazadənin girovun tətbiq olunmaması ilə bağlı qeyd etdiyi əsaslarla razı deyil. Vəkilin fikrincə, girovun seçilməsində məhkəmələr maraqlı deyil.

"Dəfələrlə mən və təqsirləndirilənlər girovla bağlı məsələ qaldırmışıq. Ötən il girovla bağlı məhkəmələrə 3 müraciət etmişəm. Hətta qanunda göstəriləndən artıq məbləğdə girov təklif etmişik. Məhkəmələr vəsatəti müzakirə etmədən, heç bir əsaslandırma olmadan rədd edib. Bu, ədalətli məhkəmə araşdırmasının pozuntusudur", - Aşurov vurğulayıb.

Vəkil deyir ki, bu institutun tətbiqində dövlət maraqlı olmalıdır.

"Girov qoyulan məbləğ dövlət büdcəsinə gedir, müəyyən müddət dövriyyədə olur. Büdcə siyasətinin, maliyyə siyasətinin həyata keçirilməsində iştirak edir", - Aşurov deyib.

Aşurov hesab edir ki, girov qətimkan tədbirinin tətbiqi ilə bağlı Ədliyyə Nazirliyi, Ali Məhkəmə tərəfindən məhkəmələrə göstəriş verilərsə, bu qətimkan tədbiri tətbiq oluna bilər.

Vəkil Muxtar Mustafayev isə deyir ki, girovla bağlı vəkillər təşəbbüs göstərmirlər. O, bu institutun tətbiqi ilə bağlı qanunvericilikdə problemlər olduğu qənaətindədir.

Mustafayev girovun tətbiq olunmamasının əsas səbəbini ədalətli məhkəmə sisteminin olmaması və maarifləndirmənin aşağı olması ilə əlaqələndirir.

"Vəkillər həbslə bağlı məhkəmə qərarlarını mübahisələndirməlidirlər. Bizdə belə bir fikir formalaşıb ki, prokuror nə deyir, o da olmalıdır. Vəkillər əsassız qəbul edilən həbslə bağlı qərarları mübahisələndirməlidirlər, Avropa Məhkəməsinə müraciət etməlidirlər. Bununla bağlı Avropa Məhkəməsinin Azərbaycana qarşı qərarı olarsa, məhkəmələrin işinə müsbət təsir göstərəcək, normal təcrübə formalaşacaq", - Mustafayev deyib.

Vəkil Fuad Ağayev isə girovla bağlı müddəanın "ölü norma"ya çevrilməsini qanunvericilikdəki çatışmazlıq ilə əlaqələndirir.

Onun fikrincə, Cinayət-Prosessual Məcəllədə az hallarda girovun tətbiq edilməsi mümkündür. "Başqa dövlətlərdə olduğu kimi, Azərbaycanda da girovun tətbiq dairəsi genişləndirilməli və Cinayət-Prosessual Məcəlləyə dəyişikliklər edilməlidir. İqtisadi sahədə cinayətlər üzrə girov daha geniş tətbiq olunmalıdır",  - Ağayev vurğulayıb.

Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin hakimi Qayıl Məmmədov deyir ki, hakim fəaliyyəti dövründə girov qətimkan tədbirinin seçilməsi ilə bağlı hala rast gəlməyib.

Konstitusiya Məhkəməsinin vətəndaşların qəbulu və şikayətlər şöbəsinin müdiri Anar Cəfərov girov institutunun Azərbaycanda yeni olduğunu, hakimlərin bu qətimkan tədbirini tətbiq etməkdən çəkindiyini deyir.

Onun sözlərinə görə, girovun tətbiq mexanizmi yoxdur.

"Girov nağd pulla verilməli, ya da depozitlə ödənməlidir. Bu məsələ həll olunmamış qalır. Məsələni tənzimləyən norma, qaydalar qəbul edilməlidir. Girov qətimkan tədbirinin seçilməsi ilə bağlı məhkəmə təcrübəsi ümumiləşdirilməli və onun tətbiqi mexanizmi hazırlanmalıdır", - Cəfərov vurğulayıb.

Təhsil Nazirliyi Zəngilanın təhsil statistikasını açıqlayıb
Təhsil Nazirliyi Zəngilanın təhsil statistikasını açıqlayıb
Ciddi karantin qaydaları tətbiq etmədən də koronavirusa qalib gəlmək olar - MÜTƏXƏSSİS
Ciddi karantin qaydaları tətbiq etmədən də koronavirusa qalib gəlmək olar - MÜTƏXƏSSİS
Bakıda pik saatlar üçün 100 ehtiyat avtobus ayrıldı
Bakıda pik saatlar üçün 100 ehtiyat avtobus ayrıldı
Loading Bars
Xəbər lenti
Təhsil Nazirliyi Zəngilanın təhsil statistikasını açıqlayıb
KOB-ların maliyyə resurslarına çıxış imkanlarına dair bankların iştirakı ilə vebinar keçirilib
Ermənistan vergi güzəştlərini ləğv edir - Büdcə tükənir
Ciddi karantin qaydaları tətbiq etmədən də koronavirusa qalib gəlmək olar - MÜTƏXƏSSİS
Ombudsman Ermənistanın Gəncə şəhərini ballistik raket atəşinə tutması barədə hesabat hazırlayıb
Azərbaycanlı qardaşlarımızın yanında olmağa davam edəcəyik - Hulusi Akar
Ermənistan ordusu tərəfindən yaşayış məntəqələrimiz atəşə tutulub
Xudafərin körpülərinin UNESCO-nun Dünya Mədəni İrs Siyahısına salınması məqsədilə tədbirlər keçiriləcək
Bakıda pik saatlar üçün 100 ehtiyat avtobus ayrıldı
Azərbaycanda 584 nəfər COVID-19-a yoluxdu, 128 nəfər sağaldı, 5 nəfər vəfat etdi
Xalqımız bir daha əmin oldu ki, Prezident İlham Əliyev hansı məqamda nəyi necə etməyi bilir - Deputat
Prezident İlham Əliyev sözümüzün imzamız qədər əhəmiyyətli olduğunu bir daha dünyaya nümayiş etdirir - Vüqar Rəhimzadə
Mərkəzi Gömrük Hospitalının travmatoloqu Ramin Rzayev canlı yayımda çıxış edəcək
Oktyabrın 21-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Prezident İlham Əliyev: Əziz xalqım bilsin ki, hər kəndin, hər yüksəkliyin götürülməsi böyük rəşadət tələb edir
“WhatsApp”ın veb versiyasında gözlənilən funksiya işə düşür
Ermənilər tərəfindən mülki əhalimizə qarşı törədilən cinayət faktları üzrə 37 cinayət işi başlanıb
Prezident İlham Əliyev: Bu gün nəyi demək mümkündürsə onu deyirik
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: Füzuli, Cəbrayıl, Xocavənd və Zəngilan rayonlarının bir sıra kəndlərinin və Zəngilan şəhərinin işğaldan azad olunması münasibətilə xalqımızı təbrik edirəm!
Prezident İlham Əliyev: Bu yalançıları biz bundan sonra da qovacağıq
1, 5 və 50 manatlıq pul nişanları yeni dizaynda tədavülə buraxılır (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Ermənistan hələ nə qədər gec deyil bəyanat verməlidir ki, işğal edilmiş torpaqlardan çıxıram
Prezident İlham Əliyev: Təkbaşına vuruşuruq, hər kəs bunu bilir
Prezident İlham Əliyev düşmənin məhv edilən və ələ keçirilən hərbi texnikalarının siyahısını açıqlayıb
İslamofobiya və türkofobiya Ermənistanın əsas xəstəliyidir - Türkiyə Prezident Administrasiyası
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistan rəhbərliyi artıq bizim qarşımızda diz çöküb, onlara layiq olan yeri göstərmişik
Rusiyada 16 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
Ankarada Ermənistanın Gəncə terroruna etiraz olaraq avtoyürüş keçirilib (FOTO)
Ermənistan növbəti itkilərini açıqlayıb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan döyüş əməliyyatını beynəlxalq birlik tərəfindən tanınan öz ərazisində aparır
Prezident İlham Əliyev: Düşmənin başını yaran yumruğumuz bizim birliyimiz, məqsədyönlü fəaliyyətdir
Ermənilər Tərtəri atəşə tutdu, 2 mülki şəxs həlak oldu
Bu gün qazanılan uğurlar bir-iki günün yox, illərdir aparılan uzaqgörən siyasətin nəticəsidir - Deputat
Azərbaycan Prezidenti: Onlar, sadəcə olaraq, bizi və beynəlxalq vasitəçiləri aldadırdılar
Prezident İlham Əliyev: Biz Böyük Qayıdışın astanasındayıq
Azərbaycan Bayrağı Zəngilan şəhərində (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Xocavənd rayonunun isğaldan azad edilən Vəng kəndinə Çinarlı adı verib
Prezident İlham Əliyev: Zəngilan şəhəri və 24 kənd işğaldan azad olunub
Prezident İlham Əliyev: Müzəffər Azərbaycan Ordusu döyüş meydanında yeni qələbələr qazanır
Kolleclərin boş qalan plan yerlərinə qəbulun nəticələri elan olunub
İranda sutka ərzində 5 min nəfərdən çox şəxs koronavirusa yoluxub
Ermənistanın dinc insanları hədəfə almasını dünyanın görməsi vacibdir - Mustafa Şentop
Ermənistan Müdafiə Nazirliyi növbəti dəfə geri çəkildiklərini etiraf etdi
Prezident İlham Əliyev xalqa müraciət edib (FOTO) (YENİLƏNİB)
Ermənilərin Azərbaycan Ordusu qarşısında tab gətirə bilməməsi gözlənilən idi - Ekspert
Yerəvanda təcili toplantı: Separatçı rejimin sabiq "lider"ləri Paşinyandan izahat tələb edir
Təkcə düşmənlə deyil, onunla əlbir olan silah alverçiləri, terrorçularla da mübarizə aparırıq - Ekspert
Türkiyə parlamentinin sədri Gəncədədir (FOTO/VİDEO)
Ermənistanın indiki rəhbərliyi real problemləri həll etməyi bacarmır - Rusiyalı siyasi texnoloq
Düşmənin xeyli sayda canlı qüvvəsi və hərbi texnikası məhv edilib (VİDEO)
Ermənistan sosial şəbəkələrdə Azərbaycan adından əsgərlərimizə yardım adı altında vəsait toplayır - FOTO
Tapqaraqoyunluda qaz təchizatının bərpasına başlanılır (FOTO)
Ermənilər bütün saytlarda və sosial şəbəkələrdə çox aktiv şəkildə bizi izləyir - Hərbi ekspert
ADA Universitetinin xarici məzunları Azərbaycana həsr edilən kitab yazıblar
Gənclər təşkilatları arasında vətənpərvərlik istiqamətində layihə müraciətlərinin nəticələri açıqlanıb
Vətən Müharibəsindəki şanlı qələbəmiz müasir tariximizdə yeni səhifələr açacaq - Rektor
Xristian dini icma rəhbərləri ABŞ konqresinə təqdim olunmuş qətnamə layihəsinə etiraz edib
Ceyhun Bayramov Türkiyə parlamentinin sədri ilə görüşüb (FOTO)
Ayaq burxulan zaman nə etmək lazımdır?
Cəbhəyanı bölgələrdə fəaliyyət göstərən sahibkarlara dəstək göstərilib
Koronavirus cəbhəyə ötürülərsə, Ordumuz bir deyil, iki düşmənlə mübarizə aparmaq məcburiyyətində qalacaq - Ekspert
Ermənistana ordumuz qarşısında daha 10-15 gün dayana bilmək üçün ən azı 2-3 milyardlıq hərbi dəstək edilməlidir - Ekspert
Gəncə, Tərtər, Beyləqana ölümcül zərbələr barədə xəbərlər məni dəhşətə gətirib - Baronessa Nikolson
Ermənistanın raket zərbələri Gəncədəki alman tarixi və mədəni irsi üçün təhlükə mənbəyidir
Sabah yağış yağacaq, külək əsəcək
Tərtər və Ağdam rayonlarının əraziləri atəşə tutulur - Müdafiə Nazirliyi
Azərbaycanda qızıl ucuzlaşıb
Azərbaycanın ərazi bütövlüyü tezliklə tam təmin olunacaq - Rusiyalı partiya sədri
Azərbaycan Ordusu tarix yazır - Onları siz də tanıyın (FOTO)
Biz birlikdə güclüyük! Bu çağırışı unutmayın - Elmira Süleymanovadan müraciət
Azərbaycanda ali təhsil diplomlarının tanınması ilə bağlı yeni qaydalar müəyyənləşir
Ermənistanın hücumları nəticəsində Gəncədə zərər çəkmiş şəxslərə Ombudsmanın təşəbbüsü ilə psixoloji yardım göstərilib (FOTO)
Azərbaycanda transplantasiya obyekti olan orqan və toxumaların siyahısı müəyyənləşdi
Azərbaycan neftinin qiymətləri dəyişib
Türkiyənin Baş konsulu Gəncədə erməni terrorundan zərər çəkənlərlə görüşüb (FOTO)
Ceyhun Bayramov Vaşinqtona gedir
İşğal altındakı qoruqlarda "Qırmızı Kitab”a daxil edilmiş fauna və flora növlərinin əksəriyyəti məhv edilib - Nazir
Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzi yeni layihəyə başlayıb
Bakıda tıxaclar dayanacaqlarda sıxlığa səbəb olub - BNA
"Wargonzo" da Qarabağdan qaçdı
Bu gün hər bir Azərbaycan vətəndaşı özünü əsgər kimi hiss edir - Deputat
Ermənistan humanitar atəşkəsi pozmaqla özünə quyu qazır - Hərbi ekspert
Ermənistanın atəşi nəticəsində 1941 ev yararsız vəziyyətə düşüb
Dünya birliyi Gəncə faciəsinə də göz yummaqdadır - Tarixçi alim
"Azercell"dən koronavirusla savaşan tibb işçilərinə dəstək davam edir
Deputat Sevil Mikayılovanın təşəbbüsü ilə Xudatda əsgər ailələrinə yardım paylanılıb (FOTO)
Düşmənin bu xain əməlləri cəzasız qalmayacaq - Sahibə Qafarova
Mustafa Şentop Gəncəyə yola düşüb
Türkiyə beynəlxalq arenada Azərbaycanın yanındadır - TBMM sədri
Ermənistanın atəş nöqtələrinə zərbələr endirilir - MN (VİDEO)
Ermənistanın “fişinq” hücumları davam edir - Nazirlikdən XƏBƏRDARLIQ
Minsk qrupu münaqişənin tənzimlənməsi üçün heç bir iradə göstərmədi - Türkiyə parlamentinin sədri
Ermənistanda koronavirusdan ölənlərin sayı 1 100 nəfəri keçib
İşğaldan azad edilən Suqovuşan və Talış kəndlərinə gedən avtomobil yollarının bərpasına başlanılır
Sığorta stajı amnistiyasından 25 minə yaxın şəxs faydalanıb
Beynəlxalq ictimaiyyət quldur Ermənistanı durdurmalıdır - Mustafa Şentop
“Xudafərin” hidroqovşağı üzrə tikinti xərclərinin və dəymiş ziyanın hesablanması məsələlərinə baxılır - Nazir
Mustafa Şentopun bu gün burada olması iki ölkə arasında qardaşlığın daha bir nümunəsidir - Sahibə Qafarova
Azərbaycan və Pakistan XİN rəhbərləri arasında telefon danışığı olub
DSX-ya BTR-70M tipli Zirehli Nəqliyyat Vasitəsi hədiyyə edilib (FOTO)
Bütün xəbərlər