Elm nail oldu, Ümumdünya Ticarət Təşkilatı nail olacaqmı? - Hindistan, Cənubi Afrika və digər üzvlər tərəfindən TRİPS-dən imtina təklifi

Elm nail oldu, Ümumdünya Ticarət Təşkilatı nail olacaqmı? - Hindistan, Cənubi Afrika və digər üzvlər tərəfindən TRİPS-dən imtina təklifi

Bakı. Trend:

Hindistanın ÜTT-dəki səfiri və daimi nümayəndəsi Bracendra Navnit, tərəfindən

Hindistan, Cənubi Afrika və başqa səkkiz ölkə Ümumdünya Ticarət Təşkilatına (ÜTT) Əqli Mülkiyyət Hüquqlarının Ticarət Aspektləri üzrə Sazişinə (TRIPS) əsasən məhdud zaman müddətində üzv ölkələri bəzi patent və digər Əqli Mülkiyyət (IP) hüquqlarının tətbiq edilməsindən azad etməyə dair təklif irəli sürür. Bu təklifin əsas məqsədi ondan ibarətdir ki, əqli mülkiyyət hüquqları COVID-19 vaksinlərinin və dərman vasitələrinin istehsalının sürətləndirilməsini məhdudlaşdırmasın. Bir neçə üzv təkliflə bağlı narahatlıqlarını bildirsə də, ÜTT üzvlüyünün böyük bir hissəsi təklifi dəstəkləyir. Müxtəlif beynəlxalq təşkilatlar, çoxtərəfli qurumlar və ümumdünya vətəndaş cəmiyyəti də həmçinin bu təklifi dəstəkləyir.

Görünməmiş dövrlər fərqli tədbirlər görülməsini tələb edir. Biz bunu pandemiyanın yayılmasının qarşısını almaq məqsədilə siyasi müdaxilə kimi həyata keçirilən məhdud müddət üçün nəzərdə tutulmuş sərt karantin rejiminin tətbiq edilməsi ilə əldə edilən nəticədə müşahidə etdik. Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) Dünya İqtisadi Görünüşünün 2020-ci il oktyabr tarixli nəşrində qeyd olunur: “... Bununla birlikdə, proqnozlaşdırıldığından daha pis inkişaf nəticəsi riski hələ də böyükdür. Əgər virus yenidən başlayarsa, müalicə vasitələri və vaksinlərdə irəliləyiş gözləniləndən daha yavaş olarsa və ya ölkələrin onları əldə etməsi qeyri-bərabər şəkildə həyata keçirilərsə, yenidən sosial uzaqlaşma və daha sərt karantin rejimi ilə iqtisadi aktivlik gözləniləndən daha aşağı ola bilər ”. Vəziyyət proqnozlaşdırıldığından daha acınacaqlı görünür, 2019-cu il üçün proqnozlaşdırılan əsas plana əsasən iqtisadi məhsulun 7% -ni itirmişik. Bu, qlobal Ümumi Daxili Məhsulu üzrə 6 trilyon ABŞ dollarından daha çox bir məbləğdə itkiyə çevrilir. Qlobal ÜDM-in ilkin plana əsasən 1 % artması belə 800 milyard ABŞ dollarından çox qlobal məhsul əlavə edəcək və imtina hesabına iqtisadiyyatın bir sektorundakı zərərin əvəzini kompensasiya edəcəkdir.

Vaksin və müalicə vasitələrinin vaxtında və əlverişli qiymətlərlə əldə olunmasını təmin etmək üçün yalnız bir siqnal iqtisadiyyatda tələbin canlanması üçün böyük bir etimad rolunu oynayacaqdır. Uğurlu vaksinlərin hazırlanması üfüqdə ümidin olduğunu göstərir. Bəs bunlar dünya əhalisi üçün necə əlçatan və əlverişli olacaq? Burada əsas sual hərkəs üçün kifayət qədər Covid-19 peyvəndinin olub-olmamasıdır. Hal-hazırda günümüzün ən optimist ssenariləri belə 2021-ci ilin sonuna qədər zəngin və yoxsul ölkələrin əksər əhalisi üçün Covid-19 vaksinlərinin və dərman vasitələrinin əldə olunmasının təminatını verə bilməz. ÜTT-nin bütün üzvləri kütləvi qlobal ehtiyacları qarşılamaq üçün vaksin və dərman vasitələrinin istehsal gücünün artırılmasına təcili ehtiyac olduğu ilə bağlı razılığa gəlib. Əqli Mülkiyyət Hüquqlarının Ticarət Aspektləri üzrə Sazişindən (TRİPS) imtina təklifi bu ehtiyacın Əqli Mülkiyyət (IP) hüquqlarının potensialının istehsal gücünün artırılmasına mane olmamasını təmin etməklə həyata keçirməyə çalışır.

Əqli Mülkiyyət Hüquqlarının Ticarət Aspektləri üzrə Sazişi çərçivəsində mövcud dəyişikliklər niyə kifayət deyil

Əqli Mülkiyyət Hüquqlarının Ticarət Aspektləri üzrə Sazişi çərçivəsində edilən mövcud dəyişikliklər qənaətbəxş hesab olunmur, çünki bütün bunlar pandemiya ilə bağlı yaranan vəziyyətin nəzərə alınması ilə hazırlanmayıb. Məcburi lisenziyalar ölkəyə, vəziyyətə və məhsula görə verilməlidir, halbuki hər bir yurisdiksiya əqli mülkiyyət qaydası ilə ayrı-ayrı məcburi lisenziyalar verməli idi və bu, praktik olaraq ölkələr arasında iş birliyini son dərəcə çətinləşdirirdi. Əqli Mülkiyyət Hüquqlarının Ticarət Aspektləri üzrə Sazişi çərçivəsində mövcud dəyişikliklərdən istifadəni təşviq etsək də, bunların tətbiqi çox vaxt aparır və tətbiq edilməsi çətin bir prosesdir. Beləliklə, yalnız bunların istifadəsi ilə əlverişli qiymətləri olan vaksin və dərman vasitələrinin vaxtında əldə olunması təmin edilə bilməz. Eynilə, ÜST-nın COVID-19 tibbi məhsullarının istehsalını genişləndirmək və dünya miqyasında paylaşılmasına köməklik göstərmək üçün əqli mülkiyyət, texnologiya və məlumat bazasının verdiyi töhfəyə dəstək olan COVİD-19 Texnologiyaya Giriş Anbarı təşəbbüsündə də ruhlandırıcı və ümidverici inkişafın şahidi olmamışıq. Könüllü lisenziyalar, mövcud olduqları yerlərdə belə, gizli saxlanılır. Onların qaydaları və şərtləri şəffaf deyil. Onların əhatə dairəsi müəyyən dərəcədədir və ya ölkələrin məhdud bir alt qrupu ilə məhdudlaşır və bununla da həqiqi beynəlxalq əməkdaşlıqdan daha çox millətçiliyi təşviq edir.

Niyə mövcud qlobal əməkdaşlıq təşəbbüslərindən kənara çıxmağa ehtiyac var?
COVAX Mexanizmi və COVİD-19 müalicə vasitələrinin inkişafı, istehsalı və əldə olunması prosesini sürətləndirən “ACT-Accelerator” kimi qlobal əməkdaşlıq təşəbbüsləri 7.8 milyard insanın kütləvi qlobal ehtiyaclarını ödəmək üçün yetərli deyil. “ACT-A” təşəbbüsü gələn ilin sonuna qədər 2 milyard doza miqdarında olan vaksini satın alaraq dünyada ədalətli şəkildə paylamağı hədəfləyir. İki doza rejimi ilə bu, yalnız 1 milyard insanı əhatə edəcəkdir. Bu o deməkdir ki, “ACT-A” tam olaraq maliyyələşdirilmiş və uğurlu olsa belə, bu hal hazırda belə deyil, qlobal əhalinin əksəriyyəti üçün kifayət qədər vaksin olmayacaqdır.

Keçmiş təcrübə
Mövcud pandemiyanın ilk bir neçə ayı ərzində maskalar, şəxsi mühafizə vasitələri, təmizləyici maddələr, əlcəklər və Covid-19 pandemiyası zamanı digər vacib avadanlıqların olduğu rəflər hətta təcili ehtiyacları olmadıqları təqdirdə onları əldə edən şəxslər tərəfindən tamamilə boşaldılmışdır. Eyni proses vaksinlərdə də baş verməməlidir. Nəhayət, dünya Covid-19 pandemiyasının əsas məhsullarının istehsalını sürətləndirə bildi, çünki buna mane olan əqli mülkiyyətlə bağlı maneələr olmadı. Hal-hazırda, eyni əqli mülkiyyət hüquqlarının toplanmasına və vaksinlərin və dərman vasitələrinin istehsalını genişləndirməyə necə nail ola biləcəyimizə dair məlumata ehtiyacımız var. Bu, əfsuslar ki, tez baş verməyəcək və bununla da imtinaya ehtiyac yaranır.
Çoxsaylı maraqlı tərəflərin iş birliyini səfərbər edən pandemiya fövqəladə bir hadisədir. Sadəcə əqli mülkiyyət yox, həmçinin elm adamları, tədqiqatçılar, ictimai səhiyyə mütəxəssisləri və universitetlər tərəfindən əldə edilən bilik və bacarıqlar, eləcə də vaksinlərin ən qısa zamanda inkişafını asanlaşdıran böyük dövlət maliyyəsi ölkələrarası əməkdaşlığa şərait yaratdı

İrəliyə yol
Əqli Mülkiyyət Hüquqlarının Ticarət Aspektləri üzrə Sazişindən (TRİPS) imtina təklifi, bu gün dünyanın üzləşdiyi ictimai səhiyyədə yaranmış fövqəladə vəziyyətə qarşı görüləcək istiqamətli və mütənasib bir tədbirdir. Belə bir imtina, ÜTT-ni təsis edən Marakeş Sazişinin IX maddəsinin müddəalarına uyğundur. Vaksinləri vaxtında və sərfəli qiymətlərlə əldə olunması ilə, insan həyatının itirilməməsinə köməklik edilə bilər. İmtinanın qəbul edilməsi, ÜTT-nin etibarlılığını yenidən bərpa edəcək və çoxtərəfli ticarət sisteminin aktual olmağa davam etdiyini və böhran anında təsir göstərə biləcəyini sübut edəcək. Həyatları xilas etmək və iqtisadiyyatın canlanmasına köməklik göstərmək üçün indi ÜTT üzvlərinin imtinanı qəbul etmə vaxtıdır.
Vaksinlərin hazırlanması bir elm sınağı olsa da, onları əlçatan və sərfəli hala gətirmək insanlığın sınağı olacaq. Tarix bizi sadəcə vaksinlərin hazırlanması üçün yox, eyni zamanda Covid19 vaksinlərinin və dərman vasitələrinin hazırlanması, sərfəli qiymətlərin təyin edilməsi və hərkəs tərəfindən əldə edilməsi üçün xatırlamalıdır. Gələcək nəsillərimiz bundan daha azına layiq deyillər.
***

6 sahibkarlıq subyektinin qeydiyyata alınmasından imtina olunub
6 sahibkarlıq subyektinin qeydiyyata alınmasından imtina olunub
“GoldenPay” ASC-nin “Hesab Shop” layihəsinə Pirallahı Yüksək Texnologiyalar Parkının rezidenti statusu verilib
“GoldenPay” ASC-nin “Hesab Shop” layihəsinə Pirallahı Yüksək Texnologiyalar Parkının rezidenti statusu verilib
"Mastercard" kartlarını sifariş vermək üçün banka getməyə ehtiyac olmayacaq
"Mastercard" kartlarını sifariş vermək üçün banka getməyə ehtiyac olmayacaq
Loading Bars
Xəbər lenti
6 sahibkarlıq subyektinin qeydiyyata alınmasından imtina olunub
Nizami rayonunda bir gündə 12 ton çeşidlənmiş tullantı yığılaraq təhvil verilib (FOTO)
120 nəfərlik toy edənlər saxlanıldı (FOTO)
Reabilitasiya xidmətləri ilə təmin edilənlərin sayı üç dəfə artırılacaq
Zəngilan rayonunun Beşdəli kəndi (FOTO/VİDEO)
“GoldenPay” ASC-nin “Hesab Shop” layihəsinə Pirallahı Yüksək Texnologiyalar Parkının rezidenti statusu verilib
Yaponiyalı milyarder Aya uçuş üçün komanda toplayır
Tanınmış tarixçi alim koronavirusdan vəfat edib
Bərdədə avtomobil və heyvan oğruları saxlanılıb
Lahorda Xocalı soyqırımı qurbanları anılıb (FOTO)
Bayramqabağı karantin rejimi sərtləşdirilə bilərmi? - AÇIQLAMA
Azad olunmuş ərazilərə qanunsuz keçmək istəyən 9 nəfər saxlanılıb
"Mastercard" kartlarını sifariş vermək üçün banka getməyə ehtiyac olmayacaq
Bakıda avtomobil yanıb
Zəngəzurdan İrəvanadək bütün izlər məhv edilib - Erməni vandalizmi "Sahil Kərimli ilə Aktual" videolayihəsində
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Marketlərdə mobil telefonla ödəniş layihələri işlənilir
Əfv komissiyasının növbəti iclasının vaxtı bilindi
DOST mərkəzlərində 303 mindən çox şəxsə xidmət göstərilib
Azərbaycan nefti ucuzlaşır
Azərbaycanda peyvənd olunanların sayı 300 mini ötüb
Daha 3 qazi və bir şəhid atasının əməliyyat xərcləri qarşılanıb (FOTO)
Bakı metrosunda bu tarixdə qatarlar işə salınacaq
Dəmir yolları ilə ötən il 14 milyon tondan çox yük daşınıb
AÇG və Şahdəniz yatağı üzrə builki gəlirlər açıqlanıb
Bakının mərkəzində quzu gəzdirən şəxslərlə bağlı DİN-dən açıqlama
Erməni vandallarının dağıtdığı tarixi-dini abidələr yenidən bərpa edilir - Pərvin Kərimzadə
Futbol üzrə Avropa çempionatının başlamasına 100 gün qalır
FHN əməkdaşları vaksinasiya üçün könüllü müraciət edə bilərlər - Rəis müavini
Pandemiyaya görə ayrılan vəsaitlərin auditi aparılır - Palata sədri
Azercell müştəri təcrübəsinin idarə edilməsinə görə yeni mükafat qazanıb
Ermənistanda hakimiyyət dəyişikliyi 10 noyabr razılaşmasına təsir edə bilməz - SƏBƏBLƏR
Bu günə qədər 300-dən artıq FHN əməkdaşı vaksinasiya olunub
Unibank filialı yeni konseptdə və yeni ünvanda (FOTO)
Respublika fənn olimpiadalarının yarımfinal turu keçiriləcək
Bir gündə cinayətdə şübhəli bilinən 46 nəfər saxlanılıb
Bu məktəb də 1 həftəlik bağlandı (ƏLAVƏ OLUNUB)
FHN əməkdaşlarının vaksinasiyası aparılır (FOTO/VİDEO)
Gəncədə 40 min manatlıq narkotik dövriyyədən çıxarılıb (FOTO)
Dövlət qulluğuna imtahanda qadınların göstəriciləri daha yüksək olub - DİM
Milli Məclisin növbəti iclasının vaxtı məlum oldu
Pakistanın Baş qərargah rəisi Azərbaycanda səfərdədir
Azərbaycan ilə Türkiyə arasında bütün sahələrdə əməkdaşlıq inkişaf edir (FOTO)
Yaponiya 13 ölkədən giriş qaydalarını sərtləşdirəcək
Bu gün xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Fəxrəddin Manafovun həyat yoldaşı vəfat edib
"SOCAR Türkiyə"də səhmdarlarımız üçün dəyər yaradan layihələri qarşıya məqsəd qoymuşuq (MÜSAHİBƏ)
ExxonMobil Sinqapurdakı filialında 300-ə yaxın işçini ixtisara salır
ABŞ-ın Rusiyadakı keçmiş səfiri Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin başçısı təyin edilir
Braziliyada ötən sutka cari ilin koronavirusdan maksimum ölüm hadisəsi qeydə alınıb
OPEC+ monitorinqində defisit fonunda aprel ayında neft hasilatındakı artım müzakirə ediləcək
ÜST: Dünyada ötən sutka koronavirusa 280 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
ABŞ-nın Dövlət katibi Qətər XİN-in başçısı ilə Əfqanıstandakı vəziyyəti müzakirə edib
İngiltərə futbol çempionatı: "Mançester Siti" "Vulverxempton"a qalib gəldi
"Borussia" Almaniya futbol Kubokunun ilk yarımfinalçısı oldu
Cənubi Sudanda təyyarə qəzaya uğrayıb, bütün sərnişinlər həlak olub
Azərbaycanın internet seqmentində fişinq-hücumların sayı azalıb
Myanmada təxminən 1.3 min adam saxlanılıb
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 7 892 nəfər sağalıb
Azərbaycan mobil qurğular bazarında liderlər açıqlanıb
İtaliya Parlamenti tərəfindən qəbul edilmiş qətnamədə Azərbaycanın minalanmış ərazilərinin xəritələrinin verilməsi tələb olunub
2021-ci il Formula 1 Azərbaycan Qran Prisinin media akkreditasiya qeydiyyatı başlayıb (FOTO)
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Od çərşənbəsi münasibətilə xalqımızı təbrik edib (FOTO)
Bakıda 4 marşrut xəttinin hərəkət istiqaməti dəyişdirilib
Övladınızın intihar səbəbi olmayın - AzTV (VİDEO)
Bakıda yaşayış binasında yanğın olub, bir nəfər xilas edilib
COVAX təşəbbüsü çərçivəsində ölkələrin müvafiq peyvəndlə təmin olunmasına dair verilən vədə əməl edilməyib - Agentlik
"SOCAR Turkey" IBM-in bulud texnologiyasından istifadə edəcək
Hansısa bir məktəbdə koronavirusa yoluxma olarsa, bütün tədris müəssisələri qapanmalı deyil - Ekspert
Azad edilmiş ərazilərdə torpaq sahələrinin inventarlaşdırılması başa çatıb
İşğaldan azad olunan ərazilərlə bağlı İqtisadi məsələlər üzrə İşçi Qrupun növbəti iclası keçirilib
Dövlətimizin vaxtında gördüyü tədbirlər nəticəsində ermənilərin təxribatı iflasa uğradı - Komitə sədrinin müavini
"Android" Azərbaycanın əməliyyat sistemi bazarında liderdir
COVAX təşəbbüsü əhəmiyyətini itirir: Ədalətsizlik və qeyri-bərabərlik...
Van Qoqun rəsminin eskizi rekord qiymətə satıldı
İordaniyadakı Azərbaycan diasporu Xocalı soyqırımı qurbanlarını yad edib
Ukrayna telekanalı Prezident İlham Əliyevin mətbuat konfransı barədə xüsusi reportaj yayımlayıb (FOTO/VİDEO)
Vətən müharibəsinin qəhrəmanlarından olan Camal Alxasova təqaüd kartı təqdim edilib (FOTO)
Perm şəhərində Xocalıya ədalət tələb edilib
Əfv komissiyası bu gün 100-dən artıq müraciətə baxıb
Füzuli rayonunun Üçbulaq kəndi (FOTO/VİDEO)
Almaniya və Niderlanddakı diaspor təşkilatları Xocalı soyqırımı ilə bağlı videokonfrans təşkil edib
Nyu-Yorkdakı Sultan Eyyub məscidində Xocalı soyqırımı qurbanları yad edilib (FOTO)
Müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçularının ehtiyata buraxılması barədə sərəncam verildi
Kür çayının daşması nəticəsində zərər görən evlərə qaz verildi (FOTO)
Qlobal Jurnalistlər Şurasının sədri Mətbuat Şurasında olub (FOTO)
Beynəlxalq Qoşulmama Hərəkatı Modeli Simulyasiya Məşğələsi keçirilir - XİN
Martın 3-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Vətən müharibəsində şəhid olmuş hərbi qulluqçuların yenilənmiş SİYAHISI
Hərbi qulluqçuların maaşları artırıldı - RƏSMİ
"Azərpoçt"a yeni baş direktor təyin olunub
Vilyam Hacıyevin həbs müddəti uzadıldı
Ləğv edilən aviabiletlər yenidən təxsis ediləcək - AZAL
Bakıda dələduzluqda təqsirləndirilən saxta "general" azadlığa buraxılıb
Almaniya şirkətləri Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərinin bərpasında iştirak imkanlarını nəzərdən keçirir
Qanunsuz balıqçılıq göllərini harada gəldi yaradırlar - Nazirlik
Quş qripi xəstəliyinin Azərbaycanda yayılma riski artıb - AQTA (FOTO)
Azercell müştəri təcrübəsinin idarə edilməsinə görə yeni mükafat qazanıb
Türkiyəli mütəxəssislər Qarabağda AzTV ilə birgə film çəkəcək
Yaponiya portalı ermənilərin Azərbaycan torpaqlarında törətdikləri dağıntılar barədə videoreportaj hazırlayıb (FOTO)
Bütün xəbərlər