İran hələ də ixrac üçün benzin istehsal etməyə qadir deyil - ekspertlər

Azərbaycan, Bakı, 4 oktyabr /Trend, müxbir Т.Konyayeva/

Rəsmi Tehranın ölkədə istehsal olunan benzinin ixracına başlamaq haqqında bəyanatına baxmayaraq, ekspertlər belə hesab edirlər ki, İran hələ də bunun üçün kifayət qədər gücə malik deyil.

"İranın hələ də benzin və digər neft məhsullarının istehsalında ciddi problemləri var, - bu barədə Trend-ə telefonla Moskvadan İctimai və Siyasi Tədqiqatlar Mərkəzinin direktoru Vladimir Yevseyev deyib. - Mən inanmıram ki, İran bu vaxta qədər problemi həll etmiş olsun. Yenilərini inşa etmək və mövcud zavodları bərpa etmək üçün bir neçə il lazımdır".

İran yerli neft emalı zavodlarında benzinin birinci növünün ixracını bəyan edib. Bu barədə SHANA agentliyi İran Milli Neft Şirkətinin beynəlxalq məsələlər üzrə departamentinin direktoru Əli Əsgər Arşiyə istinadən xəbər verib.

Onun sözlərinə görə, benzin istehsalının həcmi İrana bu sahədə özünə kifayət edəcək səviyyəyə qalxmağa imkan verib. Tezliklə yeni ixracatın həyata keçirilməsi başlayacaq. Bununla yanaşı, Arşi ixrac üçün göndərilən neft məhsullarının keyfiyyətini dəqiqləşdirməyib.

Yevseyevin sözlərinə görə, problemin digər tərəfi ondan ibarətdir ki, İranda benzin ucuzlaşdığına görə (ölkədə benzinin dəyəri 10 faiz təşkil edir) qonşu ölkələr, xüsusilə də Türkiyəyə qaçaqmalçılıqla aparılır.

"Qaçaqmalçılığın sayı azalmayana qədər İranın neft məhsulları ilə təminatı məsələsində özünə kifayət edəcək səviyyədən danışmaq olmaz", - o deyib.

"Görünür ki, benzinin ixracına başlamaq haqqında bəyanat İran tərəfindən növbəti PR aksiyadır", - Yevseyev hesab edir.

Bununla yanaşı, İranın özünəkifayət haqqında bütün bəyanatları, Yevseyevin fikrincə, uydurmadır.

Professor Rza Təqizadə də İranın ixrac üçün benzin istehsalına lazım olan gücü artıra bildiyinə inanmır.

"Yanacağın ucuz qiymətinə görə əvvəlki kimi qaçaqmalçılıqla xaricə göndərilməsinə baxmayaraq, İran heç vaxt qanuni benzin ixracatçısı olmayıb, - bu barədə Trend-ə elektron poçtla Ekspert Şurasının üzvü Təqizadə deyib. - Benzin istehsalını indiki həcmdən 40%-ə qədər artırmaq üçün İrana neft emalı zavodlarına investisiyalar üçün milyard dollarlar lazımdır".

İrana yeni neft emalı zavodlarının inşası və müvafiq olaraq neft məhsulları istehsalını artırmaq üçün 46,5 milyard dollar həcmində investisiya lazımdır.

İndiyədək İran dördüncü inkişaf proqramı çərçivəsində bu sahəyə cəmi 8,2 milyard dollar sərmayə qoyub. Mövcud istehsalın saxlanması və genişləndirilməsi üçün 6,3 milyard dollar lazımdır ki, bu gün yalnız 2,1 milyard dollar sərmayə qoyulub.

Bu gün İran NEZ sutkada 44,7 milyon litr benzin istehsal edir. Bunlar Bəndər-Abbas (ölkədə istehsal olunan benzinin cəmi 21 faizi), Abadan (20,2 faiz), İsfahan (18,2 faiz), Tehran NEZ (15 faiz), Əraq (10,4 faiz), Təbriz (6,2 faiz), Şiraz (3,8 faiz), Lavan (2,4 faiz) və Kirmanşahdakı (1,7 faiz) NEZ-lərdir.

Bir az əvvəl, iyulda İranın neft naziri Seyid Məsud Mirkazımi bəyan edib ki, İran 2010-cu ilin sonunadək bir neçə neft emalı zavodunu (NEZ) işə salmağı planlaşdırır və iki-üç il ərzində ölkə regionda və dünyada ən iri benzin ixracatçısı olacaq. Sentyabrın əvvəllərində Mirkazımi bildirib ki, İran NEZ-ləri benzin istehsalı həcmlərini sutkada 66,5 milyon litrədək artırıblar ki, bu da ölkənin bu yanacaq növünə olan tələbatını ödəyir.

Təqizadənin sözlərinə görə, köhnə zavodlar öz istehsal güclərinin ən son həddində işləyirlər.

Neft-kimya zavodları və fabriklərinin profilini dəyişərək onlarda avtomobillər üçün yanacaq istehsal etmək kifayət deyil. O bildirib ki, bu, çox baha başa gələn prosesdir.

"Bu şəkildə istehsal olunan yanacaq idxal olunan benzindən baha olacaq, - o deyib. - Bununla yanaşı, onun keyfiyyəti NEZ-də istehsal olunan yanacaqdan fərqlənəcək, istifadə zamanı isə avtomobillərə ziyan vura bilər ".

Əgər İranda yanacağa olan gündəlik tələbatın həcmi əvvəlki səviyyədə saxlanarsa, ölkə yenə də 22-dən 25 milyon littrədək benzin idxal etməli olacaq. Təqizadə belə hesab edir.

Hazırda İranda benzinə sutka ərzində tələbat orta hesabla 65 milyon litrə yaxın təşkil edir. Yerli müəssisələrin sutkada 44 milyon litrdən artıq benzin istehsal etdiklərini nəzərə almaqla, İran sutka ərzində xaricdən (əsasən Avropa ölkələrindən) 21 milyon litrə yaxın benzin idxal etməyə məcburdur. İran dünyada beşinci ən iri xam neft ixracatçısı olsa da, o hələ də benzinin 40 faizini idxal etməyə məcburdur. Bu məhsul ölkədə idxal olunan malların siyahısına başçılıq edir.

Lakin İranın rəsmi şəxslərinin bəyanatlarına görə, son aylar NEZ-lərdə görülən işlər nəticəsində benzin istehsalı sutkada 66 milyon litrdən çox artıb.

"Ölkədə istehsal olunan benzin həcmlərinin balanslaşdırılmasının yeganə üsulu ona olan gündəlik tələbatı 40 faizədək azaltmaqdır, - o deyib. - Qiymətlərin artması və yanacaq üzrə subsidiyalardan imtina İran hökuməti ilə pis oyun oynaya bilər".

İyunun 9-da BMT Təhlükəsizlik Şurası ABŞ-ın təklif etdiyi İrana qarşı yeni beynəlxalq sanksiyaların tətbiqi haqqında qətnamə qəbul edib. Daha sonra ABŞ administrasiyası İslam Respublikasına münasibətdə birtərəfli əlavə sanksiyalar tətbiq edib; iyulun 26-da isə Aİ-nin xarici işlər nazirləri İran əleyhinə birtərəfli sanksiyalar paketini təsdiqləyiblər ki, onların arasında benzin ixracının azaldılması barədə qərar da var.

Fransanın "Total" neft-qaz qrupu ABŞ-ın bu ölkəyə qarşı birtərəfli sanksiyalar tətbiq etməsindən sonra İrana neft məhsullarının, eləcə də benzinin satışını dayandıran sonuncu qərb şirkəti olub. Bundan əvvəl İrana benzin satışını İngiltərə-Hollandiya "Royal Dutch Shell PLC" konserni, "British Petroleum", Hollandiya-İsveçrə "Vitol Holding BV" və "Trafigura Beheer BV" treyderləri, İsveçrənin "Glencore International AG" xammal treyderi, eləcə də Rusiyanın "LUKoyl", Malayziyanın "Petroliam Nasional Bhd" (Petronas) dövlət şirkəti və Hindistanın "Reliance Industries" şirkəti dayandırıb.

Azərbaycan Ordusunun şanlı aprel zəfərindən 5 il ötür
Azərbaycan Ordusunun şanlı aprel zəfərindən 5 il ötür
Azərbaycan ərazi bütövlüyünü bərpa edə bilib - Tural Gəncəliyev
Azərbaycan ərazi bütövlüyünü bərpa edə bilib - Tural Gəncəliyev
Britaniyanın "Aardvark Group" şirkəti Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərinin minalardan təmizlənməsində iştirak edib
Britaniyanın "Aardvark Group" şirkəti Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərinin minalardan təmizlənməsində iştirak edib
Loading Bars
Xəbər lenti
Şəkidə ev yanıb
BP və Türkiyə BTC ilə neft nəqli üçün yeni qiymətlər barədə razılığa gəlib - Mənbələr
Sabah yağış yağacaq, külək əsəcək
İsveçrənin Azərbaycandakı investisiyaları qeyri-neft sektorunda cəmləşib - Nazirlik
Hacıqabulda yeni məktəb tikintisi ilə bağlı 1,5 milyon manat ayrıldı - SƏRƏNCAM
Hacıqabulda yol tikintisinə 5 milyon manat ayrılıb - SƏRƏNCAM
İşsiz şəxslər İcbari Tibbi Sığortadan istifadə edə bilər? - AÇIQLAMA
Azərbaycanda qızıl bahalaşıb
“Rabitəbank” valideyn himayəsindən məhrum uşaqları sevindirib
Çindən yola salınan ikinci yük qatarı Bakıya çatıb
Zəngəzur dəhlizi açılacaq, Ermənistan da bu fikri qulağına sırğa eləməlidir - Deputat
Daha bir marşrut xəttində gedişhaqqı “BakıKart”la ödəniləcək
Bu il TAP vasitəsilə tədarük olunan qazın həcmi açıqlanıb
2021-ci ilin ən yaxşı avtomobili açıqlanıb
Bərdə sakininin həkim səhlənkarlığı ilə bağlı şikayəti araşdırılır - Baş Prokurorluq
AQTİ mütəxəssisləri pestisid qalıqları və mikotoksinlərin analizi üzrə beynəlxalq təlimlərə cəlb olunub
Mehridə etirazçılar Paşinyanın kortejinin qarşısını kəsib (VİDEO)
Bakı Ali Neft Məktəbi regional “Petrobowl” yarışının qalibi olub
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
Dövlət Vergi Xidməti və DGK-dən büdcəyə daxilolmalar proqnozu üstələyib
Ötən gün ölkədə 30 yanğın olub, 4 azyaşlı xilas edilib
Beş rayonda 10 kənd yolu yenidən qurulur (FOTO)
Dövlət büdcəsində 212 milyon manat profisit yaranıb
Keçmiş arvadını öldürən Tərtər sakininin məhkəməsi başlayır
“Müasir biologiyanın pandemiya sınağı” adlı videoformatda elmi-praktik konfransı keçiriləcək
"ATV" cərimələnib, "Bizimləsən" proqramının yayımı dayandırılıb
Bərdədə vətəndaşların mənzillərini qarət edən dəstə yaxalandı
Ağır yaralanan daha 12 qazi Türkiyəyə göndərilib (FOTO)
Dünya Bankı neft qiymətləri ilə bağlı proqnozlarını açıqlayıb
Bakıda özünü və iki körpəsini binadan atan qadının məhkəməsi başlayır
Avropa Superliqası fəaliyyətini dayandırdı - Bəyanat
Azərbaycanda auditin rəqəmsallaşdırılması üzrə işlər sürətləndirilir - Auditorlar Palatasının sədri
Azərbaycanda neft hasilatı azalıb, qaz hasilatı isə artıb
Qusarda narkotik becərən şəxs yaxalanıb (FOTO)
2 koronavirus xəstəsi küçədə saxlanıldı (FOTO)
Kaspersky 2020-ci ilin maliyyə yekunlarını təqdim edib
Bakıda meyiti damda tapılan qız niyə ölüb? - Araşdırma başladı
Polis Saatlı və Zərdabda əməliyyat keçirdi, silahlı şəxslər yaxalandı
Qubadlının Ulaşlı kəndi (VİDEO)
Bu həftə ünvanlı yardımın ödənilməsi nəzərdə tutulub - DSMF
Evini tərk edən daha 9 aktiv koronavirus xəstəsi saxlanıldı
Ermənistan üçtərəfli bəyanatın icrası əvəzinə, beynəlxalq ictimaiyyəti yanıltmağa çalışır - XİN
Azərbaycanda maliyyə hesabatı verən siyasi partiyaların sayı artıb
Bakıda binanın damında gənc qız meyiti tapılıb
Xaçmazda 3 otaqlı ev yanıb
Pandemiyadan sonra hansı sahələr daha tez bərpa olunacaq? - ŞƏRH
Kanada ABŞ sərhədləri 21 aprelə qədər bağlı qalacaq
Aprelin 21-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Ağstafada yas mərasimi keçirmək istəyən şəxslər saxlanılıb (FOTO)
İsveçrədə İdman Gimnastikası üzrə Avropa Çempionatına start verilir
60 mindən çox şəxs Qarabağa qayıdış proqramı çərçivəsində keçirilən sorğuda iştrak edib
Gəncə yol polisi avtoxuliqanlıq edənlərə qarşı reyd keçirib (FOTO)
Aİ "COVİD-sertifikat"ları iyundan tətbiq edəcək
Suriyanın prezidentliyi uğrunda mübarizəyə ilk dəfə qadın qatılacaq
ABŞ-da sabiq polis Corc Floydun ölümündə təqsirli bilinib
Əfqanistana dair İstanbul konfransı təxirə salınıb
İngilitərə Premyer Liqası: "Çelsi" "Brayton"la heç-heçə etdi
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 55 592 nəfər sağalıb
Bakıda kirayə mənzillər ucuzlaşıb
Bakıda yaşayış binasında yanğın olub
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 141,7 milyonu ötüb - ÜST
Tovuzda birmərtəbəli ev yanıb
Samuxda yas mərasimi keçirmək istəyən şəxslər saxlanılıb
Əli Əsədov ilə Rusiya Hökumətinin sədri Mixail Mişustin arasında telefon danışığı olub
Avropa çempionatında güləşçimiz Turan Bayramov gümüş medal qazanıb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan xalqı 101 il bundan əvvəl bizim əlimizdən alınmış Zəngəzura qayıdacaq
Prezident İlham Əliyev: Qarabağ zonasında da sənaye parkları olacaq
Ermənistan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanımalı və revanşist düşüncələrdən əl çəkməlidir - Deputat
Prezident İlham Əliyev: Qaçaqmalçılıqla Rusiyadan Ermənistana külli miqdarda silahlar göndərilmişdir
Azərbaycan "Şərq tərəfdaşlığı" ölkələri arasında vahid rouminq məkanının yaradılması təşəbbüsünə qoşulub
Prezident İlham Əliyev: Biz Zəngəzur dəhlizini icra edəcəyik, Ermənistan bunu istəsə də, istəməsə də
Prezident İlham Əliyev: Erməni faşizmi bütün ölkələrdə olmuş faşizmlərin ən eybəcəridir
Prezident İlham Əliyev: Yaxın gələcəkdə Zəngilan rayonunda yeni hava limanının tikintisinə start veriləcək
SOCAR-ın Türkiyədəki neft-kimya kompleksinin satışlarının artımı proqnozlaşdırılır
Prezident İlham Əliyev: May ayının sonuna qədər Ağdamın baş planının ilkin versiyası təqdim olunacaq
Prezident İlham Əliyev: Bizim planlarımız Ermənistanı beynəlxalq məhkəmələrə verməkdir
Prezident İlham Əliyev: Tövsiyə etmişəm ki, Qarabağda buna oxşar təsərrüfatlar yaradılsın
Azərbaycan Prezidenti: Azad edilmiş ərazilərin elektrik təchizatı bu ilin sonuna qədər başa çatacaq
Prezident İlham Əliyev: Əlliyə yaxın aqroparkın yaradılması nəzərdə tutulur
Azərbaycan Prezidenti: Böyük aqroparkların yaradılmasının əsas məqsədi ərzaq təhlükəsizliyini təmin etməkdir
Prezident İlham Əliyev: Hacıqabul rayonunda həyata keçirdiyimiz işlərin nəticələrini görürük
Azərbaycan Türkiyədən təxminən 20 milyon dollarlıq avtomobil idxal edib
Bakıda torpaq qiymətləri bahalaşıb
“Dərs vaxtı”nda cədvələ uyğun mövzular təqdim olunub
Goranboyda mərasim iştirakçıları məsuliyyətə cəlb olunub
SOCAR-ın Kulevi terminalı vasitəsilə daşımaların həcmi açıqlanıb
Azərbaycanda ani buraxılış imkanı ilə rəqəmsal kartlar təqdim olunacaq
Karantin rejimini pozan Rəşad Dağlı məsuliyyətə cəlb edildi
Beynəlxalq humanitar hüquq mövzusunda seminar keçirilib (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyevin Hacıqabula səfəri regionların inkişafına olan diqqətin əyani təzahürüdür
Havada toz dumanı müşahidə olunur
BTC vasitəsilə Türkiyəyə neft nəqli azalıb
SOCAR İstiqrazlarının növbəti faiz ödənişi həyata keçirilib
Avropa Şurası Cənubi Qafqazda dayanıqlı sülhün qurulması üçün dəstəyini təklif edə bilər
Maliyyə Nazirliyi “Sovetski” adlanan ərazidə yaşamış bir qrup sakinin iddialarına münasibət bildirib
İtkin düşən daha 2 hərbi qulluqçumuzun nəşi tapılaraq ailəsinə təhvil verilib
Vətən müharibəsində itkin düşən hərbçilərin sayı açıqlanıb
Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzində elmi-praktiki seminar keçirilib (FOTO/VİDEO)
İtkin düşmüş hərbi qulluqçuların axtarış işləri davam etdirilir - Hərbi Prokurorluq
Aprelin 21-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Bütün xəbərlər