Azərbaycanın XİN başçısı: Biz anlayırıq ki, Avropa Birliyi ilə tam miqyaslı üzvlülük kontekstində əməkdaşlıq formatı yetərincə problematikdir

Azərbaycanın XİN başçısı: Biz anlayırıq ki, Avropa Birliyi ilə tam miqyaslı üzvlülük kontekstində əməkdaşlıq formatı yetərincə problematikdir

Latviya, Riqa / Trend müxbir N.Kuznetsova/ Azərbaycanın xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarovun Trend ə eksklüziv müsahibəsi

- Cənab nazir, Riqada keçirilən "Baltikyanı dövlətlər və Avropa Birliyinin qonşuluq münasibətləri siyasəti" beynəlxalq konfransdan nə gözləyirsiniz və hazırda Azərbaycanın bu quruma üzvlüyündən danışmaq nə dərəcədə realdır?

- Bu konfrans Avropa Birliyinin qonşuluq proqramı çərçivəsində keçirilir və bu cür tədbirlər mütəmadi xarakter almaqdadır. Bu yaxınlarda belə bir tədbir Brüsseldə də baş tutmuşdur, indi isə bu cür konfransın keçirilməsini öz üzərinə Latviya tərəfi götürüb. AB qonşuluq siyasəti əsasında Avropa Birliyi ilə Cənubi Qafqaz və Şərq regionu dövlətləri arasında qarşılıqlı münasibətlər xətti qurulur. Cənub istiqamətinə əsasən Aralıq dənizi, Şərq regionuna isə Cənubi Qafqaz, Ukrayna və Moldova daxildir.

Əlbəttə ki, Baltikyanı ölkələr bizə yaxındır. Çünki biz hamımız böyük bir ailədən çıxmışıq. Bütün niyyətlərimizdə, imkanlarımızda Baltikyanı dövlətlər bizi daha yaxşı anlayırlar, nəinki Avropanın digər hissəsi. Bu kontekstdə Azərbaycanla AB arasındakı əməkdaşlığı nəzərdən keçirəndə sual yaranır-bu əməkdaşlıq hansı formatda olacaq? Biz hamımız çox gözəl başa düşürük ki, Avropa Birliyi ilə tam miqyaslı üzvlülük kontekstində əməkdaşlıq formatı yetərincə problematikdir və belə bir səddi qaldırmaq lazım deyil, çünki bu istək qarşılıqlı olmalıdır-təkcə niyyətlərimizdə deyil, eyni zamanda Avropa Birliyi ölkələrinin istəyində olmalıdır, yəni onlar bizi öz ailəsinin üzvü qismində nə qədər çox görmək istəyirlər.

Buna görə də bizim üçün xoşməramlı qonşuluğun yaradılması formulu maraqlıdır. Bu formul ölkədə çoxsaylı islahatlar keçirməyə, Avropa dövlətlərinin yaşayış minimumunu oriyentir kimi götürməyə imkan verir. Onların təhsil və informasiya texnologiyaları sahəsində maraqlı təcrübələri var. Eyni zamanda demokratiyanın inkişafı, insan hüquqları, qanunun aliliyi kimi məsələlərdə böyük maraq var. Bütün bunlar ölkəmizdə tətbiq etməli olduğumuz önəmli məsələlərdir, habelə məhkəmə sistemində islahatlar keçirməliyik. Bu bizim üçün maraq kəsb edən elementlərdir və bu kontekstdə AB ilə əməkdaşlıq bizim üçün önəmlidir.

- Azərbaycanın Baltikyanı ölkələrə marağı nə dərəcədədir? Baltikyanı ölkələrlə Azərbaycan arasındakı əməkdaşlığı necə görürsüz?

- Nəzərə alsaq ki, biz bir böyük ailədən çıxmışıq, niyyətlərimiz və inkişafımızla bağlı məsələləri daha yaxşı anlayırıq. Bu kontekstdə başa düşürük ki, AB hansısa vahid orqan deyil. O 27 dövlətdən, millətlərdən, mini-orqanizmlərdən ibarətdir və onların hər biri ilə işləmək çox vacibdir.

Baltikyanı ölkələr Azərbaycanla prezidentlər və rəhbərlik səviyyəsində çıx əlaqələrə malikdir. Riqaya səfərim çərçivəsində Latviyanın XİN başçısı Maris Riekstinşla görüşüm olub. Həmin görüşdə münasibətlərimizin iqtisadi tərəflərini müzakirə etmişik.

Azərbaycanın da Baltikyanı regionda maraqları var və biz Krakov və Vilnüsdə enerji təhlükəsizliyinə dair sammitlər keçirmişik. Onlar enerji resurslarını bu bölgəyə çıxarmağa və neft portallarının Baltikyanı regionunun bazarına yol tapmasına imkan yaradır. Biz neft məhsullarının və enerji resurslarının Aarlıq və Qara dənizlərə çıxışı baxımından əməkdaşlıqda maraqlıyıq. İndi isə Baltik dənizi məsələsi də kifayət qədər geniş müzakirə edilir.

Bundan əlavə, turizm, bank sektoru kimi sahələrdə maraqlar var, infrastruktur layihələr mövcuddur. Azərbaycan hazırda intensiv şəkildə inkişaf edir və Baltikyanı dövlətlərin bizə təklif edəcəyi məsələlər var. Misal üçün, Latviya banklarından birinin Azərbaycandakı investisiyalarının həcmi 150 milyon dollara çatır. Digər banklar da bizimlə çalışmaq istəyir.

- Hansı ölkələr Azərbaycanın əsas strateji tərəfdaşlarıdır?

- Avropa Birliyi kontekstində bunlar Baltikyanı dövlətlərdir. Bundan əlavə, bizim Polşa və Rumıniya ilə çox sıx əlaqələrimiz var. Bizim üç dəniz - Baltik, Qara və Xəzər dənizlərinin əməkdaşlığına dair konsepsiyamız mövcuddur. Bu yaxınlarda Moldovada Bolqarıstanın baş nazirini qəbul etmişik, burada da əlaqələr intensv şəkildə inkişaf edir. Prinsip etibarilə bunlar keçmiş sosialist ölkələrdir.

Deyə bilmərəm ki, AB-nin əsas oyunçuları-Fransa və Almaniya ilə əlaqələrimiz pisdir. Mən yenicə Parisdən gəlmişəm. Orada Azərbaycan prezidenti Sarkozi ilə ikitərəfli görüşlər keçirirdi. Almaniya ilə də əlaqələr bütün sahələrdə effektiv şəkildə inkişaf edir. Alman şirkətləri Azərbaycan bazarında yaxşı işləyirlər. Azərbaycan iqtisadi cəhətdən inkişaf etdikcə müxtəlif imkanlar yaranmaqdadır. Şübühəsiz ki, Azərbaycan şirkətləri üçün AB bazarına çıxış üçün imkanlar açılır.

- Bu gün Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə arasında vahid iqtisadi zonanın yaradılması ideyası aktiv şəkildə müzakirə edilir. Bu təşəbbüsü necə qiymətləndirirsiz?

- Burada vahid enerji zonasından söhbət gedir. Çünki iqtisadiyyat daha geniş amildir. Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəməri beynəlxalq enerji layihəsi var. Həftənin əvvəlində isə qaz kəmərinin Türkiyə-Yunanıstan hissəsinin açılışı oldu. Faktiki olaraq Azərbaycan qazı Azərbaycan-Gürcüstan-Türkiyə boru kəməri vasitəsi ilə Avropa Birliyi bazarına ötürülməyə başladı. Gələcəkdə qazın İtaliya bazarına çıxışı planı var. Həmçinin digər bir maraqlı layihə var. Bu layihə Azərbaycan-Gürcüstan-Türkiyə marşrutu ilə Bolqarıstan, Rumıniya, Avstriya, Macarıstana çıxışı nəzərdə tutur. Bütün bu layihələr kifayət qədər maraqlıdır. Lakin çox elementləri müzakirə etmək lazımdır. Məsələn, tarif və tranzit məsələlərini. Şübhəsiz ki, siyasət böyük rol oynayır və biz siyasi məsələlərə görə enerji layihələrini sırf enerji layihəsi adlandıra bilmərik.

Neftlə bağlı maraqlı layihəmiz də var- Qara dəniz və Ukrayna vasitəsi ilə Polşa, Baltikyanı bölgənin bazarına çıxmaq. Yəni bütün bu variantlar masa üzərindədir və müzakirə mərhələsindədir. Onların real şəkildə nə zaman işə düşəcəyi ilə bağlı məsələ danışıqların davam etdirilməsini tələb edir. Çünki burada təkcə siyasət yox, həmçinin kommersiya amili önəmlidir. Ancaq istənilən halda bu layihələrə maraq böyükdür və Xəzər dənizindən enerji resurslarının nəqli Avropanın enerji təhlükəsizliyi üçün yeni element olacaq.

- Mən Azərbaycan üçün ağrılı olan mövzu ilə əlaqədər sual vermək istəyirəm. Qarabağ nizamlanmasındakı növbəti süstlüyün gələn il Ermənistan və Azərbaycanda keçirilməsi planlaşdırılan seçkilərlə bağlı əlaqəsi varmı?

- Burada məsələ daha konseptual şəkildə qoyulmalıdır. Birincisi, Ermənistan rəhbərliyi və erməni xalqı nəhayət ki, anlamalıdır ki, Qarabağ probleminin tezliklə həlli Ermənistanın maraqlarına cavab verir. Bu dövlət Qarabağ məsələsində uzaqgörənlik nümayiş etdirmədiyindən dalana düşdü. Həm də iqtisadi inkişaf baxımından regionun ciddi enerji və iqtisadi layihələrindən kənarda qaldı. Onlar nə qədər tez anlasalar ki, bu, onların milli maraqlarına maneəçilik törədir, bir o qədər yaxşı olar, ilk növbədə Ermənistan və bütövlükdə bölgə üçün. Çünki bu, onun inkişafını ləngidir.

İkincisi, əgər Ermənistan Avropa Birliyi ilə tərəfdaşlığı və əməkdaşlığı genişləndirmək istəyirsə, sual yaranır-əgər sən Avropa məkanına inteqrasiya olunursansa, eyni baxışları bölüşməlisən. Mən isə düşünmürəm ki, Avropa digər ölkəyə qarşı təcavüzü və etnik təmizləmələri alqışlayır. Bu etnik təmizləmələri nəyə gətirib çıxartdı? Dünya tamamilə fərqli istiqamətdə irəliləməyə başladı. Əgər hətta İkinci Dünya müharibəsindən sonra bir çox Avropa dövlətləri ikitərəfli münasibətlərdə problemlər yaşasalar da, bunu anlayıb nəticələr çıxartdılar və problemləri çözə bildilər. Nəticədə iqtisadiyyat, qarşılıqlı anlaşma və cəmiyyətin inkişafı kimi amillərə əsaslanan Avropa Birliyi yarandı. Analoji nəticələri Ermənistan rəhbərliyi və xalqı çıxartmalıdır. Beynəlxalq hüququn prinsiplərinin hər hansı formada Ermənistana Qarabağı öz tərkibinə daxil etmək məsələsində kömək edəcəyini gözləmək çətindir.

- Seçkilərdən sonra vəziyyət dəyişə bilərmi?

- Birincisi, hər şey onların normal seçki keçirib-keçirməyəcəindən asılıdır. İkincisi, Ermənistan prezidenti başa düşməlidir ki, o, başqa məsuliyyət daşıyır və anlamalıdır ki, ölkənin gələcəyi olmalıdır. İlk növbədə onlar anlamalıdırlar ki, bu, onların milli maraqlarına cavab verir. Bu o demək deyil ki, kimsə onları bölgədən kənarlaşdırmaq istəyir. Axı torpağı götürüb başqa yerə köçmək və yaxud da divar tikmək mümkün deyil. Onların istəyindən asılı olmayaraq onlar ümumi dil tapmalı olacaq. Biz də eyni ilə-istəsək də, istəməsək də ümumi dil tapmalıyıq. Ona görə də məsələ konseptual olaraq təkcə sülh prinsipi yox, həm də iqtisadiyyat və konstruktiv dialoq prinsipi ilə həll olunmalıdır. Gələn həftə ATƏT-də nazirlərin görüşü olacaq. Burada bizim ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri ilə görüşümüz olacaq.

- Konfransdakı çıxışınızda qeyd etdiniz ki, Avropa "dondurulmuş" münaqişələr məsələsində ikili standartlar tətbiq edir. Nəyi nəzərdə tuturdunuz?

- İkili standartlar məsələsi o deməkdir ki, ərazi bütövlüyünün toxunulmazlığı haqda danışanda, bu, hamı üçün eyni olmalıdır. Etnik təmizləmələr məsələsi isə öz disproporsiyasını itirir, əgər bir dövlətin adı çəkilir, digərinin isə yox.

Üçüncüsü, izah etmək lazımdır ki, beynəlxalq hüquq prinsipləri var və hamı buna riayət etməlidir. Bizim üçün çox vacibdir ki, Avropa Birliyi öz gücü ilə başa sala bilsin ki, nəyə görə qəbul olunmayan prinsiplərdən uzaq olmaq lazımdır.

"Azercell"dən Azərbaycan kinoindustriyasının inkişafına dəstək
"Azercell"dən Azərbaycan kinoindustriyasının inkişafına dəstək
Bakcell beynəlxalq konfransın keçirilməsinə dəstək göstərib (FOTO)
Bakcell beynəlxalq konfransın keçirilməsinə dəstək göstərib (FOTO)
“Azerbaijan Digital Hub” proqramının rəqəmsal iqtisadiyyat quruculuğuna töhfəsi müzakirə olunub (FOTO)
“Azerbaijan Digital Hub” proqramının rəqəmsal iqtisadiyyat quruculuğuna töhfəsi müzakirə olunub (FOTO)
Loading Bars
Xəbər lenti
Bakıda yaşayış binasında yanğın söndürülüb (FOTO) (ƏLAVƏ OLUNUB-2)
Masallıda "UAZ" yanıb
Cazın bahar sədaları Muğam Mərkəzindən səslənəcək (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycanın texnoloji cəhətdən yenilənməsi bizim prioritetimizdir
Bakıda "Kia" reklam lövhəsinə çırpılıb - Ölənlər var
Paytaxtın əsas magistral yollarında sürət həddi endirildi
Masazırda avtomobil təmiri sexi yanıb
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Romada naməlum əsgər abidəsini ziyarət ediblər (FOTO)
Yol Hərəkəti Təhlükəsizliyi Komissiyasının səlahiyyətlərindən biri ləğv edilib
Narkoloji xəstə məhkumlar ödənişsiz psixoloji yardım alacaqlar
Prezident İlham Əliyev İtaliya Deputatlar Palatasının sədri ilə görüşüb (FOTO) (YENİLƏNİB)
Sercio Mattarella: 2020-ci il İtaliyada “Azərbaycan ili” elan olunub
Prezident İlham Əliyev İtaliyanın ən iri şirkətlərinin rəhbərləri ilə birgə işçi nahar edib (FOTO) (YENİLƏNİB)
MSK daha 4 məntəqənin nəticəsini etibarsız saydı
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan etibarlı tərəfdaş kimi özünü təsdiqləyib
Prezident İlham Əliyev: İtaliya və Azərbaycan bir-birinin ərazi bütövlüyünə, suverenliyinə, sərhədlərin toxunulmazlığına hörmətlə yanaşır və bunu dəstəkləyir
Harvard Universitetinin saytında Münxendə keçirilən müzakirələrə dair məqalə yerləşdirilib
Əhalinin banklarda olan əmanətlərinin məbləği açıqlanıb
Daha 2 seçki məntəqəsində nəticələr etibarsız sayılıb (YENİLƏNİB)
MSK: Videoda öldüyü deyilən qadın ölməyib
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev İtaliya Senatının Sədri ilə görüşüb (FOTO)
MSK DSK-nın qərarını qüvvədə saxladı
Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyeva İtaliyanın Kuirinale Sarayı ilə tanış olub (FOTO)
MSK Kürdəmir seçki dairəsi üzrə 5 məntəqədə seçkilərin nəticələrini ləğv edib
Azərbaycan-İtaliya sənədləri mübadilə edilib (FOTO)
"20 Yanvar" dairəsi istiqamətində avtobusların hərəkətinə məhdudiyyət qoyulub
Azərbaycan Ordusunda daşqaldırma birinciliyi keçirilib (FOTO)
MSK daha 1 seçki məntəqəsində nəticələri ləğv etdi
Neftçalanın icra başçısı vəzifəsindən azad edilib - SƏRƏNCAM
Səyyad Salahlı: Azərbaycanda müxtəlif dinlərə etiqad edən insanlar mehriban və qarşılıqlı hörmət şəraitində yaşayırlar
MSK daha 11 seçki məntəqəsində səsvermənin nəticələrini ləğv etdi
Kibertəhlükəsizlik mütəxəssisləri üçün beynəlxalq seminar və təlimlərə qeydiyyat başlayıb (FOTO)
Bərdə İdarəetmə və Texnologiya Kollecinin direktoru və direktor müavini həbs edildi - RƏSMİ
TƏBİB-in sədri: Elmi-Tədqiqat institutlarında çevik və elmə açıq olan struktur qurulmalıdır
SOCAR və SNAM dayanıqlı enerjini təbliğ etmək üçün saziş imzaladılar (FOTO)
Azərbaycan yanğınla mübarizəyə görə Avstraliyaya 50 min dollar yardım ayırıb (FOTO)
Prezident İlham Əliyevin İtaliya Nazirlər Şurasının Sədri Cüzeppe Konte ilə görüşü olub (FOTO)
Fevralın 21-nə manatın məzənnəsi
Xoşagəlməz hallardan sui-istifadə etməyə çalışanlar var - Məzahir Pənahov
"Orqan mafiyası" ilə bağlı məlumatlara RƏSMİ münasibət açıqlandı
"Yelo Bank" Lənkəranda yeni konseptdə filialın açılması üçün tender keçirir
Ermənistan istehsalı olan 324 ədəd suvenir məhv edilib (FOTO)
“Azəriqaz”da yeni departament yaradılıb
Azərbaycan və İtaliya prezidentləri mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər (FOTO) (YENİLƏNİB)
MSK daha bir məntəqədə səsvermənin nəticələrini ləğv edib
Azərbaycana gətirilən bəzi bioloji fəallığa malik qida əlavələri satışdan çıxarıldı
Türkiyə qoşunları İdlibə hücuma keçdi
MSK parlament seçkiləri ilə bağlı müraciətlərə baxır (ƏLAVƏ OLUNUB)
Beynəlxalq Sankt-Peterburq Mədəniyyət Forumunda ölkəmizin iştirakı ilə bağlı müzakirələr aparılıb
Novruz çərşənbələrinin tarixləri açıqlandı
Xaçmazda tullantı sutəmizləyici qurğu inşa edilir (FOTO)
Bakıda yerli şirkətlərin məhsullarından ibarət sərgi keçirilir (FOTO)
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Piyadanı vurub hadisə yerindən qaçan sürücü saxlanıldı
Azərbaycanda daha bir aqrar layihənin təqdimatı keçirildi (FOTO)
Səfir: Danimarka ilə Azərbaycanın liman sahəsində əməkdaşlıq üçün böyük perspektivləri var
İy-qoxu ilə bağlı fermanın rəhbərliyinə xəbərdarlıq edilib
Azərbaycanda daha bir yol polisi postu köçürüldü - RƏSMİ
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və İtaliya Prezidenti Sercio Mattarellanın geniş tərkibdə görüşü olub (YENİLƏNİB) (FOTO)
Azərbaycan və İtaliya prezidentlərinin təkbətək görüşü olub (FOTO) (YENİLƏNİB)
"Neftçi"nin keçmiş futbolçusu vəfat edib
DTX Neftçala Rayon İcra Hakimiyyətinin binasında xüsusi əməliyyat keçirib (ƏLAVƏ OLUNUB)
Rəhim Qazıyevi döyən keçmiş kürəkəni saxlanıldı
Gənc fotoqrafın fərdi sərgisi keçirilir (FOTO)
Komitə əməliyyat keçirdi: Narkotik vasitə və psixotrop maddələr aşkarlandı (FOTO)
AzMİU-da Karyera sərgisi təşkil olunub (FOTO)
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu beynəlxalq əlaqələrini genişləndirir
Xaricilər Azərbaycanı öyrənir: Yeni innovativ platforma hazırlanıb
Şabranda ikimərtəbəli ev tamamilə yanıb
Keçmiş məhkum Bakı sakinini bıçaqla hədələyib telefonunu aldı
Minskdə Həzi Aslanovun 110 illiyi təntənəli şəkildə qeyd edilib (FOTO)
Gənc pianoçu Estoniyada Qran-pri mükafatına layiq görülüb
“Sosial şəbəkələrin gənclərin həyatında rolu: müsbət və mənfi tərəfləri” mövzusunda interaktiv seminarlar davam edir (FOTO)
İlahiyyat İnstitutu İstanbulda Xocalı soyqırımı ilə bağlı silsilə tədbirlər keçirir (FOTO)
Prezident İlham Əliyevin Romada rəsmi qarşılanma mərasimi olub (FOTO/VİDEO)
İranda daha 3 nəfər yeni koronavirusa yoluxub
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
Mərkəzi Bankdan valyuta rejiminə dair mühüm QƏRAR
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 49 nəfər saxlanılıb
Radikallar ümidsizlik bataqlığında vurnuxurlar - "Politşou" təqdim edir (Videolayihə)
Bakıda doqquzmərtəbəli binada yanğın olub
Xocalı soyqırımının ildönümü ilə bağlı "Tədbirlər Planı” təsdiqlənib
Sumqayıtda ötən ilin yekunlarına dair hesabat yığıncağı keçirilib (FOTO)
Bəzi xəstələr ixtisas həkiminə birbaşa müraciət edə biləcəklər
Dünyanın ən iri heyvanının sayı kəskin artıb
Azərbaycanda bir ildə 7316 nəfər sürücülük hüququndan məhrum edildi - RƏSMİ
UNEC brendi Avropada tanındı
Baş Prokurorluğa yeni idarə rəisi təyin edildi
Koreyanın Ticarət İnvestisiya Agentliyi Azərbaycanda iqtisadi siyasətin uğurlarından yazıb
Azərbaycanda ölüm faktına görə həkimlərə verilən cəza tədbirləri açıqlandı
Səhiyyə işçilərinin əməyi keyfiyyət göstəricisinə görə qiymətləndiriləcək
Zaur Əliyev: Xaricdə təhsil alan həkimləri regionlardakı xəstəxanalara cəlb etməyə çalışırıq
DOST könüllülüklə bağlı beynəlxalq müsabiqədə birinci oldu (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Tibb işçilərinin əməkhaqlarına edilən əlavələr hesablanır - Zaur Əliyev
Ölümlə nəticələnən qəza törədən sürücüyə cinayət işi açıldı
Bakı Ali Neft Məktəbində “Qadınlar və mühəndislik” mövzusu müzakirə olunub (FOTO)
Tibbi sığorta xidmətləri üzrə əhalinin müraciətləri açıqlandı
Sumqayıtda 40-50-ci illərdə inşa edilən binalar söküləcək
Azərbaycan Antiqua və Barbudaya yardım edib (FOTO)
Bütün xəbərlər