Kürd Fəhlə Partiyasına qarşı mübarizə kürd liderlərinin siyasətinə qarşı yönəlib

Kürd Fəhlə Partiyasına qarşı mübarizə kürd liderlərinin siyasətinə qarşı yönəlib

Azərbaycan, Bakı, 25 dekabr/ Trend , müxbir Ü.Sadıqova/ İraq hökumətinin kürd terrorçuları - Kürd Fəhlə Partiyasının üzvlərinə qarşı mübarizədə Türkiyə ilə əməkdaşlığı İraqda kürd milli hökuməti nümayəndələrinin fəallığının azaldılmasına yönəlib.

İraqın Baş naziri Nuri əl - Maliki cümə axşamı Ankaraya rəsmi səfərini başa çatdırıb. O burada Türkiyə prezidenti ilə iki ölkənin kürd terrorçularına qarşı mübarizəsini müzakirə edib, - Əl-Cəzirə ərəb telekanalı xəbər verib. Bir müddət əvvəl iki ölkə KFP üzvlərinin İraq və Türkiyə ərazisində fəaliyyətinin qarşısını alan bəzi sənədlər qəbul ediblər.

Əl-Malikinin Türkiyəyə səfərinin əsas məqsədi Ankara hökuməti ilə İraqın şimal-şərqindəki kürd terrorçularının məhv edilməsi planının müzakirəsi olub. Bu, Bağdadın kürd muxtariyyətinin genişlənməsinə yol verməmək maraqları ilə üst-üstə düşür, - Aralıq dənizi hövzəsi üzrə Avropa Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Avad Həmas (Awad Chamas) hesab edir.

"Bu, Ərdoğan hökuməti və artan kürd müqavimətini saxlamağa çalışan İraq hökumətinin əsas məqsədidir", - Həmas Belçikadan telefonla Trend ­-a bildirib.

Amerika qüvvələri İraqa müdaxilə etdikdən sonra, bu ölkədə yaşayan kürdlər 2005-ci ildə muxtariyyət əldə edə bildilər. Muxtar Kürdüstanın yaradılmasına kürd administrasiyasının rəhbəri Məsud Bərzaninin ABŞ qoşunları ilə əməkdaşlığı yardım etdi.  İraqda Amerikanın nəzarətinin bərqərar olması ilə, kürdlər ölkənin daxili siyasətində daha fəal oldular. Onların İraqdakı kürd maraqlarını, daha dəqiqi isə, kürdlərin parlamentdəki yerlərə və İraq neftindən əldə edilən gəlirlərə hüquqlarını realizəyə yaxşı imkan yarandı. 1975-ci ildən başlayaraq,  İraqın kürd əhalisi Kürdüstan Demokrat Partiyasının rəhbərliyi altında muxtariyyət və ölkənin ərəb əhalisi ilə bərabər hüquqlar tələb etməyə başlayıblar.

Lakin ərazi problemlərinin həllinə baxmayaraq, İraq kürdləri və mərkəzi Bağdad hakimiyyəti arasında ölkənin daxili siyasətinə təsir və KFP üzvlərinin ləğvində Türkiyə ilə əməkdaşlıq məsələləri üzrə münaqişə mövcuddur.

Nuri əl-Malikinin İraqı Bağdadın vahid hakimiyyəti altında saxlamaq istəyi kürdlərin səyləri ilə üst-üstə düşmür, - Bağdad Universitetinin keçmiş professoru Louey Bəhri hesab edir. "Əl-Maliki İraqı Bağdadın hakimiyyəti altında saxlamaq istəyən zaman. kürdlər Türkiyənin minimal müdaxiləsi ilə ölkədə təsirlərini gücləndirməyə can atırlar", - Bəhri Vaşinqtondan telefonla Trend - a bildirib.

İraq Konstitusiyasına görə, milli azlıq hesab edildiyi üçün (İraq əhalisinin ümumi sayının 21 faizi - təxminən 6 mln. nəfər) ,kürd əhalisinin ölkə hökumətində məhdud nümayəndəlik hüquqları var. 

İraq hökuməti və Türkiyənin kürd radikallarına qarşı birgə mübarizəsinə gəldikdə isə, Bağdad və Kürdüstan muxtariyyəti hökuməti Ankara ilə üçtərəfli əməkdaşlıq haqqında saziş imzalayıblar. Lakin Avadın rəyinə görə, İraq kürdlərinin KFP-yə qarşı mübarizədə passiv mövqeyi Kürdüstan hökumətinin Türkiyəyə hərbi əməliyyatların nəticəsiz olduğunu göstərməyə cəhd edərək, kürd radikalları ilə dialoqun lehinə çıxış etməsinin nəticəsidir.

"Hazırki məqamda İraq hökuməti Səddam Hüseynin kürdlərə qarşı səhvlərini təkrarlamaq istəmir", - avropalı ekspert hesab edir.  Buna görə də o, İraqdakı kürd qarşıdurmasının mərkəzi Bağdad hakimiyyətinə güclü zərbə vura biləcəyini anlayaraq, Kürdüstan liderlərini Türkiyə ilə dialoqa cəlb edir, - o hesab edir.

Əl - Maliki hökuməti KFP terrorçularına qarşı hərbi hücumda iştirak etməyi istəsə də,  hərbi ehtiyatlar olmadığından, bunu edə bilməyəcək, - iraqlı politoloq Bəhri hesab edir.

"Kürdlər Kürdüstan ərazisinə hərbi hücumların qarşısını almaq üçün İraq ordusunun gücsüzlüyündən istifadə edirlər", - o deyib.  

İraq Konstitusiyasına görə, Kürdüstan ərazisində hərbi əməliyyatları yalnız kürd polisi - hətta terrorçu olsalar belə, heç zaman kürdlərin əleyhinə getməyəcək peşmərqə apara bilər. "Siyasi baxımdan Kürdüstan liderləri İraq və Türkiyə ərazisində KFP üzvlərinin fəaliyyətinə qarşı mübarizə ilə razıdırlar. Lakin çox hallarda burada milli amli - kürd millətinin vahidliyi böyük rol oynayır", - o deyib. 

Kürdlər İraqın daxili siyasətini nəzarət altına almaq istəsələr də, Bağdad hökumətinin Türkiyə ilə yaxşı münasibətləri saxlamağa can atması müsbətdir. Belə ki, Türkiyə ABŞ - ın Yaxın Şərqdəki başlıca müttəfiqidir və buna görə də, kürdlərin İraqı öz əllərinə almaq üçün göstərdikləri istənilən cəhdlərin qarşısını alacaq, - Bəhri əlavə edib.

Kürd Fəhlə Partiyası Sovet İttifaqının dəstəyi ilə 70-ci illərin sonunda yaradılıb. Əvvəlcə siyasi partiya kimi tanınsa da, 80 - ci illərin sonundan KFP-nin üzvləri Türkiyə ərazisində dinc əhali və hərbi obyektlərə qarşı terror hücumları həyata keçirdilər. Dünyanın əksər ölkələrində KFP terrorçu təşkilat hesab edilir. Onun əsas məqsədi əsasən kürdlərin yaşadığı cənub-şərqi Türkiyədə müstəqil kürd dövləti yaratmaqdır. Fəaliyyət mərkəzi İraqın şimalındakı Qəndil dağlarıdır. Türkiyənin hərbi qüvvələri terroçuların məhv edilməsi üşün, bu ərazidə əməliyyatlar aparırlar. 1988-ci ildə İraqın Hələbcə şəhərinin kürd əhalisi arasında separatçı ideyalar yayılmağa başladı. Bunun qarşını almaq üçün o zamankı prezident Səddam Hüseyn Hələbcə əhalisinə qarşı kimyəvi silahdan istifadə etdi. Nəticədə, bir milyon nəfərə yaxın dinc sakin həlak oldu.

Müəlliflə əlaqə saxlamaq üçün elektron ünvan: [email protected]

Aprelin 20-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Aprelin 20-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Azərbaycanda büdcə kəsiri azalacaq - BVF
Azərbaycanda büdcə kəsiri azalacaq - BVF
“ƏDV geri al” çərçivəsində istehlakçılara 60,2 milyon manat geri qaytarılıb
“ƏDV geri al” çərçivəsində istehlakçılara 60,2 milyon manat geri qaytarılıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Havada toz dumanı müşahidə olunur
BTC vasitəsilə Türkiyəyə neft nəqli azalıb
SOCAR İstiqrazlarının növbəti faiz ödənişi həyata keçirilib
AŞ PA Cənubi Qafqazda dayanıqlı sülhün qurulması üçün dəstəyini təklif edə bilər
Maliyyə Nazirliyi “Sovetski” adlanan ərazidə yaşamış bir qrup sakinin iddialarına münasibət bildirib
İtkin düşən daha 2 hərbi qulluqçumuzun nəşi tapılaraq ailəsinə təhvil verilib
Vətən müharibəsində itkin düşən hərbçilərin sayı açıqlanıb
Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzində elmi-praktiki seminar keçirilib (FOTO/VİDEO)
İtkin düşmüş hərbi qulluqçuların axtarış işləri davam etdirilir - Hərbi Prokurorluq
Aprelin 21-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Bir sıra ölkələrdən Azərbaycana quş və quş ətinin gətirilməsi qadağan edildi
Ermənistan 10 noyabr bəyanatının iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin canlandırılması ilə bağlı bəndinə əməl etmir - "Azernews"
Kunio Mikuriya: Azərbaycan gömrük xidmətinin informasiya texnologiyalarının tətbiqi sahəsində atdığı addımları alqışlayırıq (FOTO)
Məhkəmə həbsdə olan generalın vəsatətini rədd etdi
Bu ilin ilk rübündə ƏƏSMN-in e-xidmətlərinə 3,5 milyon müraciət qeydə alınıb
Nardarandakı daş karxanasının fəaliyyəti dayandırılacaq
Xalq Bank ilin ilk rübünün yekunlarını açıqladı
“Enactus Azərbaycan Yaz Məktəbi” layihəsi baş tutub (FOTO)
Abşeron yarımadasındakı göllərin abadlaşdırılmasına iş adamları cəlb ediləcək
Milli Məclisin növbəti plenar iclasının gündəliyi məlum oldu
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Azərbaycanda 2 197 nəfər COVID-19-a yoluxub, 34 nəfər vəfat edib
Bu il çaylara 6,3 milyon balıq buraxılacaq - Nazirlik
Bakıdakı kanalizasiya şəbəkələrinin təxminən 50-55 faizi mərkəzləşdirilməyib - Agentlik sədri
Bakı Avro-2020-nin daha çox matçını qəbul edə bilər
ETSN Bakıda ağac kəsilməsi ilə bağlı prokurorluğa müraciət edəcək
Clarivate Analytics şirkəti müəllimlərimiz üçün növbəti vebinar keçirib
Özünüməşğulluq proqramına cəlb olunanların sayı bu il 2017-ci ilə nisbətən 13,6 dəfə artacaq
İsmayıllıda məclis keçirilməsinin qarşısı alınıb
Maştağada 9 obyektin su təchizatı şəbəkəsinə qanunsuz qoşulması aşkarlanıb
Angela Merkel Qarabağdan danışdı
Çad prezidenti qiyamçılarla qarşıdurmada öldü
Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Televiziyasına müsahibə verib (FOTO)
Hər zaman partlamağa hazır bomba: Ermənistanın “Metsamor” təhdidi
KOBİA yanında İctimai Şuranın təşkilatçılığı ilə Azərbaycan-Türkiyə İş Adamları Forumu keçirilib (FOTO)
Zəngilanda Ermənistanla dövlət sərhə­dində yeni hərbi hissə fəaliyyətə başlayıb (FOTO)
Pakistan Azərbaycanın haqlı mövqeyini daim dəstəkləyir - HDQ komandanı
Prezident İlham Əliyev Hacıqabulda “Azərsun Şamaxı Aqropark”ın açılışında iştirak edib (FOTO)
Güclü külək əsəcək - Xəbərdarlıq
İsrailli jurnalistlər Füzulidə ermənilərin tövləyə çevirdiyi Karvansarayda olublar (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Hacıqabulda "Qarasu" yarımstansiyasının istismara verilməsi tədbirində iştirak edib (FOTO)
UNEC ingilis dili müəllimləri üçün vakansiya elan edir
İranda sutka ərzində 395 nəfər koronavirusdan ölüb
Könül Nurullayeva Pakistanın nüfuzlu mətbu orqanında post-münaqişə dövrünün reallıqlarını əks etdirən məqalə ilə çıxış edib
Azərbaycanda qızıl ucuzlaşıb
Sabah 30 dərəcəyədək isti olacaq, külək əsəcək
Minaya düşüb gözlərini və ayağını itirən agentlik əməkdaşı: O ərazilərə icazəsiz getməyin - Trend TV-nin REPORTAJI
Türkiyə "erməni soyqırımı" ilə bağlı arxivlərin açılması məsələsini yenidən gündəmə gətirib
Azərbaycan vətəndaşlarının əsasən hansı ölkələrə səfər etdiyi açıqlanıb
“Azərkosmos” “Azconnexus” peyk internet platformasını istifadəyə verib
İqtisadiyyat Nazirliyi ilə Yaponiyanın NEXI şirkəti arasında Anlaşma Memorandumu imzalanıb (FOTO)
9 minə yaxın şəxs poliklinikada, 4 əlil isə evində peyvənd olunub - Şöbə müdiri
Əfqanıstanda qubernatorun iqamətgahında partlayış törədilib
C.Naxçıvanski adına hərbi liseydə ilk möhtəşəm yubiley tədbiri keçirilib (FOTO/VİDEO)
Bakı Ali Neft Məktəbində “Post-COVID dönəmində ali təhsil və tədqiqat” mövzusunda vebinar (FOTO)
BNA tanınmış reperə vəzifə verilməsi məsələsinə aydınlıq gətirdi
Bu il Azərbaycana gələnlərin sayı açıqlanıb
Paşinyan iki nazir müavinini vəzifədən azad edib
Bir sıra tibb müəssisələrində yoxlamalar başlanıldı (FOTO/VİDEO)
Məcburi köçkün məktəblərinin dislokasiyası tez-tez dəyişir - Təhsil Nazirliyi
Prezident İlham Əliyev Hacıqabulda "Aqro Dairy" MMC-nin aqroparkının təqdimatında iştirak edib (FOTO)
Həftədə 500 qaziyə psixoloji yardım göstərilir - Səhiyyə Nazirliyi
Rumıniya və Azərbaycan ticarət münasibətlərinin inkişafı üçün böyük potensiala malikdir – XİN
Prezident İlham Əliyev Hacıqabulda fermer Elşən Xəlilovun pambıq tarlasında səpin prosesini izləyib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Hacıqabul-Muğan avtomobil yolunun yenidənqurmadan sonra istifadəyə verilməsi tədbirində iştirak edib (FOTO)
AFFA Super Liqanın yaradılmasına münasibət bildirdi
“Rabitəbank” ilin birinci rübünü 3,5 mln mənfəətlə tamamladı (FOTO)
Balaxanı Sənaye Parkının rezidenti beynəlxalq mükafata layiq görülüb (FOTO)
Aptekonline.az-da "Biolane" brendinin seçilmiş məhsullarına möhtəşəm ENDİRİM!
Toyların keçirilməsinə bu şərtlər daxilində icazə verilə bilər - AÇIQLAMA
Birinci sinfə qeydiyyat bu tarixdən başlanılır
Nobel Oil Services Direktorlar Şurasını daha da gücləndirib
Azərbaycan Türkiyədən mebel idxalını artırıb
Prezident İlham Əliyev Hacıqabul Sənaye Məhəlləsinin açılışında iştirak edib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Hacıqabul rayonuna səfər edib (FOTO/VİDEO)
Türkiyə şirkətləri Azərbaycanı Naxçıvanla birləşdirəcək yeni yolun layihəsini hazırlayır
Kürdəmirin həbsdə olan icra başçısının işi məhkəməyə göndərildi
Malayziya qəzetində dahi Azərbaycan şairi Nizami Gəncəviyə dair məqalə dərc olunub
İsrailli jurnalistlərin Qarabağ səfəri davam edir (FOTO)
Almaniya koronavirusun tədqiqi üçün 1,6 milyard avro ayıracaq
Cəlilabadda avtoxuliqanlar saxlanılıb
Ağsuda vətəndaşları əlillik düzəltmək adı ilə aldadan şəxs saxlanıldı
Avronest Parlament Assambleyasının komitə iclası keçirilib
Xaçmaz polisi narkotik becərən şəxsi yaxalandı
Deputat Sevil Mikayılovanın təşəbbüsü ilə Xudatda ərzaq sovqatı paylanılıb (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşır
Nazirlik növbəti “fişinq” hücumu barədə xəbərdarlıq edib
"Qarabağ" yatağı ilə bağlı yekun qərar nə vaxt veriləcək? - SOCAR-dan açıqlama
Evdən çıxan daha 7 koronavirus xəstəsi saxlanıldı
Ötən gün 26 yanğından 9 nəfər xilas edilib, 2 nəfər xəsarət alıb
Ermənilər Qərbi Azərbaycanda xalqımıza məxsus bir dənə də abidə saxlamayıb - Tarixçi
Aprelin 22-də bütün müavinət, təqaüd və kompensasiyalar ödəniləcək - DSMF
Ustanı cərəyan vuraraq öldürüb
Bərdədə koronavirusa yoluxan həkim küçədə saxlanıldı
“Eurasia Review”: İkinci Qarabağ müharibəsi Ermənistan üçün ciddi iqtisadi problemlər yaradıb (FOTO)
Aprelin 29-30-da keçiriləcək imtahanlara buraxılış vəsiqəsinin verilməsinə başlanılıb
Aprelin 20-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Qazaxıstanda son sutkada koronavirusa 2 530 nəfər yoluxub
ABŞ Dövlət Departamenti koronavirusa görə ziyarət edilməsi tövsiyə olunmayan ölkələrin siyahısını genişləndirəcək
STAR NEZ 600 milyon dollara yaxın dəyəri olan investisiyaları 2022-ci ildə başa çatdıracaq - "SOCAR Türkiyə"
Bütün xəbərlər