Prezidentin fərmanının aspektləri: Qızıl orta hədd siyasəti və islahat mərhələlərinin əvəzlənməsi

Prezidentin fərmanının aspektləri: Qızıl orta hədd siyasəti və islahat mərhələlərinin əvəzlənməsi

Bakı. Trend:

Dünən Prezident İlham Əliyev fiziki şəxslərin problemli kredit məsələlərinin həlli ilə bağlı əlavə tədbirlər barədə fərman imzaladı.

Bu fərmanın 6 mühüm aspekti var. Birincisi, sosial aspektdir. Yəni fərman 850 minə qədər vətəndaşın həyatına ciddi şəkildə yüngülləşdirici təsir edəcək. İkincisi, maliyyə-iqtisadi aspektdir. Bu bankların və bank olmayan təşkilatların sağlamlaşdırılması istiqamətində, onların güclənməsi üçün ciddi bir təkan verəcək. Üçüncüsü isə dövlət-vətəndaş münasibətləri aspektidir ki, məhz bu fərmanla Prezident göstərdi ki, dövlət vətəndaşla bankı problemlərlə üz-üzə qoymur və hər ikisi üçün çətin məqamda onların köməyinə gəlir. Bu məqam bizim kimi gənc dövlətlərdə vətəndaş-dövlət bağlarını gücləndirmək üçün çox, həm də çox vacibdir. Fərmanın dördüncü aspekti siyasidir. Bu o deməkdir ki, fərman sosial problemləri həll etməklə narazı elektoratın sıralarını məhdudlaşdırır, əhalidə müsbət gözləntilər formalaşdırır. Bu da 2018-ci ilin aprelindən başlamış liberal islahatların davam etdirilməsi üçün əlverişli sosial-siyasi mühit formalaşdırır. Nəhayət, beşinci aspekt ondan ibarətdir ki, bir tərəfdən sosial problemlərin, o biri tərəfdən də mühüm iqtisadi və bazar subyekti olan bankların sağlamlaşdırılması ölkədə həm daxili, həm də xarici investisiyalar üçün əlverişli sosial-siyasi və maliyyə-iqtisadi mühiti təmin edir.

Banklar da qazanır, əhalinin yerdə qalan hissəsi də

-Banklar, problemli kreditlərdən azad olur;
-Kreditləşdirmə üçün vəsait əldə edir;
-Çoxsaylı məhkəmə çəkişmələrindən azad olur;
-Bank-müştəri münasibətlərində qarşılıqlı etimadı möhkəmləndirir;
-Bütün bunlar banklara daha əlverişli şərtlərlə kredit vermək və xidmət faizlərini aşağı salmaq imkanları yaradır;
-İqtisadiyyatın nəfəsliyi olan bank sektorunu gücləndirir

Məsələnin bir aspekti də ondan ibarətdir ki, fərman təkcə problemli kreditləri olan vətəndaşlar üçün deyil, bütövlükdə əhali, xüsusilə də işgüzar dairələr üçün sərfəli kredit imkanları yaradacaq. Beləki, banklar daha aşağı faizlə real sektora kreditlər verəcəklər.

Fərmanın altıncı aspekti də çox diqqətəlayiqdir. Bu, bazar subyektləri ilə qeyri-bazar subyektlərinin bir araya gətirilməsidir. 1) Banklar və onların 2) əmanətçiləri sırf bazar subyektləri, 3)dövlət və problemli krediti olan 4)fiziki şəxslər isə qeyri-bazar subyektləri kimi çıxış edirlər.

Müxtəlif maraqlar arasında qızıl orta hədd

Bu aspektdən Prezidentin problemli kreditlərlə bağlı fərmanı ortaya çıxmış ciddi sosial və iqtisadi problemin hamının uduşda olduğu variantda həlli formasıdır. Bu qızıl orta həddin tapılması modelidir. Burada bazar subyekti olan banklar, bankların əmanətçilərinin və qeyri-bazar subyektlərinin - dövlətin və problemli krediti olan vətəndaşların ortaq maraq nöqtəsi tapılıb. 4 müxtəlif şərtlər daxilində mövcud olan subyektlərin maraqları bir araya gətirilib.

Yəni 1) problem həll edilir, amma 2) bazar mexanizmləri ilə sosial müdafiə mexanizmləri optimal variantda uzlaşdırıldığı üçün 3)dövlətə böyük yük düşmür, bazar subyektləri olan banklar da kreditlərin köməyi ilə 4) problemi qazanaraq həll etmək imkanı əldə edirlər. 5) Bankların inkişafına şərait yaradıldığı üçün bankda əmanəti olan 6) əmanətçilər də sığortalanmış olur, 7) krediti olan aztəminatlı vətəndaşların da həyatı yüngülləşir.

Fərmanın siyasi fəlsəfəsi, idarəçilik fəlsəfəsi bundan ibarətdir! Bu, populizm deyil, problemlərin hamının uduşda olduğu variantda həlli formasıdır.

İslahat mərhələlərinin növbələnməsi

İslahat mərhələlərinin növbələnməsi çox mühüm bir məsələdir və böyük əhəmiyyət kəsb edən idarəçilik texnikası göstəricisidir. Məsələn, islahatların başlanğıcı kimi Konstitusiyada dəyişiklik edildi və vitse-prezidentlik institutu yaradıldı. Bunun ardınca Mehriban Əliyeva Birinci vitse-prezident təyin edildi. Bu, islahatlara hazırlığın administrativ-hüquqi mərhələsi idi. Yəni qarşıda duran liberal islahatların mümkün neqativ siyasi təsirlərini neytrallaşdırmaq üçün Prezident öz administrativ dayaq nöqtələrini artırdı və gücləndirdi.

İkinci mərhələdə liberal islahatlar keçirildi. Buraya kölgə iqtisadiyyatının sərhədlərinin məhdudlaşdırılması, şəffaflığın gücləndirilməsi, korrupsiyaya qarşı mübarizənin güclənməsi və infrastruktur islahatları daxildir. Təbii ki, liberal islahatların bəzi sosial və siyasi gərginlik yaratması qaçılmazdır. Odur ki, belə yüksək templi liberal islahatların doğura biləcəyi gərginliyi yumşaltmaq, islahatları əlverişli sosial mühitlə təmin etmək üçün bir tərəfdən paralel olaraq sosial müdafiə tədbirləri görülürdü. Məsələn, şəhid ailələrinə 11 min manat yardım edilməsi, evlər verilməsi, məcburi köçkünlərin evlə təminatı və s. bu siyahıya aiddir. Ancaq korrupsiyaya qarşı mübarizə, şəffaflığın təminatı və s. islahatlar büdcəyə əlavə vəsaitlər cəlb edə bildi. Bu da yüksək templə liberal islahatları davam etdirmək üçün əlverişli sosial mühitin formalaşdırılmasına inkan yaratdı. Nəticədə, “yüksək templi liberal islahatlar mərhələsi”ni, “yüksək templi sosial müdafiə mərhələsi” əvəzlədi. Təbii ki, bu, paralel olaraq islahatların davam etdirilməsi üçün yaxşı sosial mühit vəd edən bir siyasətdir. Odur ki, Prezident artıq “məhkəmə-hüquq” sahəsində islahatların anonsunu verdi: "məhkəmə-hüquq sahəsində islahatlara çox ciddi ehtiyac var və müvafiq göstərişlər verilib".

Bizi yeni - biri liberal, digəri sosial olan, həm də yaxşı islahatlar gözləyir!

İbrahim Məmmədov

Tarix üzrə fəlsəfə doktoru

Azərbaycanda bu il qaz hasilatının əsas artımı "Şahdəniz" yatağının payına düşəcək
Azərbaycanda bu il qaz hasilatının əsas artımı "Şahdəniz" yatağının payına düşəcək
Azərbaycan qazının Bolqarıstana nəqlini nəzərdə tutan layihə üzrə işlər barədə məlumat açıqlanıb
Azərbaycan qazının Bolqarıstana nəqlini nəzərdə tutan layihə üzrə işlər barədə məlumat açıqlanıb
"MOL Group" AÇG yataqlar blokuna 120 milyon dollara yaxın əsaslı  investisiya yatırıb
"MOL Group" AÇG yataqlar blokuna 120 milyon dollara yaxın əsaslı investisiya yatırıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Qazaxıstanda son sutkada koronavirusa 2 530 nəfər yoluxub
ABŞ Dövlət Departamenti koronavirusa görə ziyarət edilməsi tövsiyə olunmayan ölkələrin siyahısını genişləndirəcək
STAR NEZ 600 milyon dollara yaxın dəyəri olan investisiyaları 2022-ci ildə başa çatdıracaq - "SOCAR Türkiyə"
Superliqanın rəhbəri qurucu klubların hazırkı Çempionlar Liqasından kənarlaşdırılmayacağına əmindir
İsrail milyonlarla peyvənd dozasını gətirmək üçün "Pfizer" şirkəti ilə müqavilə imzaladı
İndoneziya sahillərində 6,0 bal gücündə zəlzələ baş verib
Meksika mətbuatında erməni təcavüzünün nəticələri və regionda münaqişə sonrası vəziyyətdən danışılıb
Rusiyada evdə qaz partlaması nəticəsində 8 nəfər yaralanıb
Dünyada ötən sutka koronavirusa 724 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
Boksçumuz dünya birinciliyində yarımfinala yüksəlib
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 48 947 nəfər sağalıb
Azərbaycanda bahalaşan və ucuzlaşan məhsullar məlum olub
Avropa Şurasının prezidenti Gürcüstana səfər edəcək
Sərbəst güləşçimiz Avropa çempionatının finalına yüksəlib
"CureVac" şirkəti İsveçrədə COVID-19- qarşı peyvəndinin sertifikatlaşdırılması üçün müraciət edib
Türkiyənin yeni səfiri Bakıdan görüntülər paylaşıb (FOTO)
Bakıda yol qəzası baş verib, tıxac yaranıb
ÜST koronavirus səbəbindən fövqəladə vəziyyəti üç ay uzadıb
Azərbaycan iqtisadiyyatına son 3 ayda yatırılan investisiyanın həcmi açıqlanıb
Azərbaycanda 3 ayda ÜDM-nin həcmi 18 milyard manatı ötüb
“Azercell Telekom” MMC-yə yeni prezident təyin olunub
COVID-19-la bağlı dünyada fövqəladə vəziyyət rejimini daha üç ay uzadılıb
Azərbaycanda bu il qaz hasilatının əsas artımı "Şahdəniz" yatağının payına düşəcək
C.Naxçıvanski adına hərbi liseyin 50 illik yubileyi münasibətilə silsilə tədbirlərə start verilib
“Can Azərbaycan” Respublika yaradıcılıq müsabiqəsinin yekun virtual sərgisi keçiriləcək
Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsi 6,5 milyard dolları ötüb
Bu il 395 nəfər daimi yaşamaq üçün Azərbaycana gəlib
Tələbələr hansı hallarda ali məktəbdən xaric ediləcək? - Yeni qanun layihəsi
Təhsil kreditləri BU QAYDADA veriləcək
Azərbaycan qazının Bolqarıstana nəqlini nəzərdə tutan layihə üzrə işlər barədə məlumat açıqlanıb
Azərbaycan Prezidentinin ADA Universitetində keçirilmiş beynəlxalq konfransdakı çıxışı dünya mediasının gündəmində
“Dərs vaxtı”nda cədvələ uyğun mövzular təqdim olunub
"MOL Group" AÇG yataqlar blokuna 120 milyon dollara yaxın əsaslı investisiya yatırıb
Şəmkirdə ev yanıb
Bir neçə kafe və restoranda kobud pozuntular aşkarlanıb - SİYAHI
Gədəbəydə çörək sexində nöqsanlar aşkarlandı (FOTO)
Azərbaycan neft məhsullarının ixracını artırıb
“Din və ideoloji təhlükəsizlik” kitabının onlayn təqdimatı keçirilib (FOTO)
"Əsas Məsələ”də Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycanın bölgədə yaratdığı yeni reallıqlar müzakirə olunub (VİDEO)
İsrailli jurnalistlərin Ağdama səfəri başa çatıb (FOTO) (ƏLAVƏ OLUNUB)
Bakı sakini qohumunun evindən 70 min manat oğurladı (FOTO/VİDEO)
Ağdam rayonunun İsmayılbəyli kəndi (FOTO/VİDEO)
Makronun səfər etdiyi şəhərdə atışma olub - Yaralanan var
Ermənistan kommunikasiya xətlərinin açılmasını ləngidir - Deputat
Ağdamda məscidlərin dağıdılmasını görmək üzücüdür - İsrailli jurnalist (VİDEO)
Mayın 9-dan 16-dək ictimai nəqliyyat işləməyəcək
Ramazan bayramı ilə əlaqədar iş günlərinə və karantin rejiminə dəyişiklik edildi
Erməni vəhşiliklərinin tayı-bərabəri yoxdur - Arye Qut (VİDEO)
Qaradağ və Nəsimidə qaz xətləri yenilənir (FOTO)
Ermənistan radioaktiv maddələrdən təhdid kimi istifadə edir - Arzu Nağıyev
Azərbaycan və Belarus 9 milyon dollarlıq müqavilə imzalayıb
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Şirvanda əməliyyat keçirilib: 4 nəfər saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda 995 nəfər COVID-19-a yoluxub, 29 nəfər vəfat edib
“AccessBank”dan yeni əmanətçilərə bonus hədiyyə!
“Enerji təminatı məsələləri” üzrə İşçi Qrupunun növbəti iclası keçirilib
İsrailli jurnalistlər Ağdamda ermənilərin dağıtdığı iki məscidi ziyarət ediblər - Trend TV-nin REPORTAJI
"YAŞAT" Fondu daha bir şəhid anası və qazinin əməliyyat xərclərini ödədi (FOTO)
Bakıda evdən külli miqdarda pul oğurlayan narkotik alverçiləri saxlanıldı (FOTO/VİDEO)
Vaksin bizi koronavirusu ağır keçirməkdən və ölüm hallarından qoruyur – Rəşad Mahmudov
Saatlıda reyd: 18 sürücü məsuliyyətə cəb edilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev azad edilən ərazilərin elektrik təchizatı ilə maraqlanıb
İsmayıllıda yol polisi reyd keçirib (FOTO)
NASA Marsda pilotsuz helikopterin uçuşunu həyata keçirdi (FOTO)
Nizami adına mədəniyyət və istirahət parkında abadlıq işləri həyata keçiriləcək - SƏRƏNCAM
Türk Şurasının yüksək vəzifəli nümayəndələri “ASAN xidmət”də olublar (FOTO)
Ermənistanın İsraildəki səfirinə qarşı ittiham irəli sürülüb
Bu il prokurorluqda 577 cinayət işi icrata götürülüb
Tovuzda birmərtəbəli tikili yanıb
Xəzərdə reyd - 4 gəmi istifadəçisi məsuliyyətə cəlb olundu (VİDEO)
Heydər Əliyev Mükafatı Komissiyasının tərkibində dəyişiklik edilib - Sərəncam
İranda sutka ərzində 24 min nəfər koronavirusa yoluxub, 398 nəfər ölüb
Fransa şirkəti SOCAR-ın neft-kimya kompleksinin təmirini başa çatdırıb
İran parlamenti işini 2 həftəlik dayandırır
Prezident İlham Əliyev azad edilmiş ərazilərin su ehtiyatlarından səmərəli istifadə ilə bağlı sərəncam imzalayıb
Samuxda yanğın olub, 2 nəfər xəsarət alıb
Avtobus sürücülərinə peyvənd vurulur (FOTO)
Azərbaycanda büdcə kəsiri azalacaq - BVF
Azərbaycanın bir neçə ölkədə yeni səfirləri təyin edilib - SƏRƏNCAM (YENİLƏNİB)
Anar Məhərrəmov səfir vəzifəsindən geri çağırıldı
Ramiz Həsənov Azərbaycanın İspaniyada yeni səfiri təyin edilib (YENİLƏNİB)
Azərbaycanda insan alveri ilə məşğul olan 3 cinayətkar qrup zərərsizləşdirilib
“Ağıllı şəhər” və “Ağıllı kənd” konsepsiyası hazırlanacaq - İşçi qrup yaradıldı (SƏRƏNCAM)
Sabah 30 dərəcəyədək isti olacaq
Azərbaycanla Pakistan arasında daha bir saziş təsdiqlənib
Rusiyada koronavirusun iki yeni forması tapılıb
Azərbaycan-İran sərhədində atışma: 1 nəfər yaralanıb - DSX (FOTO)
"Karvan-L" şirkətlər qrupu orqanik pomidorun istehsalına davam edir (FOTO)
Füzulidə xeyli silah-sursat aşkarlanıb (VİDEO)
Ceyhun Bayramov Misirə başsağlığı verib
Qaxda qanunsuz ovla məşğul olanlar saxlanılıb
Yaponiyanın NEXI şirkəti ilə İqtisadiyyat Nazirliyi Anlaşma Memorandumu imzalayıb
Mədəniyyət Nazirliyində yeni komissiya yaradıldı
Cəbrayıl rayonunun Mehdili kəndi (VİDEO)
"MOL Group" "Azəri-Çıraq-Günəşli" üzrə hasilat həcmlərini açıqlayıb
İran Azərbaycanla preferensial ticarət müzakirələrini davam etdirir
Ermənistanda hərbi xidmət üçün yaş həddi artırılıb
Xaçmazda mağazadan oğurluğa cəhd edən dəstə yaxalandı
Neftçalada su qıtlığını aradan qaldırmaq üçün yeni layihə icra olunacaq
Daha bir vəzifəli şəxs rüşvət alarkən yaxalandı
Bütün xəbərlər