İşçinin istirahət hüququ: qanunvericiliyin yaratdığı imkanlar

İşçinin istirahət hüququ: qanunvericiliyin yaratdığı imkanlar

Azərbaycan, Bakı, 11 iyun /Trend/

Əmək fəaliyyəti ilə məşğul olan hər kəsin istirahət hüququ Konstitusiya ilə təsbit edilib. Lakin bütün iş yerlərində işçilərin istirahət hüquqları tam təmin olunmur.

Bakı Hüquq Mərkəzi (BHM) hüquq şirkətinin hüquq məsləhətçisi Rüstəm Zeynalov bildirib ki, istirahət vaxtında işçi əmək qanunvericiliyinə uyğun olaraq əmək öhdəliklərinin yerinə yetirilməsindən azad edilməlidir. İşçi həmin vaxtı özünün şəxsi fikri ilə əmək qabiliyyətinin bərpa olunmasına və özünün maraqlarının təmin olunmasına sərf etməlidir.

Zeynalov bildirib ki, qanunvericilik işçinin istirahət vaxtını 4 növə ayırır.

Birincisi, işçiyə iş günü ərzində verilən istirahət və nahar üçün fasilədir. Hüquqşünas deyir ki, iş günü ərzində işçilərə 2 saatdan artıq olmayan istirahət və nahar etmək üçün fasilə verilməlidir:

"Fasilə, adətən işə başlayandan 4 saat sonra verilməlidir və həmin müddət iş vaxtına daxil edilmir. Günlərarası fasilə iş gününün bitməsi və növbəti iş gününün başlaması ilə müəyyən olunur. İşçinin bir iş günü ilə növbəti iş günü arasındakı gündəlik istirahət vaxtı azı 12 saat olmalıdır".

İkinci növə bazar günləri daxildir. Əmək Məcəlləsində qeyd olunur ki, işəgötürən hər bir işçiyə həftələrarası fasiləsiz istirahət günlərindən istifadə etməyə şərait yaratmalıdır:

"Həftələrarası istirahət günlərinin sayı beşgünlük iş həftəsində 2 gün, altıgünlük iş həftəsində isə bir gün olmalıdır. Həftəlik fasiləsiz istirahət müddəti 42 saatdan az olmamalıdır. Bayram günləri də istirahət vaxtına aid edilir".

Hüquqşünas deyir ki, müəssisələrdə, idarələrdə, təşkilatlarda bayram günləri iş öhdəlikləri yerinə yetirilməməlidir. Lakin qanunvericilik bəzi bayram günlərini istirahət günü kimi qeyd etmir. Bunlar 18 Oktyabr - Dövlət Müstəqilliyi günü, 12 noyabr - Konstitusiya günü və 17 noyabr Milli Dirçəliş günləridir.

Hüquqşünas deyir ki, bayram günlərində işçilərin işə cəlb olunmasına yalnız qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müstəsna hallarda yol verilə bilər. Qanunvericilik qeyri-iş günlərində işləyən işçilərin əməkhaqqının ikiqat ödənilməsi qaydasını müəyyən edir. İstirahət vaxtının bir növü də məzuniyyətdir. Zeynalovun sözlərinə görə, qanunvericilik bütün işçilərə onların iş yeri və orta aylıq əməkhaqları saxlanılmaqla illik məzuniyyətlər verilməsini nəzərdə tutur.

Məzuniyyətlərin isə əsas və əlavə məzuniyyətlərdən ibarət olan əmək məzuniyyəti, uşağına qulluq etmək üçün qadınların sosial məzuniyyəti, təhsilini davam etdirmək və elmi yaradıcılıqla məşğul olmaq üçün verilən təhsil və yaradıcılıq məzuniyyəti və ödənişsiz məzuniyyət növləri var.

Hüquqşünas deyir ki, əmək məzuniyyəti-işçinin normal istirahəti, əmək qabiliyyətinin bərpası, sağlamlığının mühafizəsi üçün işdən ayrılmaqla öz mülahizəsi ilə istifadə etdiyi istirahət vaxtıdır. İşçilərə ödənişli əsas məzuniyyət 21 təqvim günündən az olmayaraq verilməlidir. Qanunvericilik əmək şəraiti və əmək funksiyalarına görə ayrı-ayrı kateqoriyadan olan işçilərə əmək məzuniyyətinin fərqli müddətlərini müəyyən edib.

Sosial məzuniyyət isə hamiləliyə və doğuşa görə, uşaq 3 yaşına çatanadək ona qulluq edilməsinə görə verilir:

"Hamiləlik dövründə və doğuşdan sonrakı dövr üçün işləyən qadınlara 126 təqvim günü (doğuşdan əvvəl 70 təqvim günü və doğuşdan sonra 56 təqvim günü) müddətində ödənişli məzuniyyət verilir. Doğuş çətin olduqda, iki və daha çox uşaq doğulduqda doğuşdan sonrakı məzuniyyət 70 təqvim günü müddətində verilir. Kənd təsərrüfatı istehsalında çalışan qadınlara hamiləliyə və doğuşa görə normal doğuşda 140, doğuş çətin olduqda 156, iki və daha çox uşaq doğulduqda 180 təqvim günü təqvim günü məzuniyyət verilməlidir".

Zeynalovun sözlərinə görə, aspiranturada, doktoranturada müvafiq elmi dərəcə almaq üçün təhsilini davam etdirən işçilərə dissertasiya işlərini tamamlamaq, həmçinin müəlliflərə dərsliklər və ya dərs vəsaiti yazmaq üçün ödənişli yaradıcılıq məzuniyyətləri verilə bilər.

"Fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün dissertasiya işini tamamlamaqdan ötrü iki təqvim ayınadək, elmlər doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün dissertasiya işini tamamlamaqdan ötrü isə üç təqvim ayınadək ödənişli yaradıcılıq məzuniyyəti verilir. Yaradıcılıq məzuniyyəti müddətində ödənilən əməkhaqqı işçinin vəzifəsi (peşəsi) üçün müəyyən olunmuş aylıq əmək haqqından hesablanır".

Hüquqşünasın sözlərinə görə, təhsil alan işçilərə, həmçinin müvafiq tədris mövsümü sessiyalarında tədris-təlimdə iştirak etmək, laboratoriya işlərini yerinə yetirmək, yoxlamaları və imtahanları vermək, dövlət imtahanlarını vermək və diplom layihəsini (işini) hazırlamaq və müdafiə etmək üçün məzuniyyətlər verilə bilər. Bu məzuniyyətlərin müddətləri qanunvericiliklə müəyyən edilib.

Zeynalov deyir ki, qohumluq borcunun yerinə yetirilməsi ilə bağlı ailə, məişət və başqa sosial məsələləri təxirə salmadan həll etmək, təhsil almaq, yaradıcı elmi işlə məşğul olmaq üçün, habelə yaşına, fizioloji keyfiyyətlərinə görə işdən ayrılmaq zərurəti olduqda işçinin ödənişsiz məzuniyyətlərdən istifadə etmək hüququ vardır.

"Ödənişsiz məzuniyyətlər qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş hallarda işçilərin xahişi və ya tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə altı aydan çox olmayaraq verilir".

Zeynalovun sözlərinə görə, qanunvericilik aşağıdakı hallarda və müddətdə ödənişsiz məzuniyyətləri müəyyən edib:

"Həkim Məsləhət komissiyasının rəyi əsasında xroniki xəstəliyə tutulmuş uşağı olan valideynlərdən birinə - uşaq dörd yaşına çatanadək, arvadları doğuşla əlaqədar məzuniyyətdə olan kişilərə, 16 yaşınadək uşağı olan qadınlara və ya tək valideynlərə, qəyyumlara, himayədarlara, müharibədə döyüşən ordunun tərkibində iştirak etmiş şəxslərə, Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü və suverenliyinin müdafiəsi zamanı xəsarət almış işçilərə 14 təqvim gününədək; əlillərə, sağlamlıq imkanları məhdud olan 18 yaşınadək işçilərə, doktoranturada, aspiranturada təhsil alan işçilərə -1 təqvim ayınadək, ailə, məişət və başqa sosial məsələləri həll etmək üçün işçilərə 7 təqvim gününədək və s. verilməlidir".

Azərbaycan idmançıları: Ali Baş Komandanın və müzəffər ordumuzun arxasındayıq
Azərbaycan idmançıları: Ali Baş Komandanın və müzəffər ordumuzun arxasındayıq
Futbol üzrə İtaliya çempionatında "Yuventus" "Sassuolo" ilə heç heçə oynadı
Futbol üzrə İtaliya çempionatında "Yuventus" "Sassuolo" ilə heç heçə oynadı
"Portu" 29-cu dəfə Portuqaliya çempionu oldu
"Portu" 29-cu dəfə Portuqaliya çempionu oldu
Loading Bars
Xəbər lenti
Azərbaycanda koronavirusla bağlı aparılan testlərin sayı açıqlandı
AZAL 159 Azərbaycan vətəndaşını Daşkənddən vətənə çatdırıb (FOTO)
Düşmənə məxsus kazarma məhv edilib (VİDEO)
Tovuzda daha bir top mərmisinin qalıqları aşkarlandı (FOTO)
Xarici ölkələrə gedən Azərbaycan vətəndaşlarının sayı kəskin azalıb
Azərbaycanın təşəbbüsü ilə Qoşulmama Hərəkatının Əlaqələndirici Bürosunun fövqəladə iclası keçirilib (FOTO)
Məşhur “Forbes” jurnalında Azərbaycanın ilk qlobal “virtual hackathon”undan bəhs edilib
Azərbaycan idmançıları: Ali Baş Komandanın və müzəffər ordumuzun arxasındayıq
Bu təxribatı “beşinci kolon”un nümayəndələri, satqınlar həyata keçirtdilər
XİN: Ermənistan yeni təcavüz aktları həyata keçirmək niyyətini açıq şəkildə nümayiş etdirir
BAMF prezidenti: İnformasiya savaşında əcnəbi jurnalistlərin ölkəmizlə bağlı fədakarlıqları hər cür diqqət və sayğıya layiqdir
Hirkan Milli Parkında yanğın olub
Türkiyənin Ədalət və İnkişaf Partiyasının Gənclər Qolu Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təxribat törətməsi ilə əlaqədar bəyanat verib
Azərbaycan Milli QHT Forumu BMT-nin Baş Katibi və Minsk Qrupunun həmsədr ölkələrinə müraciət edib
Mingəçevir Dövlət Universitetində yaz imtahan sessiyası ərzində sonuncu “Açıq qapı” günü keçirilib (FOTO)
Finlandiya Azərbaycanlıları Assosiasiyası erməni təxribatlarına etiraz etdi
Hərbi yönümlü Qeyri-Hökumət Təşkilatları bəyanat yayıb
Azərbaycanın Milli QHT Forumu erməni təxribatı ilə bağlı bəyanat yayıb
Vüqar Rəhimzadə: Ermənistan hakimiyyəti son təxribatı zamanı üzləşdiyi çoxsaylı itkini gizlətməkdə acizdir
Gənclər təşkilatları hüquq mühafizə orqanlarına müraciət etdilər
Deputat: Riyakar Paşinyanın qorxusundan KTMT-nin çətiri altında gizlənmək niyyəti də baş tutmur
Belarus XİN Ermənistanın Azərbaycanla sərhəddə törətdiyi təxribat barədə məlumatlandırılıb
Şəhid Nazim İsmayılov Ağstafada dəfn olunub
Milli Məclisə hücum edən şəxslər saxlanıldı
Müdafiə Nazirliyi: PUA-larımız üçün bədbəxt erməni kəndlisindən daha vacib hədəflər var
Azərbaycan Müdafiə nazirinin müavini Türkiyəyə səfər edib
Tovuzda döyüşlər davam edir, 1 hərbçimiz şəhid oldu
“Abituriyentlər üçün dərs vaxtı”nın sabahkı cədvəli açıqlanıb
Azərbaycanın ən çox məhsul ixrac etdiyi ölkələrin adları açıqlanıb
Fransa Azərbaycanlılarının Koordinasiya Şurası bəyanat yaydı
Azərbaycan Prezidenti: Biz Ermənistanla imitasiya naminə danışıqlar aparmaq, mənasız videokonfranslar keçirmək fikrində deyilik
İyulun 17-də dolların manata qarşı məzənnəsi
Almaniyada Ermənistan səfirliyi qarşısında aksiya keçiriləcək
Azərbaycanda daha 493 nəfər koronavirusa yoluxdu, 561 nəfər sağaldı, 8 nəfər öldü
Prezident İlham Əliyev: Bizim siyasətimiz Azərbaycana illər boyu daha çox dostlar qazandırıbdır
11-ci sinif şagirdləri üçün keçirilmiş buraxılış imtahanlarının nəticələri açıqlandı
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan haqqında bəzi hallarda gedən yanlış məlumata dərhal adekvat reaksiya verilməlidir
Azərbaycan Prezidenti: Kadr siyasətində şəxsi tanışlıq, rəğbət, dostluq əlaqələri yox, peşəkarlıq, vətənpərvərlik və milli dəyərlər əsas olmalıdır
Bakıda yük maşını yanıb (VİDEO)
Belarus mətbuatında Ermənistanın Tovuz istiqamətində törətdiyi təxribatı pisləyən məqalə dərc edilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyevin hücum diplomatiyasının nəticəsidir ki, Azərbaycan dünyada söz sahibi olan ölkəyə çevrilib
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistan öz destruktiv addımları, qeyri-konstruktiv bəyanatları, sərhəddə və təmas xəttində törətdikləri hərbi cinayətləri ilə bütün bu danışıqlar konstruksiyasını məhv edir
Polşada Azərbaycan Ordusuna dəstək aksiyası keçirilib (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev: Prezident Trampın mənə göndərdiyi bir çox məktublarda Amerika Birləşmiş Ştatlarının Azərbaycana xoş münasibəti öz əksini tapıb
Prezident İlham Əliyev: Türkdilli dövlətlər bizim üçün qardaş ölkələrdir və bütün türkdilli dövlətlərlə çox gözəl münasibətlərimiz var
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan müsəlman aləminin bir parçasıdır və beynəlxalq təşkilatlarda biz tərəfdən ən çox dəstək alan ölkələr müsəlman ölkələridir
Ermənistanda keçmiş çağırışçıların və hətta əlillərin səfərbərliyi başlayıb
Prezident İlham Əliyev: Biz heç vaxt bizi qane etməyən, yaxud da ki, bizə hansısa problem yarada biləcək sazişə imza atmarıq
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva “Böyükşor” yarımstansiyasının açılışında iştirak ediblər (FOTO) (YENİLƏNİB)
Azərbaycan Prezidenti: Bu gün Azərbaycana qarşı çirkin kampaniya aparan, özünü azərbaycanlı kimi təqdim edən, əslində, ermənilərdən də pis olan ünsürlərin mütləq əksəriyyəti yaşadıqları ölkələrin xüsusi xidmət orqanlarının nəzarətindədir
Prezident İlham Əliyev: Bəzi hallarda bizim səfirliklərimizdə çalışan insanlar öz işinə laqeyd yanaşırlar, passiv olurlar, ölkəmizin maraqlarını lazımi səviyyədə müdafiə və təmin edə bilmirlər
Vaqif Dərgahlının adından saxta profil açılıb
Prezident İlham Əliyev: Biz xarici siyasət prioritetlərimizi açıq şəkildə bəyan edirik və məqsədlərə çatmaq üçün ardıcıl siyasət aparırıq
Prezident İlham Əliyev Ceyhun Bayramovu Xarici İşlər naziri təyin olunması ilə əlaqədar videoformatda qəbul edib (FOTO)
Nazirlik Ermənistan tərəfinin Mingəçevir Su Anbarını vuracaqları barədə iddialarına cavab verdi
Ermənistanın Tovuz rayonu istiqamətində atəşkəs rejimini pozması dünyada sülh və əminamanlığa növbəti təhdiddir
Prezident İlham Əliyev Özbəkistanın dövlət başçısına məktub göndərib
İran XİN: İran Azərbaycan və Ermənistan arasında vasitəçiliyə hazırdır
Kaspersky: Braziliyada yaradılan zərərli bank proqramları dünyadakı istifadəçilərə hücum edir
17 nəfərə 180 dənə profilimiz var - AXCP üzvlərinin qeybətxana şousu (VİDEO)
Vaqif Dərgahlı: Yeni hücumlarına bəraət qazandırmaq üçün ermənilər qəsdən dezinformasiya yayırlar
Elmira Süleymanovaya Prezidentin fərdi təqaüdü verildi - SƏRƏNCAM
Ceyhun Bayramov Xarici işlər naziri təyin edildi
Elmar Məmmədyarov Xarici işlər naziri vəzifəsindən azad edildi
Hikmət Hacıyev: Ermənistan Silahlı Qüvvələri mülki obyektlərin arxasında gizlənərək Azərbaycanı ittiham edirlər
Könüllü hərbi xidmətə getmək istəyənlər sırasında xanımlar da var - RƏSMİ
Dünəndən etibarən könüllü hərbi xidmət üçün 4 min vətəndaş rəsmi qeydiyyata alınıb - Dövlət Xidməti
Könüllü hərbi xidmət üçün müraciət edənlərin hamısı qeydiyyatdadır - Arzu Rəhimov
Müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsahibələr onlayn keçiriləcək
Ermənistanın hərbi təcavüz aktına Minsk Qrupu konkret münasibət bildirməlidir - Prezidentin köməkçisi (FOTO)
Elmira Süleymanova: Qəhrəmancasına şəhid olmuş balalaramızın rütbəsindən asılı olmayaraq hər birini ürək ağrısı ilə əbədi mənzilə yola saldıq
Koronavirus Azərbaycanda yeni peşələrin yaranmasına səbəb oldu
Elçin Mirzəbəyli: Əli Kərimlinin nümayəndələri kütlənin içinə girərək insanları qanunsuz əməllərə sövq etməyə çalışıblar
İranın dini liderinin nümayəndəsi Ermənistanın təxribatını pisləyib
Hikmət Hacıyev: Ermənistan silahlı qüvvələrinin təxribatı davam edir
İyul ayının bütün pensiya ödənişləri başa çatdırılıb
PAŞA Həyat Sığorta və PAŞA Sığorta şirkətləri COVID-19 pandemiyasına qarşı mübarizə üçün Kubadan Azərbaycana həkimlərin cəlb olunmasına dəstək oldu
Qaradağda 27 yaşlı gənc cərəyan vurmasından ölüb
İranda daha 2 500 nəfər koronavirusa yoluxub, 198 nəfər ölüb
Vaqif Dərgahlı: Düşmən ərazisində Azərbaycan Ordusunun heç bir ölən və yaralanan hərbi qulluqçusu yoxdur
Müdafiə Nazirliyi xəbərdarlıq etdi: Ermənilərdən sizə mesaj gələ bilər
Qan Bankında bütün qan qruplarının ehtiyatı mövcuddur
Avropa Parlamenti Ermənistanın təxribatı ilə bağlı bəyanat yayıb
Ermənilərin atəşləri nəticəsində dağılan evlər (FOTO)
Vaqif Dərgahlı: Bölmələrimiz heç vaxt yaşayış məntəqələrini atəşə tutmur
Silahlı şəxslər saxlanılıb - Əməliyyat (FOTO/VİDEO)
Nikolas Lebel: Ermənistan Dağlıq Qarabağ və ətrafındakı bölgəni faktiki olaraq işğal etməklə beynəlxalq qanunları pozmaqda davam edir
Kütləvi tədbirlər, aksiyalar ölkəni epidemioloji baxımdan çətin duruma sala bilər - Rəşad Mahmudov
Azərbaycan-Ermənistan sərhədində baş verən hadisələr Niderland mətbuatında işıqlandırılıb
Təxribata yol vermək olmaz - Rauf Əliyev
Sabah Bakıda 35, rayonlarda 38 dərəcə isti olacaq
Düşmənin başına vurulan ağır zərbə - Tovuz döyüşləri
Füzuli Musayev cəbhəyə mahnı həsr edib (AUDİO)
Prezidentə yazırlar: Güclü ordumuz Sizin sayənizdə torpaqlarımızı düşməndən azad edəcək
Gecə yağan yağışın miqdarı açıqlanıb - Faktiki hava
Ermənistan niyə sərhəddə vəziyyəti gərginləşdirməyə çalışır? - ŞƏRH
Azərbaycan Ordusunun döyüş qabiliyyəti və döyüş ruhu çox yüksəkdir - Rauf Əliyev
Quraqlıq Aran rayonlarında taxılın becərilməsində problemlər yaradıb, digər bölgələrdə isə yüksək artım var - Nazir
XİN-in həbsdə olan əməkdaşının şikayəti təmin edilmədi
Pandemiya dövründə əhalinin ərzağa xərclədiyi vəsaitin məbləği açıqlanıb
Bütün xəbərlər