Azərbaycan Milli Bankının məlumatlarına görə, oktyabr ayında neft sektorunu nəzərə almaqla, ölkənin xarici ticarət tərəfdaşlarının valyutalarına nisbətən manatın real səmərəli məzənnəsi (RSM) ümumi ticarət dövriyyəsində 4,2%, idxalda - 4,1% və ixracda -4,4% bahalaşıb. AMB-dən Trend ə verilən məlumata görə, 10 ay ərzində nominal valyuta məzənnələrinin dəyişməsi ticarət dövriyyəsində RSM-ə 14%, qiymətlərin dəyişməsi isə - 86% (neft sektorunu nəzərə almaqla) təsir göstərib.
Aparılmış tədqiqatlar həmçinin göstərib ki, ABŞ payının xarici ticarətdə RSM-in yüksəlməsinə oktyabr ayında təsiri (neft sektorunu nəzərə almaqla) 0,4%, Türkiyə payının - 1%, Gürcüstan payının - 0,1%, İsrail payının - 0,2%, Ukrayna payının - 0,3%, Yaponiya payının - 0,2%, İran payının - 0,04%, Avropa zonasının payının - 2,06%, İngiltərə payının - 0,18%, Qazaxıstan payının - 0,1%, Rusiya payının azalmasına təsir isə - 0,3% təşkil edib.
2005-ci ilin analoji dövrü ilə müqayisədə real səmərəli məzənnə oktyabr ayında ümumi ticarətdə 8,1%, idxalda -7,5%, ixracda -8,7% yüksəlib. 2005-ci ilin dekabr ayı ilə müqayisədə oktyabrda qeyri-neft sektorunda RSM müvafiq olaraq 5,2%, 5,4% və 2,7%, 2005-ci ilin analoji dövrünə müvafiq olaraq isə - 9,1%, 9,4% və 5% möhkəmlənib.
2000-ci ilin dekabr ayı ilə müqayisədə oktyabr ayında qeyri-neft sektorunda RSM-in azalma templəri ümumi ticarət dövriyyəsində (neft sektorunu çıxmaqla) 5,9%, idxalda - 4,5%, ixracda - 22,7% təşkil edib. Neft sektorunu nəzərə almaqla RSM həmçinin müvafiq olaraq 10,9%, 11,8% və 9,6% aşağı düşüb.
2006-cı ilin yanvar-oktyabr ayları ərzində manatın real məzənnəsinin ABŞ, Gürcüstan, Qazaxıstan, Yaponiya valyutalarına nisbətən möhkəmlənmə templəri manatın nominal məzənnəsinin möhkəmlənmə templərini ötüb. Eyni zamanda manat avro, İngiltərə funt sterlinqi və İsrail şekelinə nisbətən nominal ucuzlaşıb, real olaraq isə - möhkəmlənib. Araşdırılan dövr ərzində manat rubla nisbətən real və nominal olaraq 2,1% ucuzlaşıb, belə ki, bu dövr ərzində hər iki ölkədə inflyasiyanın artım templəri eyni səviyyədə olub. İran, Türkiyə və Ukrayna valyutalarına nisbətən nominalın real üzərində möhkəmlənməsi templərinin artması bu ölkələrdə inflyasiyanın artım templərinin Azərbaycanda istehlak qiymətlərinin artmasından çox olması ilə izah olunur.
AMB belə bir nəticəyə gəlib ki, uzun müddət ərzində (2000-06-cı illər) manatın RSM-i ucuzlaşıb, bu isə AR-in əsas ticarət tərəfdaşları ilə xarici ticarət üçün şərtlərin məqbulluğunu təsdiq edir. 2001-06-cı illərdə Azərbaycanda inflyasiya səviyyəsi 35,7% təşkil edib, ölkənin ticarət tərəfdaşlarında isə qiymətlər orta hesabla 39,2% səviyyəsində olub.
