Türkiyə regionun super gücünə çevrilir - Trend News-un icmalçısı

Türkiyə regionun super gücünə çevrilir - Trend News-un icmalçısı

Rufiz Hafizoğlu - Trend Yaxın Şərq redaksiyasının rəhbəri

Son günlər dünya mediasında ən çox yer alan mövzulardan biri də Ankaranın xarici və daxili siyasətində əsasli islahatların aparılması və mövcud problemlərin həlli istiqamətində atılan addımlardır.

Aparılan islahatlardan biri də, 2009-cu ilin mayında Türkiyə Xarici Siyasət İdarəsinin Əli Babacandan daha təcrubəli və ideoloji baxımdan Türkiyədəki Milli Görüş hərakatına bağlı olan, keçmiş baş nazir Nəcməddin Ərbakanın yetirməsi olan Əhməd Davudoğluna keçməsi idi. Bu gün Türkiyə hakimiyyətinin qonşu dövlətlərlə qurmağa çalışdığı "sıfır problem siyasəti" məhz Davudoğlunun dəsti xətti ilə hazırlanmış bir siyasətdir. Xarici siyasət idarəsinin Davudoğluna təhvil verilməsindən sonra isə ölkənin xarici siyasətində daha böyük canlanma hiss olunmağa başladı. Anakara ilk növbədə prioritet olan qonşu dövlətlərlə və xüsusən də ərəb dövlətləri ilə əlaqələrini bərpa etməyə başladı, Baltikyanı dövlətlər, Yaxın Şərq və Qafazla bağlı siyasətinə yenidən nəzər saldı.

Bütün bunlarla yanaşı, Türkiyə Avropa İttifaqına üzv olması istiqamətində aparılan danışıqlarda öhdəliklərini daha aktiv yerinə yetirməyə başladı. Ankara qarşısında qoyulan tələblərdən biri də ölkədə demokratiya sahəsində islahatların aparılması idi. Türkiyə AKP-nin hakimiyyətinə qədər əsaslı demokratik islahatların şahidi olmamışdı və aparılan islahatlara sözün əsl mənasında Türkiyənin ehtiyacı var idi. Lakin bu islahatlar ölkənin Aİ-yə üzvlüyü üçün deyil, regionun super gücünə çevrilməsi üçün və AKP-nin həqiqətən də hər zaman xalqın yanında olduğunu göstərmək üçün edildiyi ehtimal olunur. Çünki Türkiyə Aİ qarşısında üzərinə götürdüyü bütün öhdəlikləri demək olar ki, yerinə yetirsə də, Aİ ölkəyə qarşı ikili standartlar tətbiq edirdi. Türkiyənin böyük potensial sahibi olmasına baxmayaraq, bəzi Avropa ölkələri rəhbərləri Ankaranı bu qurumda tam hüquqlu üzv görmək istəmirdilər. Fransa Prezidenti Nikola Sarkozi və Almaniya kansleri Angela Merkel Aİ-yə üzvü olan ölkələrin əksəriyyətinin Türkiyənin bu quruma qəbul edilməsinin əleyhinə olduğunu bildirmişdilər.

Bu çıxışlara cavab olaraq Baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğan Aİ-ni ölkəsinə qarşı tutduğu mövqeyə görə sərt tənqid edərək, Türkiyəsiz Aİ-nin "Xristian klubu" olduğunu da bildirmişdi.

Bütün bunlara baxmayaraq, Türkiyə Aİ-yə "üzv olmaq üçün" islahatlara davam etdi.

Lakin ölkə Prezidenti Abdullah Gül də Fransaya səfəri zamanı maraqlı bəyanatla çıxış edərək, bəlkə də gələcəkdə Türkiyənin Aİ-yə üzvlükdən imtina edəcəyini və Norveçin yolu ilə gedəcəyini bildirdi.

Bütün bunlar Türkiyənin gec-tez Aİ-yə qarşı yeni alternativ bir qurum yaradacağının başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin Türkiyənin Aİ-yə alternativ bir ittifaq yatması Ankara üçün bir o qədər də əlverişli olmaz. Ankara isə regionda sözün əsl mənasında super gücə çevrilmək və bununla da Aİ-nin ona qarşı tətbiq etdiyi ikli standartlardan yaxa qurtarmaq niyyətindədir. Bunun üçün isə Ankaranın yetərincə potensialı var və ölkənin yürütdüyü xarici siyasət bunun yaxın bir zamanda reallaşacağını söyləməyə əsas verir.


Türkiyənin regiona və xüsusən də Yaxın Şərqə yönəlik siyasətində əsaslı dəyişiklik 2008-ci ildə regionun super gücü olan İsrailin Qəzzədə keçirdiyi hərbi əməliyyatlardan sonra başladı. Qəzzə hadisələrində Türkiyənin "yaxşı dost səhvi üzə deyər" prinsipini əsas gətirərək baş verənlərə rəsmi sərt mövqe bildirməsi ölkələr arasında əlaqələrin soyumasının başlaması ilə nəticələndi.

Türkiyənin Konya şəhərində, İsrail- ABŞ-Türkiyə üçtərəfli hərbi təlimlərin Ankara tərəfindən, xalqın istəyi ilə təxirə salınması isə İsrailin regionda ABŞ-dan ona daha yaxın olan Türkiyə kimi "müttəfiqdən" bir az da uzaqlaşması və meydanda tək qalması ilə nəticələndi.

Tel-Əviv-Ankara əlaqələrinin qeyri-rəsmi də olsa korlanması, daha əvvəllər pozulmuş və gərgin olan türk-ərəb münasibətlərinin bərpası üçün isə təkan oldu.

Rəsmi olaraq Ankara sadiq müttəfiqi olduğu İsrailin hər zaman terroru dəstəkləməkdə ittiham etdiyi Suriya ilə münasibətlərini normallaşdırdı və iki ölkə arasında olan viza rejimi ortadan qaldırıldı. Təbii ki, rəsmi Dəməşq də Türkiyə və demək olar ki, bütün region dövlətləri üçün təhlükə olan PKK probleminin həllində köməklik göstərəcəyini bildirdi.

Ankara-Bağdad münasibətlərinə gəlincə isə, bu, Ankara üçün həyati əhəmiyyətlidir. Çünki ölkələrarası münasibətlərin yaxşılaşması və Türkiyədə aparılan demokratik açılım siyasəti PKK terrorunun qarşısının alınmasında çox önəmlidir.

Bütün bunlarla yanaşı, Ankara-Bağdad əlaqələrinin yeni müstəviyə sövq edilməsi ilə, Türkiyə İraqda ABŞ qoşunlarının çıxmasından sonra gözlənilən yeni vətəndaş müharibəsinin qarşısını almış oldu. Təbii ki, ehtimal olunan müharibənin qarşısının alınmasında Ankaranın İraqdakı bütün siyasi qüvvələrlə əlaqələrinin yaxşı olması faktı da danılmazdır.

Bütün bunlardan əlavə isə, İraqdakı kürdlərin də ərəb dünyasından çox Türkiyəyə meyl etməsi faktoru var. Bir vaxtlar Türkiyəyə qarşı barışmaz mövqe nümayiş etdirən İraqın kürd administrasiyasının daha sonra Ankaraya qarşı fərqli mövqe sərgiləndiyinin də şahidi olmaq olar. Belə ki, kürd administrasiyasının lideri Məsud Bərzaninin köməkçilərindən olan Fuad Hüseynin maraqlı bəyanatla çıxış edərək, İraq şiələrinin İrana, sünnilərib ərəb dünyasına yönəldiyini, kürdlərin isə Türkiyə ilə ittifaq yaratmaq məcburiyyətində olduqlarını bildirdi. Bu bəyanatdan sonra isə administrasiyada adının açıqlanmasını istəməyən kürd rəsmisi oxşar bəyanatla çıxış edərək, müstəqilliyin iraq kürdlərinin haqqı olduğunu, lakin bu baş tutmayacağı təqdirdə, yeganə çıxış yolu kimi Mosul vilayətinin Türkiyə ərazisinə qatılmasını və beləliklə də kürdlərin Türkiyə vasitəsi ilə Aİ-yə çıxışının mümkünlüyünü bildirdi.

Təbii ki, rəsmi Ankaranın bu faktdan faydalanmaq imkanı olsa da, Türkiyənin İraqın ərazi bütövlüyünü təhlükə altına atacaq addım atması mümkün deyil. Ən real çıxış yolu isə Bağdadın razılıq verəcəyi təqdirdə, bu regionda azad iqtisadi zonanın yaradılmasıdır. Belə bir zonanın yaradılması isə, istər-istəməz Türkiyənin Kərkükdəki nəhəng ehtiyatlar da daxil olmaqla, İraqın şimal ərazilərində mövcud neft və təbii qaz ehtiyatlarını birbaşa əldə etmək imkanına malik olmasına səbəb olacaq ki, bu da Kərkükün dolayı yolla Türkiyənin nəzarətinə keçməsi ilə nəticələnəcək.

Ankaranın xarici siyasətində qərb və islam dünyası arasında balansli siyasət yütməsi və əldə olan bütün imkanlardan maksimum faydalanmaq istəyi, Türkiyənin gec-tez regionun super gücünə çevriləcəyini söyləməyə əsas verir.

“Azercell Telekom” MMC-yə yeni prezident təyin olunub
“Azercell Telekom” MMC-yə yeni prezident təyin olunub
Tələbələr hansı hallarda ali məktəbdən xaric ediləcək? - Yeni qanun layihəsi
Tələbələr hansı hallarda ali məktəbdən xaric ediləcək? - Yeni qanun layihəsi
Təhsil kreditləri BU QAYDADA veriləcək
Təhsil kreditləri BU QAYDADA veriləcək
Loading Bars
Xəbər lenti
Avropa Şurasının prezidenti Gürcüstana səfər edəcək
Sərbəst güləşçimiz Avropa çempionatının finalına yüksəlib
"CureVac" şirkəti İsveçrədə COVID-19- qarşı peyvəndinin sertifikatlaşdırılması üçün müraciət edib
Türkiyənin yeni səfiri Bakıdan görüntülər paylaşıb (FOTO)
Bakıda yol qəzası baş verib, tıxac yaranıb
ÜST koronavirus səbəbindən fövqəladə vəziyyəti üç ay uzadıb
Azərbaycan iqtisadiyyatına son 3 ayda yatırılan investisiyanın həcmi açıqlanıb
Azərbaycanda 3 ayda ÜDM-nin həcmi 18 milyard manatı ötüb
“Azercell Telekom” MMC-yə yeni prezident təyin olunub
COVID-19-la bağlı dünyada fövqəladə vəziyyət rejimini daha üç ay uzadılıb
Azərbaycanda bu il qaz hasilatının əsas artımı "Şahdəniz" yatağının payına düşəcək
C.Naxçıvanski adına hərbi liseyin 50 illik yubileyi münasibətilə silsilə tədbirlərə start verilib
“Can Azərbaycan” Respublika yaradıcılıq müsabiqəsinin yekun virtual sərgisi keçiriləcək
Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsi 6,5 milyard dolları ötüb
Bu il 395 nəfər daimi yaşamaq üçün Azərbaycana gəlib
Tələbələr hansı hallarda ali məktəbdən xaric ediləcək? - Yeni qanun layihəsi
Təhsil kreditləri BU QAYDADA veriləcək
Azərbaycan qazının Bolqarıstana nəqlini nəzərdə tutan layihə üzrə işlər barədə məlumat açıqlanıb
Azərbaycan Prezidentinin ADA Universitetində keçirilmiş beynəlxalq konfransdakı çıxışı dünya mediasının gündəmində
“Dərs vaxtı”nda cədvələ uyğun mövzular təqdim olunub
"MOL Group" AÇG yataqlar blokuna 120 milyon dollara yaxın əsaslı investisiya yatırıb
Şəmkirdə ev yanıb
Bir neçə kafe və restoranda kobud pozuntular aşkarlanıb - SİYAHI
Gədəbəydə çörək sexində nöqsanlar aşkarlandı (FOTO)
Azərbaycan neft məhsullarının ixracını artırıb
“Din və ideoloji təhlükəsizlik” kitabının onlayn təqdimatı keçirilib (FOTO)
"Əsas Məsələ”də Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycanın bölgədə yaratdığı yeni reallıqlar müzakirə olunub (VİDEO)
İsrailli jurnalistlərin Ağdama səfəri başa çatıb (FOTO) (ƏLAVƏ OLUNUB)
Bakı sakini qohumunun evindən 70 min manat oğurladı (FOTO/VİDEO)
Ağdam rayonunun İsmayılbəyli kəndi (FOTO/VİDEO)
Makronun səfər etdiyi şəhərdə atışma olub - Yaralanan var
Ermənistan kommunikasiya xətlərinin açılmasını ləngidir - Deputat
Ağdamda məscidlərin dağıdılmasını görmək üzücüdür - İsrailli jurnalist (VİDEO)
Mayın 9-dan 16-dək ictimai nəqliyyat işləməyəcək
Ramazan bayramı ilə əlaqədar iş günlərinə və karantin rejiminə dəyişiklik edildi
Erməni vəhşiliklərinin tayı-bərabəri yoxdur - Arye Qut (VİDEO)
Qaradağ və Nəsimidə qaz xətləri yenilənir (FOTO)
Ermənistan radioaktiv maddələrdən təhdid kimi istifadə edir - Arzu Nağıyev
Azərbaycan və Belarus 9 milyon dollarlıq müqavilə imzalayıb
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Şirvanda əməliyyat keçirilib: 4 nəfər saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda 995 nəfər COVID-19-a yoluxub, 29 nəfər vəfat edib
“AccessBank”dan yeni əmanətçilərə bonus hədiyyə!
“Enerji təminatı məsələləri” üzrə İşçi Qrupunun növbəti iclası keçirilib
İsrailli jurnalistlər Ağdamda ermənilərin dağıtdığı iki məscidi ziyarət ediblər - Trend TV-nin REPORTAJI
"YAŞAT" Fondu daha bir şəhid anası və qazinin əməliyyat xərclərini ödədi (FOTO)
Bakıda evdən külli miqdarda pul oğurlayan narkotik alverçiləri saxlanıldı (FOTO/VİDEO)
Vaksin bizi koronavirusu ağır keçirməkdən və ölüm hallarından qoruyur – Rəşad Mahmudov
Saatlıda reyd: 18 sürücü məsuliyyətə cəb edilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev azad edilən ərazilərin elektrik təchizatı ilə maraqlanıb
İsmayıllıda yol polisi reyd keçirib (FOTO)
NASA Marsda pilotsuz helikopterin uçuşunu həyata keçirdi (FOTO)
Nizami adına mədəniyyət və istirahət parkında abadlıq işləri həyata keçiriləcək - SƏRƏNCAM
Türk Şurasının yüksək vəzifəli nümayəndələri “ASAN xidmət”də olublar (FOTO)
Ermənistanın İsraildəki səfirinə qarşı ittiham irəli sürülüb
Bu il prokurorluqda 577 cinayət işi icrata götürülüb
Tovuzda birmərtəbəli tikili yanıb
Xəzərdə reyd - 4 gəmi istifadəçisi məsuliyyətə cəlb olundu (VİDEO)
Heydər Əliyev Mükafatı Komissiyasının tərkibində dəyişiklik edilib - Sərəncam
İranda sutka ərzində 24 min nəfər koronavirusa yoluxub, 398 nəfər ölüb
Fransa şirkəti SOCAR-ın neft-kimya kompleksinin təmirini başa çatdırıb
İran parlamenti işini 2 həftəlik dayandırır
Prezident İlham Əliyev azad edilmiş ərazilərin su ehtiyatlarından səmərəli istifadə ilə bağlı sərəncam imzalayıb
Samuxda yanğın olub, 2 nəfər xəsarət alıb
Avtobus sürücülərinə peyvənd vurulur (FOTO)
Azərbaycanda büdcə kəsiri azalacaq - BVF
Azərbaycanın bir neçə ölkədə yeni səfirləri təyin edilib - SƏRƏNCAM (YENİLƏNİB)
Anar Məhərrəmov səfir vəzifəsindən geri çağırıldı
Ramiz Həsənov Azərbaycanın İspaniyada yeni səfiri təyin edilib (YENİLƏNİB)
Azərbaycanda insan alveri ilə məşğul olan 3 cinayətkar qrup zərərsizləşdirilib
“Ağıllı şəhər” və “Ağıllı kənd” konsepsiyası hazırlanacaq - İşçi qrup yaradıldı (SƏRƏNCAM)
Sabah 30 dərəcəyədək isti olacaq
Azərbaycanla Pakistan arasında daha bir saziş təsdiqlənib
Rusiyada koronavirusun iki yeni forması tapılıb
Azərbaycan-İran sərhədində atışma: 1 nəfər yaralanıb - DSX (FOTO)
"Karvan-L" şirkətlər qrupu orqanik pomidorun istehsalına davam edir (FOTO)
Füzulidə xeyli silah-sursat aşkarlanıb (VİDEO)
Ceyhun Bayramov Misirə başsağlığı verib
Qaxda qanunsuz ovla məşğul olanlar saxlanılıb
Yaponiyanın NEXI şirkəti ilə İqtisadiyyat Nazirliyi Anlaşma Memorandumu imzalayıb
Mədəniyyət Nazirliyində yeni komissiya yaradıldı
Cəbrayıl rayonunun Mehdili kəndi (VİDEO)
"MOL Group" "Azəri-Çıraq-Günəşli" üzrə hasilat həcmlərini açıqlayıb
İran Azərbaycanla preferensial ticarət müzakirələrini davam etdirir
Ermənistanda hərbi xidmət üçün yaş həddi artırılıb
Xaçmazda mağazadan oğurluğa cəhd edən dəstə yaxalandı
Neftçalada su qıtlığını aradan qaldırmaq üçün yeni layihə icra olunacaq
Daha bir vəzifəli şəxs rüşvət alarkən yaxalandı
QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyi publik hüquqi şəxs yaradılıb - Fərman
Şanlı qəhrəmanlıq salnaməsi
Şamaxıda ilk dəfə çörəkotu əkininə başlanıb (FOTO)
Minalardan və partlamamış hərbi sursatlardan təmizləmə üzrə İşçi Qrupun növbəti iclası keçirilib
Saatlıda yas mərasimi dayandırılıb
İrəvanın yeganə nicat yolu Bakı və Ankaradan keçir - Deputat
Azərbaycan Dillər Universitetində Çin dili günü qeyd olunub
Bakı Limanının yük dövriyyəsi artıb
Qusarda əkin sahələrinin suvarılması üçün işlər görülür
Qarabağda Belarus aqroşəhərciklərinin tikintisi nəzərdə tutulur
Ötən gün 23 yanğın olub, 1 nəfərin meyiti çıxarılıb - Əməliyyat görüntüləri (VİDEO)
Düşmən elə tələlər qurub ki, bəzən minatəmizləyənlər də ağır yaralanır – Trend TV-nin REPORTAJI
Bütün xəbərlər