İran uranzənginləşdirmə planını davam etdirəcək

İran uranzənginləşdirmə planını davam etdirəcək

İranın Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) nümayəndəsi Əli Əsgər Sultaniyyə (Ali Asghar Soltaniyyeh) Trend -a bildirib ki, İranın BMT Təhlükəsizlik Şurasının yeni qətnaməsinə reaksiyası rəsmi Tehran tərəfindən araşdırılır; lakin məlum olan "konkret qərar" bundan ibarətdir ki, İran qətnamənin tələblərinə baxmayaraq, uranın zənginləşdirmə prosesini davam etdirəcək. "Bizim qətnaməyə reaksiyamız, əvvəlki qətnamələrdə olduğu kimi, nüvə fəaliyyətimizi davam etdirməkdir. Biz bir saniyə də uranın zənginləşdirilməsini dayandırmayacağıq", - deyə Sultaniyyə telefonla Vyanadan Trend-ə bildirib.

BMT Təhlükəsizlik Şurası (TŞ) iyunun 9-da İranın nüvə proqramını dayandırmaq məqsədi ilə yeni qətnamə qəbul edib. 1929 saylı bu qətnamənin BMT TŞ üzvlərinin 12-si lehihə, 2-si (Türkiyə və Braziliya) əleyhinə səs verib. Livan isə bitərəf qalıb.

Sultaniyyə bildirib ki, İran Qərb ölkələrinə güvənmədiyi və inanmadığı üçün özü birbaşa uranın zənginləşdirilməsini davam etdirir. Onun sözlərinə görə, İranda tikiləcək nüvə reaktorlarının yanacağının təmini üçün heç bir zəmanət yoxdur və rəsmi Tehran məcburdur ki, özü uranı zənginləşdirsin.

İranın BAEA-dakı nümayəndəsi Rusiyanın 10 ildən artıq Buşəhr nüvə stansiyasının tikilişini gecikdirdiyini nümunə gətirərək bildirib ki, rəsmi Moskva yalnız bu stansiyanın reaktorunun birillik yanacağını İrana təhvil verib; baxmayaraq ki 1000 mqvat elektirk istehsalı qabiliyyəti olan Buşəhr nüvə stansiyası, ən azı, 30 il işləməlidir.

Buşəhr nüvə stansiyasının tikilişi 90-ci illərdə Rusiyaya təhvil verilib. Rusiya bildirib ki, bu il yayın sonunda stansiyanın tikilişi qurtaracaq. Rusiya dəfələrlə bu stansiyanın tikilişini gecikdirib.

Rusiya iki il bundan əvvəl 110 ton həcmində (birillik yanacaq) uran yanacağını İrana təhvil verib. İki ölkə arasında 10 il Büşəhrin yanacağının təmini üçün müqavilə var.

Sultaniyyə İranda uranın 20 faizədək zənginləşdirilməsinin davam etdiriləcəyini bildirərək hesab edir ki, Qərb İranın Əmirabad nüvə laboratoriyasının yanacağının təmininə meyilsizdir.

"20 il bundan əvvəl BAEA-dan istədik ki, Əmirabad reaktorunun 20 faizlik uran yanacağını təmin etsin. Amma bu yanacağı istehsal edən heç bir Qərb ölkəsi razılıq bildirmədi, nəhayət, Argentinadan cavab aldıq. İndi də həmin tələblə müraciət etmişik, yenə də Qərb imtina edir. Bu reaktorda radiodərmanlar istehsal olunur və Qərb bu yanacağı verməkdən imtina etsə, özümüz istehsal edəcəyik", - deyə İranın BAEA-dakı nümayəndəsi təkildə bildirib.

Əmirabad nüvə laboratoriyası 45 il bundan əvvəl ABŞ tərəfindən tikilib. Rəsmi Tehranın verdiyi məlumata əsasən, bu laboratoriyada istehsal olunan dərmanlara 800 min xəstənin ehtiyacı var. İran 2010-cu ildən etibarən birbaşa özü uran qazını 20 faiz zənginləşdirməyə başlayıb, lakin uran qazını hansı texnologiya ilə uran yanacağına çevirəcəyi məlum deyil. Dünyada ABŞ, Fransa və Argentina kimi ölkələrdə 20 faizlik uran yanacağı borularını istehsaletmə texnologiyaları var.

İran, Rusiya, ABŞ və Fransa 2009-cu ilin oktyabrında Vyanada keçirdikləri iclada uran mübadiləsi barədə razılıq əldə etsələr də, İran sonra bundan imtina etdi. 2010-cu ilin may ayında, Braziliya və Türkiyənin vasitəçiliyi ilə rəsmi Tehran uran mübadiləsinə razılıq bildirdi. Razılığa əsasən, İran 1200 kq zəif uranı Türkiyəyə göndərib, bir ildən sonra, 120 kq 20 faizlik uran yanacağı təhvil almalı idi.

Sultaniyyə əlavə edib ki, heç bir beynəlxaq sənəd və konvensiya yoxdur ki, uranın hansı dərəcədə zənginləşdirilməsinə limit qoysun. Onun sözlərinə görə, İran BAEA-nın nüvəsizləşdirmə konvensiyasına (NPT) üzvdür və haqqı var ki, uranı istədiyi dərəcədə zənginləşdirsin.

Sultaniyyə bildirib ki, İran beynəlxalq səviyyədə öz öhdəliklərinə məsuliyyətlə yanaşır və İranın uranzənginləşdirmə planı tamamilə BAEA-nın nəzarəti altındadır.

Qərb İranın nüvə proqramının mahiyyətindən şübhələnir. ABŞ, İsrail və bir sıra Avropa ölkələri İranın nüvə silahı istehsal etmək niyyətində olduğundan şübhələnirlər. İran bunu rədd edir. İndiyədək BMT TŞ İranın nüvə proqramını dayandırmaq üçün bu ölkəyə qarşı 6 qətnamə qəbul edib. Qətnamələrin 4-nə iqtisadi sanksiyalar daxil olunub.

İsrailin Nüvə Proqramı

Bloklara Qoşulmamaq Hərəkatı ölkələri və ərəb dövlətləri sərt formada Beynəlxalq Atom Enerjisi üzrə Agentliyin (MAQATE) baş direktoru Yukiya Amanodan İsraildə olması düşünülən nüvə silahına dair hesabat hazırlamağı və İsraili onun nüvə potensialı haqda məlumat verməyə məcbur etməyi tələb edib. Bunu İranın MAQATE-dəki nümayəndəsi Əli Əsgər Soltaniyyə deyib.

İlk dəfə olaraq 20 ildən sonra nümayəndə heyəti başçıları səviyyəsində Vyanada MAQATE-də İsrailin nüvə proqramı haqqında məsələ qaldırılıb.

"MAQATE-nin bugünkü iclası Nyu-Yorkda keçirilmiş Nüvə Silahının Yayılmaması Haqqında Müqaviləyə yenidən baxılması üzrə konfransdan sonra İsrailə göstərilən ikinci təzyiqdir. Hal-hazırda İsrail güclü xarici təzyiq altındadır", - iclasda iştirak edən Soltaniyyə Trend-ə müsahibəsində deyib.

Onun sözlərinə görə, MAQATE-yə üzv bir çox ölkələrin bu dərəcədə sərt tələblərinin səbəbi "Azadlıq donanması" ətrafında baş vermiş son hadisələrdir.

Bir həftə bundan əvvəl İsrail HDQ Aralıq dənizində Qəzzanın blokada altında olan sektoruna tərəf üzən, içində humanitar yük və hüquq müdafiəçilərinin nümayəndə heyəti olan 6 gəmini saxlayıb. Əməliyyat zamanı "Azadlıq donanması"nın 9 iştirakçısı həlak olub, onlarca insan yaralanıb, yüzlərlə iştirakçı həbsə alınıb və sonra deportasiya edilib. Həmçinin, fələstinpərəst fəalların sərt müqaviməti ilə rastlaşan 7 İsrail "kommandos"u yaralanıb. Beynəlxalq ictimaiyyət bu hadisələrin təcili araşdırılmasını tələb edib.

MAQATE-dəki İran nümayəndəsi, həmçinin, əlavə edib ki, Vyanada bugünkü müzakirələrdə ABŞ və bəzi Avropa dövlətləri istisna olmaqla, ölkələrin əksəriyyəti belə bir fikrə gəlib ki, İsrail nüvə silahının yayılmaması haqda müqaviləyə qoşulmalı və özünün nüvə reaktorlarını MAQATE-nin nəzarəti altına verməlidir.

Soltaniyyə deyib ki, analoji qərar Nyu-Yorkda may ayında keçirilmiş konfransın yekun bəyanatında da mövcuddur.

Hərbi bloklarda iştirak etməmək prinsipi üzrə 118 dövləti birləşdirmiş Bloklara Qoşulmamaq Hərəkatının bütün ölkələri bu qərarın lehinə səs verib. Hərəkatın başçısı hal-hazırda Misirdir.

İsrailin öz ərazisində olması zənn edilən nüvə obyektləri ətrafında apardığı "kölgəli" siyasət, ərəb dövlətləri və Türkiyənin fikrincə, Nüvə Silahının Yayılmaması Haqqında Müqavilənin 1995-ci ildəki qətnaməsinə əsasən, Yaxın Şərqdə nüvəsiz zonanın yaradılmasında bir əngəl olaraq qalır. İsrail, onda nüvə silahının olmasını nə inkar edir, nə də ki boynuna alır. O, bu sahədə hansısa beynəlxalq əməkdaşlıqdan, o cümlədən, Hindistan və Pakistanla bərabər, Nüvə Silahının Yayılmaması Haqqında Müqaviləyə qoşulmaqdan imtina edir.

İsraildə belə hesab edirlər ki, "nüvə sükutu" siyasəti, bölgədə təhlükəsizliyə və stabilliyə əngəl yaratmadığı halda, istənilən ölkənin milli maraqlarına uyğun gəlir.

Amanonun məruzəsi və uran mübadiləsi

Sultaniyyə bildirib ki, Amanonun sonuncu məruzəsində texniki problemlər vardır, o cümlədən, İranın uran mübadiləsi ilə bağlı razılığının bu məruzədə əks olunmamasıdır. NAM ölkələri də buna etiraz etdi və Amanodan mərusəzində İran tərəfinin fikirlərini və baxışlarını da əks etdirməyi istədilər. "Bizim Amanonun məruzəsinə kəskin etirazımız var və bu məruzəni balanslı hesab etmirik", - deyə Sultaniyyə əlavə etdi.

"BMT TŞ 1929 saylı qətnaməni elə bir zamanda səsverməyə çıxardı ki, həmin günün səhəri (9 iyun) Vyana qrupu İran - Braziliya - Türkiyə sazişinə cavablarını BAEA-yə təhvil vermişdilər. Bu bizim üçün çox çaşdırıcı oldu. Vyana qrupundan cavab aldığımız gün bizim əleyhimizə BMT TŞ-də qətnamə səsverməyə çıxarıldı. Əslində, qətnamənin belə tələsik qəbulu bizi heyrətə gətirdi. Bu göstərir ki, Qərbin İranın nüvə proqramı ilə bağlı məntiqəsığmaz mövqeyi var", - Soltaniyyə vurğuladı.

Nüvə obyektlərinin bombardmanı

Bu həftə BAEA-da müzakirəyə çıxarılan digər mövzu, İsrailin 2007-ci ildə Suriyada yerləşən obyektləri bombardman etməsidir. İsrail iddia edir ki, bombardman etdiyi obyektlər nüvə obyektləri və reaktorlar idi; lakin burada iki sual yaranır:

- Nüvə obyektlərinin tikilişi hansı beynəlxalq qanuna ziddir?

- İsrailin bu haqda məlumatı var idisə, nə üçün BAEA-yə təqdim etmədən, özbaşına Suriyaya hücum edib?

İsrail bundan əvvəl də 1981-ci ildə İraqda nüvə obyektlərini bombardman etmişdi; hansı ki BAEA və BMT TŞ İsraili pislədi və bu ölkəyə qarşı qətnamə qəbul olundu. İndi də NAM ölkələri, ərəblər və biz çalışırıq, İsrailin Suriyaya hücumunu yenidən gündəmə gətirib, bu ölkəyə qarşı yeni qətnamə təsdiq etdirək.

Buşəhr nüvə stansiyası

Buşəhr nüvə stansiyası bəlkə də dünyada sənaye obyektləri arasında ən faciəli taleyi olan proyektdir. "İnqilabdan əvvəl 8 milyard marka (alman pulu) almanlara verdik, lakin inqilabdan sonra Almaniya bu plandan imtina etdi və obyekti yarımçıq qoydu. 1990-cı illərdə isə bir milyard dollar Rusiyaya verdik, hansı ki 10 ildir bu proyekti gecikdirir. Əlbəttə, müəyyən texniki problemlərin olduğunu biz qəbul edirik; lakin 5 ildə tikiləcək bir proyekti 15 ildə tikib-bitirməmək inandırıcı deyil. Biz Rusiyanın İran əleyhinə BMT TŞ sanksiyalarına səs verməsini nəzərə alsaq, belə bir qənaətə gəlirik ki, Rusiya qəsdən və siyasi səbəblərə görə bu proyektin tikilişini gecikdirir", - deyə Soltaniyyə bildirdi.

Çavuşoğlu və Stoltenberq Dağlıq Qarabağı müzakirə ediblər
Çavuşoğlu və Stoltenberq Dağlıq Qarabağı müzakirə ediblər
Fransa tənzimləmənin deyil, problemin bir parçasıdır - Hulusi Akar
Fransa tənzimləmənin deyil, problemin bir parçasıdır - Hulusi Akar
Elə təəssürat yaranır ki, 12 ballıq zəlzələ olub - “Associated Press” Ağdamdan yazdı
Elə təəssürat yaranır ki, 12 ballıq zəlzələ olub - “Associated Press” Ağdamdan yazdı
Loading Bars
Xəbər lenti
Britaniyada bir gündə koronavirusa 17 555 yoluxma qeydə alınıb
Tramp Ağ Evi hansı halda tərk edəcəyini açıqladı
Meksika Senatı prezidentin toxunulmazlığının ləğv edilməsini təsdiqləyib
İbrahimoviç İsveç yığmasına qayıda bilər
S-500 HHM sistemləri 2021-ci ildə hazır olacaq
Dünya Bankı koronavirusla mübarizə üçün Ukraynaya 100 milyon dollar ayıracaq
İtailyada koronavirusa yoluxanların sayı 1,5 milyonu ötüb
Kanadada atışma baş verib, ölən və yaralananlar var
Moskvada koronavirusdan daha 77 nəfər ölüb
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 577 mindən çox artıb
Paris qondarma "Dağlıq Qarabağ respublikası"nı tanımır - XİN
UEFA Avropa Liqası: "Qarabağ" qrup mərhələsində növbəti matçını keçirib
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 388 mini keçib
Bitkoinin qiyməti kəskin şəkildə düşüb
"Euronews" erməni işğalından azad edilmiş Ağdamdan süjet hazırlayıb (VİDEO)
Ermənistanda rusiyalı hərbçinin meyiti tapılıb
"Belavia" Bakıdan Minskə uçuşları bərpa edir
Çavuşoğlu və Stoltenberq Dağlıq Qarabağı müzakirə ediblər
Sağlamlıq imkanları məhdud şəxslər həmyaşıdları ilə birlikdə oxuyacaqlar - Deputat
Azərbaycan gimnastları Kiyevdə Avropa Çempionatının finalına çıxıb
“ADY Express” Astara terminalında aşırılan yükün həcmini artırıb
Rəqəmsal ödəmələr nə üçün önəmlidir?
Mingəçevir Dövlət Universitetində tədris prosesi uğurla davam etdirilir
Fransa senatının qətnaməsi qərəzlidir - Deputat
Dünya Bankı Azərbaycanda kənd təsərrüfatı layihəsinin müddətini uzadıb
Mətbuat Şurası Fransanın kütləvi informasiya vasitələrinə müraciət edib
Baş Prokurorluğun "Facebook" səhifəsi rəsmi olaraq mavi nişan ilə təsdiqlənib
Koronavirusla bağlı aparılan testlərin bitməsi barədə məlumatlar həqiqəti əks etdirmir - TƏBİB
Azərbaycan Fransaya nota verib
Müasir həllərin inteqrasiyası onlayn satışların artmasına yol açıb
Aİİ-də Vasim Məmmədəliyevin xatirəsinə həsr olunmuş respublika elmi konfransı panellərlə davam edib (FOTO)
Kəlbəcərin danışıqlar masasında geri qayıtarılması diplomatik qələbənin də bizimlə olduğunu göstərir - Deputat
Üç “hər şey” siyasəti və ya Ermənistanın “yandırılmış torpaq” taktikası (FOTO)
Rusiya Müsəlmanlarının Ruhani İdarəsinin və Rusiya Müftilər Şurasının sədri Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Daha 3 şirkət Pirallahı Yüksək Texnologiyalar Parkının rezidenti olub
Ermənistan parlamentində dava (VİDEO)
20 obyektdə epidemiya əleyhinə rejim pozulub - Nazirlik
Maliyyə Nazirliyi 170 min manatdan çox məbləğdə müqavilə imzalayıb
Qarabağda investisiya qoyulması üçün geniş imkanlar yaradılacaq - Mikayıl Cabbarov
iPhone 12 Pro Max və iPhone 12 Mini Azercell Eksklüziv mağazalarında!
Rəcəb Tayyib Ərdoğanın sədrliyi ilə COMCEC-in 36-cı sessiyasının açılış mərasimi olub (FOTO)
Koreya səfirliyi məcburi köçkünlərə dəstək tədbirlərini genişləndirəcək (FOTO)
AzTU-nun 70 illiyinə həsr olunan konfrans keçirilib (FOTO)
Noyabrın 27-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Aminin qaytarılması ilə bağlı yayılan məlumatlar yalandır - Əsir əsgərin qohumu
Azərbaycanda 3705 nəfər COVID-19-a yoluxub, 1609 nəfər sağalıb, 32 nəfər vəfat edib
Bu qətnamənin qəbulu Fransa siyasəti və parlamentarizmi üçün olduqca utancverici bir addımdır - Vüqar Rəhimzadə
Azərbaycanda dini tolerantlıq səviyyəsi Fransadan daha yüksəkdir - ISESCO-nun sabiq baş direktoru
Naxçıvanın xarici ticarət dövriyyəsi artıb
Qarabağdakı xristian abidələri qədim Azərbaycan-Albaniya mirasıdır - Yaqub Mahmudov
Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağı diplomatik hədəfinə nail olmağı bacardı - Deputat
İtaliyanın bir sıra bələdiyyələri Azərbaycan xalqı ilə həmrəylik nümayiş etdirən sənədlər qəbul edib
MDB PA-nın 3 daimi komissiyasının videokonfrans formatında iclasları keçirilib
Ermənistanda iqtisadi və siyasi böhran göz qabağındadır - Armen Sarkisyan
PAŞA Bankdan kiçik və orta biznes sahibləri üçün “Black Friday” endirimləri!
Bərpa olunan enerji ilə bağlı pilot layihələrin həyata keçirilməsi üzrə Komissiyanın dördüncü iclası keçirilib (FOTO)
Noyabr ayı üzrə ünvanlı sosial yardımlar ödənildi
Fransa senatının qəbul etdiyi qətnamə ləğv edilməlidir - QHT sədri
Aİİ-də akademik Vasim Məmmədəliyevin xatirəsinə həsr olunmuş respublika elmi konfransı öz işinə başlayıb (FOTO)
Türkiyənin axtarışa verdiyi şəxs Azərbaycanda həbs edildi
Fransa Senatının qətnaməsi bu ölkənin vasitəçi mandatını tabuta qoydu
İsmayıllıda koronavirus xəstəsi barədə cinayət işi başlanıb
Ceyhun Bayramov və Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər naziri telefonla danışıblar
Fransada bir qrup siyasi avantürist ölkənin xarici siyasətini erməni maraqlarının girovuna çevirib - Deputat
Ceyhun Bayramov indoneziyalı həmkarı ilə telefonla danışıb
Fransa tənzimləmənin deyil, problemin bir parçasıdır - Hulusi Akar
Fransa senatının bu addımı Azərbaycana və beynəlxalq hüquqa hörmətsizlikdir - QHT sədri
Ermənilər Ağdamda bütün tarixi abidə və binaları məhv ediblər - Ağdam teatrının direktoru
Səfərbərlik üzrə hərbi xidmətə çağırılan tələbələrə nə vaxtadək məzuniyyət veriləcək? - Nazirlik açıqladı
Fransa Senatının qərəzli addımı siyasi təxribatdır - Siyavuş Novruzov
Ceyhun Bayramovla Əfqanıstanın xarici işlər naziri arasında telefon danışığı olub
Rabitə Nazirliyi startapları maliyyələşdirməyə hazırdır
Azərbaycan yolların keyfiyyətinə görə 141 ölkə arasında 24-cü yerdə qərarlaşıb
Üç rayonda şəhid ailələri və müharibə əlillərinə mənzil və fərdi evlər verilib (FOTO)
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 900 min nəfəri keçib
Abşeronda ekoloji problemlərin həlli istiqamətində hansı işlər görülməlidir? - Nazirlik rəsmisindən açıqlama
Hava şəraiti dəyişəcək - Xəbərdarlıq
DİN koronavirusla bağlı vətəndaşlara xəbərdarlıq etdi
Elə təəssürat yaranır ki, 12 ballıq zəlzələ olub - “Associated Press” Ağdamdan yazdı
AQTA ictimai iaşə sahəsində fəaliyyət göstərən sahibkarların maarifləndirilməsini davam etdirir (VİDEO)
İsveçrə bərpa olunan enerji sahəsində Azərbaycanla əməkdaşlıqda potensial görür - Dövlət Katibliyi
“Əminəm ki, belə çətin günlərdə müştərilərə dəstək olmağımızın bəhrəsini yaxın gələcəkdə mütləq görəcəyik”: Dariuş Katsprşik, “AccessBank”ın Müşahidə Şurasının üzvü
KOBİA yanında İctimai Şuranın yeni tərkibi müəyyən olunub (FOTO)
Milli Məclisin Fransa Senatının qətnaməsi ilə bağlı etiraz bəyanatının tam mətni açıqlandı
“Ukrtransnafta” 138 min tona yaxın "Azeri Light" nefti nəql edib
Hostimul Black Friday kampaniyasına start verib
Vasitəçiyə inam yoxdursa, demək o artıq vasitəçi ola bilməz - Əli Əhmədov
Türkiyə və İran səfirləri Qarabağı müzakirə ediblər
Fransa Azərbaycanın etimadına layiq deyil - Fransalı senator
Bərdə-Ağdam dəmir yolu xəttinin tikintisi Qarabağın iqtisadi inkişafına necə təsir edəcək? - Videoşərh
Erməni qoşunlarının bütün terror aktları Avropa ölkələri tərəfindən pislənməlidir - Piter Teys
Bu sənətin arxasınca getdiyim üçün heç vaxt peşman olmamışam - Usta ilə söhbət
Kabel televiziyası operatorları işğal olunmuş ərazilərdə şəbəkələri tam işə salmağa hazırdır
Fransa Senatının Ermənistanı müdafiə etməyə cəhd göstərməsi olduqca gülünc görsənir - Naqif Həmzəyev
Ombudsmanın Cəlilabad Regional Mərkəzi Uşaq Hüquqları Aylığı çərçivəsində onlayn tədbir keçirib
Bu dərsliklərin yenidən yazılması gündəmdədir - Təhsil Nazirliyi
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Fransadakı soydaşlarımız ölkə senatının üzvlərinə müraciət edib
Tibbi maskadan istifadə etməyənlərə qarşı reyd keçirilib (FOTO)
Azərbaycanda gender əsaslı zorakılıqla mübarizə məqsədilə yeni layihənin icrasına başlanıb
Bütün xəbərlər