Görkəmli şərqşünas alim Aida İmanquliyevanın 80 illik yubileyinə həsr olunan elmi konfrans keçirilib (FOTO)

Görkəmli şərqşünas alim Aida İmanquliyevanın 80 illik yubileyinə həsr olunan elmi konfrans keçirilib (FOTO)

Bakı. İlhamə İsabalayeva - Trend:

Bu gün Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) akademik Ziya Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunun təşkilatçılığı ilə görkəmli şərqşünas alim, filologiya elmləri doktoru, professor Aida İmanquliyevanın anadan olmasının 80 illik yubileyinə həsr edilən elmi konfrans keçirilib.

Trend-in məlumatına görə, AMEA-da keçirilən tədbirdə Prezident Administrasiyasının Humanitar siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Fərəh Əliyeva, AMEA-nın həqiqi və müxbir üzvləri, institut və təşkilatlarının direktorları iştirak ediblər.

Konfransda çıxış edən AMEA İctimai Elmlər Bölməsinin akademik katibi, akademik Nərgiz Axundova böyük alimin keçdiyi həyat yolundan, çoxşaxəli elmi fəaliyyətindən bəhs edib. O, Aida xanımın dünya şərqşünaslıq elminə böyük töhfələr verdiyini və Azərbaycan qadınına örnək bir ömür yaşadığını bildirib.

N.Axundova əlavə edib ki, Aida İmanquliyevanın maraq dairəsi geniş və çoxşaxəli idi. Bununla belə, onun çoxsaylı elmi araşdırmalarının əsas tədqiqat obyekti ərəb məhcər ədəbiyyatı idi.

Akademik əlavə edib ki, tədqiqatçı məhcər ədəbiyyatı yaradıcılarının ədəbi-bədii üslubunun bütün incəliklərini tədqiqat obyektinə çevirib, ərəb məhcər ədəbiyyatının ən müxtəlif bədii üsluba malik nümayəndələrinin yaradıcılığını araşdırıb.

Azərbaycan şərqşünaslığı qədim və dərin tarixi köklərə bağlı olduğunu deyən Şərqşünaslıq İnstitutunun direktoru Gövhər Baxşəliyeva bildirib ki, böyük Azərbaycan mütəfəkkirləri və alimləri Bəhmənyar, Xətib Təbrizi, Şihabəddin Sührəvərdi, Mahmud Şəbüstəri, Nizami Gəncəvi, Məhəmməd ibn Hinduşah Naxçıvani, A.Bakıxanov, M.F.Axundov, Mirzə Kazım bəy və başqaları öz qiymətli əsərləri ilə Şərq xalqlarının tarix, ədəbiyyat və fəlsəfəsinin inkişafına əvəzsiz töhfələr veriblər. Hər əsəri elmdə yeni söz, yeni tapıntı olan bu parlaq alimlər, işıqlı şəxsiyyətlər öz fundamental tədqiqatları ilə Azərbaycan şərqşünaslığının özünəməxsus simasını müəyyənləşdirib, keçmiş sovet şərqşünaslığında xüsusi “Azərbaycan məktəbi”nin mövcudluğunun etiraf olunmasını təmin ediblər. Görkəmli şərqşünas-alim, Azərbaycanda ərəbşünaslıq üzrə ilk qadın filologiya elmləri doktoru, professor Aida xanım İmanquliyeva həmin məktəbin inkişafında böyük xidmətləri olan, eyni zamanda keçmiş ittifaq və dünya miqyasında onu layiqincə təmsil edən nüfuzlu alimlərimizdən olub:

“Dərin nəzəri bilikləri, analitik təfəkkürü, geniş erudisiyası, zəngin mütaliəsi, bir neçə Şərq və Qərb dillərini bilməsi sayəsində apardığı tədqiqatlar və yazdığı əsərlər qısa bir vaxt ərzində ona nəinki keçmiş Sovetlər Birliyində, hətta bir çox xarici ölkələrdə geniş şöhrət gətirib. Aida xanım elmin bütün enişli-yoxuşlu yollarını pillə-pillə keçib, öz zəhməti, istedadı, zəkası, qabiliyyəti sayəsində kiçik elmi işçilikdən baş elmi işçi, şöbə müdiri, elmi işlər üzrə direktor müavini və nəhayət Azərbaycan Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq İnstitutunun direktoru vəzifəsinə yüksəlib. Professor Aida İmanquliyeva Azərbaycan şərqşünaslıq elmini dəfələrlə respublika hüdudlarından uzaqlarda ləyaqətlə təmsil edib”.

G.Baxşəliyeva qeyd edib ki, Aida İmanquliyeva elmi-təşkilati fəaliyyətində yüksək ixtisaslı ərəbşünas kadrların hazırlanmasını daim diqqət mərkəzində saxlayıb: “Təsadüfi deyil ki, institutun “Ərəb filologiyası” şöbəsinə başçılıq etdiyi qısa müddət ərzində onun bilavasitə səyləri ilə 10-dan artıq namizədlik dissertasiyası müdafiə edilib. O, uzun illər pedaqoji fəaliyyətlə də səmərəli məşğul olub, Azərbaycan Dövlət Universitetində ərəb filologiyası fənnindən mühazirələr oxuyub”.

G.Baxşəliyeva bildirib ki, dünya şöhrətli şərqşünaslarla bir sırada adı çəkilən Aida İmanquliyevanın tədqiqatlarının sahəsi ərəb filologiyası və ya konkret olaraq ərəb məhcər ədəbiyyatı olaraq qeyd olunur. Lakin Aida xanımın araşdırdığı məsələlər şərqşünaslığın və filoloji düşüncənin hüdudlarına sığmır. Şərq-Qərb problematikasının bədii-romantik tərənnümü Aida xanımın yaradıcılığında müstəqil fəlsəfi problem kimi qoyulur və Şərq ilə Qərb düşüncələrinin vəhdət zərurəti elmi-fəlsəfi arqumentlərlə sübuta yetirilir:

“Belə ki, Aida xanım tədqiq etdiyi görkəmli şəxslərin xidmətlərini göstərməklə kifayətlənməyərək, özü də Şərq-Qərb probleminin həlli istiqamətində olduqca dəyərli fikirlər irəli sürüb. Onun tədqiqatları nəticəsində bütün dövrlər üçün aktuallığını saxlayan mütləq bir həqiqət müəyyənləşib: Şərqin bir çox ölkələrinin müasir inkişafı bir gerçəkliyi ortaya qoyur - Qərbin mədəni dəyərləri o zaman yerli zəmində kök sala və onu zənginləşdirə bilər ki, onlar Şərq ənənəsinə və milli xarakterə uyğun formalarda əxz edilsinlər. Alimin çoxsaylı elmi əsərlərində Qərb və Şərq mədəni ənənələrinin sintezi, yaradıcı üslubun inkişafı və yeni bədii cərəyanların təşəkkül tapması tədqiq olunur ki, bu da nəinki ərəb ədəbiyyatının, həmçinin bütün yeni Şərq ədəbiyyatlarının həmin aspektdə öyrənilməsi üçün çox mühüm zəmin yaradır və metodoloji əhəmiyyət daşıyır”.

G.Baxşəliyeva əlavə edib ki, sivilizasiyalararası dialoq ideyasının siyasi, iqtisadi və kulturoloji müstəvilərdə üzə çıxması əslində elmi-fəlsəfi və ədəbi-bədii yaradıcılıqda aparılan axtarışların nəticəsi idi. Bu problem bədii yaradıcılıq müstəvisində bir sıra yazıçı-mütəfəkkirlər tərəfindən hələ XX əsrin sonunda qaldırılmışdı. Aida İmanquliyeva məhz həmin ədəbi-bədii proseslərin XX əsrin sonunda kəsb etdiyi yeni ictimai-siyasi mənanın aktuallığını nəzərə alaraq, bu problemi Azərbaycan şərqşünaslıq məktəbinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevirdi.

"Görkəmli şərqşünas alim, professor Aida İmanquliyeva İraq ədəbiyyatı haqqında" elmi məruzə ilə çıxış edən Şərqşünaslıq İnstitutunun Ərəb filologiyası şöbəsinin müdiri, professor, filologiya üzrə elmlər doktoru Vilayət Cəfərov deyib ki, ötən əsrin 70-ci illərində Azərbaycan-İraq əlaqələrinin genişlənməsində xüsusi rolu olan tanınmış ziyalılarımızdan biri akademik Həmid Araslı, ikincisi isə professor Aida İmanquliyeva idi.

Onun sözlərinə görə, Aida İmanquliyevanın müqəddiməsi ilə “Yazıçı” nəşriyyatında dərc edilən, İraq ədəbiyyatından nümunələrə həsr olunan “Ağ günlərin sorağında” adlı kitabı 1983-cü ildə kirill əlifbası ilə çap edilib. Kitaba ötən əsrdə fəaliyyət göstərən 20-dən çox İraq şair və yazıçılarının şeir və hekayələri toplanıb. Bu kitabın latın qrafikası ilə çap edilməsinə görə akademik İsa Həbibbəyli və Gövhər Baxşəliyevaya təşəkkürünü bildirən V.Cəfərov qeyd edib ki, yeni nəşr Aida İmanquliyevanın işıqlı xatirəsinə daha bir töhfədir.

“Ərəb məhcər ədəbiyyatının ilk azərbaycanlı tədqiqatçısı” mövzusunda elmi məruzə ilə çıxış edən Şərqşünaslıq İnstitutunun böyük elmi işçisi, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Fatma Məcidova deyib ki, əsası XX əsrin ortalarında qoyulmuş AMEA Şərqşünaslıq İnstitutuna hər bir əsəri yeni söz, yeni töhfə olan, elmdə xüsusi dəsti-xəttə malik alimlər, parlaq şəxsiyyətlər rəhbərlik ediblər.

Onun sözlərinə görə, görkəmli şərqşünas-alim, cəfakeş elm təşkilatçısı, Azərbaycanda ərəbşünaslıq üzrə ilk qadın filologiya elmləri doktoru, professor Aida xanım İmanquliyeva məhz belə alimlərdəndir:

“Aida xanım Azərbaycanda Qərb-Şərq mədəniyyətlərinin qarşılıqlı ədəbi əlaqə və təsirini sistemli şəkildə araşdıran ilk azərbaycanlı alimdir. Bu əlaqələri öyrənərkən alim hər iki ədəbiyyatın ümumbəşəri dəyərlərini əsas götürür, mədəni tərəqqini şərtləndirən amillərə istinad edirdi. Alimin çoxsaylı elmi əsərlərində Qərb və Şərq mədəni ənənələrinin sintezi, yaradıcı üslubun inkişafı, yeni bədii üslubun təşəkkül tapması tədqiq olunur ki, bu da nəinki ərəb ədəbiyyatının, habelə bütün yeni Şərq ədəbiyyatlarının həmin aspektdə tədqiqi üçün çox mühüm zəmin yaradır. Hələ o dövrdə yetişib formalaşan bir sıra nadir istedad sahibləri var idi ki, onlar zamanı qabaqlayaraq elmi problemlərə ideoloji aspektdən deyil, ümumbəşəri dəyərlər müstəvisində yanaşırdılar. Aida xanım məhz belə alim-tədqiqatçılardan idi”.

F.Məcidova bildirib ki, Şərqşünaslıq İnstitutunda Aida xanımın yaratdığı ənənələri və başladığı işləri layiqincə davam etdirməyə hazır olan yeni nəsil - Aida İmanquliyeva məktəbinin davamçıları yetişməkdədir. Alimin zəngin elmi irsinin dərindən öyrənilməsi və davam etdirilməsi məqsədi daşıyan müsabiqələrin keçirilməsi onun ərəb məhcər ədəbiyyatı üzrə apardığı tədqiqat işlərinin işığında yeni elmi araşdırmaların ərsəyə gəlməsi, Azərbaycan ərəbşünaslığında “Aida İmanquliyeva məktəbi”nin yaranması deməkdir:

“Professor Aida İmanquliyeva keçmiş sovet məkanında ərəb məhcər ədəbiyyatının ilk sistemli tədqiqatçısı olmuşdur" desək, əsla yanılmarıq. Alimin elmi tədqiqat obtektlərinin əsasən məhcər ədəbiyyatı nümayəndələri olmasını biz onun gərgin əmək və axtarışlar hesabına yaranmış elmi əsərlərindən müşahidə edə bilərik”.

Tədbir daha sonra filologiya üzrə fəlsəfə doktorları Ruhəngiz Cümşüdlü, Mahir Həmidov, Xuraman Əliyeva və doktorant Şəhla Həsənovanın Aida İmanquliyenın yaradıcılığına həsr olunan elmi məruzələri ilə davam edib.

Tədbirdə “Ağ günlərin sorağında” adlı kitabın 2-ci nəşrinin təqdimatı da keçirilib.

Şəkidə güclü külək ağacı və məktəbin hasarını aşırdı (FOTO)
Şəkidə güclü külək ağacı və məktəbin hasarını aşırdı (FOTO)
Ötən gün yol qəzalarında 4 nəfər ölüb
Ötən gün yol qəzalarında 4 nəfər ölüb
Şəmkirdə sanitar-karantin qaydalarını pozan çay evi aşkarlanıb (FOTO/VİDEO)
Şəmkirdə sanitar-karantin qaydalarını pozan çay evi aşkarlanıb (FOTO/VİDEO)
Loading Bars
Xəbər lenti
Prezident İlham Əliyev: Bugünkü könüllülər sabahın rəhbərləridir
Azərbaycan Prezidenti: Hətta ən yaxşı bir layihə, ən yaxşı bir təşəbbüs əgər düzgün icra edilmirsə, onun səmərəsi olmur
Prezident İlham Əliyev: Bütün ölkə üzrə “ASAN xidmət” mərkəzləri yaradılmalıdır və bütün vətəndaşlara keyfiyyətli xidmətlər göstərilməlidir
Prezident İlham Əliyevə Respublika Günü münasibətilə təbriklər gəlməkdə davam edir
Prezident İlham Əliyevin Tərtərdə söylədiyi nitq bir sıra strateji istiqamətlər üzrə olduqca əhəmiyyətli idi - Hikmət Babaoğlu
Avropa Mərkəzi Bankı baza faiz dərəcəsini sıfır səviyyəsində saxlayıb
Almaniyada 99 yaşlı kişi koronavirusdan sağalıb
Qeyri-formal məşğulluqdan formal məşğulluğa keçidin sürətlənməsində sahibkarlardan gözləntilər çoxdur
Vüqar Rəhimzadə: Azərbaycan mənşəli toponimlər mərhələ-mərhələ erməniləşdirilərək təcavüzə məruz qalıb
DİN dəfn icazəsi ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirdi
Sahibkarlığın İnkişafı Fondunun vəsaiti hesabına güzəştli kreditlərin verilməsi qaydasına DƏYİŞİKLİK edildi
Ombudsmanın Cəlilabad Regional Mərkəzi “İnsan Hüquqları Aylığı” çərçivəsində videokonfrans keçirib
“Rəqəmli Qızlar – Milli Təlim Proqramı” çərçivəsində keçiriləcək onlayn təlimlərə qeydiyyat başlayıb
Prezident İlham Əliyev Necdet Ünüvarı “Dostluq” ordeni ilə təltif etdi
Azercell “Telegram Bot” - rəqəmsal dünyada yeni bələdçiniz!
“Dövlət rüsumu haqqında” qanuna dəyişiklik edilib
DSX: Keşikçidağda təxribat xarakterli hər hansı hadisə qeydə alınmayıb
Əsli Kazımova: Davamlı əməkdaşlıq prinsipləri hər zaman ölkəmizin ehtiyaclarına uyğun optimal cavab tədbirləri hazırlamağa imkan verəcək
Bakı metrosu həftə sonu işləməyəcək
BNA həftə sonu sərt karantin rejimində fəaliyyətinə dair AÇIQLAMA yaydı
Regional miqrasiya idarələrinin fəaliyyəti məhdudlaşdırılır
Avtomobilin yük yerində Bakıya gəlmək istəyən şəxslər həbs edildi (FOTO)
Kamran Bayramov: Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli məsələsində beynəlxalq dəstək Azərbaycanın tərəfindədir
YAP İdarə Heyətinin videokonfrans formatında iclası keçirilib
Şura #evdəyəm kampaniyasına başladı!
İqtisadiyyat Nazirliyi: 1505 obyektdə sanitar-epidemioloji tələblər pozulub (FOTO)
Diplomatik korpusun əməkdaşları həftəsonu işə çıxacaqlar
Beynəlxalq ucuşlarla bağlı qərar və qaydalar yaxın günlərdə açıqlanacaq - TƏBİB
Siyəzəndə alternativ enerji istehsalı - Fermer günəş və küləkdən enerji əldə edir (VİDEO)
Şəkidə güclü külək ağacı və məktəbin hasarını aşırdı (FOTO)
TƏBİB: Valideynlər uşaqları qorumaq üçün qaydalara daha ciddi riyayət etməlidirlər
TƏBİB sədri: Ölkədə müxtəlif səbəblərdən hər gün 150-170 nəfər vəfat edir
Abituriyentlərdən koronavirus testinin nəticəsi tələb olunmur - RƏSMİ
Daxili uçuşların yaxın günlərdə bərpası gündəmdədir - Operativ Qərargah
Ramin Bayramlı: Modul tipli xəstəxanalarda 2000-ə qədər çarpayı fondu olacaq
Metroda polisə tabe olmayan şəxslər barəsində həbs qətimkan tədbiri seçilib (VİDEO)
Arzu Nağıyev: Həftə sonu sərt karantin rejiminin tətbiq edilməsi vətəndaşları qorumaq məqsədi daşıyır
Həftə sonu işləmək məcburiyyətində olan müəssisələrin NƏZƏRİNƏ
Ramin Bayramlı: Təcrübə göstərir ki, qısamüddətli qapanma dövrünün də effekti olur
DİM tərəfindən verilən qərarla imtahanlar növbəti həftəyə keçirilib
Hande Harmancı: Peyvənd hazır olmayana qədər koronavirus davam edəcək
Ramin Bayramlı: Dünəndən insanların qaydalara əməl etməsinin şahidi oluruq
TƏBİB sabahkı iş günü ilə bağlı özəl qurumlara tövsiyə etdi
Dünyasını dəyişən insanların koronavirusdan ölməsi barədə şayiələr var - TƏBİB AÇIQLADI
TƏBİB sədri: 190 manat birdəfəlik yardımın yenidən ödənilməsi gündəmdə deyil
Satış obyektlərində maskalar vətəndaşlar üçün əlçatandır
Jurnalistlər həftə sonları necə işləyəcək? - RƏSMİ AÇIQLAMA
Həftə sonu bəzi dövlət qurumlarının işçiləri məhdud sayda işə çıxacaqlar
Həftə sonunda apteklər və marketlər tam bağlanacaq - TƏBİB AÇIQLADI
İyunun 5-də dolların manata qarşı məzənnəsi
Ramin Bayramlı: Hazırda pandemiyanın başlanğıc mərhələsindəyik
Növbəti həftələrdə də 2-3 gün günlük qapanmalar ola bilər - Ramin Bayramlı
Azərbaycanda koronavirusa daha 262 nəfər yoluxub, 72 nəfər sağalıb, 2 nəfər ölüb
Baş Prokurorluqda dövlət komitəsinin vəzifəli şəxsləri barədə cinayət işi başlandı
Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah brifinq keçirilib (FOTO)
Ötən gün yol qəzalarında 4 nəfər ölüb
Sevil Mikayılova: Faşizmin təzahürləri artıq Ermənistanın siyasi həyatında norma kimi qəbul olunur
"Müvəqqəti vergi rejimi" bu fəaliyyət sahələrinə aid ediləcək - SİYAHI
Parlament sədrindən vətəndaşlara çağırış: Bu bəlanın daha geniş vüsət almasına imkan yaratmayın
“ASAN xidmət” və “ASAN Kommunal” mərkəzlərinin fəaliyyəti məhdudlaşdırılır
"Atletiko"nun futbolçusu həbs olundu
Bəxtiyar Əliyev: Həftə sonu sərt karantin rejiminin tətbiq edilməsi vətəndaşların sağlamlığını qorumaq məqsədi daşıyır
Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin növbəti iclası keçirilib
Azərbaycanda içməli su üzrə sayğaclaşma 82,5 faizə çatıb
Bakıda marşrut avtobuslarında kondisionerlər işə salındı
"Samsung"un rəhbəri həbs oluna bilər
Prezident İlham Əliyev su təsərrüfatı və meliorasiya işçilərini təltif etdi
“Ən yaxşı motoatıcı bölük” adı uğrunda yarış keçirilir (FOTO/VİDEO)
Su təsərrüfatı və meliorasiya işçilərinə fəxri ad verildi - SƏRƏNCAM
Bakı Dairəvi-1 avtomobil yolunda hərəkətin təşkilində dəyişiklik edilib - SXEM
"Dərs vaxtı" verilişinin sabahkı cədvəli müəyyənləşdirilib
Prezident İlham Əliyev Sarıcalı kəndində yeni məktəb tikintisinə 2 milyon manat ayırıb
Ağcabədidə yol tikintisinə 5 milyon manat ayrılıb - Sərəncam
Azərbaycanla Türkiyə arasında uçuşlar iyunun 15-də bərpa oluna bilər - RƏSMİ
Sabah qısa iş günü olacaq
Şəmkirdə sanitar-karantin qaydalarını pozan çay evi aşkarlanıb (FOTO/VİDEO)
Vətəndaşlar yaşayış yerlərini 102-dən icazə almaqla tərk edə bilərlər
YAP rayon təşkilatının İdarə Heyətinin onlayn video konfransı keçirilib
6 və 7 iyunda keçirilməsi nəzərdə tutulan imtahanların vaxtı dəyişdirildi
“Azərkosmos”un sədri : Uğurlu idarəçi komandaya “çox sağ ol” deməyi vərdişə çevirməlidir
Vyetnam Milli Assambleyası Azərbaycana tibbi maskalar göndərib (FOTO)
İranda daha 59 nәfәr koronavirusdan ölüb
Sərt karantin rejimində tətbiq ediləcək məhdudiyyətlərin SİYAHISI
"Dərs vaxtı" verilişinin peşə təhsili pilləsi üzrə cədvəli açıqlanıb
Həftəsonu bu qurumların fəaliyyətinə icazə veriləcək - SİYAHI
Bu ərazilərdə sərt karantin rejimi tətbiq olunacaq
Baş Nazir koronavirusa yoluxma hallarının kəskin artması ilə bağlı əhaliyə müraciət etdi (VİDEO)
Nihat Şenyuva: Azərbaycan Beynəlxalq Bankında informasiya texnologiyaları mütəxəssisləri üçün çox uyğun şərait var
"Yelo Bank" avtoparkı üçün servis xidmətlərinin göstərilməsinə dair tender keçirir
Norveçdə torpaq sürüşməsi yaşayış məntəqəsini dənizə apardı (VİDEO)
Rauf Əliyev: Azərbaycanda koronavirus pandemiyası dövründə də sosial layihələr uğurla həyata keçirilir
Abşeron Dairəvi dəmir yolu xəttinə əlavə qatarlar buraxıldı - CƏDVƏL
Sabah Bakıda 29 dərəcə isti olacaq, rayonlarda isə dolu gözlənilir
Polis suda boğulan azyaşlını xilas etdi
İsveçdə işığı yandırıb-söndürmək üçün işçi axtarılır - Maaş 2300 dollar
Bu il gec işə salınan Bakı fəvvarələri - onların vəziyyəti nə yerdədir? - RƏSMİ
Aİ pandemiyanın təsirlərinin aradan qaldırılmasında Azərbaycana dəstək göstərməyə hazırdır (FOTO)
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb
Bakı sakini Gürcüstan vətəndaşını aldadıb 10 min dollarını aldı
Bu il Bakıda kişi və qadın idman gimnastikası üzrə Avropa çempionatları keçirilə bilər
Bütün xəbərlər