Azərbaycan, Bakı, 01 fevral / Trend , müxbir İ.Xəlilova / Azərbaycan Milli Bankının məlumatına görə, dekabrda neft sektorunu hesaba almaqla, manatın real effekiv məzənnəsi (REM) ölkənin xarici ticarət tərəfdaşlarının valyutalarına nisbətən ümumi ticarət dövriyyəsində, idxal və ixracda 6,8 faiz bahalaşıb,-- AMB-dən deyiblər.
Aparılan araşdırmalar göstərib ki, 2007-ci il ərzində xarici ticarətdə ABŞ-ın payının REM-ə təsir göstərməsi (neft sektorunu hesaba almaqla) 0,7 faiz, Avropa zonası - 4 faiz, İngiltərə - 1,2 faiz, Rusiya - 0,4 faiz, Gürcüstan - 0,1 faiz, İran - 0,1 faiz, İsrail - 0,4 faiz, Ukrayna- 0,2 faiz, Yaponiya - 0,2 faiz səviyyəsində olub. Qazaxıstanın payı 0,1 faiz, Türkiyə - 0,5 faiz səviyyəsində məzənnəyə enmə təsiri göstərib.
2006-cı ilin dekabrına nisbətən 2007-ci ilin dekabrında qeyri neft sektorunda REM ümumi ticarət dövriyyəsində 5,4 faiz, idxalda - 5,9 faiz və ixracda - 2,7 faiz möhkəmlənib.
2000-ci ilin dekabrına nisbətən, 2007-ci ilin dekabrında qeyri - neft sektorunda ümumi ticarət dövriyyəsində (neft sektorunu hesaba almayaraq) 10,9 faiz, idxalda - 8,6 faiz, ixracda - 22,2 faiz təşkil edib.
Uzunmüddətli dövrdə REM-in enməsini Azərbaycanın ticari tərəfdaşları olan ölkələrdə inflyasiyanın artım tempinin Azərbaycandan yüksək olması ilə izah edilir.
2007-ci il ərzində ABŞ, İngiltərə və Ukrayna valyutalarına nisbətən manatın real məzənnəsinin möhkəmlənmə tempi manatın nominal məzənnəsinin möhkəmlənmə tempini ötüb. Eyni zamanda, Avropa zonasının, Türkiyənin, Rusiyanın, Qazaxıstanın, İsrailin və Yaponiyanın valyutasına nisbətən manat nominal olaraq enib, real olaraq, Türkiyə lirəsi və Qazaxıstan tənqəsi istisna olmaqla bütün valyutalara nisbətən möhkəmlənib.
AMB belə nəticəyə gəlib ki, uzunmüddətli dövrdə (sentyabr 2000-2007-ci ilər) manatın REM-i ucuzlaşıb. AR-ın əsas ticari tərəfdaşları ilə xarici ticarət üçün şərtlərinin qəbul olunması bunu təstiqləyir. 2001-2007-ci illər ərzində Azərbaycanda inflyasiya səviyyəsi 68,2 faiz təşkil edib. Ölkənin ticari tərəfdaşlarında orta qiymət artımı 83,5 faiz artıb.
