ABŞ qoşunları Özbəkistanın Karşi -Xanabad bazasına qayıtmayacaq – ekspertlər

Azərbaycan, Bakı, 18 dekabr/ Trend , müxbir V.Javoronkova/ Rusiyanın Özbəkistan Avrasiya İqtisadi Birliyindən (AvrasiyaİB) çıxdıqdan sonra yaranmış qorxusuna baxmayaraq, Amerika qoşunları Özbəkistandakı Karşi -Xanabad hərbi bazasına qayıtmayacaq, - ekspertlər hesab edir.

"Düşünürəm ki, ABŞ Karşi -Xanabad hərbi bazasına qayıtmayacaq; baza Əfqanıstan böhranı zamanı ABŞ - a verilmişdi. İndi şərait dəyişib və məsələ bu müstəvidə deyil", - özbək politoloq Kamron Əliyev Daşkənddən telefonla Trend - a bildirib.

ABŞ Qazaxıstan və Özbəkistan ərazilərində hərbi bazalar yaratmağı planlaşdırır, -  Moskvada Hərbi Elmlər Akademiyasının ümumi toplantısında çıxış edən Rusiyanın Baş Qərargah rəisi Nikolay Makarov bəyan edib, - İnterfaks xəbər verir.

Müşahidəçilər ABŞ qoşunlarının 2001-2005 - ci illərdə Pentaqonun sərəncamında olan Özbəkistanın Karşi - Xanabad hərbi - hava bazasına qayıtmasının mümkünlüyünü nəzərdən keçirirlər.

Lakin bunun baş verməyəcəyinin bir sıra səbəbləri var, - ekspertlər hesab edirlər.

2008 - ci ildə AvrasiyaİB-ə üzvlüyünü dayandıran Özbəkistan, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatından (KTMT) çıxmayıb.

KTMT Rusiyanın hakim mövqe tutduğu təşkilatdır və Daşkəndin Avrasiya İB - dən çıxışını onun Qərblə yaxınlaşması və Rusiyadan uzaqlaşmasının  nəticəsi kimi nəzərdən keçirmək olmaz, - rusiyalı ekspert Kirill Tanayev Trend -a bildirib.

Bir iqtisadi təşkilat kimi, AvrasiyaİB Özbəkistanı qane etməyib, - o hesab edir. Daşkənd Mərkəzi Asiyanın su-enerji balansı, Tacikistan və Qırğızıstanla münasibətlər və bir sıra digər problemlərin həllində təşkilata ümid etsə də, bu baş verməyib, -Səmərəli Siyasət Fondunun Baş direktoru Tanayev bildirib.

Ekspertlərin rəyinə görə, Özbəkistanda hərbi bazanın qurulmasına həm də ABŞ - ın yeni administrasiyasının Özbəkistanda demokratiyaya dair mövqeyi və Ştatların Rusiya ilə münasibətləri pozmağı istməməsi də mane olacaq.

Yeni seçilmiş prezident Barak Obamanın başçılıq etdiyi ABŞ - ın yeni hökuməti Özbəkistanda demokratiya və söz azadlığına qarşı daha həssas olacaq, - avropalı ekspert Neyl Makfarleyn (Neil Macfarlane) hesab edir.

Bənzər hadisə artıq baş verib - Özbəkistan hakimiyyəti 23 yerli iş adamı üzərində məhkəmə ilə əlaqədar başlayan üsyan iştirakçılarına qarşı güc tətbiq edəndə, ABŞ hadisələrin müstəqil təhqiqini tələb edib. O zaman Ştatlar Özbəkistan hakimiyyətini "qarışıq güc tətbiq etməkdə" günahlandırıb.

Karşi-Xanabad bazası 2001 - ci il 11 sentyabr terror aktından sonra ABŞ Müdafiə Nazirliyinə verilib. Bu, Əfqanıstan ərazisində əməliyyatlara aviasiya dəstəyinin göstərilməsi, Amerika qoşunlarına ərzaq və hərbi əmlakın çatdırılması üçün edilib.

ABŞ - ın Əndican hadisələrinin ardınca səslənən tələblərindən sonra, Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının sammitində Bəyannamə qəbul edildi. Bəyannamədə ABŞ - a Amerika qoşunlarının Özbəkistanda qalmasının məqsədəuyğunluğu məsələsini nəzərdən keçirmək çağırışı öz əksini tapmışdı. Sonuncu Amerika təyyarəsi aviabazanı 2005 - ci il noyabrın 21-də tərk edib.

Özbəkistan Rusiya ilə yaxşı münasibətlərdə maraqlıdır. Belə ki, Özbəkistanın həmsərhəd olduğu və ABŞ qoşunlarının iştirak etdiyi Əfqanıstanda vəziyyət nəzarətdən çıxarsa, Daşkəndin köməyinə məhz Rusiya və KTMT ölkələri gələcək, - Tanayev hesab edir.

"Özbəkistanın Rusiyanın təsis etdiyi təhlükəsizlik təşkilatına [KTMT] daxil olmaq qərarı ölkənin şəxsi təhlükəsizliyinə olan tələbatla əlaqədar qəbul edilmişdi", -  Özbəkistan üzrə amerikalı ekspert, Mərkəzi Asiya və Qafqaz İnstitutunun (Central Asia - Caucasus Institute) rəhbəri Frederik Star (S.Frederick Starr) Trend - a bildirib.

Amerika qoşunlarının Karşi - Xanabad bazasında yerləşdirilməsi Amerika - Rusiya münasibətlərinə də mənfi təsir edə bilərdi və buna görə də, Obama administrasiyası bu məsələdə maraqlı deyil, - Beynəlxalq Münasibətlərin Öyrənilməsi üzrə London Kral İnstitutu Chatham House-un elmi əməkdaşı Makfarleyn elektron poçtla Trend - a bildirib.

Əliyevin rəyinə görə, Obama vəzifəsinin icrasına başladıqdan sonra, Əfqanıstanda demokratiyanın qurulması əsas vəzifə olacaq. Bununla əlaqədar, humanitar və hərbi yüklərin Mərkəzi Asiya ərazisi  ilə daşınması məsələsi ortaya çıxır, - özbək politoloq Əliyev hesab edir.

Artıq ABŞ - ın bu regionda hərbi bazaları var - bunlar mindən çox Amerika hərbi qulluqçusunun və ABŞ HHQ - nin hərbi - nəqliyyat təyyarələrinin yerləşdiyi Manas və Düşənbədəki aerodromlardır. Bir müddət əvvəl Qazaxıstan da Almatıdakı hava limanının NATO Hərbi - Hava Qüvvələri təyyarələrinin təcili enişləri üçün ehtiyat qismində təqdim edilməsi barədə razılığa gəlib.

Təyyarələrin yanacaqla doldurulduğu və bütün yüklərin tranzitinin həyata keçirildiyi Qırğızıstanın Manas hava limanı coğrafi baxımdan amerikalıları qane etmir; bu hava limanına enmək üçün dövrə vurmaq lazımdır, - MDB üzrə rusiyalı ekspert Stanislav Pritçin hesab edir.

Almaniyanın Əfqanıstandakı əməliyyatların dəstəklənməsi üçün istifadə etdiyi Özbəkistanın Termez şəhərində yerləşən aviabaza vasitəsilə yüklərin daşınmasından da söhbət gedə bilər, - Əliyev deyib.

Əliyevin rəyinə görə, ABŞ - ın yeni bazalarının yerləşdirilməsi məsələsi çoxtərəfli qaydadaolmalıdır. Belə ki, Əfqanıstana daşınmalar üçün digər dövlətlərin, məsələn, Rusiyanın ərazisindən istifadə edilə bilər.

"Bununla əlaqədar olaraq, kiminsə Orta Asiyada yeni hərbi bazalar yerləşdirəcəyi barədə danışmaq hələ tezdir", - Əliyev hesab edir.

Materialın hazırlanmasında E.Tariverdiyeva, R.Ağayev (Moskva) iştirak ediblər.

Müəlliflə əlaqə saxlamaq üçün elektron ünvan: [email protected]

Dövlət büdcəsində 212 milyon manat profisit yaranıb
Dövlət büdcəsində 212 milyon manat profisit yaranıb
Aprelin 21-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Aprelin 21-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Aprelin 20-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Aprelin 20-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Loading Bars
Xəbər lenti
İşsiz şəxslər İcbari Tibbi Sığortadan istifadə edə bilər? - AÇIQLAMA
Azərbaycanda qızıl bahalaşıb
“Rabitəbank” valideyn himayəsindən məhrum uşaqları sevindirib
Çindən yola salınan ikinci yük qatarı Bakıya çatıb
Zəngəzur dəhlizi açılacaq, Ermənistan da bu fikri qulağına sırğa eləməlidir - Deputat
Daha bir marşrut xəttində gedişhaqqı “BakıKart”la ödəniləcək
Bu il TAP vasitəsilə tədarük olunan qazın həcmi açıqlanıb
2021-ci ilin ən yaxşı avtomobili açıqlanıb
Bərdə sakininin həkim səhlənkarlığı ilə bağlı şikayəti araşdırılır - Baş Prokurorluq
AQTİ mütəxəssisləri pestisid qalıqları və mikotoksinlərin analizi üzrə beynəlxalq təlimlərə cəlb olunub
Mehridə etirazçılar Paşinyanın kortejinin qarşısını kəsib (VİDEO)
Bakı Ali Neft Məktəbi regional “Petrobowl” yarışının qalibi olub
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
Dövlət Vergi Xidməti və DGK-dən büdcəyə daxilolmalar proqnozu üstələyib
Ötən gün ölkədə 30 yanğın olub, 4 azyaşlı xilas edilib
Beş rayonda 10 kənd yolu yenidən qurulur (FOTO)
Dövlət büdcəsində 212 milyon manat profisit yaranıb
Keçmiş arvadını öldürən Tərtər sakininin məhkəməsi başlayır
“Müasir biologiyanın pandemiya sınağı” adlı videoformatda elmi-praktik konfransı keçiriləcək
"ATV" cərimələnib, "Bizimləsən" proqramının yayımı dayandırılıb
Bərdədə vətəndaşların mənzillərini qarət edən dəstə yaxalandı
Ağır yaralanan daha 12 qazi Türkiyəyə göndərilib (FOTO)
Dünya Bankı neft qiymətləri ilə bağlı proqnozlarını açıqlayıb
Bakıda özünü və iki körpəsini binadan atan qadının məhkəməsi başlayır
Avropa Superliqası fəaliyyətini dayandırdı - Bəyanat
Azərbaycanda auditin rəqəmsallaşdırılması üzrə işlər sürətləndirilir - Auditorlar Palatasının sədri
Azərbaycanda neft hasilatı azalıb, qaz hasilatı isə artıb
Qusarda narkotik becərən şəxs yaxalanıb (FOTO)
2 koronavirus xəstəsi küçədə saxlanıldı (FOTO)
Kaspersky 2020-ci ilin maliyyə yekunlarını təqdim edib
Bakıda meyiti damda tapılan qız niyə ölüb? - Araşdırma başladı
Polis Saatlı və Zərdabda əməliyyat keçirdi, silahlı şəxslər yaxalandı
Qubadlının Ulaşlı kəndi (VİDEO)
Bu həftə ünvanlı yardımın ödənilməsi nəzərdə tutulub - DSMF
Evini tərk edən daha 9 aktiv koronavirus xəstəsi saxlanıldı
Ermənistan üçtərəfli bəyanatın icrası əvəzinə, beynəlxalq ictimaiyyəti yanıltmağa çalışır - XİN
Azərbaycanda maliyyə hesabatı verən siyasi partiyaların sayı artıb
Bakıda binanın damında gənc qız meyiti tapılıb
Xaçmazda 3 otaqlı ev yanıb
Pandemiyadan sonra hansı sahələr daha tez bərpa olunacaq? - ŞƏRH
Kanada ABŞ sərhədləri 21 aprelə qədər bağlı qalacaq
Aprelin 21-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Ağstafada yas mərasimi keçirmək istəyən şəxslər saxlanılıb (FOTO)
İsveçrədə İdman Gimnastikası üzrə Avropa Çempionatına start verilir
60 mindən çox şəxs Qarabağa qayıdış proqramı çərçivəsində keçirilən sorğuda iştrak edib
Gəncə yol polisi avtoxuliqanlıq edənlərə qarşı reyd keçirib (FOTO)
Aİ "COVİD-sertifikat"ları iyundan tətbiq edəcək
Suriyanın prezidentliyi uğrunda mübarizəyə ilk dəfə qadın qatılacaq
ABŞ-da sabiq polis Corc Floydun ölümündə təqsirli bilinib
Əfqanistana dair İstanbul konfransı təxirə salınıb
İngilitərə Premyer Liqası: "Çelsi" "Brayton"la heç-heçə etdi
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 55 592 nəfər sağalıb
Bakıda kirayə mənzillər ucuzlaşıb
Bakıda yaşayış binasında yanğın olub
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 141,7 milyonu ötüb - ÜST
Tovuzda birmərtəbəli ev yanıb
Samuxda yas mərasimi keçirmək istəyən şəxslər saxlanılıb
Əli Əsədov ilə Rusiya Hökumətinin sədri Mixail Mişustin arasında telefon danışığı olub
Avropa çempionatında güləşçimiz Turan Bayramov gümüş medal qazanıb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan xalqı 101 il bundan əvvəl bizim əlimizdən alınmış Zəngəzura qayıdacaq
Prezident İlham Əliyev: Qarabağ zonasında da sənaye parkları olacaq
Ermənistan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanımalı və revanşist düşüncələrdən əl çəkməlidir - Deputat
Prezident İlham Əliyev: Qaçaqmalçılıqla Rusiyadan Ermənistana külli miqdarda silahlar göndərilmişdir
Azərbaycan "Şərq tərəfdaşlığı" ölkələri arasında vahid rouminq məkanının yaradılması təşəbbüsünə qoşulub
Prezident İlham Əliyev: Biz Zəngəzur dəhlizini icra edəcəyik, Ermənistan bunu istəsə də, istəməsə də
Prezident İlham Əliyev: Erməni faşizmi bütün ölkələrdə olmuş faşizmlərin ən eybəcəridir
Prezident İlham Əliyev: Yaxın gələcəkdə Zəngilan rayonunda yeni hava limanının tikintisinə start veriləcək
SOCAR-ın Türkiyədəki neft-kimya kompleksinin satışlarının artımı proqnozlaşdırılır
Prezident İlham Əliyev: May ayının sonuna qədər Ağdamın baş planının ilkin versiyası təqdim olunacaq
Prezident İlham Əliyev: Bizim planlarımız Ermənistanı beynəlxalq məhkəmələrə verməkdir
Prezident İlham Əliyev: Tövsiyə etmişəm ki, Qarabağda buna oxşar təsərrüfatlar yaradılsın
Azərbaycan Prezidenti: Azad edilmiş ərazilərin elektrik təchizatı bu ilin sonuna qədər başa çatacaq
Prezident İlham Əliyev: Əlliyə yaxın aqroparkın yaradılması nəzərdə tutulur
Azərbaycan Prezidenti: Böyük aqroparkların yaradılmasının əsas məqsədi ərzaq təhlükəsizliyini təmin etməkdir
Prezident İlham Əliyev: Hacıqabul rayonunda həyata keçirdiyimiz işlərin nəticələrini görürük
Azərbaycan Türkiyədən təxminən 20 milyon dollarlıq avtomobil idxal edib
Bakıda torpaq qiymətləri bahalaşıb
“Dərs vaxtı”nda cədvələ uyğun mövzular təqdim olunub
Goranboyda mərasim iştirakçıları məsuliyyətə cəlb olunub
SOCAR-ın Kulevi terminalı vasitəsilə daşımaların həcmi açıqlanıb
Azərbaycanda ani buraxılış imkanı ilə rəqəmsal kartlar təqdim olunacaq
Karantin rejimini pozan Rəşad Dağlı məsuliyyətə cəlb edildi
Beynəlxalq humanitar hüquq mövzusunda seminar keçirilib (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyevin Hacıqabula səfəri regionların inkişafına olan diqqətin əyani təzahürüdür
Havada toz dumanı müşahidə olunur
BTC vasitəsilə Türkiyəyə neft nəqli azalıb
SOCAR İstiqrazlarının növbəti faiz ödənişi həyata keçirilib
Avropa Şurası Cənubi Qafqazda dayanıqlı sülhün qurulması üçün dəstəyini təklif edə bilər
Maliyyə Nazirliyi “Sovetski” adlanan ərazidə yaşamış bir qrup sakinin iddialarına münasibət bildirib
İtkin düşən daha 2 hərbi qulluqçumuzun nəşi tapılaraq ailəsinə təhvil verilib
Vətən müharibəsində itkin düşən hərbçilərin sayı açıqlanıb
Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzində elmi-praktiki seminar keçirilib (FOTO/VİDEO)
İtkin düşmüş hərbi qulluqçuların axtarış işləri davam etdirilir - Hərbi Prokurorluq
Aprelin 21-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Bir sıra ölkələrdən Azərbaycana quş və quş ətinin gətirilməsi qadağan edildi
Ermənistan 10 noyabr bəyanatının iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin canlandırılması ilə bağlı bəndinə əməl etmir - "Azernews"
Kunio Mikuriya: Azərbaycan gömrük xidmətinin informasiya texnologiyalarının tətbiqi sahəsində atdığı addımları alqışlayırıq (FOTO)
Məhkəmə həbsdə olan generalın vəsatətini rədd etdi
Bu ilin ilk rübündə ƏƏSMN-in e-xidmətlərinə 3,5 milyon müraciət qeydə alınıb
Nardarandakı daş karxanasının fəaliyyəti dayandırılacaq
Bütün xəbərlər