Gecikən "inqilab"

Gecikən "inqilab"

Azərbaycan, Bakı, 4 fevral /Trend/

Rufiz Hafizoglu, Trend-in Yaxın Şərq redaksiyasının rəhbəri

Bütün dünyanın diqqət mərkəzində olan Misirdə keçən cümə başlayan inqilab cəhdləri bu gün də davam edir. Baş verən hadisələrdə ölən və yaralananların sayının günbəgün artması inqilabın gec-tez gerçəkləşəcəyindən və Mübarək rejiminin süquta uğrayacağından xəbər verir.

30 ildən çoxdur ki, iqtisadi və siyasi baxımdan əzilən Misir xalqından rejimə qarşı belə bir sərt addım atılacağı gözlənilməz idi.

Misir hökuməti ilkin mərhələdə xalqın tələblərinə məhəl qoymasa da, kütləvi iğtişaşların ölkənin digər şəhərlərinə keçməsi və böyük dövlətlərin rəsmi Qahirəyə təzyiqindən sonra Prezident Hüsnü Mübarək və adminstrasıyası müxalifətlə diaqloqa getmək məcburiyyətində qaldı.

Lakin müxalifətlə dialoqa hazır olduğunu bəyan edən Misir lideri Amerikaya və Qərbə də ismarıc göndərməyi unutmadı.

Prezident Hüsnü Mübarək Amerikanın ABC telekanalına verdiyi müsahibəsində "hakimiyətdən bezmişəm, getməyə hazıram, amma qorxuram ki, məndən sonra hakimiyyət "Müsəlman qardaşlar"a keçsin və ölkədə xaos olsun" deyib.

Hüsnü Mübarəkin söylədikləri ABŞ-a ismarıc olmaqla yanaşı, ölkə müxalifətini bölməyə yönəlmişdi.

Sirr deyil ki, Misir Prezidenti ölkədə baş verənlərin başqa bir istiqamətdə yürüdülməsi üçün oxşar taktika seçmişdi və bu taktiki gedişdən sonra Qahirədə heç kimin gözləmədiyi halda Mübarəkin mülki geyimdə olan tərəfdarları ilə müxalifət arasında toqquşmalar başladı.

Maraqlıdır, görəsən, nə üçün Tunisin eks-prezidenti Ben Əlidən fərqli olaraq, Mübarəkin hakimiyyətdən getməyi bu qədər uzanır.

Təbii ki, bunun bir çox səbəbləri var. Bunlardan biri Ben Əli ilə oxşar cəhətləri olan Mübarəkin, ondan fəqrli olaraq, siyasi baxımdan daha təcrübəli və hərbiçi olmasıdır.

Digər bir səbəb isə Misirin geosiyasi baxımdan ərəblər üçün Tunisdən daha fərqli, strateji ölkə olmasıdır.

Məhz bu səbəbdən bir sıra ərəb dövlətləri, o cümlədən özünü İslam və müsəlmanların himayəçisi adlandıran Səudiyyə Ərəbistanı Mübarək rejiminə dəstək verdi və baş verən hadisələrdə müxalifəti ciddi tənqid etdi.

Bundan əlavə, ərəb liderləri çox gözəl başa düşürlər ki, Mübarək kimi güclü və siyasi baxımdan təcrübəli olan liderin hakimiyyətdən getməsindən sonra sıra onlara da çatacaq.

Artıq bəllidir ki, Mübarək hakimiyyətdən gedəcəyi təqdirdə inqilabın ayaq səsləri digər ərəb ölkələrində - İordaniya, Suriya, Əlcəzair və Yəməndə də eşidiləcək.

Şübhəsiz, ərəb ölkələrindəki etiraz və inqilab əhval-ruhiyyəsini Avropa, Birləşmiş Ştatalar və hətta İran da öz maraqları üçün istifadə edəcək.

Hər nə qədər qəribə olsa da, artıq İran Misir və Tunisdəki "çörək inqilabları"na sahib çıxmağacəhd göstərir.

Cümə xütbəsində İranın ali dini lideri Ayətullah Xamenei Afrikanın şimalındakı və digər müsəlman ölkələrində baş verən hadisələrin İran xalqının islam inqilabından qaynaqlandığını bildirdi.

Əgər inqilablar bütün ərəb dünyasına "sıçrasa", şübhəsiz, ən təhlükəlisi Yəməndə baş verəcək. Çünki ölkənin siyasi, iqtisadi baxımdan zəif olması ilə yanaşı, rəsmi Sanaya "Əl-Qaidə" beynəlxalq terror təşkilatı və Yəmən şiələri olan husilərin simasında qonşu İranın təsiri var.

Məhz 2008-ci ildə Yəməndə yerli şiələrlə hökumət qüvvələri arasında baş verən silahlı toqquşma sünni ərəb ölkələrini "Şiə ayparası" üzərində daha ciddi düşünməyə vadar etmişdi.

Hadisələrdən sonra Yəmən Prezidenti Qətərin "Əl-Cəzirə" telekanalına verdiyi müsahibəsində maraqlı bəyanatla çıxış edərək, ölkədə baş verən hadisələrdə iranlıların və Müqtəda Sədrə sadiq qüvvələrin əli olduğunu, rəsmi olaraq İran hökumətini ittiham etməsə də, Müqtəda Sədrin və İrana bağlı bəzi qüvvələrin şiə qiyamçılarına yüz min dollar maddi dəstək verməsi barədə sənədlərin olduğunu bildirdi.

Bir çox siyasi analitiklər Qahirədə baş verən hadislərdən sonra Prezident Mübarəkin hakimiyyətdə qalma şansının sıfra bərabər olduğu qənaətindirlər.

Sübhəsiz, siyasi rejimin süqutu ölkədə ciddi dəyişiklərə yol açacaq. Təbii ki, ilk növbədə az da olsa, demokratik mühit yaranacaq.

Bu gün "Müsəlman qardaşlar" hakimiyyətə gəlmək istəyində olmadıqlarını bəyan etsələr də, islamçılar bu və ya digər şəkildə hakimiyyətə gələcəklər.

Çünki hazırda Misirdə baş verən hadisələrdə bir o qədər də aktiv görünməyən, lakin real siyasi güc siyasi islamın düşünən beyni hesab edilən "Müsəlman qardaşlar" təşkilatıdır.

Bir çoxları Misirin Mübarək rejimindən sonra "Müsəlman qardaşların" təsiri ilə ikinci İrana çevriləcəyi fikrində olsalar da, hadisələri daha yaxından təqib etdikdə Misirin heç vaxt İran olmayacağını görmək olar.

İlk növbədə, bir şeyi unutmaq lazım deyil ki, Misirdə Mübarək rejimi demokratik rejimlə əvəz olunsa, bu, islamçıların, xüsusən də "Müsəlman qardaşların" siyasi cəhətdən parçalanması ilə nəticələnəcək.

Çünki məzh antidemokratik rejimin mövcudluğu "Müsəlman qardaşlar" təşkilatının siyasi kursunda dəyişiklik etməməsinə səbəb olub.

Misirdə Mübarək rejimi süqut etsə və ehtimal edildiyi kimi, sünni islamçılar hakimiyyətə gəlsə, bu, Qahirə və Tehran arasında İslam dünyasına sahib çıxmaq üstündə mübarizənin başlanğıcı olacaq.

Ən əzından ona görə ki, sünni müsəlman dünyası İraqdakı "Mehdi ordusunun" və "Ölüm briqadalarının" ABŞ tankları üzərində Bağdada girmələrini hələ də unutmayıblar.

Misirdə inqilab baş tutacağı təqdirdə, inqilabın nəticələri bu və ya digər şəkildə bütün müsəlman dünyasını əhatə edəcək.

“Mədəniyyət” telekanalına yeni rəhbər təyin olunub
“Mədəniyyət” telekanalına yeni rəhbər təyin olunub
Teatr direktoru mənimsəməyə görə işdən çıxarılıb - Nazirlik
Teatr direktoru mənimsəməyə görə işdən çıxarılıb - Nazirlik
“Kremerata Baltika” kamera orkestri Heydər Əliyev Mərkəzində çıxış edəcək
“Kremerata Baltika” kamera orkestri Heydər Əliyev Mərkəzində çıxış edəcək
Loading Bars
Xəbər lenti
BMT Şimali Koreyanın raket sınaqlarından narahatdır
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 27 352 nəfər sağalıb
Sabirabadda birmərtəbəli ev yanıb
Çempionlar Liqası: "Mançester Siti"dən darmadağın, "Şerif" ilk dəfə məğlub oldu (ƏLAVƏ OLUNUB)
Türkiyə parlamenti Mali və Mərkəzi Afrika Respublikasında hərbi missiyanın mandatını uzadıb
Azərbaycan XİN Zəngilanın işğaldan azad olunmasının ildönümü ilə bağlı paylaşım edib (FOTO)
Zəfər xronikası 20 oktyabr 2020-ci il: Prezident İlham Əliyev xalqa müraciətində Zəngilanın işğaldan azad olunduğunu açıqlayıb (FOTO/VİDEO)
44 günlük Vətən müharibəsinin xronikası: 20 oktyabr
Mir Şahinin vaxtı - XÜSUSİ BURAXILIŞ (VİDEO)
ABŞ-da təyyarə qəzaya uğrayıb, xəsarət alanlar var
Fuad Qəhrəmanlının qızına təcavüzdə təqsirləndirilən şəxs saxlanıldı
Səfir Vaqif Sadıqov etimadnaməsini Belçikanın Kralına təqdim edib
Həkimlər Saakaşvilini xəstəxanaya yerləşdirməyi tövsiyə ediblər
Ermənistana təhvil verilən erməni hərbçilərin adları məlum oldu
Macarıstanla qarşılıqlı əməkdaşlıq əlaqələrinin perspektivləri müzakirə olunub
Qarabağın dark turizm potensialı: erməni barbarlığını dünya daha yaxından görəcək
BVF Azərbaycanda qeyri-neft ÜDM üzrə proqnozu yüksəldib
Azərbaycanda statistik məlumatların istehsalı üzrə beynəlxalq modelin tətbiqi planlaşdırılır
TAP qaz qiymətlərinin artımının qarşısını qismən alır
Azərbaycanda minik avtomobillərinin istehsalı artıb
İranın Astara gömrüyü üzərindən tranziti azalmayıb, əksinə, 300 faiz artıb - İranlı rəsmi
Energetika naziri 2-ci “Kəmər və Yol Energetika Nazirləri Konfransı”nda çıxış edib
BVF 2021-ci ildə Azərbaycanda ÜDM-nin 20 faizdən çox artımını proqnozlaşdırır
Mingəçevir Dövlət Universitetinin tələbəsinin təşəbbüsü ilə “Qəlb gözü” layihəsi reallaşdırılıb (FOTO)
Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəməri ilə ixrac 45 faizdən çox artıb
Bakıda ötən ay təkrar mənzil bazarında qiymətlər ucuzlaşıb
Prezident İlham Əliyev Xorvatiyanın xarici və Avropa işləri üzrə nazirini qəbul edib (VİDEO)
Azərbaycan 5 erməni hərbçini Ermənistana qaytardı
Jurnalist Elnur Əşrəfoğlu koronavirusdan vəfat etdi
Məhərrəm Əliyev: Qalib Azərbaycan Silahlı Qüvvələri bundan sonra da xalqımızın, dövlətimizin və Müzəffər Ali Baş Komandanımızın etimadını şərəflə doğruldacaq (MÜSAHİBƏ)
Zakir Həsənov yeni yaradılan komando hərbi hissəsində olub (FOTO/VİDEO)
Bakıda daha bir orta məktəb distant tədrisə keçib
Prezident İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana başsağlığı verib
BTC ilə nəql olunan neftin həcmi açıqlanıb
Sanitar və fitosanitar tədbirlərin gücləndirilməsi məqsədilə vebinar keçirilib
Azərbaycan Dillər Universitetində “Özbək dili günü”nə həsr olunan konfrans keçirilib (FOTO)
Azərbaycandan 100 assistent Türkiyədə tədris-tədqiqat proqramında iştirak edəcək
Azərbaycanla Slovakiya arasında saziş imzalandı, Birgə İşçi Qrup yaradılacaq (FOTO)
Rusiyaya bir sıra bitkiçilik məhsullarının ixracında artım müşahidə olunub - AQTA
Bakıda anası tərəfindən dayəyə verilən azyaşlı sığınacağa yerləşdirilib
Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan İşçi Qrupunun iclası - “Əsas məsələ”də MÜZAKİRƏ (FOTO/VİDEO)
“PAŞA Bank”dan 250 000 AZN-dək girovsuz biznes kreditlərini banka gəlmədən onlayn əldə edin!
Gürcüstanın Baş naziri Əli Əsədovu təbrik edib
Azərbaycan hasilat sənayesində şəffaflığın təmin olunması üzrə bütün beynəlxalq səyləri dəstəkləyir - Nazir
Oktyabrın 20-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Türk lirəsi ucuzlaşsa da Bakıda satılan Türkiyə malları niyə ucuzlaşmır?
Qanunsuz balıq ovlayanlar saxlanılıb
Prezident İlham Əliyevin səfərləri göstərir ki, “Böyük Qayıdış” üçün bütün potensial imkanlar səfərbər olunub - Vüqar Rəhimzadə
“Mədəniyyət” telekanalına yeni rəhbər təyin olunub
Bakıda yaşayış binasında yanğın olub
Bakıda koronavirusa görə bağça bağlandı
Rezidenturaya boş qalan yerlərə qəbulun nəticələri açıqlanıb
Metronun "Koroğlu" stansiyasında koronavirus xəstəsi saxlanılıb
Neftçalada qardaşını qətlə yetirən şəxsin işi məhkəməyə göndərildi
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda 2 102 nəfər koronavirusa yoluxub, 15 nəfər vəfat edib
AccessBank tender elan edir
Yelo Bank “Qan ver, həyat bəxş et” aksiyasını keçirdi
BVF Azərbaycanda inflyasiya ilə bağlı proqnozlarını açıqlayıb
Nüfuzlu sığorta şirkətinə qarşı mediada qarayaxma kampaniyasına başlanılıb
Azad olunmuş ərazilərdə yaradılacaq milli parkların yerləri müəyyənləşib
Azərbaycan Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində Ermənistana qarşı tələblərini səsləndirib
Ələtdə Vətən müharibəsi şəhidi Abdullayev Balazadənin anım mərasimi keçirilib (FOTO)
İctimai nəqliyyatda gediş haqqının bahalaşması ilə bağlı müraciət etməmişik - BNA
Milli Məclisin mümayəndə heyəti Yunanıstana gedir
TDƏŞ-ə üzv ölkələrin dövlət orqanları arasında Anlaşma Memorandumu təsdiqləndi
Məhərrəm Əliyev “Şöhrət” ordeni ilə təltif edildi
BMT rəsmisi aclıqla mübarizə üçün İlon Maskdan 6 milyard dollar istədi
Hirkan Milli Parkında "Təbiətin keşiyində" adlı eko-skaut düşərgəsi keçirilib (FOTO)
Xalqımızın hər bir nümayəndəsi Vətən müharibəsində qələbəyə öz töhfəsini verdi – Deputat
Sumqayıtda narkotik alverçisi olan qadın və daha 11 nəfər saxlanıldı (FOTO/VİDEO)
Valeh Ələsgərov 1-ci dərəcəli “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edilib
Macarıstan şirkətləri Qarabağın yenidənqurulması ilə bağlı EXPO-da iştirak edəcəklər
Teatr direktoru mənimsəməyə görə işdən çıxarılıb - Nazirlik
“Yüksəliş” müsabiqəsinin qalibləri üçün mentorluq proqramına start verilir
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 5,8 milyonu keçib
Ata Abdullayev məhkəmədə ağladı
Samsung Galaxy Z Fold3 və Z Flip3 satışları bütün rekordları qıraraq, inanılmaz nəticələr göstərib (FOTO)
Minneapolisdə körpü Azərbaycan bayrağının rəngləri ilə işıqlandırılıb (FOTO)
Vəzifəli şəxslərdən pul tələb edənlərin işi məhkəməyə göndərildi
Rusiya Dövlət Dumasında 10-dan çox deputat koronavirusa yoluxub
Qanunsuz işləyən baytarlıq aptekinin rəhbəri məsuliyyətə cəlb olunub
Azərbaycanda reklam bazarının mövcud vəziyyəti müzakirə edilib (FOTO)
Mingəçevir Dövlət Universiteti şəhid məzun Kənan Abdullayevi anıb (FOTO)
Gədəbəy və Şamaxıya dolu yağıb - Faktiki hava
Slovakiya Azərbaycanla münasibətlərin dərinləşməsində maraqlıdır - Nazir
Sahibkarların kredit faizlərinin 62 milyon manata yaxını dövlət tərəfindən ödənilib
Azərbaycan azad edilən ərazilərinin bərpası ilə yanaşı, yeni imkanları da nəzərdən keçirir - Nazir
Meyxanaçı Cavid Sumqayıtlının siyasi qafiyələrə görə həbs olunması ilə bağlı iddialar yalandır - DİN
Elan saytlarında kirayə ev axtaranları belə aldadırlar
Məktəblər bağlanır? - Nazirlikdən AÇIQLAMA
“BBC World News” telekanalında “Azərbaycanı kəşf et – gələcəyə gedən yol” adlı videoçarx yayımlanır (FOTO/VİDEO)
Distant təhsil problemin həlli yolu ola bilməz - Naqif Həmzəyev
Yaxın vaxtlarda Slovakiyadan Azərbaycana minatəmizləmə maşınları gətiriləcək
Azərbaycan Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılmasının tərəfdarıdır - Nazir
Azərbaycanla Slovakiya arasında iqtisadi əməkdaşlıq haqqında sazişin imzalanması nəzərdə tutulur
Sabahdan Bakıda bal yarmarkası başlayır
Müəlliflik hüququ ilə qorunan məhsullara nəzarət markalarının tətbiqi üzrə tədbirlər davam edir
Azərbaycan və Slovakiya XİN rəhbərləri mətbuat konfransı keçirib (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanın İrandan Rusiyaya ixraca mane olduğu barədə məlumatlar doğru deyil - DGK
Bütün xəbərlər