Ərəb Şərqindəki etirazlar Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaza təsir edəcək - politoloqlar

Ərəb Şərqindəki etirazlar Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaza təsir edəcək - politoloqlar

Azərbaycan, Bakı, 25 fevral /Trend, müxbir Y.Ostapenko/

Ərəb dünyası və postsovet məkanının öz aralarında siyasi, iqtisadi və sosial cəhətdən köklü şəkildə fərqlənmələrinə baxmayaraq, ərəb Şərqindəki etirazlar dalğasının Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz regionuna təsiri qaçılmazdır. Azərbaycan və Rusiyadan olan ekspertlər belə hesab edirlər.

Mövzu üzrə müzakirələr cümə günü Bakıda "RİA Novosti" mərkəzində keçirilib.

Politoloqların fikrincə, inqilab dalğasının əhatə etdiyi ərəb dünyasındakı proseslərin təsiri Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqazda özünü göstərəcək. Rasim Ağayev hesab edir ki, bu, müsəlmanların vahid məkanıdır və onun bir hissəsinin "əhval-ruhiyyəsi" digərində diqqətsiz qala bilməz. Onun sözlərinə görə, KİV-in qlobal rolu da təsir göstərməyə bilməz.

Misirdə son onilliklər ərzində hökumət əleyhinə ən irimiqyaslı etiraz aksiyaları keçirilib. Müxtəlif şəhərlərdə minlərlə adam prezident Hüsni Mübarəkin istefası və parlamentin buraxılması tələbi ilə küçələrə çıxıblar. Azı 300 nəfər həlak olub, 4 mindən artıq adam xəsarət alıb. Nümayişçilər Qahirənin Təhrir meydanına yığışaraq Mübarəkin dövlət başçısı vəzifəsindən getməsini tələb ediblər. Nəticədə cümə günü Mübarək istefaya getdiyini bəyan edib, ölkəyə rəhbərlik isə Silahlı Qüvvələrin Ali Şurasına tapşırılıb.

Liviya əyalətlərində ölkəni 42 ildir idarə edən Müəmmər Qəddafinin istefası ilə bağlı aksiyalar fevralın 15-dən davam edir. Hüquq müdafiəsi təşkilatı "Human Rights Watch"un məlumatına görə, bu günlər ərzində nümayişçilərin qanun keşikçiləri ilə toqquşmaları nəticəsində 560 adam həlak olub, dörd mindən çox insan yaralanıb. Rəsmi hakimiyyət yalnız 84 nəfərin həlak olduğunu təsdiqləyir.

Politoloqlar etiraz dalğasının yayılması barədə danışarkən, postsovet məkanında buna daha az məruz qalacaq ölkə kimi Rusiya, Qazaxıstan və Azərbaycanı ayırıblar.

"Rusiya, Qazaxıstan və Azərbaycanda ərəb dünyasında tüğyan edən etirazların təsirinin yayılması üçün zəmin yoxdur", - Rusiya Elmlər Akademiyasının Şərqşünaslıq İnstitutunda çalışan rusiyalı politoloq Stanislav Pritçin bildirib.

Pritçin bildirib ki, rəy sorğularına görə, Rusiyada narazılıqların səviyyəsi kifayət qədər yüksəkdir. Eyni zamanda, hökumətə qarşı aktiv etirazlara hazır olan adamların faizi çox azdır. Pritçin bunun səbəbini, necə deyərlər, "qeyri-sabitlik peyvəndində" postsovet ölkələrinin xaosa qərq olduğu 1990-cı illər haqqında xatirələrdə görür.

Pritçinin fikrincə, Qazaxıstanda referendumun keçirlməsi fikri, daha sonra Nazarbayevin seçkilərə getməklə bağlı qərarı ərəb dünyasındakı proseslərlə bağlı deyil. Seçkilər Nazarbayev üçün yeganə çıxış yolu idi, çünki referendum barədə ideya prezidentin səlahiyyət müddətini on il uzatmaqla ölkə Konstitusiyasında antidemokratik dəyişiklərin edilməsini ehtimal edirdi.

Ekspert cəmiyyətini və biznes nümayəndələrini həyəcanlandıran əsas məsələ Qazaxıstanda hakimiyyətin dəyişdirilməsi təsisatının olmamasıdır. Bu, fəaliyyətdə olan Prezident Nazarbayevin sağlamlığının pozulacağı təqdirdə problemə çevrilə bilər.

70 yaşlı Nursultan Nazarbayev 20 ildən çoxdur hakimiyyətdədir. Sorğulara əsasən, dövlət rəhbərini əhalinin 90 faizi dəstəkləyir. Qazaxıstanda növbədənkənar prezident seçkiləri aprelin 3-nə təyin edilib.

Politoloqlar hakimiyyətdə bir insanın uzun müddət olmasını ölkədə vəziyyətin qaçılmaz şəkildə qeyri-sabitliyinə, əhalinin etirazlarına səbəb olacağına gətirib çıxarması barədə müxtəlif fikirləri nümunə kimi göstərdilər və bu yaxınlarda, Yaxın Şərqdəki hadisələrin göstərdiyi kimi, hakimiyyətin də devrilməsinə səbəb ola bilər.

Lakin politoloq Fikrət Sadıxov bu fikirləri təkzib edərək, son bir neçə ildə heç bir rəhbərin öz vəzifəsində çox qala bilmədiyi Qırğızıstanı nümunə kimi göstərib. Ölkədə hökumət bir neçə il ərzində dəfələrlə devrilib.

Ekspertlər ərəb dünyasında etiraz dalğalarının hərəkət qüvvəsi məsələsinə də toxunublar. Politoloq Rauf Rəcəbov ərəb Şərqində yeganə həqiqi qüvvənin islam olduğunu hesab edir. "İslamın ilk çağırışda qalxa biləcək minlərlə tərəfdarı var", - o bildirib.

Rasim Ağayev islamın təsir faktını şişirtməməyə çağırır. Onun sözlərinə görə, islam müxtəlif cür olur. Bu həm ərəb islamı, həm də Avropa islamı ola bilər. Bundan başqa, islamın mötədillik cərəyanı da var.

"Ərəb Şərqində məhz radikal islamın fəallaşmasından ehtiyat etməyə dəyməz, - o hesab edir. - Nəzərə almaq lazımdır ki, Şimali Afrika ərəbləri mötədil Türkiyə islamının təsirindən yararlanırlar".

Sadıxovun sözlərinə görə, ümumilikdə ərəb ölkələrindəki vəziyyəti ümumiləşdirmək lazım deyil, belə ki, dil, dini və mədəni yaxınlığın olması ilə yanaşı, ərəb dünyası çox müxtəlifdir.

"Məsələn, Misiri qəbilə münasibətlərinin olduğu və prezident olmaq üçün şeyxin təsdiqinin alınması lazım olan Yəmənlə müqayisə etmək olmaz", - o vurğulayıb.

Politoloqlar yekdil fikirə gəldilər ki, ərəb ölkələrinin demokratikləşməsindən danışmaq lazım deyil. Bu ölkələrdə demokratiyanın qərb variantı mövcud ola bilməz.

"İndi başlıca vəzifə ondan ibarətdir ki, vəziyyəti sabitləşdirmək və Yaxın Şərq regionunun "qara dəli"yə yuvarlanmasına yol verməmək lazımdır", - Rəcəbov hesab edir.

Kuba Varadero turizm məkanını oktyabrda xarici müsafirlərə açacaq
Kuba Varadero turizm məkanını oktyabrda xarici müsafirlərə açacaq
Qaxın turizm marşrutu tullantılardan təmizlənib (FOTO)
Qaxın turizm marşrutu tullantılardan təmizlənib (FOTO)
Qazaxıstan və Azərbaycan səhiyyə turizmi sahəsində əməkdaşlığı gücləndirir
Qazaxıstan və Azərbaycan səhiyyə turizmi sahəsində əməkdaşlığı gücləndirir
Loading Bars
Xəbər lenti
Tarix yazan qəhrəmanlarımız - Onları tanıyaq (FOTO)
VPN ilə bağlı əhaliyə xəbərdarlıq
İtalyan professor: Azərbaycan Ermənistanı güzəştə məcbur etmək üçün vacib olan hücum və müdafiə sistemlərinə malikdir
Yeni şanlı tarixin zirvəsi - Şuşa
Dövlət başçısının apardığı siyasət nəticəsini verdi - Deputat
Ermənistan silahlı qüvvələrinin Qubadlı istiqamətindəki bölmələri məhv edilib (VİDEO)
Ermənistanın cinayətlərinə beynəlxalq birliyin müəyyən dairələri susqunluq nümayiş etdirir - Deputat
Peşəkar jurnalist Hi Pinq Çinin Sinxua agentliyinin prezidenti təyin edilib
Gəncəyə növbəti raket atəşini qətiyyətlə pisləyirəm - Qazaxıstan səfiri
Ermənistanın növbəti PUA-sı məhv edilib
Ali Məhkəmə erməni terroru ilə bağlı bəyanat yayıb
Düşmənin hərbi texnikaları və canlı qüvvəsi məhv edilib (VİDEO)
Xudafərin istiqamətində hərbi əməliyyatların aparılması barədə düşmənin yaydığı xəbər cəfəngiyatdır - Hikmət Hacıyev
Ermənilər Xudafərini birdəfəlik unutsunlar - Anar Eyvazov
Düşmən itki verərək geri çəkilib - Müdafiə Nazirliyi
Bəzi vətəndaşların sosial şəbəkələrdə hərbi məlumatları yayması hərbi sirri pozur - Anar Eyvazov
Virusa yoluxma statistikasında dalğalanma hansı səbəbdən baş verir?
ABŞ-da 58 mindən çox koronavirusa yoluxma qeydə alınıb
Gəncə istiqamətində Ermənistanın PUA-sı məhv edilib
Koronavirusa yoluxanlarda sonradan hansı fəsadlar ola bilər? - Həkim açıqladı
A-Qroup Gəncə terrorunda ata, ana, bacısını itirən Xədicə-nin yetkinlik yaşına qədər bütün tibbi xərclərini öz üzərinə götürüb
Ermənistan qlobal təxribatçıların əlaltısıdır - Xarici KİV-lər
Kastamonu Universitetində təhsil alan azərbaycanlı gənclərdən Azərbaycan dəstək (FOTO)
Hindistanın Şri Şri Universitetində Azərbaycanın Müstəqillik Günü münasibətilə tədbir keçirilib
İşğaldan azad olunmuş Zəngilan şəhərinin “Azersky” peykindən əldə edilmiş təsviri
Kamal Kılıçdaroğlu Prezident İlham Əliyevə məktub göndərib
Xudafərinlə bağlı erməni tərəfinin yaydığı məlumat dezinformasiyadır - Müdafiə Nazirliyi
Təhsil Nazirliyi Zəngilanın təhsil statistikasını açıqlayıb
KOB-ların maliyyə resurslarına çıxış imkanlarına dair bankların iştirakı ilə vebinar keçirilib
Ermənistan vergi güzəştlərini ləğv edir - Büdcə tükənir
Ciddi karantin qaydaları tətbiq etmədən də koronavirusa qalib gəlmək olar - MÜTƏXƏSSİS
Ombudsman Ermənistanın Gəncə şəhərini ballistik raket atəşinə tutması barədə hesabat hazırlayıb
Azərbaycanlı qardaşlarımızın yanında olmağa davam edəcəyik - Hulusi Akar
Ermənistan ordusu tərəfindən yaşayış məntəqələrimiz atəşə tutulub
Xudafərin körpülərinin UNESCO-nun Dünya Mədəni İrs Siyahısına salınması məqsədilə tədbirlər keçiriləcək
Bakıda pik saatlar üçün 100 ehtiyat avtobus ayrıldı
Azərbaycanda 584 nəfər COVID-19-a yoluxdu, 128 nəfər sağaldı, 5 nəfər vəfat etdi
Xalqımız bir daha əmin oldu ki, Prezident İlham Əliyev hansı məqamda nəyi necə etməyi bilir - Deputat
Prezident İlham Əliyev sözümüzün imzamız qədər əhəmiyyətli olduğunu bir daha dünyaya nümayiş etdirir - Vüqar Rəhimzadə
Mərkəzi Gömrük Hospitalının travmatoloqu Ramin Rzayev canlı yayımda çıxış edəcək
Oktyabrın 21-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Prezident İlham Əliyev: Əziz xalqım bilsin ki, hər kəndin, hər yüksəkliyin götürülməsi böyük rəşadət tələb edir
“WhatsApp”ın veb versiyasında gözlənilən funksiya işə düşür
Ermənilər tərəfindən mülki əhalimizə qarşı törədilən cinayət faktları üzrə 37 cinayət işi başlanıb
Prezident İlham Əliyev: Bu gün nəyi demək mümkündürsə onu deyirik
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: Füzuli, Cəbrayıl, Xocavənd və Zəngilan rayonlarının bir sıra kəndlərinin və Zəngilan şəhərinin işğaldan azad olunması münasibətilə xalqımızı təbrik edirəm!
Prezident İlham Əliyev: Bu yalançıları biz bundan sonra da qovacağıq
1, 5 və 50 manatlıq pul nişanları yeni dizaynda tədavülə buraxılır (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Ermənistan hələ nə qədər gec deyil bəyanat verməlidir ki, işğal edilmiş torpaqlardan çıxıram
Prezident İlham Əliyev: Təkbaşına vuruşuruq, hər kəs bunu bilir
Prezident İlham Əliyev düşmənin məhv edilən və ələ keçirilən hərbi texnikalarının siyahısını açıqlayıb
İslamofobiya və türkofobiya Ermənistanın əsas xəstəliyidir - Türkiyə Prezident Administrasiyası
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistan rəhbərliyi artıq bizim qarşımızda diz çöküb, onlara layiq olan yeri göstərmişik
Rusiyada 16 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
Ankarada Ermənistanın Gəncə terroruna etiraz olaraq avtoyürüş keçirilib (FOTO)
Ermənistan növbəti itkilərini açıqlayıb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan döyüş əməliyyatını beynəlxalq birlik tərəfindən tanınan öz ərazisində aparır
Prezident İlham Əliyev: Düşmənin başını yaran yumruğumuz bizim birliyimiz, məqsədyönlü fəaliyyətdir
Ermənilər Tərtəri atəşə tutdu, 2 mülki şəxs həlak oldu
Bu gün qazanılan uğurlar bir-iki günün yox, illərdir aparılan uzaqgörən siyasətin nəticəsidir - Deputat
Azərbaycan Prezidenti: Onlar, sadəcə olaraq, bizi və beynəlxalq vasitəçiləri aldadırdılar
Prezident İlham Əliyev: Biz Böyük Qayıdışın astanasındayıq
Azərbaycan Bayrağı Zəngilan şəhərində (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Xocavənd rayonunun isğaldan azad edilən Vəng kəndinə Çinarlı adı verib
Prezident İlham Əliyev: Zəngilan şəhəri və 24 kənd işğaldan azad olunub
Prezident İlham Əliyev: Müzəffər Azərbaycan Ordusu döyüş meydanında yeni qələbələr qazanır
Kolleclərin boş qalan plan yerlərinə qəbulun nəticələri elan olunub
İranda sutka ərzində 5 min nəfərdən çox şəxs koronavirusa yoluxub
Ermənistanın dinc insanları hədəfə almasını dünyanın görməsi vacibdir - Mustafa Şentop
Ermənistan Müdafiə Nazirliyi növbəti dəfə geri çəkildiklərini etiraf etdi
Prezident İlham Əliyev xalqa müraciət edib (FOTO) (YENİLƏNİB)
Ermənilərin Azərbaycan Ordusu qarşısında tab gətirə bilməməsi gözlənilən idi - Ekspert
Yerəvanda təcili toplantı: Separatçı rejimin sabiq "lider"ləri Paşinyandan izahat tələb edir
Təkcə düşmənlə deyil, onunla əlbir olan silah alverçiləri, terrorçularla da mübarizə aparırıq - Ekspert
Türkiyə parlamentinin sədri Gəncədədir (FOTO/VİDEO)
Ermənistanın indiki rəhbərliyi real problemləri həll etməyi bacarmır - Rusiyalı siyasi texnoloq
Düşmənin xeyli sayda canlı qüvvəsi və hərbi texnikası məhv edilib (VİDEO)
Ermənistan sosial şəbəkələrdə Azərbaycan adından əsgərlərimizə yardım adı altında vəsait toplayır - FOTO
Tapqaraqoyunluda qaz təchizatının bərpasına başlanılır (FOTO)
Ermənilər bütün saytlarda və sosial şəbəkələrdə çox aktiv şəkildə bizi izləyir - Hərbi ekspert
ADA Universitetinin xarici məzunları Azərbaycana həsr edilən kitab yazıblar
Gənclər təşkilatları arasında vətənpərvərlik istiqamətində layihə müraciətlərinin nəticələri açıqlanıb
Vətən Müharibəsindəki şanlı qələbəmiz müasir tariximizdə yeni səhifələr açacaq - Rektor
Xristian dini icma rəhbərləri ABŞ konqresinə təqdim olunmuş qətnamə layihəsinə etiraz edib
Ceyhun Bayramov Türkiyə parlamentinin sədri ilə görüşüb (FOTO)
Ayaq burxulan zaman nə etmək lazımdır?
Cəbhəyanı bölgələrdə fəaliyyət göstərən sahibkarlara dəstək göstərilib
Koronavirus cəbhəyə ötürülərsə, Ordumuz bir deyil, iki düşmənlə mübarizə aparmaq məcburiyyətində qalacaq - Ekspert
Ermənistana ordumuz qarşısında daha 10-15 gün dayana bilmək üçün ən azı 2-3 milyardlıq hərbi dəstək edilməlidir - Ekspert
Gəncə, Tərtər, Beyləqana ölümcül zərbələr barədə xəbərlər məni dəhşətə gətirib - Baronessa Nikolson
Ermənistanın raket zərbələri Gəncədəki alman tarixi və mədəni irsi üçün təhlükə mənbəyidir
Sabah yağış yağacaq, külək əsəcək
Tərtər və Ağdam rayonlarının əraziləri atəşə tutulur - Müdafiə Nazirliyi
Azərbaycanda qızıl ucuzlaşıb
Azərbaycanın ərazi bütövlüyü tezliklə tam təmin olunacaq - Rusiyalı partiya sədri
Azərbaycan Ordusu tarix yazır - Onları siz də tanıyın (FOTO)
Biz birlikdə güclüyük! Bu çağırışı unutmayın - Elmira Süleymanovadan müraciət
Azərbaycanda ali təhsil diplomlarının tanınması ilə bağlı yeni qaydalar müəyyənləşir
Ermənistanın hücumları nəticəsində Gəncədə zərər çəkmiş şəxslərə Ombudsmanın təşəbbüsü ilə psixoloji yardım göstərilib (FOTO)
Azərbaycanda transplantasiya obyekti olan orqan və toxumaların siyahısı müəyyənləşdi
Bütün xəbərlər