İsraillə münasibətlərin normallaşması üzrə sülh təşəbbüsündən imtina etmək ərəb dövlətlərinin marağında deyil – ekspertlər

İsraillə münasibətlərin normallaşması üzrə sülh təşəbbüsündən imtina etmək ərəb dövlətlərinin marağında deyil – ekspertlər

Azərbaycan, Bakı, 8 iyun /Trend, müxbir Ü.Sadıxova/

İsraillə münaqişənin nizamlanması üzrə ərəb sülh təşəbbüsündən çıxmaq regiondakı ərəb dövlətlərinin siyasətinin maraqlarına cavab vermir. Ekspertlər belə hesab edirlər.

"Ərəb sülh təşəbbüsündən çıxmaq, xüsusilə də Səudiyyə Ərəbistanı və ya Misir kimi iri ərəb dövlətlərini çətin vəziyyətdə qoyur", - Trend-ə "əl-Əhram" Misir Araşdırmaları Mərkəzi yanında Fələstin məsələləri üzrə ekspert Əbd Əli Məhəmməd bildirib.

Onun fikrincə, nə qədər ki, ərəb təşəbbüsü mövcuddur və fəaliyyət göstərir, İsraillə sülh prosesi üçün əsas var. Əks halda ərəb dövlətləri bu sənədə alternativin axtarışı problemi ilə üzləşəcəklər.

Ötən bazar günü İsrail əsgərləri Aralıq dənizində göyərtəsində 32 ölkənin nümayəndəsinin olduğu "Azadlıq donanması" beynəlxalq humanitar yardım karvanını saxladıqdan sonra ərəb ölkələri səkkiz il ərzində İsrailin hələ də dəstəkləmədiyi sülh təşəbbüsünü geri çağırmaq barədə müzakirələrə başlayıblar. Ərəb ölkələrinin fikirləri haçalanıb: onların bir hissəsi, məsələn, Küveyt təşəbbüsdən çıxmaq haqqında qərar qəbul etdiyi halda, digərləri sənədin ləğv edilməsinin qəti əleyhinə çıxış edirlər.

Misirin xarici işlər naziri Əhməd Əbülqeyt təşəbbüsdən çıxmağı Fələstin dövlətinin yaradılması cəhdindən imtinaya doğru bir addım hesab edir.

Onun sözlərinə görə, təşəbbüsdə irəli sürülən müddəalar həyata keçirilmədən regionda sülhün mövcudluğu mümkün deyil. Bu barədə RİA Novosti yazır.

"Təşəbbüs Yaxın Şərqdə sülhə necə nail olmağın görüntülərini əks etdirir", - misirli nazir bildirib.

Sülh təşəbbüsü Səudiyyə Ərəbistanı Kralı Abdullah bin Əbdül Əziz tərəfindən təklif olunub və 2002-ci ildə Beyrutda Ümumərəb sammitində qəbul edilib. O, yəhudi dövlətinin işğal olunmuş əraziləri azad edəcəyi və Fələstin dövlətinin müstəqilliyini tanıyacağı halda, ərəb ölkələrinin İsraillə əlaqələrinin bərpasını nəzərdə tutur.

Ekspertlər hesab edirlər ki, ərəb ölkələri, xüsusilə də sülh prosesinin əsas iştirakçıları sənədin tam geri çağırılmasına səs verməyəcəklər, çünki bu zaman bir sıra çətinliklərlə üzləşəcəklər.
Livan universitetinin professoru Talal Atrisinin fikrincə, təşəbbüsdən imtina ediləcəyi və onun iflasa uğramasının etiraf ediləcəyi halda onun əvəz edilməsi üçün yollar axtarmalı olacaqlar. Bu isə o deməkdir ki, münaqişənin həlli yollarının alternativ sülh prosesinə də baxmalıdırlar. Livanlı professor belə hesab edir ki, bu, İsrailə qarşı silahlı müqavimətin dəstəklənməsi deməkdir.

"Belə olan halda ərəb dövlətləri [silahlı] müqavimətə söykənməlidirlər ki, bu da onların maraqlarına heç də cavab vermir", - Atrisi telefonla Trend-ə bildirib.

O, ərəb ölkələrinin bəyanatına İsrailə xəbərdarlıq kimi deyil, daha çox söz atmaq kimi baxır. Halbuki regionun Misir, İordaniya və Səudiyyə Ərəbistanı kimi aparıcı dövlətləri bu təklifi dəstəkləməyə hazır deyillər.

Ötən həftə ərəb dövlətləri XİN rəhbərləri Qahirədə keçirilən təcili iclasda sülh təşəbbüsünü geri çağırmadılar, bu məsələnin həll olunmasının məsuliyyətini dövlətlərin liderlərinin üzərinə qoydular.

Misirli politoloq Əli Məhəmməd güman edir ki, ərəb sülh təşəbbüsündən imtina ərəb ölkələrinin liderlərini mürəkkəb seçim qarşısında qoyacaq: ya münaqişənin hərbi həllini seçmək, ya da gözləmə mövqeyi tutmaq və ya mövcud vəziyyətlə razılaşmaq, daha doğrusu, İsrailin Fələstin ərazilərini işğal etməsi ilə razılaşmaq.

Ona görə də ərəb dövlətləri əlverişli alternativlərə malik olmayanadək, onların sülh təşəbbüsünü dəstəkləməkdən imtina etmələri çətindir.

Yaxın Şərqdə sülh prosesi üzrə britaniyalı analitik Kirsten Şultsun fikrincə, ərəb dövlətlərinin sülh təşəbbüsünün danışıqlar masası üzərində saxlanması məsələsində fikir ayrılıqları heç də bütün ərəb dövlətlərinin sülh prosesində əsas rol oynamamalıları ilə əlaqədardır.

"Hər şey ölkələrdən asılıdır. Misir razı deyil, çünki o, 1993-cü ildən sülh prosesində əsas vasitəçidir. Lakin Küveyt kimi ölkələr heç vaxt sülh danışıqlarının mərkəzində olmayıblar, ona görə də bu qərarı asanlıqla qəbul ediblər", - London İqtisadiyyat və Siyasət Məktəbinin beynəlxalq tarix üzrə mühazirəçisi Şults Trend-ə bildirib.

Azərbaycanlı şərqşünas Fikrət Sadıqov hesab edir ki, ərəb ölkələrindən birinin sülh təşəbbüsündən çıxması hələ sənədin tam iflasa uğraması demək deyil. Lakin, eyni zamanda, politoloq Yaxın Şərqdəki ən uzunmüddətli münaqişələrdən birinin həlli üçün bu təşəbbüsün səmərəli olacağına şübhə edir.

"Düşünmürəm ki, bu sənəd mühüm tarixi əhəmiyyətə malikdir. Münaqişənin bir çox illər ərzində həll olunmaması ondan xəbər verir ki, bu sənəd hətta saxlanıla bilər. Lakin mühüm və vacib olan ondan ibarətdir ki, bunun ardınca praktik müstəviyə nə gəlir, bu təşəbbüslə bağlı nəzərdə tutulan tapşırıqlar necə reallaşacaq. Ona görə də təşəbbüs saxlanılacaq, lakin effektli olmayacaq", - Sadıqov Trend-ə deyib.

Azərbaycan və İran arasında razılaşma əldə olunub (FOTO)
Azərbaycan və İran arasında razılaşma əldə olunub (FOTO)
İran Türkiyəyə qaz tədarükünü bərpa edib
İran Türkiyəyə qaz tədarükünü bərpa edib
SOCAR Avropaya nəql olunan qazın həcmini açıqladı
SOCAR Avropaya nəql olunan qazın həcmini açıqladı
Loading Bars
Xəbər lenti
Bitcoin 2021-ci ilin iyul ayından bəri ilk dəfə 34,2 min dollardan aşağı satılıb
Gömrük Akademiyası növbəti ISO standartı üzrə audit prosesindən uğurla keçib
Ankaradakı Azərbaycan Evində 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı anım tədbiri təşkil edilib (FOTO)
Yasamalın bu hissəsi tullantılardan təmizlənib
Saatlıda qanunsuz ov edən şəxs saxlanılıb
Ötən il Azərbaycana gələn turistlərin sayı açıqlanıb
Deputat Könül Nurullayeva vətəndaş qəbullarını davam etdirir (FOTO)
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda 1 614 nəfər COVID-19-a yoluxub, 16 nəfər vəfat edib
Azərbaycan vətəndaşları əsasən bu ölkələrə səfər edib
Bakıda 2 narkotacir və 4 narkokuryer saxlanılıb (VİDEO)
Karantin qaydalarını pozan şadlıq sarayının sahibi həbs olunub
Pakistan sahillərində iki qayıq toqquşub, 30-dan çox itkin var
Nazirlər Kabineti karantin rejimi ilə bağlı qərarlar qəbul etdi
Komando hərbi hissəsində təlim məşqləri keçirilib (VİDEO)
Bakıda polisin üstünə avtomobil sürərək qaçmaq istəyən narkotacir saxlanıldı (FOTO/VİDEO)
İranda daha 30 nəfər koronavirusdan ölüb
DSX əsgərinin intiharı ilə bağlı cinayət işi başlandı
Ceyhun Bayramov Malayziya xarici işlər nazirinin müavini ilə görüşüb (FOTO)
Son bir ildə 114 uşaq övladlığa verilib
Mingəçevir Dövlət Universitetində imtahan sessiyası uğurla davam edir
DSX-nin Hərbi Hospitalında hərbçi intihar edib
Nərimanovda bina yanır (VİDEO)
Putin və Paşinyan Ermənistan-Azərbaycan sərhədinin delimitasiyası və demarkasiyasını müzakirə edib
Dəm qazı zəhərlənmələrinə qarşı qanunvericilik təkmilləşdirilir
Ötən il Bakıda 50 qəsdən adamöldürmə hadisəsi baş verib - Şəhər prokurorluğu
Rusiyada koronavirusa yoluxanların sayı 11 milyonu ötüb
Bakıda tikilməkdə olan binada başlayan yanğın söndürülüb (VİDEO) (ƏLAVƏ OLUNUB)
“Xudafərin” və “Qız Qalası” hidroqovşaqları ilə bağlı Birgə Texniki Komissiyanın növbəti iclası keçirilib
Bakı şəhər prokurorluğunun 14 əməkdaşı cəzalandırılıb
Ötən il Bakıda 6500-ə yaxın cinayət işinin istintaqı tamamlanıb
Bakıda ölümlə nəticələnən yol qəzaları artıb
Ötən il Bakıda 12 min 761 cinayət hadisəsi baş verib - İlqar Abbasov
S&P Azərbaycanda 2025-ci ilədək inflyasiya proqnozlarını açıqlayıb
S&P manatın dollara mövcud nisbətdə bağlılığını təsdiq edib
Bazar günü hava necə olacaq?
Yeni hərbi obyektlər istifadəyə verilib (FOTO/VİDEO)
SOCAR Ermənistanda zavod alınması xəbərini təkzib etdi
“Məşğulluq marafonu” üzrə 1550-dən çox şəxs işlə təmin olunub
S&P Azərbaycan dövlət büdcəsinin profisiti ilə bağlı proqnozu açıqlayıb
Hindistanda yaşayış binasında yanğın, 10-a yaxın ölü var
Hazırda "omikron" dünyada qriplə bərabər yayılır
S&P agentliyi Azərbaycanın kredit reytinqini BB+/B səviyyəsində təsdiq edib
Samur-Abşeron kanalında tank və top mərmiləri aşkarlanıb (FOTO/VİDEO)
S&P Azərbaycan və Türkiyə Mərkəzi bankları arasında mümkün svop sazişini şərh edib
Ötən gün evini tərk edən 11 koronavirus xəstəsi küçədə yaxalanıb
Toyda karantin qaydalarını pozan şəxs həbs edildi
Ölkə daxilində strateji ərzaq məhsullarının istehsalının daha da genişləndirilməsinə nail olmalıyıq - Vüqar Rəhimzadə
Ötən gün 23 yanğına çıxış olub, 10 nəfər xilas edilib
Krasnodar hava limanı bağlanıb
Azərbaycan və İran arasında razılaşma əldə olunub (FOTO)
Qarabağa avtobusla səfər edənlərin bileti belə olacaq (FOTO)
Azərbaycan futzalçıları bu gün Avropa çempionatında ilk matçına çıxır
Səhiyyə qurumları vətəndaşlara çağırış etdi
Azərbaycanda koronavirus xəstələrinin karantində qalma müddəti azaldılır
“Avrora" Qrup uşaq sığınacaqlarında məskunlaşan uşaqları sevindirib (FOTO)
Alyaskada güclü zəlzələ olub
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
Masallıda yataq xəstəsi evdə yanaraq ölüb
Azad olunmuş ərazilərin qış turizm potensialı genişdir - Agentlik
Bitkoinin qiyməti son beş ayda ən aşağı səviyyəyə düşüb
Braziliyada çatdırılmanı dronlara yerinə yetirməyə icazə verilib
İsmayıllıda qanunsuz ov edən şəxs saxlanılıb
Hulusi Akar Suriya və İraqla sərhəddəki bölmələrə baxış keçirib
Almaniyada minimum əmək haqqının artırılması məşğulluğa təsir etməyəcək - nazir
Arnold Şvartsenegger Kaliforniyada ağır yol qəzası törədib (FOTO)
ABŞ-da məktəbdə şagird güllələnib
ÜST 12 yaşadək yeniyetmələrə azaldılmış dozada Pfizer peyvəndini tövsiyə edib
Meksikada oteldə atışma nəticəsində iki Kanada vətəndaşı öldürülüb
Ənənəvi Braziliya karnavalları koronavirus səbəbindən təxirə salınıb
Yaponiyada baş verən zəlzələ nəticəsində 6 nəfər xəsarət alıb
Gürcüstan Rusiya ilə hava əlaqəsinin bərpasını müzakirə etməyə hazır olduğunu bildirib
ABŞ-ın ən yaşlı sakini 115 yaşında vəfat edib
Belçikada koronavirusla bağlı məhdudiyyətlər aradan qaldırılır
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 340 milyonu ötüb
NATO Aralıq dənizində təlimlərə başlayır
Amerikanın Atlas V raketi Pentaqonun kəşfiyyat peyklərini orbitə çıxarıb
BMT-nin baş katibi dünyadakı vəziyyəti soyuq müharibə dövründəkindən daha təhlükəli adlandırıb
Elbrus Əliyev 2007-ci ildə təqaüdə çıxmıb, həmin vaxtdan etibarən prokurorluq orqanları ilə hər-hansı əlaqəsi olmayıb - Baş Prokurorluq
Ərəb koalisiyasının Yəmən həbsxanasına hava hücumu nəticəsində onlarla insan həlak olub
Serbiyalı nazir ölkə başçısına sui-qəsd hazırlandığını bildirib
İran Türkiyəyə qaz tədarükünü bərpa edib
Böyük Britaniyada koronavirusun omikron ştammının yeni alt növü aşkarlanıb
Fransa Prezidenti Kabinetinin müşaviri və Aİ-nin xüsusi nümayəndəsinin Cənubi Qafqaza səfərinin məqsədi açıqlanıb (ÖZƏL)
Yaponiyanın cənub-qərbində 6,6 bal gücündə zəlzələ baş verib
"Mercedes" mindən çox avtomobili geri çağırır
Bir qrup valideyn növbəti dəfə MDU-da imtahan prosesini müşahidə edib (FOTO)
Bakıda özünü məftillə ağaca bərkidib yandıran şəxslə bağlı araşdırma aparılır
Cəlilabad sakinlərindən qanunsuz odlu silahkar aşkarlanıb
Azad edilmiş ərazilərin bərpası üçün yaradılmış təsisatlara ödənilən vəsaitin əhatəsi genişləndirilib
Milli Məclisin Ailə, qadın və uşaq məsələləri komitəsi yaz sessiyasında ilk iclasını keçirib (FOTO)
QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin Müşahidə Şurasının növbəti iclası keçirilib
Milli Hematologiya və Transfuziologiya Mərkəzinə 20 adda dəyəri yüksək dərmanlar verilib
Azərbaycanda süni qiymət artımına qarşı mübarizə, antiinflyasiya tədbirləri - “Əsas məsələ”də MÜZAKİRƏ (VİDEO)
Qəbələ sakinindən qanunsuz saxladığı ov tüfəngi götürülüb
Azad edilən ərazilərdə dislokasiya olan bölmələrin təminatı yaxşılaşdırılır (FOTO/VİDEO)
Türkiyə ordusu Suriyada 18 terrorçunu zərərsizləşdirib
Azərbaycanda məişət zorakılığına görə cəzalar sərtləşdirilir
Yanvarın 24-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
"Omikron" ştammının sürətlə yayılması yaz aylarına qədər davam edə bilər
Bütün xəbərlər