Problemlər yaradan məzhəb fərqliliyi deyil, ifratçılıqdır - İranın Məzhəblərarası Yaxınlaşma Komitəsinin rəhbəri (MÜSAHİBƏ)

Problemlər yaradan məzhəb fərqliliyi deyil, ifratçılıqdır - İranın Məzhəblərarası Yaxınlaşma Komitəsinin rəhbəri (MÜSAHİBƏ)

Azərbaycan, Bakı, 27 aprel /Trend, müxbir T.Cəfərov/

Trend-in Fars redaksiyasının İran İslam Respublikasının Məzhəblərarası Yaxınlaşma Komitəsinin rəhbəri ayətullah Məhəmməd Əli Təsxiri ilə müsahibəsi

- Siz İranda dini dözümlülük (tolerantlıq) vəziyyətini və digər din mənsublarının azadlığını necə qiymətləndirirsiniz?

- İran İslam Respublikası Quran və Sünnətə uygun şəkildə idarə olunur. Quran və Sünnət isə insanlarda tolerantlıq və dözümlüyü daha da gücləndirir. Biz İran İslam İnqilabından sonra elan etdik ki, dialoq aparmağa hazırıq və haqqın tərəfdarıyıq. Dialoq yolunu seçdik və mədəniyyətlərarası dialoq, dinlərarası dialoq, məzhəblərarası dialoqları başladıq. Fikrimcə, İranda tolerantlıq və dözümlülük yaxşı səviyyədədir. Fikirlər azad şəkildə bəyan olunur, əlbəttə ki, fikirlərin azad şəkildə söylənilməsi ictimaiyyətə ziyan vurmamalıdır. Bəzilərinin azad çıxışları digərlərinin təhqir olunmasına yönəlməməlidir, bəlkə də azadlıq əxlaqi çərçivə daxilində olmalıdır. İranda yüzlərlə jurnal və qəzet dərc olunur və hər biri əxlaq çərçivəsində öz fikirlərini və ideyalarını yayımlayırlar. Dini azadlığa gəldikdə isə deməliyəm ki, İranda dini azlıqların azadlığı konstitusiyada göstərilib. İranda yəhudilər, kəlimilər, məsihilər və digər dini azlıqlar azad şəkildə öz ibadətlərini edirlər, onların jurnal və qəzetləri, məktəbləri var. Onların İran Parlamentində nümayəndələri də var və özlərinə aid problemlərini və digər məsələləri parlamentdə müzakirəyə çıxara bilirlər. Şükürlər olsun ki, ölkədə bu dinlərlə münasibətlər də çox yaxşı səviyyədədir.

- Dinlərarası dialoq xalqlar arasında sülhün təmin olunmasına təsir göstərə bilərmi?

- İlk növbədə, bildirməliyəm ki, hər hansı bir ərazinin işğal olunması zülm və başqalarının hüquqlarını pozmaq deməkdir və Quran, Sünnət, həmçinin ağıl bu məsələni tənqid edir. Başqalarının hüquqları rəsmi şəkildə tanınmalıdır və hər hansı bir ərazi işğal edilibsə, demək ki, zülm olunub. Biz əgər sağlam dialoq aparmaq istəyiriksə, gərək insanların müştərək dəyərləri üzərində danışıqlar aparaq və həmin müştərək dəyərlərdən biri də zülm və insan haqlarının pozulmaması uğrunda mübarizədir. İşğal isə özündə bunları birləşdirir. Görürük ki, Quran və İncildə yoxsullara, kasıb və kimsəsizlərə kömək etmək və zalimlərlə mübarizə buyurulub. Deməli, öz dinlərimizə sadiq qalmaq istəyiriksə, birlikdə işğal və zülmə qarşı fəaliyyət göstərməliyik.

- Məzhəblər arasında ixtilaflar olduğu bir halda, dinlərarası dialoqun keçirilməsini necə dəyərləndirirsiniz?

- Əgər nəzəri baxımdan bu məsələyə yanaşsaq, İslam dini məntiq (ağıl) və danışıq dinidir. Quranda məntiqli dialoq üçün dəqiq nəzəriyyə verilib. İslam qardaşlıq və vəhdət dinidir. Quran parçalanmanı küfr və kafirliklə bərabər hesab edir və ya parçalanmanın əzaba səbəb olacağını bəyan edir. Deməli parçalanma olarsa, əzab da olacaq. Quran və Sünnət parçalanmanı qəbul etmir. Yəni müsəlman xalqları dəvət olunublar ki, vahid bir xalq olsunlar. Bu vəhdət bir çox zamanlar İslam ümmətinin arasında olub. O zaman ki, məzhəblər hamının kafir, özlərinin haqq olduğunu iddia etmirdi, məzhəblər arasında ixtilaf da o qədər deyildi. Yəni məzhəblər arasında ifratçılıq yarandı və təəsüflər olsun ki, bu ifratçılıq bir çox müharibələrə səbəb oldu. Fikrimcə, hər birimiz əl-ələ verib bu təbii olmayan ifratçılğa qarşı mübarizə aparmalıyıq və elə bunun üçün də məzhəblərarası yaxınlaşma dialoquna başlamışıq. Biz demirik ki, məzhəblərarası yaxınlaşmada hamı bir cür fikir sahibi olmalıdır. Hamının eyni cür fikirləşib, eyni cür nəticə əldə etməsini demək də olmaz. Lakin məzhəblərarası yaxınlaşmada, biz deyirik ki, ixtilaflara baxmayaraq, müştərək sahələr üzərində birləşməliyik. İslami məzhəblər arasında əqidə və əməldə müştərək sahələr təqribən 90 faiz təşkil edir. Biz diqqətimizi müştərək sahələrə yönəltməliyik, ixtilaf olan sahələrə deyil. Təəssüflər olsun ki, ifratçılıq məzhəblər arasında problemə çevrilib. Bu gün biz həm şiə, həm də sünnilərin arasında ifratçı qruplara rast gəlirik. Onların bu hərəkətləri İslam qayda və qanunlarına ziddir və ifratçılıqdır. Problemlər yaradan məzhəb fərqliliyi deyil, ifratçılıqdır. İfratçılar maarifləndirilməlidirlər. Biz insanların sünni, şiə, sələfi olmasında problem görmürük, bizi narahat edən onların ifratçı olmalarıdır.

Ordubadda qədim abidələr aşkarlanıb
Ordubadda qədim abidələr aşkarlanıb
“Geri dönüş” adlı kompozisiya hazırlanıb (VİDEO)
“Geri dönüş” adlı kompozisiya hazırlanıb (VİDEO)
Xudafərin körpülərinin UNESCO-nun Dünya Mədəni İrs Siyahısına salınması məqsədilə tədbirlər keçiriləcək
Xudafərin körpülərinin UNESCO-nun Dünya Mədəni İrs Siyahısına salınması məqsədilə tədbirlər keçiriləcək
Loading Bars
Xəbər lenti
İsrail səfiri Mingəçevirə səfər edəcək (FOTO)
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
Xaricdə yaşayan ermənilər üçün əlavə reyslər açılıb - Qarabağa gətirilirlər (FOTO)
Dağlıq Qarabağda sülhün təmin olunmasının əsas yolu Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasıdır - “The Telegraph”
Xocavəndin Vəng kəndinin Çinarlı adlandırılması haqqında qanun layihəsi parlamentin plenar iclasına tövsiyə edilib
Paşinyan başını itirib, erməni xalqını qırğına vermək istəyir - Deputat
İran ABŞ-a nota verib
Naxçıvan istiqamətində uçuş etmək istəyən Ermənistanın PUA-sı məhv edilib
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Qəbələ və Kürdəmir "Elbrus" raket sistemi ilə vurulub - ANAMA (FOTO)
İsrailin səfiri Gəncədə terror baş verən ərazidə olub (FOTO)
Düşmənin ələ keçirilən növbəti hərbi texnikaları (VİDEO)
Türkiyənin Baş Ombudsmanı Prezident İlham Əliyevə: Hər axşam neçə yaşayış məntəqəsinin azad edildiyi barədə açıqlamalarınız Türkiyədə insanların könlünə sevinc gətirir
İstənilən həkimi süni tənəffüs aparatının başına qoymaq mümkün deyil - TƏBİB
“AzerGold” işğal edilmiş ərazilərdə əlvan metalların qanunsuz hasilatını təşkil edən Ermənistan və Avropa şirkətləri ilə bağlı tədbirlər görür
Prezident İlham Əliyev: Ermənistana xaricdən yardım edilir, oraya muzdlular, pullu əsgərlər göndərilir
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 25 mini keçdi
Prezident İlham Əliyev: İşğaldan azad edilmiş şəhərlərin, kəndlərin böyük əksəriyyətində bir dənə də salamat bina qalmayıb
Prezident İlham Əliyev: Bir çox ölkələrin mətbuatı birtərəfli qaydada Ermənistanın tərəfini tutur
Prezident İlham Əliyev: Biz heç zaman mülki əhaliyə qarşı heç bir addım atmamışıq və atmayacağıq
“Caspian Energy Club” Dövlət Vergi Xidmətinin iştirakı ilə onlayn B2G forumu keçirib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Biz erməni faşizminin belini qırmaqla bölgəmizi böyük bəladan xilas etmiş oluruq
Erməni hərbçilər döyüşlərdə iştirak etməkdən imtina edir - MN
Cavanlarımız maska taxmaqdan çəkinirlər, buna ciddi yanaşmırlar -TƏBİB
Ermənistanın Qəbələyə atdığı raketlər nəticəsində bir nəfər yaralanıb, 5 evə ziyan dəyib (FOTO)
Ermənistanın Türkiyədən məhsul idxalına qadağası Türkiyə iqtisadiyyatına təsir göstərməyəcək
Qanunsuz silahlanan Ermənistan özünə arxayın idi, ona görə danışıqlardan qaçırdı - Ekspert
Cəbhəyə getmək istəməyən ermənilər özlərini koronavirusa "yoluxdurur" - Müsbət "COVİD-19" testi 2 min dollar
“AccessBank” 2020-ci ilin üçüncü rübünü mənfəətlə başa vurub
Azərbaycan Ordusu öz qələbə salnaməsini yazır - Deputat
Türkiyə Ombudsmanı Fəxri xiyaban və Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib (FOTO)
Döyüş iştirakçıları arasında təbliğat və təşviqat işləri davam edir (VİDEO)
USM müayinəsindən vaxtaşırı keçmək nəyə görə lazımdır?
Düşmən cəbhədə uduzduqca raket atdığı dinc şəhərlərin sayını artırır
Hazırki şərtlər Bakıya böyük diplomatik üstünlük yaradıb - Deputat
Belə olsa, iki həftədən sonra daha pis nəticələr görə bilərik - TƏBİB-in işçi qrupunun rəhbəri (VİDEO)
Yalançı və işğalçı - Ərəb oxucuların Paşinyan haqqında fikirləri (FOTO)
Azərbaycanla yanaşı, İran da Xudafərin körpüsünün böyük iqtisadi faydasını görəcək - Ekspert
Qəbələyə raketlər Ermənistanın Qafan və Cermux bölgələrindən atılıb - Hikmət Hacıyev (FOTO)
Azərbaycan xalqının ulu əcdadlarının Qarabağda yaşadığı sübut edilib - Tarixçi alim
Ermənistanda bir gündə 2 300-dən çox yoluxma qeydə alınıb
Azərbaycan və Türkiyə diplomatları Amerika Dövlətləri Təşkilatının ermənipərəst baş katibinin riyakarlığını ifşa edib
BNA Azərbaycan əsgərinə dəstək şüarları hazırladı (FOTO)
Göygöldə ər-arvada qarşı silahlı hücum edən şəxslər saxlanıldı (FOTO/VİDEO)
Kəlbəcərdə zəngin uran yataqları var - Kəlbəcərli geoloq (VİDEO)
Qubada 29 yaşlı kişi küçədə qətlə yetirildi
Azərbaycan ordusunun qələbə yürüşü Qarabağ münaqişəsinin real həlli deməkdir - Rusiyalı politoloq
Malayziyanın dövlət xəbər agentliyi Azərbaycan Prezidentinin 20 oktyabr tarixli xalqa müraciətinə dair məqalə dərc edib
Prezident İlham Əliyev Türkiyənin Baş Ombudsmanını qəbul edib (FOTO) (YENİLƏNİB)
Rusiyanı Qərbə satan Paşinyan indi də NATO-dan imdad diləyir
Ermənistan mülki şəxslərə qarşı müharibə cinayətlərini davam etdirir - Hikmət Hacıyev
“İti qovan” PUA-ların istehsalı davam edir (FOTO)
Ermənistan Siyəzənə üç, Qəbələyə iki və Kürdəmirə bir raket atıb - MN (FOTO) (ƏLAVƏ OLUNUB)
COVİD-19 yoluxma sayı artarsa məhdudiyyətlər artırılacaq? - Baş infeksionistdən açıqlama
Azərbaycan öz ərazilərini azad etməklə beynəlxalq təşkilatların nüfuzunu bərpa edir - Ekspert
Zaqatalada ər arvadını balta ilə qətlə yetirdi
Milli Məclisdə işğaldan azad edilmiş Vəng kəndinin Çinarlı kəndi adlandırılması müzakirə ediləcək
Düşmən mövqelərimizi atəşə tutur
İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə yeraltı sərvətlər yenidən qiymətləndiriləcək
Azərbaycanda nikaha daxil olanların orta yaşı son 29 ilin ən yüksək həddinə çatıb
BMT Azərbaycana minnətdar olmalıdır ki, onun qətnamələrini icra edir - Deputat
Oktyabrın 22-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Ermənistanın siyasi hakimiyyəti bir neçə çətin addım atmalıdır - Rusiyalı ekspert
Ermənistanın alay komandiri yaralanıb, onun müavini və tabor komandiri məhv edilib - MN
Düşmən ordusunda könüllülər atəş mövqelərini tərk edərək qaçıb
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki son vəziyyətlə bağlı məlumat yaydı
Qazaxıstanda koronavirusa daha 141 nəfər yoluxub
"Bavariya" Çempionlar Liqasının ilk turunda "Atletiko"nu darmadağın edib
Meksikanın aparıcı radio kanalında Ermənistanın Azərbaycan xalqına qarşı törətdiyi müharibə cinayətləri barədə məlumat verilib (FOTO)
Yunanıstan sahillərində 5,2 bal gücündə zəlzələ baş verdi
"Brent" markalı neftin qiyməti düşüb
"İnstagram"ın işində qüsurlar yaranıb
ANAMA cəbhəboyu ərazilərdə top mərmisi, raketlər, radiopelenqator və mərmi qalıqları aşkar edib (FOTO)
Türkiyədə zəlzələ baş verib
Moskvada koronavirusdan daha 66 nəfər ölüb
Fuat Oktay: Ermənistan işğalçıdır və işğal olunmuş Azərbaycan torpaqlarından çəkilməlidir
Avropa Şurasının başçısı koronavirusla əlaqədar təcili Aİ sammiti çağırır
İspaniyada koronavirusa yoluxanların sayı 1 milyonu keçdi
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 308 mini ötüb
Soros planını həyata keçirmək mandatını almış Paşinyan Moskvaya arxa çevirir - İstiqamət Avropadır
Polşa koronavirusun üçüncü dalğasına hazırlaşır
Almaniyanın “Deutsche Welle” telekanalında Ermənistanın Gəncəyə raket hücumu barədə reportaj yayımlanıb (FOTO)
Paşinyan əli silah tuta bilməyən erməniləri ölümə göndərmək istəyir - Etirazlar başladı
Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı BMT qətnamələrinin icra olunması üçün petisiya hazırlanıb
Azərbaycan və Türkiyə XİN başçılarının telefon danışığı olub
Bu sevinci bizə yaşadan Ali Baş Komandana təşəkkür edirəm - Zəngilan sakini (VİDEO)
Erməni “Meydan”ı...
XİN Paşinyanın münaqişənin diplomatik həllinin olmadığı ilə bağlı bəyanatına dair açıqlama verib
Prezident İlham Əliyev: Zəngilan rayonunun Mincivan qəsəbəsi və 13 kəndi işğaldan azad edilib
Prezident İlham Əliyev: Füzuli rayonunun daha üç kəndi işğaldan azad edilib
Prezident İlham Əliyev: Cəbrayıl rayonunun daha 5 kəndi işğaldan azad edildi
Ermənistanın Rusiyaya növbəti xəyanəti - Bu dəfə NATO-ya doğru
Paşinyanın “Qarabağda diplomatik həll yolu yoxdur” açıqlaması Ermənistanın niyyətini ortaya qoyur - İbrahim Kalın
“Sığorta haqqının ümumi məbləğinin hesablanması Qaydası” təsdiqləndi
Mingəçevir Dövlət Universitetində onlayn Oriyentasiya Günü keçiriləcək
Azərbaycanlı ekspertlərin İngiltərə mətbuatında Qarabağ həqiqətləri barədə məqaləsi dərc edilib
Terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə sistemi ilə bağlı Koordinasiya Şurası yaradılıb
Beynəlxalq hava limanında daşıma xidmətləri göstərən taksi sürücüləri yenidən hazırlıq keçməyəcəklər
Ermənistan Türkiyədən məhsul idxalını dayandırır
Azərbaycan uğurlu əməliyyatla torpaqlarını işğaldan azad edir - Pakistan səfiri
Bütün xəbərlər