Azərbaycanda seksual xarakterli cinayətlərlə bağlı cəza sərtləşdirilməlidir - ekspertlər

Azərbaycanda seksual xarakterli cinayətlərlə bağlı cəza sərtləşdirilməlidir - ekspertlər

Azərbaycan, Bakı, 8 sentyabr /Trend, müxbir H.Bağırov/

Son dövrlərdə ölkədə baş verən cinayətlər arasında seksual zorakılıqla bağlı cinayətlərin sayı artıb. Apardığımız araşdırmalar nəticəsində məlum olub ki, şəxsiyyətin cinsi toxunulmazlığı və azadlığı əleyhinə olan cinayətlərin artımı cəmiyyətdə narahatlıq yaradır.

Təəssüflər olsun, bu cinayətin qurbanları sırasında qadınlarla yanaşı, azyaşlı qızlar və oğlanlar da var. Cəzanın tətbiqinə tərəfdar olanlar hesab edir ki, axtalanma cəzası tətbiq edilərsə, bu qəbildən olan cinayətlərin sayı azalar.

Azərbaycan Cinayət Məcəlləsində şəxsiyyətin cinsi toxunulmazlığı və azadlığı əleyhinə olan cinayətlər sırasında 5 növ cinayət yer alır və həmin cinayətlərə görə, 8 ildən 15 ilədək azadlıqdan məhrumetmə cəzası nəzərdə tutulub.

Onu da qeyd edək ki, cəzanın məqsədi şəxsin islah edilməsi, tərbiyələndirilməsidir. Cəza insan ləyaqətini, şəxsiyyətini alçaltmamalıdır. Bu yöndən yanaşdıqda, o zaman cinayət məsuliyyətinin prinsipləri də dəyişdirilməlidir.

Bu ilin yanvar-avqust ayları ərzində Ağır Cinayətlərə Dair İşlər üzrə Məhkəməyə 32 zorlama faktı üzrə cinayət işi daxil olub.

Nəzərə çarpan faktlardan biri də seksual xarakterli zorakılığın azyaşlı oğlan uşaqlarına qarşı edilməsidir. Bu kateqoriyalı cinayətlərlə məhkəməyə daxil olan işlərdən əlavə, istintaqı hələ davam etdirilən zorlama faktları da var. İstintaqı hələ də davam etdirilən butipli cinayət işlərinin sayı da həddindən çoxdur.

Əslində, bu da məlumdur ki, Azərbaycanda seksual zorakılıq hadisələrinin bəziləri açılmamış qalır, ört-basdır edilir. Burada mentalitet məsələsi ciddi rol oynayır. Bu tip cinayətin qurbanları, onların yaxınları, ailə üzvləri belə halların açılmamasına, başqaları tərəfindən bilinməməsinə çalışırlar. Əgər cinayəti törədən ailə içindən biridirsə, onda başqalarının yanında biabır olmamaq üçün məsələni gizlətməyə daha çox çalışırlar.

İnsan Hüquqları üzrə Maarifləndirmə İctimai Birliyinin sədri, hüquq müdafiəçisi İradə Cavadova çərşənbə axşamı Trend-ə açıqlamasında bildirib ki, baş verən zorlama cinayətləri həssas haldır. Onun sözlərinə görə, praktikada da çox zaman zorlama cinayətlərinin baş verməsində şübhəli məqamlar ortaya çıxır. Onun bildirdiyinə görə, belə cinayətlərin qarşısını almaq üçün ciddi araşdırmalar aparılmasına ehtiyac yaranır.

Hüquq müdafiəçisi qeyd edib ki, zorlama cinayətləri, əsasən, azyaşlılara qarşı törədilir. Onun sözlərinə görə, azyaşlıların zorlanması və sonradan öldürülməsi hallarına da rast gəlmək mümkündür.

"Azərbaycan qanunvericiliyində belə cinayət törədən şəxsləri ən çox halda 15 il cəza gözləyir. Bizim qanunvericilikdə bu həddən artıq cəza təyin edilmir. Məhkəmə bu tip cinayət işlərini törədən şəxslərə çox zaman 15 il cəza vermir. Burada cinayəti törədən şəxsə qarşı yüngülləşdirici hallar nəzərə alınır. Onun birinci məhkumluğu və digər məqamlar yüngülləşdirici hallar kimi nəzərə alınır. Təklif etmək olar ki, zorlama cinayətini törədən şəxslərə qarşı yüngülləşdirici hallar tətbiq edilməsin. Bu maddə ilə cinayət törədən şəxslər barəsində yüngülləşdirici hallar məhkəmə tərəfindən nəzərə alınmadığı halda, cəzanı sərtləşdirmək olar", - deyə Cavadova bildirib.

Hüquq müdafiəçisi bildirib ki, zorlama cinayətləri ən çox oğlanlara qarşı törədilir. Onun sözlərinə görə, oğlanlar da məktəb illərində zorlama cinayətlərinə məruz qalırlar. Cavadova şəxsiyyət əleyhinə cinayətlərin törədilməsinin qarşısının alınması üçün təhsil ocaqlarının da üzərinə böyük yük düşdüyünü bildirib.

"Bununla bağlı məktəblərdə maarifləndirmə işlərinin aparılması lazımdır. Məktəblərdə psixoloqlar olmalı və onlar da məktəblilərə bu sahədə dərslər keçməlidirlər", - deyə Cavadova vurğulayıb.

Cavadovanın sözlərinə görə, zorlama cinayətlərinə məruz qalan şəxslərin müraciət etmələri üçün yerlər müəyyən olunmalıdır.

"Bəzi hallarda zorlama cinayətlərinə məruz qalan yeniyetmələr hara müraciət etmələrini belə bilmirlər. Bunun üçün xüsusi təşkilatlar yaradılmalı və belə cinayətə məruz qalanlar həmin təşkilatlara müraciət edib, oradan məsləhətlər almalıdırlar", - hüquq müdafiəçisi deyib.

Səhiyyə Nazirliyinin baş psixiatrı Gəray Gəraybəyli isə Trend-ə açıqlamasında bildirib ki, seksual xarakterli törədilən cinayətlər ayrıca qrup halında cinayətlər hesab olunur. Onun sözlərinə görə, seksual davranışla bağlı cinayətə seksual cinayət deylir.

"Burada xüsusi yer zorlama cinayətinə verilir. Yəni, əks-tərəfin cinsi əlaqəyə girməsi zorlama cinayəti kimi qələmə verilir. Zorlama tərəflərdən birinin istəyi olmadan baş verdikdə, cinayət hesab edilir", - deyə baş psixoloq bildirib.

Gəraybəyli bildirib ki, zorlama seksual xarakterli cinayətləri şəxsiyyət sferasında problemli olan insanlar törədirlər.

Gəraybəyli qeyd edib ki, zorlama seksual cinayətlərin arasında ən geniş yayılıb. O bildirib ki, çox zaman zorlama cinayətini törədən insan güclü bir şəxs kimi ictimayyətdə rəy yaradıb.
Baş psixoloq bunun əksinə olduğunu və zorlama cinayəti törədən şəxslərin cılız adamlar olduqlarını bildirib.

"Psixoloji tədqiqatlar göstərir ki, əslində, zorlama seksual xarakterli cinayətləri şəxsiyyət sferasında problemli olan insanlar törədirlər. Birincisi, seksual zorlamanı törədənlər arasında çox böyük bir hissə xasiyyətcə passiv, kompleksli, uşaqlıqda ya ana, ya nənə, bacı, sonradan - ailə qurduqdan sonra həyat yoldaşı tərəfindən asılı insanlardır. İradəsi olmayan kişilər qadınlar tərəfindən idarə olunurlar. Bunlar daimi psixodinamik faktdır. Bunların psixologiyasında daimi kompleks yaranır və həmişə bu kompleksdən çıxmaq istəyirlər. Həmin şəxslər uzun illər qadınlara qarşı aqressiv olurlar. Məsələn, belə insanlar ailə həyatında həyat yoldaşından daimi asılı olurlar. Adi vəziyyətdə ozünü göstərmək, sözünü demək belə cinayətləri törədən şəxslərin xasiyyətlərində yoxdur. Bunlar belə iradəyə qadir olmurlar.  Qarşısındakının iradlarını həmişə udurlar. Burada vaxtilə toplanmış daxili aqressiya ayıq vəziyyətdə qadına qarşı cinayət törətməyə imkan vermir. İçkili və ya narkotikin təsiri altında zorlama aktı keçirir və bununla sanki "kişilik" qiymətini öz gözündə qaldırır.

İkinci zorlama hərəkəti törədən insanlar çox vaxt seksual sferada problemli insanlardır. Bunlar potensiyanın enməsindən əziyyət çəkən şəxslərdir - o adamlar ki həyatlarında seksual sahədə problemlər var. Qadınla normal əlaqəyə daxil olduqda öz qeyri-normallığını hiss edənlər normal qadınlardan çəkinirlər; normal qadınla əlaqəyə girməkdən utanırlar ki, impotent olduğunu hiss edəcəklər. Və yaxud həmin insanların arasında elələri var ki, ailə həyatı yaşayır, öz zəifliyini büruzə verir, həyat yoldaşı bir qədər zəif olduğunu hiss edir və daim onun üzünə vurur. Belə insanlar zorlama aktı törətməklə öz "kişilik"lərini təsdiq edirlər", - Gəraybəyli bildirib.

Baş psixoloq uşaqlara qarşı da zorlama cinayətlərinin törədildiyini də bildirib. Onun sözlərinə görə, uşaqlara qarşı zorlama aktı törədən insanlar arasında seksual sferada problemi olan insanların faizi daha çoxdur.

"Ona görə ki, uşaq seksual həyat üçün formalaşmış obyekt deyil. Uşağın başı seksdən çıxmır. Belə olan halda, partnyoru onun zəif və yaxud güclü olduğunu seçə bilməz. Yəni, belə insanların qarşısında başıaşağı olurlar. O, elə partnyor axtarır ki, zəifliyini seçə bilməsin. Belə insanlar seks üçün ya uşaq, ya da meyit seçirlər. Belə cinayətlər nadir hallarda qeydə alınsa  da, ən qəddarı hesab edilir", - Gəraybəyli deyib.

Gəraybəyli zorlama cinayətləri baş verən zaman qətl hadisələrinin törədildiyini belə izah edir: "Ailədə kişi seks zamanı qadınla normal ola bilmir. Bu zaman da həmin kişi qadının təsiri altına düşür və onlar arasında mübahisə baş verir. Nəticədə, bu, ağır cinayətin törədilməsinə səbəb olur. Seksual cinayətlərin baş verməsində birinci alkoqol, içki rol oynayır. İçkili olanda insan daha cəsur olur. Həmin adam qarşısında olan qadını bıçaqlayaraq öldürür və sonra da meyitlə cinsi əlaqəyə girir. Kriminalist və hüquqşünas buna ayrı qiymət verə bilər, psixoloji noqteyi-nəzərdən bunun səbəbləri ondan ibarətdir ki, o artıq öldürəndən sonra, meyit ilə əlaqəyə girmək nə deməkdir? Burada həmin şəxs fikirləşir ki, "kişilik" anlayışını nümayış etdirir".

Zorlama cinayətlərinin qarşısının alınması ilə bağlı cəzaların sərtləşdirilməsinə gəldikdə, baş psixoloq bildirir ki, cəzasızlıq cinayətlərin artmasına səbəb olur və ağır cəzalar təyin olunmaqla bu cinayətin azalmasına gətirər. Ekspert cəzanın ağırlaşdırılmasını yeganə çıxış yolu hesab etmir.

"Burada maarifləndirmə işlərini gücləndirmək lazımdır. Məktəbdən başlayaraq, qadın-kişi normal əlaqələrinin tədrisinə ehtiyac var", - deyə Gəraybəyli bildirib.

Ceyhun Bayramov və Mevlüt Çavuşoğlu dəniz quldurlarının Türkiyəyə məxsus gəmiyə hücumunu müzakirə ediblər
Ceyhun Bayramov və Mevlüt Çavuşoğlu dəniz quldurlarının Türkiyəyə məxsus gəmiyə hücumunu müzakirə ediblər
Prezident İlham Əliyevin iqtisadi strategiyasının növbəti uğuru: "Dostluq" anlaşması - Həftənin Hadisəsi
Prezident İlham Əliyevin iqtisadi strategiyasının növbəti uğuru: "Dostluq" anlaşması - Həftənin Hadisəsi
Prezident İlham Əliyev xalq artisti Eldar Quliyevi 80 illik yubleyi münasibətilə təbrik edib
Prezident İlham Əliyev xalq artisti Eldar Quliyevi 80 illik yubleyi münasibətilə təbrik edib
Loading Bars
Xəbər lenti
Pentaqonun yeni rəhbəri britaniyalı həmrakı ilə Rusiya və Çini müzakirə edib
İtaliyada koronavirusdan ölənlərin sayı 85 min nəfəri ötüb
Portuqaliyada prezident seçkiləri keçiriləcək
Britaniyada bir sutkada koronavirusdan 1 348 nəfər ölüb
Çili sahillərində 7 bal gücündə zəlzələ olub
Kolumbiyada koronavirusa yoluxanların sayı 2 milyon nəfəri ötüb
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 2,3 milyon nəfəri ötüb
Bakıda çoxmərtəbəli yaşayış binasında yanğın olub
Ceyhun Bayramov və Mevlüt Çavuşoğlu dəniz quldurlarının Türkiyəyə məxsus gəmiyə hücumunu müzakirə ediblər
Fransada 1 milyon nəfər koronavirusa qarşı peyvənd olunub
Qvineya sahillərində dəniz quldurları Türkiyəyə məxsus gəmini ələ keçiriblər, bir nəfər öldürülüb
Lənkəranda 14 yaşlı oğlan itkin düşüb, FHN axtarışlara başlayıb
Prezident İlham Əliyevin iqtisadi strategiyasının növbəti uğuru: "Dostluq" anlaşması - Həftənin Hadisəsi
Xızıda qarlı yolda köməksiz vəziyyətdə qalan şəxslər xilas edilib
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 600 mindən çox artıb
Nizami küçəsinin daimi "sakinləri": Karantin rejimi bir onlara təsir etməyib (VİDEO)
Nigeriyada qaz daşıyan avtomobil partlayıb, 30 nəfər ölüb
Prezident İlham Əliyev xalq artisti Eldar Quliyevi 80 illik yubleyi münasibətilə təbrik edib
Prezident İlham Əliyev Eldar Quliyevi “İstiqlal” ordeni ilə təltif edib
İspaniyada zəlzələ nəticəsində 1 nəfər xəsarət alıb
İran Fars körfəzində təhlükəsizlik və neft mövzularında ABŞ ilə əməkdaşlıq edə bilər - Zərif
Amerikalı telejurnalist Larri Kinq vəfat edib
Qətərdə koronavirusa yoluxanların sayı 150 min nəfərə çatır
Əlahiddə Ümumqoşun Orduda bir qrup hərbi qulluqçuya vaxtından əvvəl və növbəti hərbi rütbələr təqdim edilib (FOTO/VİDEO)
Şuşaya qalib kimi gəlmişik - Fərhad Bədəlbəyli və Polad Bülbüloğlu Şuşada (ÖZƏL)
Şahbuz rayonunda zəlzələ olub
Kamal Abdullanın “Yarımçıq əlyazma” romanı Almaniyada çap olunub (FOTO)
Məişətdə yanğın baş verməməsi üçün nə edilməlidir? - FHN
Kəlbəcər rayonunun Qamışlı kəndi (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda 705 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 162 nəfər yoluxub, 8 nəfər vəfat edib
Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi və “Bravo” supermarketlər şəbəkəsinin təşkilatçılığı ilə Qubadlı və Xocavənddə hərbiçilərimizə zəruri ərzaq məhsulları göndərilib (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Volodimir Zelenskiyə başsağlığı verib
Səfərbərlikdən tərxis edilmiş şəxslərlə bağlı komissiyaya 5 298 vətəndaş müraciət edib
“Vikipediya”nın alman dili bölməsində Azərbaycanla bağlı məqalələr yaradılır
Dövlət Neft Şirkətinin Müşahidə Şurasının tərkibi təsdiqləndi
Qlobal səviyyədə Komiks və Karikatura Yarışmasına start verilir
Qaradağ rayonunda böyük iməcilik keçirildi (FOTO)
Dövlət Neft Şirkətinin idarə edilməsi təkmilləşdirilir: Müşahidə Şurası yaradıldı - FƏRMAN
Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası “Qarabağ Dirçəliş Fondu”na 100 min manat vəsait köçürüb
Tərtərdə karantin rejimini pozan çayxana aşkarlanıb
İsmayıl Hacıyev “Şöhrət” ordeni ilə təltif edildi
Evlərdən pul və qızıl-zinət əşyaları oğurlayan şəxs tutulub
ABŞ sakini lotereyada 1 milyard dollar udub
2 783 şəhidin 7 127 ailə üzvünə sosial ödənişlər təyin olunub
İranda 6 mindən çox şəxs koronavirusa yoluxub
Bakı aeroportunda qızıl qaçaqmalçısı tutuldu (FOTO) (VİDEO)
Vəzifəli şəxsin qanunsuz hərəkətləri ilə bağlı cinayət işi başlandı
Daha bir qanun layihəsi Milli Məclisin plenar iclasına tövsiyə olundu (FOTO)
Azərbaycanda yeni qanun layihəsi hazırlanır
Cəbrayıl rayonunun Aşağı Maralyan kəndi (FOTO)
Paytaxtda təmizliklə bağlı iməclik keçirilib (FOTO)
Erməni vandalizminin son həddi: Talan olan Zəngilan - Trend TV-nin REPORTAJI
Türkiyədə Rusiya vaksini istehsal ediləcək
"Dostluq" yatağının birgə işlənməsi kommersiya və texniki baxımdan cəlbedici olacaq - "Wood Mackenzie"
Gürcüstan XİN rəhbərinin müavini 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsini Azərbaycan Səfirliyində yad edib
Aztəminatlı tələbələrə təhsil kreditlərinin faizsiz verilməsi nəzərdə tutulur - Nazir
Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 50 milyard dollara çatır
Fikrim ictimaiyyətə fərqli formada təqdim edilib - Emin Əmrullayev
22 kiloqramdan artıq narkotik vasitə qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb (FOTO/VİDEO)
"Standard & Poor's" agentliyi Azərbaycanın kredit reytinqi üzrə proqnozu yüksəldib
Şagirdlərin milli qiymətləndirilməsinin aparılması nəzərdə tutulur
"Torqovı"nun bağlı qalan obyektləri açılış gününü gözləyir (FOTO)
Azərbaycan nefti ucuzlaşır
Rusiyada koronavirusa 30 minə yaxın yeni yoluxma olub, 559 nəfər ölüb
Pandemiyada ölüm hallarının qarşısının alınması ilə bağlı layihənin ilk koordinasiya görüşü keçirilib
DİN sosial şəbəkə istifadəçilərinə dələduzlarla bağlı müraciət edib
Məmurlar dürüst, xalqına, dövlətinə sadiq və peşəkar xüsusiyyətlərə malik olmalıdır - Hikmət Hacıyev
Müharibə zamanı dağıdılan məktəblərlə bağlı qərarlar üzərində işlənilir - Nazir
“Yüksəliş” müsabiqəsi Hikmət Hacıyevin təqdimatında vebinar təşkil edib (FOTO)
Bazar günü hava yağmursuz keçəcək, 8 dərəcə isti olacaq
Rus hərbçisi Ermənistanda qəzaya düşüb öldü
Cəlilabadda qadın əri tərəfindən öldürüldü
Qarabağın iqlim və relyefi müxtəlif turizm məhsullarının inkişafına imkan yaradır - Turizm Bürosu
Müharibənin təsirindən psixoloji travma alan şəxs ən kiçik hadisədən aqressivləşib özünə zərər yetirə bilər - Psixoloq TÖVSİYƏLƏRİ
KOBİA və TÜMKİAD arasında anlaşma memorandumu imzalanıb (FOTO)
Ötən il Azərbaycanda istehsal edilən minik avtomobillərinin sayı açıqlanıb
Qonşusunu evində boğaraq qətlə yetirən 18 yaşlı gənc tutulub
Hindistanda bir gündə rekord sayda şəxs peyvənd olunub
Qanunsuz ov edən şəxs cəzalandırılıb
Azərbaycanda bu şəxslərə də hərbi xidmətdən möhlət veriləcək
Məktəblər açılır, metronun fəaliyyəti bərpa oluna bilərmi? - AÇIQLAMA
AMEA-da direktor və direktor müavini nöqsanlara görə işdən azad edilib
Daşkəsəndə qanunsuz silah saxlayan şəxslər aşkarlanıb
“Keşikçidağ”da tunc dövrünə aid insan qalıqları aşkar edilib (FOTO)
Döyüş zamanı yoldaşının canı sənə əmanət olur – Vətən müharibəsinin iştirakçısı (FOTO)
Millət vəkili Arzu Nağıyev Tovuz və Gədəbəydə şəhid ailələri ilə görüşüb, məzarlarını ziyarət edib (FOTO)
Türkiyə Braziliyadan uçuşları dayandırır
Belçika koronavirus əleyhinə tədbirləri sərtləşdirilir
Vaşinqtonda yüzlərlə milli qvardiyaçı koronavirusa yoluxdu
Pentaqonun yeni rəhbəri NATO-nun ABŞ üçün əhəmiyyətini vurğuladı
Meksika və ABŞ prezidentləri əməkdaşlığın inkişafını müzakirə ediblər
Kolumbiyanın şərqində neft boru kəməri partladılıb
Vaşinqtonda “20 Yanvar” şəhidlərinin əziz xatirəsi anılıb (FOTO)
İsveçrə məhkəməsi İsrailli iş adamını həbs etdi
ABŞ-da iqtisadi böhran dərinləşir - Bayden
Koronavirus dondurulmuş qida paketlərinin üstundə qala bilər - ÜST
ABŞ KXDR-ə qarşı yeni strategiya hazırlayacaq
ÜST: Dünyada ötən sutka koronavirusa 624 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
Finnair sərnişinlərdən koronavirus testinin nəticələrini tələb edəcək
FK "Barselona" keçmiş baş məşqçi Setyenə təzminat ödəməyəcək
Bütün xəbərlər