Rəşid Fətəliyev: Ölkəmizin Avropaya daxil edilməsi ilə bağlı iki variant var (MÜSAHİBƏ) (FOTO)

Rəşid Fətəliyev: Ölkəmizin Avropaya daxil edilməsi ilə bağlı iki variant var (MÜSAHİBƏ) (FOTO)

Azərbaycan, Bakı, 21 oktyabr /Trend, müxbir İ.İsabalayeva/

Bir müddət əvvəl Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Coğrafiya İnstitutu ölkəmizin coğrafi baxımdan Avropa məkanına daxil edilməsi məsələsini qaldırdı. Geniş marağa səbəb olan bu məsələ hazırda da ictimaiyyətin müzakirəsindədir.

Məsələni ilk dəfə qaldıran geologiya-minerologiya elmləri namizədi Rəşid Fətəliyevlə müsahibə də bu mövzudadır:

- Azərbaycanın coğrafi baxımdan Avropaya daxil edilməsi məsələsini ilk dəfə siz qaldırmısınız və bu məsələnin AMEA-nın Coğrafiya İnstitutuna ictimailəşdirməyi siz tövsiyə etmisiniz. Bu təşəbbüsün qaldırılmasına səbəb nə oldu?

- Avropa və Asiyanın dəniz sərhədləri hamı tərəfindən qəbul edilsə də, bu iki qitənin quru sərhədlərinin haradan keçməsi üç min ildən çoxdur ki, alim və mütəxəssislərin müzakirə predmeti olub və son üç əsrdə mübahisə predmetinə çevrilərək indiyə kimi davam etməkdədir. Üç min ildən çoxdur ki, sərhəd məsələsi gah o tərəfə, gah bu tərəfə çəkilir. Bu mövzu zaman-zaman insanları, xüsusilə də alimləri düşündürüb. Onlar Avropanın harada qurtarıb, Asiyanın haradan başlandığı sualına cavab axtarıblar. Finikiyalılar və qədim yunanlar bir-birindən dənizlərlə ayrılan 3 qitə tanıyırdılar - Avropa, Asiya və Liviya (Afrika). Sonralar məlum oldu ki, Avropa heç də hər tərəfdən su ilə əhatələnmiş materik deyil, indi Avrasiya adlanan böyük materikin kiçik bir hissəsidir. Qədim romalılar və yunan alimləri - Herodot, Polibiy, Strabon, Ptolomey və s. Avropa və Asiyanın sərhədlərini Egey dənizi, Qara dəniz, Azov dənizi və Tanais (Don) çayından keçirirdilər. Həmin çaydan o yana olan ərazilər haqqında onların kifayət qədər təsəvvürləri yox idi. Bu fikir təxminən iki min il hökm sürdü, baxmayaraq ki, orta əsr ərəb alimləri öz əsərlərində sərhədin İtil (Volqa) və Kama çaylarından keçdiyini bildirirdilər. Bir geoloq, coğrafiyanı sevən bir adam kimi bu məsələ barədə çoxdan fikirləşirdim. Sadəcə olaraq, keçən il "Əli və Nino"nu oxuyanda bu fikirlərimi qələmə almağı qərara aldım. Bu romanın elə ilk səhifəsində professor Sanin Bakıdakı rus imperatoru humanitar gimnaziyasının 3-cü kurs tələbələrinə belə bir müraciət edir: "... Avropanın şərq sərhədi isə Rus imperiyasının içindən, Ural sıra dağları boyunca aşağı, Xəzər dənizindən və Qafqazdan keçir. Bəzi alimlər Qafqaz dağlarının cənubundakı bölgəni mədəni cəhətdən inkişaf etdiyi üçün Avropaya aid edirlər. Uşaqlar, demək istəyirəm ki, şəhərimizin qabaqcıl Avropayamı, yoxsa geridə qalmış Asiyayamı aid olacağını müəyyən etmək sizin mövqeyinizdən asılıdır". Görkəmli ədibin əsərin başlanğıcında qoyduğu bu sual və sonra roman boyu dəfələrlə həmin mövzuya qayıdaraq, qəhrəmanlarının dili ilə Asiya və Avropa qitələrində yaşayan insanların, xalqların və millətlərin adət-ənənələrinin, xarakterlərinin, dünyagörüşlərinin müqayisə edilməsi bu mövzunun 20-ci əsrin əvvəllərində Qafqaz, o cümlədən Azərbaycan ziyalıları üçün də maraqlı mübahisə predmeti olduğunu göstərir. Mən də bunları nəzərə alaraq, Azərbaycanın Avropa sərhədlərinə daxil edilməsi, Avropanın cənub sərhədlərinin yenidən müəyyənləşdirilməsi məsələsinin qaldırılması barədə ilk təşəbbüsü qaldırdım və bununla bağlı bir necə yazı yazdım. AMEA-nın Coğrafiya İnstitutu da bununla maraqlanıb elmi seminar təşkil etdi. O zaman belə qərara gəlindi ki, bu söhbəti ictimailəşdirək. Çünki 1964-cü ildə SSRİ Coğrafiya Cəmiyyətinin təklifi ilə Londonda Beynəlxalq Coğrafiya Cəmiyyəti tərəfindən təsdiq olunmuş sərhədlər reallığı əks etdirmir.

- O zaman həmin cəmiyyət tərəfindən sərhədlərin düzgün müəyyənləşdirilməməsinə səbəb nə olub?

- O zaman SSRİ vardı, Moskva vardı. Ona görə də təbii ki, rusların birtərəfli mövqeyi əsas götürülürdü. Sovet İttifaqında hər şeyin hədsiz siyasiləşdirilməsi görünür, iki qitənin sərhədi məsələsindən də yan keçməyib. Bunun bir neçə səbəbi var. Əsas səbəb isə məqsəddən asılı olaraq sərhəd anlayışına yanaşmanın müxtəlif olmasıdır. Məsələn, coğrafi, siyasi, iqtisadi, mədəni, tarixi, etnoqrafik, linqvistik və s. Görünür, Uralın və Qafqazın bölgə olaraq bütövlüyünün pozulmaması ideyasını əldə əsas tutan o vaxtkı mərkəz üçün siyasi-iqtisadi məqsədlər daha önəmli idi. Əslində, materik, qitə coğrafi anlayış olduğundan, sərhədlər də daha çox təbii amillərə, o cümlədən coğrafi, geoloji, geomorfoloji (hidroqrafik, landşaft, oroqrafik) amillərə əsaslanmalıdır. Bu nöqtədən baxanda nə görürük? Əsas amil böyük su hövzələridir, yəni okeanlar, dənizlər, boğazlar və körfəzlər. İkinci amil kimi silsilə dağların ən hündür nöqtələrini birləşdirən xətti - suayırıcılarını, üçüncü amil kimi isə çayları, gölləri və ya quru çökəklikləri göstərmək olar. Deməli, qitələrin quru sərhədləri üçün sıra dağların suayırıcı xəttinin götürülməsi daha məqbuldur.

Azərbaycanın Avropa sərhədlərinə daxil edilməsi ilə bağlı iki variant var

- Əslində, Avropanın sərhədi hardan hesablanmalıdır?

- XVIII əsrdən alimlər bu iki qitənin təbii sərhədlərini müəyyən etmək üçün tədqiqat işlərinə başlamışlar, nəticədə çox müxtəlif variantlar ortaya çıxıb. Məsələn, bəzi alimlər sərhədin hətta Ob və Yenisey çaylarından keçməsini təklif etmişlər. Nəhayət, ilk dəfə olaraq İsveç alimi F.İ.Stralenberq 1730-cu ildə, daha sonra isə rus alimi V.N.Tatişev 1736-cı ildə Avropa və Asiyanın sərhədinin Ural sıra dağları boyunca keçdiyi ideyasını irəli sürdülər. Bir çox alimlər bununla razılaşsalar da, onu qəbul etməyib tənqid edənlər də oldu. Böyük alman təbiət alimi A.Humbold (1850) ümumiyyətlə, belə bir sərhədin olmadığını, Avropanın isə Asiya qitəsinin bir hissəsi olduğu fikrini önə çəkirdi. Ondan təxminən 100 il sonra avropalı alimlər P.Quru (1956) və U.Parker (1960) bu fikri təkrarlayaraq yazırdılar ki, Avropa və Asiya kimi iki materik yoxdur, tək bir Avrasiya materiki var, Avropa isə Hindistan, Ərəbistan yarımadaları kimi onun bir yarımadasıdır.

Baş Qafqaz sıra dağlarının suayırıcı xəttini iki qitənin sərhədi kimi götürmək doğru variant sayıla bilər. Geotektonik nəzəriyyəyə görə, Yer kürəsində mövcud olan sıra dağların əksəriyyəti milyon illərcə əvvəl parçalanmış yer qabığının ayrı-ayrı hissələrinin (plitələrin, platformaların) toqquşması nəticəsində əmələ gəlib. Baş Qafqaz sıra dağlarının da yerin geoloji inkişaf tarixinin çox uzun sürən müəyyən məqamında Şərqi Avropa və Ərəbistan platformalarının toqquşması nəticəsində yarandığı dünya geoloqları tərəfindən qəbul edilmişdir. Belə tutarlı əsaslar olduğu halda, sərhəd nə üçün Kuma-Manıç çökəkliyindən keçməlidir?

- Bəs Azərbaycan ərazisində Baş Qafqaz sıra dağlarının suayırıcı xətti, yəni uzanma oxu haradan keçir?

- Bizim üçün maraqlı olan bu sualın cavabını tapmalıyıq. Ölkəmizin fiziki coğrafiya xəritəsinə nəzər salsaq görərik ki, Rusiya və Azərbaycanın dövlət sərhədlərindən başlayaraq Abşeron yarımadasına qədər məsələ nisbətən aydındır. Belə ki, Baş Qafqaz dağlarının suayırıcı xətti Bazar Düzü (4466m), Tufandağ (4191m), Babadağ (3629m), Dübrardağ (2205m) kimi zirvələrdən keçir, cənub-şərq istiqamətində uzanaraq aşağılarda Kəmçidağa (1026m) və İlxıdağa (336m) qədər gəlib çatır və Abşeron yarımadasının başlanğıcında itir. Sıra dağların uzanma oxunun bu nöqtəyədək istiqaməti alim və mütəxəssislər tərəfindən ümumən qəbul edilsə də, yarımadanın relyefinin müxtəlifliyi onun davamının birmənalı şəkildə təyininə imkan vermir. Buna baxmayaraq, artıq tərəddüd etmədən deyə bilərik ki, bəli, Avropa və Asiya qitələrinin sərhədi Azərbaycandan, o cümlədən Abşeron yarımadasından keçir və Azərbaycan fakt olaraq, transkontinental ölkə sayılır.

- Bəzi avropalı alimlər Avropa və Asiya qitələrinin sərhədinin Baş Qafqaz sıra dağlarından deyil, Kür-Araz ovalığından keçməsini təklif edirlər. Bunlardan hansı variant daha doğrudur və iki qitənin ehtimal olunan sərhədi ölkəmizin ərazisinin hansı yerlərindən keçir?

- Həqiqətən, bəzi Avropa müəllifləri təklif edirlər ki, sərhəd Baş Qafqaz sıra dağlarından yox, Gürcüstanda Kolxida və Azərbaycanda Kür-Araz ovalığının ortasından keçsin. Bu halda Azərbaycanın təxminən 40-50 faizi Avropaya düşmüş olur. Ancaq bu təklifi dəstəkləyən azdır, çünki onun elmi əsası zəifdir. Daha real olan isə birinci variantdır, yəni Baş Qafqaz sıra dağları ilə keçən sərhəd. Bu halda Azərbaycan ərazisinin 10 faizi Avropa qitəsinə düşür. Buraya Azərbaycanın şimal rayonları-Qusar, Quba, Xaçmaz, Şabran, Siyəsən, Xızı rayonun bir hissəsi, Sumqayıt, Abşeronun bir hissəsi daxil edilir. Bu ərazilərin ümumi sahəsi təxminən 8-9 min kvadrat kilometrdir. Bu da ərazinin 16-da bir deyil, 10-da bir hissəsi edir. Amma bu variant da dəqiqləşdirilməlidir, xüsusilə Abşeron yarımadasında. Avropa və Asiya qitələrinin sərhədinin Baş Qafqaz sıra dağlarından və ya Kür-Araz ovalığından keçməsindən asılı olmayaraq, hər iki halda Azərbaycan transkontinental dövlət statusuna malik olur.

Bəziləri deyir ki, ölkəni bölmək istəyirsiniz?!

- Sizcə, Azərbaycanın coğrafi baxımından Avropaya daxil olması ölkəmiz üçün nələri dəyişə bilər?

- Əvvəla, istənilən nəticə subyektiv fikirlərə deyil, elmi əsaslara söykənməlidir. Bu baxımdan alınacaq nəticə Beynəlxalq Coğrafiya Cəmiyyəti tərəfindən təsdiqləndikdən sonra Avropa və Asiya qitələrinin sərhədi dəqiqləşmiş olacaq və bu sərhəd xətti bütün orta məktəb coğrafiya dərsliklərində, ensiklopedik məlumat kitabçalarında və müxtəlif təyinatlı (coğrafi, geoloji, siyasi, iqtisadi, turizm və s.) xəritələrində öz əksini tapacaq. İkincisi, bizim Avropaya aidliyimizi şübhə altına almağa səy göstərənlər birdəfəlik anlayacaqlar ki, biz asiyalı olduğumuzla bərabər, həm də avropalıyıq. Abşeronda iki qitə sərhədinin keçdiyi münasib yerdə mövzuya dair möhtəşəm bir obelisk və ya "Şərqin Qapısı" adlı əzəmətli kompleks yaradılarsa, ölkəmizə gələn turistlər üçün maraqlı obyekt olar. Heç şübhəsiz ki, bütün bunlar da Azərbaycanın dünyada daha da tanınmasına xidmət edəcək. Sərhədlər yenidən müəyyən edildikdən sonra Avropa ilə Asiyanın sərhədini göstərən dünya xəritələri yenidən hazırlanmalı, coğrafiya dərsliklərində müəyyən düzəlişlər edilməlidir. Bəziləri deyir ki, sərhədləri yenidən müəyyənləşdirməklə ölkəni bölmək istəyirsiniz? Ancaq söhbət ölkəni bölməkdən getmir, sərhədə çəpər çəkilmir, buraya sərhədçilər qoyulmur. Bu, elmi və simvolik bir məsələdir. İstanbulun yarısı Avropa, yarısı Asiyadadır. Məgər burda nə isə problem yaranıb? Sadəcə olaraq, iki qitədə yerləşən bu şəhər turizm üçün maraqlıdır. Dünyada iki qitədə yerləşən 5-6 ölkə var. Yeni bölgü ilə Azərbaycan da onlardan biri ola bilər.

- Azərbaycanın Avropa qitəsinə daxil olması hazırkı dövrdə nələrdən asılıdır? Bu, reallaşa bilərmi?

- Azərbaycan onsuz da Avropa ölkəsi sayılır. Ancaq burada söhbət sırf elmi, coğrafi nöqteyi-nəzərdən gedir. Azərbaycan coğrafi cəhətdən Avropanın bir hissəsidir. Azərbaycan rəsmi sənədlərdə də Avropa ölkəsi kimi gedir. Azərbaycan ATƏT-in, Avropa Şurasının, UEFA-nın və digər siyasi, iqtisadi və idman təşkilatlarının üzvüdür. Birinci Avropa Olimpiya oyunlarının Bakıda keçirilməsi də Azərbaycanın Avropa ölkəsi olmasının sübutudur. İlkin olaraq, Azərbaycanda bu sərhədlər dəqiqləşdirilməlidir. Bundan sonra bu məsələ ilə bağlı Beynəlxalq Coğrafiya Cəmiyyətinə müraciət etmək lazımdır. Yaxşı olar ki, bu müraciət Rusiya ilə birlikdə olsun.

Azərbaycan Avropaya daxil edilsə, bütün dünya xəritələrində düzəlişlər ediləcək

- Rusiyanın bu işdə marağı nədən ibarətdir?

- Yenə də hər şey elmi əsaslara söykənməlidir. Sərhəd də coğrafi anlayış olduğu üçün təbii amillərə əsaslanmalıdır. Bu nöqteyi-nəzərdən sərhədin dəqiqləşməsi Rusiya üçün də vacibdir. Baxmayaraq ki, onlar üçün əslində çox şey dəyişmir. Çünki onlar hazırda da ən böyük transkontinental ölkədirlər. 2010-cu ildə Rusiya və Qazaxıstan alimləri sərhədin Rusiya və Qazaxıstan ərazilərindən keçən hissələrini dəqiqləşdiriblər. Qafqaz bölgəsində isə onlar bu işi aparmayıblar. Beynəlxalq Coğrafiya Cəmiyyətinin konfranslarının birində bu məsələ müzakirəyə qoyula bilər. Onda bütün dünya alimləri də bu müzakirələrdə iştirak edərlər. Əgər irəli sürülən təklif realdırsa, onda o qəbul edilir və bütün dünya xəritələrində düzəlişlər aparılır.

- İqtisadi, sosial, mədəni tərəflərindən başqa, məsələnin başqa tərəfi də maraqlıdır. Avropa və Asiya qitələrində iqlim və digər coğrafi şərait baxımından hər hansı fərqlər varmı?

- Bu, çox adamın tez-tez maraqlandığı sualdır. Bosfor boğazının bu tərəfində də, o tərəfində də hava da eynidir, torpaq da. Ancaq böyük qitələr-Avropa ilə Amerika arasındakı məsafəni nəzərə alanda görünür ki, iqlim şəraiti, bitki və heyvanlar aləmi bir qədər fərqlidir. Bu fərq də qitələrin yalnız tarixən ayrı olması ilə bağlı deyil. Təbii ki, Yer kürəsində iqlim dəyişiklikləri, Günəşin şüalarının təsiri və s. amillər var. Vaxtı ilə bütün qitələr bir yerdə vahid qitə olan Pangeyanı təşkil edirdilər. 200 milyon il əvvəl bu superqitə daha xırda qitələrə parçalanmağa başladı. Yeni qitələrin toqquşması nəticəsində sıra dağlar əmələ gəldi. Ərəbistan ilə Avrasiya qitələrinin toqquşması nəticəsində Qafqaz sıra dağları yaranıb. Yaxud Himalay dağları Avrasiya qitəsi ilə Hindistan yarımqitəsinin toqquşması nəticəsində əmələ gəlib. Əlbəttə ki, Qafqaz sıra dağlarının o tərəfi ilə bu tərəfi arasında coğrafi şərait baxımından az da olsa, fərq var. Şimali Qafqazla Cənubi Qafqazın istər bitki örtüyü, istər iqlimində fərq cüzidir. Çünki milyon illər bundan əvvəl formalaşmış vahid quru sahəsi olduğu üçün burada fərq çox ola bilməz.

Azərbaycan məhsulları Dubayda "Gulfood 2021" sərgisində nümayiş etidirilir
Azərbaycan məhsulları Dubayda "Gulfood 2021" sərgisində nümayiş etidirilir
Türkiyədən Azərbaycana avtomobil ixracı azalıb
Türkiyədən Azərbaycana avtomobil ixracı azalıb
"Bitcoin"in qiyməti ilk dəfə 55 min dolları keçib
"Bitcoin"in qiyməti ilk dəfə 55 min dolları keçib
Loading Bars
Xəbər lenti
Bərdədə 3 avtomobil toqquşdu, iki nəfər ölüb, yaralılar var (FOTO)
İngiltərə Premyer Liqası: "Arsenal "Lester"ə qalib gəldi
Şəmkirdə traktor yanıb
Xocavənd rayonunun Çiraquz kəndi (FOTO/VİDEO)
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin mətbuat konfransı xarici ölkələrin mediasında geniş işıqlandırılıb (FOTO)
Alyaskada 5,4 bal gücündə zəlzələ olub
"Azərişıq" smart kart ödənişlərində problem yaranacağı iddiaları barədə açıqlama verib
Füzulidəki yeni aeroportun uçuş eniş zolağının uzunluğu 3 min metr olacaq (VİDEO)
Neftçalada inzibati binada yanğın olub
Azərbaycan Ombudsman institutu İƏT ölkələrinin ombudsman təsisatları üçün təlim-seminar təşkil edib
Ali təhsil müəssisələrinin magistraturalarına qəbul imtahanı keçirilib
Prezidentin keçirdiyi mətbuat konfrası ilə Azərbaycanın mövqeləri daha da möhkəmləndi - Ekspert
Azərbaycanda 270 nəfər COVID-19-a yoluxub, 117 nəfər sağalıb, 2 nəfər vəfat edib
Azərbaycan meydana gələ biləcək hər hansı təhdidlərin qətiyyətlə qarşısını almağa qadirdir - Leyla Abdullayeva
Gürcüstanlı jurnalistlər və ekspertlər Füzuli rayonuna səfər ediblər (FOTO)
Gürcüstanda son sutkada 248 koronavirusa yoluxma halı aşkarlanıb
Sumqayıtda törədilən qanlı hadisələr Azərbaycana qarşı planlaşdırılmış təxribat idi - Leyla Abdullayeva
Ağdam rayonunun Eyvazxanbəyli kəndi (FOTO/VİDEO)
Uruqvayda koronavirus əleyhinə vaksinasiya başlanılıb
Hərbi qulluqçumuz təhlükəsizlik qaydalarının pozulması nəticəsində həlak olub - MN
13 minədək şəxs postmüharibə dövründə sosial dəstək tədbirləri ilə əhatə olunub
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Qazaxıstanda koronavirusdan son sutka 590 nəfər sağalıb, 791 nəfər yoluxub
Prezidentin mətbuat konfransı Azərbaycan reallıqlarının dünyaya çatdırılması baxımından olduqca əhəmityyətli oldu - Deputat
Meksikalı boksçu Alvares WBC və WBA versiyaları üzrə dünya çempionu titulunu qorudu
Niderlandda “Xocalıya ədalət!” tələbi ilə lövhə quraşdırılıb və aksiya keçirilib (FOTO)
Gəncədə avtoxuliqanlıq edən şəxslər saxlanılıb (FOTO)
BMT-nin Baş Qərargahı qarşısında Xocalı soyqırımı ilə bağlı sərgi təşkil edilib (FOTO)
Bosniyalı redaktor Xocalı və Srebrenitsa soyqırımları arasında paralelliyi təhlil edib
Peru sahillərində 5,5 bal gücündə zəlzələ baş verib
ABŞ-da "Johnson & Johnson" koronavirusa qarşı peyvəndinin istifadəsi təsdiq edilib
Çində kimyəvi zavodda zəhərli qaz sızması səbəbindən beş nəfər ölüb
Bu gün magistraturalara qəbul imtahanı keçiriləcək
Meksikanın nüfuzlu internet televiziyasında Xocalı soyqırımı və erməni təcavüzü haqda danışılıb (FOTO/VİDEO)
Suriyada qaçqın düşərgəsində baş verən yanğında ən az dörd nəfər öldü
Alyaskada 5,3 bal gücündə zəlzələ olub
Füzulidə tikiləcək beynəlxalq hava limanı Qarabağa açılan qapı olacaq (VİDEO)
Laçın rayonunda qədim Alban-udi xristian məbədində ikinci xidmət keçirilib
ÜST: Dünyada ötən sutka koronavirusa 420 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
Azərbaycan artıq müharibə etmək istəmir - Rusiyalı hərbi mütəxəssis
Hətta Suriyanın Homs şəhərində bu qədər böyük dağıntılar görmədim - Ukraynalı hərbi müxbir Ağdamda (FOTO)
Bakıda mənzildən kişi meyiti tapılıb
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 10 282 nəfər sağalıb
Prezidentin 4 saat su belə içmədən keçdiyi master-klas: Məntiq, təmkin, nəzakət və dəqiqlik
Haaqa şəhərində Xocalı şəhidlərinin xatirəsinə ucaldılmış abidənin açılışı olub (FOTO)
İŞİD terrorçuları Suriyada qaz boru kəmərini partladıb
Tailandda Xocalı soyqırımı qurbanları yad edilib (FOTO)
Daha bir neçə gimnastımız idman ustası oldu
Böyük Britaniyanın Qlazqo şəhərində "Xocalıya ədalət" tələbi ilə lövhə quraşdırılıb
İndoneziya gənclər təşkilatları Xocalı qurbanlarını andı
Xocalı faciəsinə hüquqi baxış mövzusunda Beynəlxalq Simpozium keçirilib (FOTO)
Pakistanın Lahor şəhərində Xocalı qurbanları anıldı (FOTO)
AZƏRTAC və Küveyt Elektron Media Birliyi əməkdaşlığı genişləndirmək barədə razılığa gəliblər (FOTO)
Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycan ərazilərində yerləşdirilməsinə son qoymağı tələb olunur - XİN
Diaspor fəalları Avropa ölkələrinə "Xocalıya ədalət!" ismarıcını ünvanlayıblar (FOTO)
179 ərzaq satışı obyektində monitorinqlər aparılıb
Havanın qəfil kəskinləşəcəyi öncədən bəlli olduğundan BŞİH hər vəziyyətə hazır idi - Eldar Əzizov
Azərbaycanda 278 nəfər COVID-19-a yoluxub, 172 nəfər sağalıb, 5 nəfər vəfat edib
ABŞ-ın müxtəlif şəhərlərində Xocalı soyqırımını tanıdan xüsusi avtomobillər hərəkət edir (FOTO)
Daha bir qazinin yüksək texnologiyalı protezlə təmin edilməsi üçün müayinəsi aparılıb
Azərlotereyanın Türkiyə şirkətinə idarəetməyə verilməsi üzrə müqavilə imzalanıb (FOTO)
ABŞ konqresmeni Xocalı soyqırımı ilə əlaqədar bəyanat verib
“Notariat haqqında” qanunda dəyişikliklə bağlı hökumətə tapşırıq verildi - SƏRƏNCAM
Görkəmli sərkərdə Akim Abbasovun xatirəsi yad edilib (FOTO/VİDEO)
Dövlət başçısı “Notariat haqqında” Qanuna edilən dəyişiklikləri təsdiqlədi
“Dövlət rüsumu haqqında” Qanuna edilən dəyişiklik təsdiqləndi
"Alim" Elmi Assosiasiyası Xocalı soyqırımı ilə bağlı fransız dilində vebinar təşkil edib (FOTO)
Yeni Zelandiyanın ən böyük şəhəri karantinə alınır
23 cinayətin üstünü “isti izlər”lə açılıb
İndiyədək ölkəmizdə koronavirusa qarşı vaksinasiya olunanların SAYI açıqlanıb
Ermənistan prezidenti son iki gündə ikinci dəfə Baş Qərargah rəisi ilə görüşüb
İranda daha 81 nəfər koronavirusdan öldü
Mart ayına olan hava proqnozu açıqlanıb
Bu marşrut xətti üzrə avtobusların hərəkət sxemi dəyişdirilir
“Kənddən Şəhərə” həftəsonu yarmarkası davam edir - ÜNVANLAR (FOTO)
Haitidə 400-dən çox məhbus həbsxanadan qaçıb, qarşıdurmada 25 nəfər ölüb
ABŞ-ın Portland şəhərində Xocalı soyqırımının qurbanları anılıb (FOTO/VİDEO)
Yunanıstandakı "QALA" cəmiyyəti Xocalı soyqırımına həsr olunmuş videokonfrans təşkil edib (FOTO)
Böyük qayıdış üzrə İşçi Qrup yaradılıb
İnvestisiya Holdinqinin Müşahidə Şurasının növbəti iclası keçirilib (FOTO)
Floridada Xocalı faciəsi qurbanlarının xatirəsinə havaya şarlar buraxılıb (VİDEO)
Səbail rayonunda narkotik satışı ilə məşğul olan dəstənin daha bir üzvü saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Avropa məscidlərində Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə dualar oxunub (FOTO)
Bakı küçələri qardan sonra təmizlənir (FOTO)
Əfv komissiyası bu gün 100-dən artıq müraciətə baxıb
Fikrət Sadıxova Prezidentin fərdi təqaüdü veriləcək
Şəhərdə gördüyümüz tək şey xarabalıqlar idi - Bosniya "O Kanal" kanalının Ağdamdan REPROTAJI
2021-2025-ci illər inkişaf strategiyasının hazırlanması üçün 10 alt işçi qrupu yaradılıb
Xocavənddə ermənilərin atıb qaçdığı silah-sursat aşkar edilib (VİDEO)
Xarici jurnalistlər 2 yaşlı Zəhranın ermənilər tərəfindən qətlə yetirildiyi kənddə olublar
Yerevanda Paşinyanın istefasını tələb edən etirazçılar meydanlarda gecələyir
Türkiyədə martın 2-dən məktəblər açılır
Məşğul şəxslər barədə məlumatların reyestrə daxil edilməsi tələbləri dəyişib
Zərdabda qadın evdən külli miqdarda pul oğurladı
Lənkəranda heroin daşıyan avtomobil yaxalandı
Bazar günü 16 dərəcəyədək isti olacaq
Niderlandın Life24 kanalında Xocalı soyqırımından danışılıb (FOTO)
Qarlı yollarda avtoxuliqanlıq edən sürücülər saxlanılıb (FOTO)
Ağsu sakinindən odlu silah götürülüb
Fransada Qarabağ həqiqətlərini əks etdirən qətnamələrin qəbulu üzrə təklif hazırlanır - Fransalı deputatın "Lagazetteaz.fr" qəzetinə müsahibəsi
Bütün xəbərlər