Azərbaycanın aqrar potensialı yeni çağırışlar fonunda

Azərbaycanın aqrar potensialı yeni çağırışlar fonunda

Bakı. Trend:

İqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Xaliq Məmmədov "Azərbaycanın aqrar potensialı yeni çağırışlar fonunda" yazı hazırlayıb.

Trend həmin yazını təqdim edir:

Bu gün dünya xəritəsində elə bir ölkə tapmaq mümkün deyil ki, Azərbaycan Prezidenti qədər iqtisadi inkişaf üçün lazım olan kompleks tədbirləri həyata keçirməkdə israrlı olsun və bunun üçün tam qətiyyətli siyasi iradə ortaya qoysun. Son 14 ildə bu istiqamətdə ardıcıl, davamlı siyasət yürüdülmüş və nəticə olaraq qeyri-neft sektoru dinamik inkişaf edir, yeni sənaye sahələri yaranır, infrastruktur sosial-iqtisadi inkişafa adaptasiya olunur. Beləliklə, sosial yönümlü iqtisadi inkişaf yolunu seçən Prezidentimiz Azərbaycanın yeni iqtisadi tarixini yaradır.

Ən başlıcası ölkəmiz xarici investisiya üçün açıqdır və bunun üçün iqtisadi rıçaqlar yaradılmışdır.

Azərbaycanın valyuta ehtiyyatları artır, ölkəmiz iqtisadi gücünü möhkəmləndirir.

Makroiqtisadi səviyyədə ölkədə potensial ÜDM istehsalına çatması üçün məşğulluq problemi daim dəqqət mərkəzində saxlanılır. İndiyədək 1.500.000 daimi iş yeri yaradılmışdır. İşsizliyin aşağı salınması istiqamətində möhtərəm Prezidentimizin həyata keçirdiyi tədbirlər getdikcə iqtisadiyyatı öz potensial səviyyəsinə yaxınlaşdırır. Demək olar ki, bir sıra ölkələrdən fərqli olaraq işsizliyin dövlət tənzimlənməsi, işsizliyin dövlət müdaxiləsi uğurlu nəticələr vermişdir. Bunun məntiqi nəticəsi olaraq cari ilin I rübündə sənayedə 10%, kənd təsərrüfatında 4.2 % iqtisadi artıma nail olunmuşdur.

Sənayeləşmə siyasəti uğurla davam etdirilir.

Kənd təsərrüfatı və ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunmasına xüsusi diqqət verən ölkə rəhbəri bu sahənin inkişafına böyük imkanlar yaratmışdır. Dövlət kənd təsərrüfatı texnikası alır, subsidiyalar verir, torpaqların keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması tədbirlərinə, suvarma-meliorasiya işlərinə böyük həcimdə vəsait ayırır. Fermerlərə gübrə və bitki mühafizə vasitələri üçün dotasiyalar verir, vergi güzəştləri edilir. Bütün bunlar aqrar sahənin inkişafı üçündür, daxili bazarın təminatı və ixrac potensialının genişləndirilməsi məqsədi daşıyır.

Məlum olduğu kimi, kənd təsərrüfatı həm əhalinin ərzaq məhsulları ilə təminatı, həm də bir sıra sənaye sahələri üçün xammal bazasıdır. Odur ki, haqqında bəhs edilən sahənin inkişafı çox vacibdir. Həm də burada dünya təcrübəsi nəzərə alınmaqla milli, regional, ənənəvi xüsusiyyətlər unudulmamalı və bütün addımlar uzunmüddətli perspektivlərə hesablanmalıdır. Bu gün ölkəmizdə aparılan sərt monetar və fiskal siyasətin alətləri qısa müddətli dövrdə əhəmiyyətli ola bilər.

Bu vəziyyətdən çıxış yolu kimi Prezident tam elmi əsaslara söykənən addım atdı və kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalına və emalına dair Strateji yol xəritəsini təklif etdi.

İndi aidiyyatı dövlət qurumları koordinasiyalı şəkildə bu sənəddən irəli gələn məsələlərin uğurlu həlli və kənd təsərrüfatında uzunmüddətli inkişafa nail olmaq üçün strateji plan hazırlamalıdırlar.

Bu cür strateji plan dayanıqlı ərzaq təminatına və emal sənayesinin xammalla təchizatına gətirib çıxaracaq.

İnamla qeyd etmək lazımdır ki, dövlətin kənd təsərrüfatının inkişafı və ərzaq təhlükəsizliyinin təminatı ilə bağlı yaratdığı şərait kifayət qədər yetərlidir. Lakin burada həyata keçiriləcək olan vacib məqamlar var. Bu məqsədlə hesab edirik ki, aşağıdakı müddəalar nəzərə alınmalıdır:

  • Kənd təsərrüfatının bütün sahələrində intensiv istehsalın qurulması üçün dünya təcrübəsinin əsas xarakterik xüsusiyyətləri nəzərə alınmalıdır. Xüsusi ilə ilk növbədə heyvandarlıq sahəsində. Bu torpaq resurslarından rasional istifadəyə imkan yaradacaq;
  • Rayonlaşmanın aparılması – bunu tamamlayacaq torpaq, insan və texniki resursların hesablanması;
  • Hansı sahənin inkişaf etdirlməsi və bu sahənin emal sənayesi ilə uzlaşdırılması üzrə təhlil və planlaşdırma, yəni istehsalın xammal bazası, resurslar, maya dəyəri üzrə təhlil, daxili tələbat, ixrac potensialı arasındakı əlaqə xəttini qurmaq;
  • Təsərrüfatçılıq formasından asılı olmayaraq kənd təsərrüfatında mühasibat uçotunun tətbiqi. Bu gün əksər fermer təsərrüfatlarında bu sahənin geri qalması, istehsalın səmərəsiz təşkilinə gətirib çıxarmışdır.
  • Mövcud emal müəssisələlərinin istehsal gücü və xammal təminatının qarşılaşdırılmasının aparılması;
  • İdxal məhsullarının əvəz edilməsi üçün kənd təsərrüfatında məşğul olan sahibkarlıq subyektlərinə və investorlara istiqamət və planların hazırlanması (yeri gəlmişkən qeyd edək ki, bu ilin I rübündə keçən ilin anoloji dövrü ilə müqayisədə 39 mln. ABŞ dolları civarında daha çox ərzaq məhsulları idxal edilmişdir). İnamla deyə bilərik ki, düzgün elmi qaydada yanaşma aparılarsa, çox qısa zamanda bir qrup kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının istehsalı üzrə daxili bazarı tam təmin edib idxaldan asılılığı dayandırmaq olar;
  • İstehsal – daxili bazarın tələbatı – mövsümilik arasında əlaqənin formalaşdırılması. Bu gün, məsələn, kartof istehsal olunur və qısa zaman kəsiyində satılır və ya ixrac olunur. İlin müəyyən dövründə ölkə idxaldan asılı qalır və beləliklə, təxminən aşağı-yuxarı 30 mln. dollar kartof idxalına ölkədən pul çıxır. Bu təkcə bir məhsul üzrədir. Belə hallar onlarladır.
  • Məhsul bolluğu üçün ev təsərrüfatlarının inkişafı məqsədilə tam fərqli modellər, metodikalar ortaya qoyulmalıdır, paralel olaraq iri intensiv təsərrüfatların yaradılması işi planlı şəkildə aparılmalıdır.

Bu vəziyyət ildə iki dəfə məhsul götürməyə, yəni məhsuldarlığın yüksəldilməsinə, maya dəyərinin aşağı salınmasına, məhsulların rəqabət qabiliyyətinin artırılmasına, əmək və digər resursların məşğulluğunun yüksəlməsinə gətirib çıxaracaq;

  • Kənd təsərrüfatı məhsullarının daha dərin emalına nail olunması, bu sahəni gəlirli və daha cəlbedici edəcək.

Bu cür tədbirlər çoxsaylıdır, çünki kənd təsərrüfatı çoxşaxəli olmaqla yanaşı, peşəkar yanaşma tələb edir. Dövlət bir müddət bu sahəni tam tənzimləməlidir. Əks təqdirdə, bu sahəyə qoyulmuş investisiya, edilən hər cür yardım və güzəştlərin səmərəsi az olacaq.

Nəticə olaraq sadəcə biz hesablamalıyıq ki, nə qədər torpağı, neçə baş inəyi, qoyunu və ya neçə min baş quşu olan təsərrüfat rəqabət qabiliyyətli və gəlirli ola bilər. Hansı təsərrüfatlar zərər çəkir və hansı səbəblərdən, həm də onları bu vəziyyətdən necə çıxarmaq olar, hətta lazım gələrsə yeni təsərrüfatçılıq formasına keçilməlidir.

  • Şəhərətrafı zonalar seçməliyik, burada bostançılıq, bağçılıq və s. istehsal qurşaqları yaratmalıyıq;

Elə bir kənd təsərrüfatı istehsalı qurmalıyıq ki, o uzunmüddətli, davamlı, intensiv, məhsuldar, keyfiyyət amilinə söykənən olsun;

  • Bu sahənin güclü inkişaf etdirliməsi üçün sahəvi mütəxəssislərin qısa müddətə yetişdirilməsi məqsədilə ən real dünya təcrübəsindən istifadə olunmalı, təhsil üçün xüsusi baza yaradılmalıdır;
  • Azərbaycan Sənaye Korporasiyasının imkanlarından kənd təsərrüfatının inkişafına yönəltməliyik;
  • Dünyada mövcud inkişaf Agentliklərinin yardımlarını kənd təsərrüfatına yönəltməliyik.
Hikmət Hacıyev Tərtər və Ağdama səfərindən foto və videogörüntülər paylaşdı
Hikmət Hacıyev Tərtər və Ağdama səfərindən foto və videogörüntülər paylaşdı
"Qarabağ" qaçqın və məcburi köçkünlər arasında sürgündə olan yeganə futbol klubu idi - Hikmət Hacıyev (FOTO)
"Qarabağ" qaçqın və məcburi köçkünlər arasında sürgündə olan yeganə futbol klubu idi - Hikmət Hacıyev (FOTO)
Mustafa Şentop: Azərbaycanın öz torpaqlarını azad etməsi Tarixi İpək Yolunu canlandıracaq
Mustafa Şentop: Azərbaycanın öz torpaqlarını azad etməsi Tarixi İpək Yolunu canlandıracaq
Loading Bars
Xəbər lenti
Tovuzda minik avtomobili yanıb
Parisdə keçirilən etiraz aksiyasında 46 min nəfər iştirak edib
Şirvanda mənzildə qadın meyiti aşkarlanıb
Hikmət Hacıyev Tərtər və Ağdama səfərindən foto və videogörüntülər paylaşdı
Moskvada koronavirusdan daha 72 nəfər ölüb
"Qarabağ" qaçqın və məcburi köçkünlər arasında sürgündə olan yeganə futbol klubu idi - Hikmət Hacıyev (FOTO)
Azərbaycanda əmtəə qazının hasilatı artıb
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 396 mini keçib
Mustafa Şentop: Azərbaycanın öz torpaqlarını azad etməsi Tarixi İpək Yolunu canlandıracaq
“YARAT” “Öz adanı kəşf et” adlı sərgi layihəsini təqdim edir
Fransada etiraz aksiyalarında 37 polis xəsarət alıb
Dünyada koronavirusa rekord sayda yoluxma halı qeydə alınıb - ÜST
İƏT Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü ilə bağlı qətnamələr qəbul edilib
“Associated Press” Ermənistanın Gəncəyə raket hücumunun ağır nəticələri ilə bağlı reportaj yayıb (FOTO/VİDEO)
Beynəlxalq ictimaiyyət terrorizmin qarşısında dayanmalıdır - Zərif
ANAMA Füzulidə 4 mülki şəxsin minaya düşərək həlak olması ilə bağlı məlumat yaydı
Ağdam 27 il işğal altında qaldıqdan sonra (VİDEO)
Mingəçevir Dövlət Universitetində turizm mövzusuna həsr olunan birgə layihənin üçüncü modul təlimi keçirilib (FOTO)
Azərbaycan komandası bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatında bürünc medal qazanıb
Bəzən onu “Qafqazın Xirosiması” adlandırırlar - "France-24"in Ağdamdan reportajı
Azərbaycanın bədii gimnastika üzrə gənclər komandasının Avropa çempionatındakı çıxışının nəticələri məlum olub
Somalinin paytaxtında partlayış olub, 6 nəfər ölüb
Kəlbəcər rayonunun Vəng kəndi (VİDEO)
Video layihə: PREZİDENT. Müstəqillik. Təhlükəsizlik. Rifah 28.11.2020 tarixli bölüm
Daxili İşlər Nazirliyinin mətbu orqanı “Polis” qəzeti adı altında nəşr ediləcək
Bu gün Bakıda 550 küçə dezinfeksiya edilib (FOTO)
Baş Prokurorluq və Daxili İşlər Nazirliyindən xəbərdarlıq
Azərbaycanda ödəmə kartları ilə dövriyyə əhəmiyyətli dərəcədə artıb
Azərbaycanda COVID-19-a 4 212 yeni yoluxma qeydə alınıb, 1 760 nəfər sağalıb, 32 nəfər vəfat edib
Avropa Müsəlman Forumunun prezidenti və İdarə Heyətinin üzvləri Prezident İlham Əliyevi təbrik ediblər
BQXK TƏBİB-ə 10 ədəd “Döyüş yaralıları üçün tibbi yardım dəsti” ianə edib (FOTO)
“AzerGold” QSC-nin “Çovdar” mədənində ağacəkmə aksiyası keçirilib (FOTO)
Füzulidə 4 mülki şəxs minaya düşərək həlak olub - Baş Prokurorluq
Prezidentə yazırlar: Sizin rəhbərliyiniz altında Azərbaycan qüdrətli dövlətə çevrildi
Mariya Pavlovna Hüseynova Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Poltavada Azərbaycanla Ukraynanın birgə investisiya layihələri müzakirə edilib (FOTO)
Hikmət Hacıyev, diplomatik nümayəndələr və "Qarabağ" klubu Ağdam məscidində (FOTO)
Koronavirusa yoluxan Astara sakinləri evi tərk edibər, istintaq aparılır (FOTO)
Azərbaycan xurması Slovakiya və Çexiyaya ixrac ediləcək
İqtisadi Şuranın növbəti iclası keçirilib (FOTO)
İranda 391 nəfər koronavirusdan ölüb
Azərbaycanda "Yerli icra hakimiyyətləri xidmətlərinin elektronlaşdırılması" layihəsi reallaşdırılacaq
AQTA yanında İctimai Şuraya üzvlər seçilib (FOTO)
Ötən günün yol qəzaları: 2 ölü, 2 yaralı
Baxımsız və sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlarla bağlı sosial müdafiə və reabilitasiya sistemi təkmilləşəcək
Hikmət Hacıyev və diplomatik nümayəndələr Ağdama gəlib
Vətəndaşın təzyiqə məruz qalması barədə fikirlər həqiqəti əks etdirmir - DİN
Koronavirus diaqnozu qoyulan Füzuli sakini küçədə saxlanıldı
Mixail Qusmanın “Anatoli Dobrınin. Səfirin həyatından 24 il və 14 gün” filminin Azərbaycanda premyerası olub
Paytaxt sakinləri karantin qaydalarına necə əməl edir? (FOTO)
Yaşayış yerini qanunsuz tərk edən COVİD-19 daşıyıcıları barədə cinayət işi başlanıb (FOTO/VİDEO)
Yerevanda əsgər anaları növbəti aksiya keçirir
Ermənistan ordusunun Tərtərə atdığı “Smerç” raketi yerli muzeyə təhvil verilib - Hikmət Hacıyev (VİDEO)
Azərbaycanda "Ağıllı şəhər" layihəsinin yekun strategiyası hazırlanır
İngiltərədə Azərbaycanlı icması Derbi Şəhər Şurasına etiraz məktubu göndərib
Qarabağ və cəmiyyət üçün könüllülük; uğur düsturu - debat və müzakirələr
Sumqayıt şəhər polis idarəsinin rəisinin Gəncəyə təyinatı ilə bağlı məlumat yalandır - DİN
Rusiyada daha 510 nəfər koronavirusdan öldü
44 gündə Tərtərə 16 mindən çox mərmi atılıb - İcra başçısı
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Evi tərk edən daha 4 koronavirus xəstəsi saxlanıldı (FOTO)
Türkiyə Qarabağdan Suriyayadək İslam coğrafiyasını canı bahasına qorumaq məcburiyyətindədir - Ərdoğan
Ermənilər artıq həyəcan və qorxudan özlərinə atəş açırdılar - Şuşa əməliyyatının iştirakçısı (FOTO)
OPEC+ neft hasilatını daha iki-üç ay müddətinə azaltmaq niyyətindədir.
Bugünədək sahələrdən 6240 ton tütün yığılıb
Ağsu icra başçısı dəfn olundu
Ali Baş Komandan qələbə ruhunu qaytardı - Firdovsi Umudov (VİDEO)
Tovuzda evdən icazəsiz çıxan koronavirus xəstəsi saxlanılıb (FOTO)
Hikmət Hacıyev və diplomatik nümayəndələr Tərtərdədir (FOTO)
"Bandotdel" Oğuzda xüsusi əməliyyat keçirdi (FOTO/VİDEO)
Şəkidə koronavirus pandemiyasına qarşı mübarizə tədbirləri gücləndirilib (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Şəhid ailələri və müharibə əlilləri ilə bağlı yeni tədbirlər planı hazırlanıb
ABŞ-da edam üsullarının sayı artırılıb
Kəlbəcər rayonunun İstisu qəsəbəsi (VİDEO)
Kanadalı Azərbaycanlılar Şəbəkəsinin üzvləri Kanadanın Xarici işlər naziri ilə görüşüb
Türk əsgərləri tezliklə Azərbaycanda vəzifələrinin icrasına başlayacaq - Fuat Oktay
Sanki dəniz dalğaları ilə mübarizə aparırdıq - Erməni əsgərindən etiraf
Böyük Qələbəyə bir neçə saat qalmış şəhid olan qəhrəmanımız (FOTO)
Azərbaycan və Rusiya arasında iqtisadi əməkdaşlıq barədə yeni sənəd hazırlanır (ÖZƏL)
BŞBPİ-də bu vəzifə ləğv edildi
Göyçayda yaşadığı evi tərk edən COVİD-19 xəstəsi saxlanılıb
Bağlanmış bankların əmanətçilərinə 600 milyon manata yaxın kompensasiya ödənilib
Hikmət Hacıyev və "Qarabağ" klubu Ağdama gedir
Türkiyədən Azərbaycana kimyəvi məhsul ixracı artıb
Ceyhan terminalından 190 milyon bareldən çox AÇQ nefti nəql edilib
Kəlbəcər şəhərində Azərbaycan bayrağı qaldırılıb (VIDEO)
Bakı küçələrində növbəti dəfə dezinfeksiya işləri aparılıb (FOTO)
Pakistan Respublikasının səfiri Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətində qəbul edilib
Fransa Senatı tərəfindən qəbul edilən qətnamə beynəlxalq hüquq pozuntusur - Fransa parlamentinin fəxri üzvü
ABŞ-ın Los-Anceles dairəsinin hakimiyyəti sakinlərə evdən çıxmamağı tövsiyə edib
Üsyançılar Eritreya paytaxtına raket atıblar
Yaponiya sahillərində quru yük gəmisi və balıqçı gəmisi toqquşub
ABŞ-da koronavirusa yoluxanların sayı 13 milyonu keçdi
"OPEC plus" nazirlər komitəsinin qeyri-rəsmi görüşü təxirə salındı
Bakıda gözətçi köşk yanıb, 1 nəfər ölüb
Moskvada koronavirusdan daha 76 nəfər ölüb
Argentinada Dieqo Maradonanın ölümü ilə əlaqədar araşdırma başlayıb
Belçikada quş qripi xəstəliyi qeydə alınıb
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 441 mindən çox artıb
Bütün xəbərlər