Bakı. Trend:
Bakıda İslam İnkişaf Bankı Qrupu (İİB) tərəfindən bankın illik görüşləri çərçivəsində təşkil edilən 14-cü Özəl Sektor Forumu (PSF 2026) keçirilib.
Trend-in tədbirdəki müxbirinin verdiyi məlumata görə, "Davamlı Rifah üçün Regional İnteqrasiya" mövzusu altında keçirilən forum İİB üzv ölkələrindən hökumətlərin, bizneslərin, beynəlxalq maliyyə qurumlarının və investisiya icmasının nümayəndələrini bir araya gətirir.
Forumun ilk günündə bir sıra yüksək səviyyəli tematik tədbirlər, o cümlədən gənclərin davamlı iqtisadi inkişafın və regional əməkdaşlığın təmin edilməsində roluna həsr olunmuş "Sərhədsiz Gənclər: Ortaq Regional Rifahın Təşviqi" adlı gənclər sessiyası keçirilib.
Halal İqtisadiyyat Forumu da keçirilib. Forumda iştirakçılar halal iqtisadiyyatın inkişaf perspektivlərini müzakirə edirlər, "Etik Halal Biznes Modelləri və Risklərə Davamlı Maliyyələşdirmə" adlı strateji dialoq isə etik biznes modelləri və davamlı maliyyələşdirmə mexanizmləri məsələlərini müzakirə ediblər.
Azərbaycanın investisiya potensialı, xarici investorlar, perspektivli iqtisadi sektorlar və davam edən investisiya layihələri üçün ölkənin imkanlarını təqdim edən Azərbaycan İnvestisiya Görünüşü Sessiyaları zamanı vurğulanıb.
Forumda çıxış edən İslam İnkişaf Bankının Kuala Lumpurdakı Mükəmməllik Mərkəzinin rəhbəri Samer bildirib ki, halal iqtisadiyyat hazırda qlobal iqtisadiyyatın ən sürətlə böyüyən sektorlarından biridir və artıq niş istehlakçı seqmentindən çox kənara çıxaraq genişmiqyaslı iqtisadi ekosistemə çevrilib.
Onun sözlərinə görə, Halal İqtisadiyyat Liderləri Forumu qlobal halal iqtisadiyyatını inkişaf etdirmək üçün siyasətçilər, tənzimləyicilər, biznes nümayəndələri, investorlar və inkişaf tərəfdaşları arasında əməkdaşlığı gücləndirmək üçün unikal platforma rolunu oynayır.
S. Elesavi qeyd edib ki, İslam İnkişaf Bankı Qrupunun illik görüşləri çərçivəsində keçirilən forum, təşkilatın əsas platformalarından birinə çevrilib və bankın üzv ölkələrində halal iqtisadiyyatının inkişafı üçün praktik həllər hazırlamaq üçün maraqlı tərəfləri bir araya gətirib.
S. Elesaviyə görə, qlobal İslam istehlakçılarının halal sektorlara xərcləri yaxın illərdə 3 trilyon dolları keçəcək.
Beynəlxalq İslam Ticarət Maliyyələşdirmə Korporasiyasının (ITFC) baş əməliyyat direktoru Nazim Nurdali qeyd edib ki, ITFC idxal-ixrac maliyyələşdirilməsi, liman maliyyələşdirilməsi, anbar maliyyələşdirilməsi və strukturlaşdırılmış əmtəə maliyyələşdirilməsi daxil olmaqla geniş çeşiddə qısamüddətli ticarət maliyyələşdirmə alətləri təqdim edir.
"Biz bazarda mövcud olan ticarət maliyyələşdirmə məhsullarının demək olar ki, tam çeşidini təklif edirik", - deyə Nurdali qeyd edib.
O, ITFC-nin İslam İnkişaf Bankı Qrupu daxilində fəaliyyət göstərən dinamik və açıq ticarət maliyyələşdirmə qurumu olduğunu vurğulayıb.
Nurdali bildirib ki, korporasiya Dünya Bankı və Asiya İnkişaf Bankı da daxil olmaqla digər beynəlxalq maliyyə qurumları oxşar mexanizmlərdən istifadə etməyə başlamazdan əvvəl inkişaf etməkdə olan bazarlarda ticarət maliyyələşdirməsini təmin etməyə başlayan ilk çoxtərəfli təşkilatdır.
"Biz ticarət maliyyələşdirməsində qabaqcıl olmaqdan və ticarət axınlarını dəstəkləmək üçün vacib olan mühüm inkişaf maliyyələşdirmə rolunu oynamağa davam etməkdən qürur duyuruq", - deyə o bildirib.
Bundan əlavə, İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının (OECD) İnkişaf Əməkdaşlığı Direktorluğunun direktor müavini Haye Şutte qeyd edib ki, qlobal iqtisadi böhran fonunda ölkələr arasında qeyri-bərabər inkişaf müşahidə olunur və xeyli sayda ölkə durğunluq yaşayır.
O qeyd edib ki, son illərdə inkişaf dinamikasında əhəmiyyətli dəyişikliklər müşahidə olunub, bəzi ölkələrdə artım, digərlərində isə, məsələn, azalma müşahidə olunur.
H. Şutte bildirib ki, OECD üzv ölkələrinin təxminən yarısında artım, digərlərində isə pisləşmə müşahidə olunur.
Onun sözlərinə görə, münaqişələr və böhran amilləri bu dinamikaya əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərir.
"Saxaraaltı Afrika ölkələri iqtisadi dinamika baxımından ən həssas ölkələr arasındadır.
Səhiyyə problemləri də inkişafa təsir edən əsas amil olaraq qalır", - deyə o bildirib. Onun sözlərinə görə, iqtisadi və sosial prosesləri daha dəqiq başa düşmək üçün monitorinq və məlumatların təhlili sistemlərini gücləndirmək lazımdır.
O bildirib ki, OECD təxminən on ildir ki, müəyyən edilmiş prinsiplər və metodologiyalar əsasında inkişafın qiymətləndirilməsi və monitorinqi üçün yanaşmalardan istifadə edir.
H. Şutte bildirib ki, prioritet məlumatların, analitik vasitələrin və siyasətin effektivliyinin qiymətləndirilməsi sistemlərinin keyfiyyətinin artırılmasıdır.
Bundan əlavə, forumda çıxış edən Rusiya Federasiyası Mərkəzi Bankının Maliyyə Sektorunun Davamlı İnkişaf Departamentinin direktoru Rüstəm Taxirov qeyd edib ki, davamlı inkişaf strateji çərçivəsinin əsas elementidir.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın həm keçid, həm də fiziki risklər daxil olmaqla iqlim və ətraf mühit risklərinə yüksək dərəcədə məruz qalması davamlı maliyyələşdirməni tənzimləyici orqan üçün vacib bir diqqət mərkəzinə çevirir.
"Bu risklər Mərkəzi Bankın mandatına, xüsusən də maliyyə sabitliyinə və maliyyə institutlarının dayanıqlığına təsir göstərir. Buna görə də, davamlı maliyyələşdirmə Mərkəzi Bankın strateji çərçivəsinə daxil edilib", - deyə R. Tahirov bildirib.
O qeyd edib ki, Azərbaycan Mərkəzi Bankı davamlı maliyyələşdirmə yol xəritəsini təsdiqləyib, yaşıl taksonomiya tətbiq edib və bank sektorunda iqlim və ətraf mühit risklərinin idarə olunması üçün tənzimləyici tələblər tətbiq edib.
"Bundan əlavə, açıqlama və hesabat tələbləri tətbiq edilib. Yaşıl taksonomiya həm dövlət, həm də özəl sektor üçün strateji bir vasitədir.
"Taksonomiya bizə vəsaitləri prioritet sahələrə yönəltməyə və iqtisadiyyatın dekarbonizasiyasını dəstəkləməyə imkan verir", - deyə o bildirib və əlavə edib ki, Dünya Bankı ölkənin karbon neytrallığına nail olmaq üçün ildə təxminən 2,3%-ə ehtiyac duyacağını təxmin edir.
Onun sözlərinə görə, taksonomiya özəl sektor üçün maliyyələşdirməni cəlb etmək və şaxələndirmək, eləcə də yaşıl maliyyə alətlərini inkişaf etdirmək üçün imkanlar yaradır.
O, həmçinin qeyd edib ki, taksonomiya bazar şəffaflığını artırır və layihələrin yaşıl, keçid dövrü və ya qəbuledilməz hesab edildiyi meyarları müəyyən edir.
"Layihələr ekoloji məqsədlərə, texniki meyarlara, "əhəmiyyətli zərər yoxdur" prinsipinə və minimum sosial standartlara cavab verməlidir", - deyə R. Taxirov qeyd edib.
Azərbaycan İqtisadiyyat Nazirinin müşaviri Hüseyn Hüseynov bildirib ki, Azərbaycanın Avropa, Asiya və Yaxın Şərqin kəsişməsində yerləşən coğrafi mövqeyi nəqliyyat və logistika infrastrukturunun inkişafını prioritetləşdirir.
"Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı bu gün Xəzər dənizi üçün əsas logistika mərkəzi kimi xidmət edir. Şərq və Qərb arasında artan yük axınlarını idarə edir", - deyə o vurğulayıb.
H.Hüseynov qeyd edib ki, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu Asiya ilə Avropa arasında birbaşa dəmir yolu əlaqəsi təmin edir və yük daşıma müddətini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Nazirin müşavirinin sözlərinə görə, Orta Dəhliz nəqliyyat marşrutlarını birləşdirir və qlobal təchizat zəncirlərinin şaxələndirilməsi fonunda strateji əhəmiyyət kəsb edir. O əlavə etdi ki, Azərbaycan Mərkəzi Asiya, Xəzər regionu, Türkiyə və Avropa bazarlarını birləşdirən tranzit və logistika mərkəzi kimi xidmət göstərir.
H.Hüseynov ölkə ərazisindən tranzit yük daşımalarının artmasının infrastruktur inteqrasiyasının effektivliyini təsdiqlədiyini bildirib. O, həmçinin enerjinin Azərbaycanın regional inkişafının ikinci əsas sahəsi olaraq qaldığını qeyd edib.
"Xəzər dənizini qlobal bazarlarla birləşdirən neft və qaz boru kəmərləri uzun müddətdir ki, Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyinə töhfəsini təmin edir", - deyə o bildirib. H.Hüseynov əlavə etdi ki, ölkə bərpa olunan enerjidə iştirakını genişləndirir və sərhədyanı yaşıl enerji təşəbbüslərini həyata keçirir.
O, gömrük sistemlərinin modernləşdirilməsinin, rəqəmsal ticarət platformalarının genişləndirilməsinin və sərhəd prosedurlarının sadələşdirilməsinin vacibliyini vurğuladı. "Biz gömrük sistemlərini modernləşdirməliyik, rəqəmsal ticarət platformalarını genişləndirməliyik və sərhəd prosedurlarını sadələşdirməliyik ki, mallar, xidmətlər və kapital daha sürətli və daha az gecikmə ilə hərəkət etsin", - o bildirib. bildirilib.
Bundan əlavə, Azərbaycanın kənd təsərrüfatı naziri Məcnun Məmmədov qeyd edib ki, Azərbaycan müasir infrastrukturun inkişafı yolu ilə kənd təsərrüfatı sektorunda investisiya risklərini azaltmaq üçün çalışır.
Onun sözlərinə görə, ölkə müasir aqrologistika mərkəzləri qurur, soyuq zəncir infrastrukturunu gücləndirir və məhsul yığımından sonrakı itkiləri azaltmaq üçün tədbirlər görür.
M.Məmmədov qeyd edib ki, sektorun səmərəliliyi dövlət dəstəyi və subsidiya mexanizmlərini şəffaflaşdıran Elektron Kənd Təsərrüfatı İnformasiya Sistemi (EKTIS) tərəfindən təmin edilir.
O, sistemin infrastrukturunun hazırda süni intellekt texnologiyaları və məlumatlara əsaslanan alətlərin inteqrasiyası yolu ilə genişləndirildiyini bildirib.
"Biznes üçün bu, məhsulun tam izlənməsinin təmin edilməsi, daha yüksək keyfiyyət nəzarəti və ciddi beynəlxalq halal standartlarına uyğunluq deməkdir", - deyə nazir bildirib.
Forum sabah da davam edəcək.
