Türkiyə Osmanlı nüfuzuna iddialıdır - Trend News-un icmalçısı

Türkiyə Osmanlı nüfuzuna iddialıdır - Trend News-un icmalçısı

Rufiz Hafizoglu, Trend -un Yaxın Şərq redaksiyasının rəhbəri

2002-ci ildə Türkiyədə islahatçı Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AKP) hakimiyyətə gəlməsi ilə ölkənin xarici və daxili siyasətində sözün əsl mənasında dəyişiklik hiss olunmağa başladı. Partiyaya müxalif milliyyətçi və mühafizəkar islamçı qüvvələr AKP-nin müvəffəqiyyət qazanacağına bir o qədər də inanmasalar da, zəfərə aparan "kiçik" qələbədən sonra "müxalif qüvvələr" alın yazısı ilə barışmalı oldular.

Hakimiyyətdə möhkəmlənməsi ilə AKP qütbləşmiş Türkiyə toplumuna yenilik gətirdi. Təbii ki, qütbləşmənin qarşısı alınmadı, bunun əvəzinə ölkədə siyasi elitalar öz yerlərini dəyişdilər - bu dəfə liberal islamçılar siyasi elita statusu qazandılar.

Şübhəsiz AKP-nin siyasi elita statusu qazanmaq üçün göstərdikləri xidmətlər əvəzsizdir. Hakim partiyanın ən uğurlu addımları isə ölkənin daxili və xarici siyasətində sözün əsl mənasında dönüş etmələri oldu.

Bir vaxtlar ölkənin xarici və daxili siyasətini ordu həll edirdisə , AKP-yə Cümhuriyyətin mövcud stereotipini ortadan qaldırmaq müvəffəq oldu. Lakin Türkiyədə istisnasız olaraq bütün hakimiyyətlərdə Osmanlı ambisiyalarının olması danılmazdır. Sadəcə olaraq, Türkiyənin daxili və xarici siyasətində bir qədər də artıq uğurlu siyasət aparmaması bu ambisiyaların qarşısını bu və ya digər şəkildə alırdı.

AKP hakimiyyəti ölkənin hansı məsələlərdə zəiflik göstərdiyini gözəl bilirdi və islahatçı imicini daha da gücləndirmək üçün əsaslı addımlar atmalı idi. Ən azından ona görə ki, bundan əvvəlki hakimiyyətlər kimi AKP hakimiyyətinin də Osmanlı ambisiyaları var idi və hakim partiya sıravi xalqın əvvəlki hakimiyyətlərdən hansı məsələlərdə narazı olduğunu bilirdi.

Elə buna görə də güclənmək üçün əsaslı islahatlar aparmaq zamanı idi.

2004-cü ildən etibarən Türkiyənin Aİ-yə üzv olması ilə bağlı danışıqlar başlasa da, ölkənin təşkilata üzv olması prosesinin uzadılmasının əsas səbəbləri - kürd problemi, Türkiyənin Ermənistanla sərhədləri açmaq tələbini yerinə yetirməməsi və 1915-ci ildə Osmanlı imperiyası tərəfindən törədilmiş "erməni soyqırımı"nı tanımamasıdır.

Əslində, AKP Aİ-nin qapılarının Türkiyənin üzünə bağlı olduğunu gözəl bilirdi. Buna baxmayaraq, onalr Aİ-yə üzvlük üçün ölkə daxilində islahatlar aparmağa davam edirdilər. Bir çox siyasi ekspertlər hesab edirlər ki, AKP-nin keçirdiyi islahatlar əslində Aİ-i üçün deyil, Yaxın Sərgin ən demokratik və super dövlətinə çevrilmək üçün idi.

Aparılan islahatlarla yanaşı, Türkiyə xarici siyasətində də hiss olunacaq dərəcədə dəyişiklər edərək regionda problemli məsələlərin həllində vasitəçiyə çevrildi. Suriya-İsrail, İsrail-Livan, Fələstin -İsrail və Pakistan-Əfqanıstan dialoqunun başlanması məhz Ankaranın xarici siyasətinin bəhrəsidir.

Aİ-yə "üzvlük" üçün atılan addımlar isə əslində Yaxın Şərqdə super güc olmaq üçün edilirdi. Lakin Türkiyə ilə yanaşı, Yaxın Şərqdə hegemon dövlət olmaq istəyən Səudiyyə Ərəbistanı, Misir, İsrail və İran kimi dövlətlər də var.

Belə olan halda ilkin mərhələdə regionda və dünyada dondurulmuş münaqişələrin həllində aktiv rol oynayan Ankaranın öz sözünü deməsinin vaxtı gəlib çatmışdı. Regionda isə Ankaranın potensial Osmanlı ərazisi kimi qəbul etdiyi, ərəb dövlətlərinin tərk etdiyi Fələstin və yəhudi-ərəb münaqişəsi var idi. Fələstin problemi və yəhudi-ərəb münaqişəsi artıq elə bir status qazanmışdı ki, bu problemi "həll" etməklə regionda və islam dünyasında söz sahibi olmaq olardı.

Osmanlı nüfuzuna iddialı Ankara tarixi prinsiplərinə əsaslanaraq ərəb dövlətləri ilə əlaqələrinə xələl gətirə bilməzdi, əksinə, bu əlaqələri daha da möhkəmləndirmək Ankaranın ilkin prioritetlərindən birinə çevrildi.

İsrailin 2008-ci ilin sonunda Qəzzədə həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar Ankara-Tel-Əviv əlaqələrində geriyə addım, ərəb-türk münasibətlərinin isə başlanması oldu. Qəzzədə keçirilən hərbi əməliyyatlara cavab olaraq Ankaranın atdığı ilk addım Türkiyə Parlamenti tərəfindən İsrail-Türkiyə parlamentlərarası dostluq qrupunun ləğv edilməsi oldu.

Baş nazir Ərdoğanın Davosda İsrail Prezidentindən Qəzzədə baş verənlərə münasibət bildirmək üçün "bir dəqiqə" istəməsi Ərdoğanın həm ölkə daxilində, həm də ərəb və islam dünyasında nüfuzunu artırdı. Ərdoğan vətənə "Davos fatehi" kimi döndü.

Türkiyə-İsrail münasibətlərinin arxa plana keçməsindən sonra isə Ankara regionda bir az da güclənmək üçün tədbirlər görməli idi. Elə bu səbəbdən də rəsmi Ankara qonşu dövlətlərlə, xüsusən də Dəməşq və Bağdadla əlaqələrinə yenidən nəzər salaraq, Suriya ilə Türkiyə arasında ola viza rejimini ləğv etdi, İraqla isə müxtəlif sahələr üzrə bir gündə 48 sənəd imzalandı.

İranı razı salmaq üçün də müəyyən addımlar atılmalı idi ki, bu dəfə də Ərdoğan BMT Baş Assambleyasında özünəməxsus tərzdə nitq söyləyərək, dünyanın İranın nüvə proqramını müzakirə etdiyi təqdirdə, İsrailin nüvə proqramını müzakirə etmədiyini bildirdi.

Daha sonra Ankara ABŞ-İsrail-Türkiyə hərbi təlimlərində iştirak etməkdən imtina etdi və "Davos fatehi" Erdoğan bunu xalqın istəyi ilə etdiklərini bildirdi.

Əslində, baş verən bütün hadisələrin fonunda Türkiyə region açıq-aydın ismarıc verməkdədir - regionda tək güc və qüdrət sahibi Ankaradır.

Türkiyənin Osmanlı nüfuzuna olan iddialarını reallaşdıra bilib-bilməyəcəyini isə zaman göstərəcək.

Ceyhun Bayramov iranlı həmkarına başsağlığı verib
Ceyhun Bayramov iranlı həmkarına başsağlığı verib
Rusiya Federasiyasının sülhməramlı kontingentinin təminatı ilə bağlı fəaliyyətlər həyata keçirilir (FOTO/VİDEO)
Rusiya Federasiyasının sülhməramlı kontingentinin təminatı ilə bağlı fəaliyyətlər həyata keçirilir (FOTO/VİDEO)
Xalqın Ali Baş Komandanının ətrafında daha sıx birləşməsi bəzi hakimiyyət hərislərini təlaşlandırır - Siyasi ekspert
Xalqın Ali Baş Komandanının ətrafında daha sıx birləşməsi bəzi hakimiyyət hərislərini təlaşlandırır - Siyasi ekspert
Loading Bars
Xəbər lenti
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 400 mini keçib
Rusiyalı həkimdən dünyaya daha bir epidemiya xəbərdarlığı
OPEK+ monitorinq komitəsinin nazirləri razılığa gələ bilməyiblər
Yoluxma sayı artmaqda davam edərsə, qaydalar sərtləşdirilə bilər - TƏBİB-dən xəbərdarlıq
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 564 mindən çox artıb
Argentinada güclü zəlzələ baş verib
Vətəni Xudayarın səsindən tanıyın (VİDEO)
Ceyhun Bayramov iranlı həmkarına başsağlığı verib
Qırğızıstanda koronavirusa yoluxanların sayı 71 971 nəfərə çatıb
Masazırda yaşayış binasında yanğın olub, sakinlər təxliyə edilib
Azərbaycan gimnastlarının bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatında nəticələri məlum olub
Rusiya Federasiyasının sülhməramlı kontingentinin təminatı ilə bağlı fəaliyyətlər həyata keçirilir (FOTO/VİDEO)
Xalq rəssamı Tahir Salahovun həyat yoldaşı vəfat edib (FOTO/VİDEO)
Qurban Qurbanov koronavirusa yoluxub
Bakıda su hovuzuna düşən 2 azyaşlının meyitləri tapıldı (ƏLAVƏ OLUNUB)
Azərbaycan MDB ölkələrinə məhsul ixracını artırıb
Xalqın Ali Baş Komandanının ətrafında daha sıx birləşməsi bəzi hakimiyyət hərislərini təlaşlandırır - Siyasi ekspert
Ermənistan prezidenti Paşinyan hökumətinin istefasını tələb edib
Yaşayış yerini tərk edən aktiv koronavirus xəstəsini hansı cəza gözləyir?
Bakıda kommersiya obyektində yanğın olub
Abşeronda yaşayış binasında yanğın olub
Biz yaralılarımızı çiynimizə alıb irəli gedirdik, düşmən isə qoruxdan silahlarını atıb qaçırdı - Qarabağ qazisi
Azərbaycan diasporu yeni və çətin mərhələyə keçib: əsl mübarizə hələ qabaqdadır
Suqovuşan kəndinə gedən yolun mina və partlamamış sursatlardan təmizlənməsi işləri davam edir (FOTO)
Zərdabda yaşayış yerini qanunsuz tərk edən aktiv koronaviruslu xəstəyə cinayət işi açılıb
İranda sutka ərzində 389 nəfər koronavirusdan ölüb
Xırdalandakı uçquna görə, 9 məcburi köçkün ailəsi müvəqqəti ünvanda yerləşdirilib - Komitə
Daşkəsəndə karantin rejimini pozan iaşə obyektləri aşkarlanıb
Bugün sifariş əsasında “qara piar” aparan radikal müxalifətin hərisliyi ucbatından topraqlarımız işğal olunmuşdu - ŞƏRH
Koronavirus mutasiyaya uğrayıb - İranın səhiyyə naziri xəbardarlıq etdi
Azərbaycanda COVID-19-a 4 170 yeni yoluxma qeydə alınıb, 1 985 nəfər sağalıb, 38 nəfər vəfat edib
Yaponiya məlumatları yüksək sürətlə ötürmək üçün peyk buraxıb
Birinci Qarabağ müharibəsinin məğlub müxalifət qalıqları tarixi Qələbəni həzm edə bilmir - ŞƏRH
Rusiyada sutka ərzində 26 mindən çox insan koronavirusa yoluxub
Ağdam rayonunun Şahbulaq kəndi (FOTO/VİDEO)
Sabah Azərbaycanda yağış, qar yağacaq
Birinci Qarabağ müharibəsinin təcrübəsi göstərir ki, Azərbaycan dövləti şəhidlərimizin xatirəsini həmişə uca tutur - Politoloq
Gürcüstanda daha 4 426 nəfər koronavirusa yoluxub
Gələn ilin əvvəlindən övladlığa götürülən hər uşaq üçün müavinət təyin olunacaq
Şabranda yaşadığı ünvanı tərk edən “COVİD-19” xəstələri müəyyən edilib (FOTO)
Mingəçevir Dövlət Universitetinin Tələbə Elmi Cəmiyyətinin elmi-praktiki konfransı keçirilib (FOTO)
Qarabağ xalçalarının salnaməsi (FOTO)
Əfqanıstanda partlayış nəticəsində 21 nəfər həlak olub
İşğaldan azad olunmuş Kəlbəcər rayonunun kəndləri(FOTO/VİDEO)
Mayk Tayson və Roy Conson arasındakı döyüş heç-heçə ilə nəticələndi
Azərbaycandan Türkiyəyə təbii qaz ixracı azalıb
İşğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə təhsil infrastrukturunun qurulması ilə bağlı TƏKLİFLƏR
Abşeronda "Volkswagen" yanıb
Britaniyada bir gündə koronavirusa 15 871 yoluxma qeydə alınıb
Hemilton "Formula-1" üzrə Bəhreyn Qran Prisinin təsnifat mərhələsinin qalibi oldu
Qazaxıstanda koronavirusa daha 826 nəfər yoluxub
Nigeriyada onlarla "Boko Haram" silahlısı öldürülüb
BƏƏ-də ABŞ hərbçisi həlak olub
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 62 milyon nəfəri ötüb
Fransada koronavirusa yoluxanların sayı 2,2 milyonu ötüb
Londonda polis 150-dən çox nümayişçini saxlayıb
Türkiyə XİN-i iranlı nüvə alimi Möhsün Fəxrizadənin öldürülməsini pisləyib
Futbol üzrə İspaniya çempionatında "Real" "Alaves"ə məğlub oldu
Tovuzda minik avtomobili yanıb
Parisdə keçirilən etiraz aksiyasında 46 min nəfər iştirak edib
Şirvanda mənzildə qadın meyiti aşkarlanıb
Hikmət Hacıyev Tərtər və Ağdama səfərindən foto və videogörüntülər paylaşdı
Moskvada koronavirusdan daha 72 nəfər ölüb
"Qarabağ" qaçqın və məcburi köçkünlər arasında sürgündə olan yeganə futbol klubu idi - Hikmət Hacıyev (FOTO)
Azərbaycanda əmtəə qazının hasilatı artıb
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 396 mini keçib
Mustafa Şentop: Azərbaycanın öz torpaqlarını azad etməsi Tarixi İpək Yolunu canlandıracaq
“YARAT” “Öz adanı kəşf et” adlı sərgi layihəsini təqdim edir
Fransada etiraz aksiyalarında 37 polis xəsarət alıb
Dünyada koronavirusa rekord sayda yoluxma halı qeydə alınıb - ÜST
İƏT Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü ilə bağlı qətnamələr qəbul edilib
“Associated Press” Ermənistanın Gəncəyə raket hücumunun ağır nəticələri ilə bağlı reportaj yayıb (FOTO/VİDEO)
Beynəlxalq ictimaiyyət terrorizmin qarşısında dayanmalıdır - Zərif
ANAMA Füzulidə 4 mülki şəxsin minaya düşərək həlak olması ilə bağlı məlumat yaydı
Ağdam 27 il işğal altında qaldıqdan sonra (VİDEO)
Mingəçevir Dövlət Universitetində turizm mövzusuna həsr olunan birgə layihənin üçüncü modul təlimi keçirilib (FOTO)
Azərbaycan komandası bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatında bürünc medal qazanıb
Bəzən onu “Qafqazın Xirosiması” adlandırırlar - "France-24"in Ağdamdan reportajı
Azərbaycanın bədii gimnastika üzrə gənclər komandasının Avropa çempionatındakı çıxışının nəticələri məlum olub
Somalinin paytaxtında partlayış olub, 6 nəfər ölüb
Kəlbəcər rayonunun Vəng kəndi (VİDEO)
Video layihə: PREZİDENT. Müstəqillik. Təhlükəsizlik. Rifah 28.11.2020 tarixli bölüm
Daxili İşlər Nazirliyinin mətbu orqanı “Polis” qəzeti adı altında nəşr ediləcək
Bu gün Bakıda 550 küçə dezinfeksiya edilib (FOTO)
Baş Prokurorluq və Daxili İşlər Nazirliyindən xəbərdarlıq
Azərbaycanda ödəmə kartları ilə dövriyyə əhəmiyyətli dərəcədə artıb
Azərbaycanda COVID-19-a 4 212 yeni yoluxma qeydə alınıb, 1 760 nəfər sağalıb, 32 nəfər vəfat edib
Avropa Müsəlman Forumunun prezidenti və İdarə Heyətinin üzvləri Prezident İlham Əliyevi təbrik ediblər
BQXK TƏBİB-ə 10 ədəd “Döyüş yaralıları üçün tibbi yardım dəsti” ianə edib (FOTO)
AXC-nin xəyanəti ilə işğal edilmiş torpaqlarımız Prezident İlham Əliyevin düzgün siyasəti nəticəsində azad edildi - Deputat
“AzerGold” QSC-nin “Çovdar” mədənində ağacəkmə aksiyası keçirilib (FOTO)
Füzulidə 4 mülki şəxs minaya düşərək həlak olub - Baş Prokurorluq
Prezidentə yazırlar: Sizin rəhbərliyiniz altında Azərbaycan qüdrətli dövlətə çevrildi
Mariya Pavlovna Hüseynova Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Poltavada Azərbaycanla Ukraynanın birgə investisiya layihələri müzakirə edilib (FOTO)
Hikmət Hacıyev, diplomatik nümayəndələr və "Qarabağ" klubu Ağdam məscidində (FOTO)
Koronavirusa yoluxan Astara sakinləri evi tərk edibər, istintaq aparılır (FOTO)
Azərbaycan xurması Slovakiya və Çexiyaya ixrac ediləcək
İqtisadi Şuranın növbəti iclası keçirilib (FOTO)
İranda 391 nəfər koronavirusdan ölüb
Bütün xəbərlər