Rusiyanın Cənubi Qafqazda vasitəçi kimi təsiri sonsuz deyil – analitik Sabina Freyzer

Rusiyanın Cənubi Qafqazda vasitəçi kimi təsiri sonsuz deyil – analitik Sabina Freyzer

Azərbaycan, Bakı, 15 yanvar / Trend , müxbir Y.Ostapenko/

Dağlıq Qarabağa dair Azərbaycan və Ermənistan arasında razılığın əldə olunmasında Rusiyanın böyük potensialı olsa da, vasitəçilik imkanları sonsuz deyil. International Crisis Group Avropa proqramının direktoru Sabina Freyzer belə hesab edir.

"Rusiya bütün beynəlxalq oyunçuların fonunda müqavilənin imzalanmasına nail olmaq üçün böyük imkanlara malikdir, lakin yenə də Rusiya hər şeyə qadir deyil, - cümə axşamı Freyzer telefon vasitəsilə Trend -a deyib. - Razılıq, hər iki ölkə ictimaiyyətinin əsaslı prinsiplər qəbul etməyə hazır olacağı zaman mümkün ola bilər".

Türkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan çərşənbə günü rusiyalı həmkarı Vladimir Putinlə danışıqlarda Rusiyanı 1988-ci ildə Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddiası zəminində baş vermiş Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllində fəal rol oynamağa çağırıb. Putin isə öz növbəsində, bu məsələyə hər cür dəstək göstərməyə hazır olduqlarını bildirib.

Freyzerin fikrincə, Türkiyənin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə yardım etməyə cəhd göstərərək Cənubi Qafqazda sülhə nail olmaq üçün can atması olduqca fərəhləndiricidir. Lakin Türkiyə ilk növbədə dərk etməlidir ki, Rusiya bu problemi həll etmək üçün kifayət qədər vasitələrə malik deyil.

"2008-ci ilin noyabrında qəbul edilmiş Moskva bəyannaməsi Rusiyanın kifayət qədər təsirinin olmamasına nümunədir, - Freyzer deyib. - Rusiya rəhbərliyi həqiqətən də addım atıb və hər iki prezidentin müqavilə imzalamasına nail olub, lakin bundan sonra heç nə dəyişilmədi və tərəflər hər şeyi əhatə edən müqaviləyə doğru yaxınlaşmadı".

Rusiya Fransa və ABŞ ilə yanaşı, 1994-cü ildə tərəflərin münaqişənin nizamlanması üzrə atəşkəs rejiminə nail olmasından sonra sülh danışıqları aparan ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədridir. Münaqişə 1988-ci ildə Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddiası irəli sürməsi zəminində yaranıb və Azərbaycan torpaqlarının iyirmi faizi, yəni Dağlıq Qarabağ ərazisi və bu əraziyə bitişik yeddi rayon Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altındadır. Türkiyə vasitəçi deyil və birbaşa danışıqlar prosesinə cəlb oluna bilməz.

Freyzerin sözlərinə görə, Türkiyə Rusiyanın Ermənistanla daha sıx işləməsinə təkan verməyə çalışır ki, o da öz növbəsində danışıqlarda əlavə güzəştlərə getsin. Türkiyə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasına təkcə Rusiyanın deyil, həm də digər oyunçuların, o cümlədən ABŞ və Avropa İttifaqının daha aktiv cəlb olunmasını görmək istərdi.

Freyzer ATƏT-in bütün ölkələrinin, o cümlədən Rusiyanın fəallığını müsbət qiymətləndirib. O qeyd edib ki, bu proseslə bağlı Azərbaycanda və Ermənistanda baza prinsipləri üzrə geniş diskussiyalar aparılmalıdır. Belə ki, saziş yalnız o zaman mümkün ola bilər ki, hər iki ölkə ictimaiyyəti onu qəbul etməyə hazır olsun.

"Bu prinsiplər Azərbaycan və Ermənistanı nə Rusiya, nə də ABŞ-la bağlaya bilməz və əsas münaqişə tərəflərinin ictimaiyyətləri ilə razılaşdırılmalıdır", - Freyzer deyib.

Minsk qrupunun 2007-ci il noyabr ayında Madrid sammitində Azərbaycan və Ermənistanın xarici işlər nazirlərinə rəsmən təqdim etdiyi təkliflər bugünkü danışıqların əsasını təşkil edir. "Baza prinsipləri" kimi tanınan bu təkliflər Azərbaycan və Ermənistanın xarici işlər nazirlərinin 2004-ci ildən Praqada keçirilən və "Praqa prosesi" adlandırılan bir neçə görüşünün nəticəsində əldə edilib. 

"Baza prinsipləri" dedikdə, Dağlıq Qrarabağ statusunun sülh prosesinin sonuncu mərhələsində ümumxalq səsverməsi yolu ilə təyin edilməsi nəzərdə tutulur. Buna qədər isə digər tədbirlər, o cümlədən güc tətbiq olunmamalı, qarşılıqlı etimad yaranmalı, Ermənistan qoşunları tədricən işğal olunmuş ərazilərdən çıxarılmalı, məcburi köçkün və qaçqınların qayıtması, ticarətin bərpası həyata keçirilməlidir.

Freyzerin sözlərinə görə, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllində irəliləyişlərin əldə edilməsi Türkiyə üçün son dərəcə vacibdir. Türkiyə Azərbaycana Ermənistan Silahlı Qüvvələri işğal edilmiş ərazilərdən çıxarılmayanadək bu dövlətlə sərhədləri açmayacağına dair söz verib. Türkiyə həmçinin ötən ilin oktyabr ayında imzalanan protokollara əsasən Ermənistanla sərhədləri açmalıdır.

Əlaqələrin bərpa edilməsi barədə protokollar keçən ilin oktyabr ayında Sürixdə imzalanıb. Ermənistanın Konstitusiya Məhkəməsi yanvarın 12-də Türkiyə-Ermənistan protokollarının konstitusiyaya uyğun olduğunu qəbul edib və sənədləri baxılması üçün ölkə parlamentinə təqdim edib.

"İndi Türkiyənin protokollar və Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması arasında yaratdığı qarşılıqlı əlaqələr səbəbindən sonuncuda irəliləyişin əldə edilməsi Ankara üçün çox vacibdir", - Freyzer deyib.

Əgər yaxın aylarda protokollar Türkiyə Parlamentində ratifikasiya olunmazsa və Ermənistan Parlamentindən keçərsə, bu qənaətə gəlmək olar ki, Türkiyə öz öhdəliklərini dəyişib. Bu, Freyzerin sözlərinə görə, Türkiyənin xarici siyasətinin əsas məqsədini - Cənubi Qafqazda stabillik və süllhün təmin ediliməsində əhəmiyyətli rol oynamaq istəyini sarsıdacaq.

Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: [email protected]

Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 427 mini keçib
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 427 mini keçib
Parisdə etiraz aksiyası zamanı 22 nəfər saxlanılıb
Parisdə etiraz aksiyası zamanı 22 nəfər saxlanılıb
Çində mədəndə partlayış olub, çox sayda ölən var
Çində mədəndə partlayış olub, çox sayda ölən var
Loading Bars
Xəbər lenti
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 427 mini keçib
Parisdə etiraz aksiyası zamanı 22 nəfər saxlanılıb
Çində mədəndə partlayış olub, çox sayda ölən var
Koronavirus qripdən necə fərqlənir?
Parsidə etiraz aksiyası zamanı polislər gözyaşardıcı qazdan istifadə edib
Gürcüstanda koronavirusdan daha 37 nəfər ölüb
Türkiyə silahlarının effektivliyi Qarabağdakı son müharibə zamanı sübut edildi - Hulusi Akar
Bakıda yaşayış binasında baş verən yanğın söndürülüb (ƏLAVƏ OLUNUB)
Ermənistan müxalifəti Paşinyanın dekabrın 8-ə qədər istefaya getməsini tələb edib
Afrikada koronavirusdan ölənlərin sayı 53 min nəfəri ötüb
Prezident İlham Əliyev Xocalı soyqırımı törətmiş cəlladları da məhv etdi - Politoloq
Vətən müharibəsində qələbəyə həsr olunmuş hərbi paradın vaxtı açıqlandı - RƏSMİ (FOTO/VİDEO)
İtaliya Parlamenti Deputatlar Paltasının nümayəndə heyəti Gəncəyə səfər edib (FOTO)
Mingəçevir Dövlət Universitetinin rektoru Şahin Bayramovun Beynəlxalq Könüllülər Günü təbriki
Azərbaycan Könüllülərinin III Həmrəylik Forumu keçirilib və “İlin Könüllüsü” mükafatı qalibləri elan olunub (FOTO)
Türkiyədə 5,2 bal gücündə zəlzələ olub
Dərsliklərdə Sinqapur təcrübəsi müzakirə edilib
Latviya Azərbaycanlılarının “Azəri” Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin sədri Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
AŞF FİDE-yə müraciət ünvanlayıb
Qarabağ səmalarında Azərbaycan bayrağı dalğalanır - Ərdoğan
Sumqayıtda karantin qaydalarını pozaraq fəaliyyət göstərən tədris müəssisəsi aşkarlanıb (FOTO/VİDEO)
Kəlbəcərin sonsuz gözəlliyi (FOTO/VİDEO)
Prezidentə yazırlar: Siz Azərbaycan xalqına dayaqsınız
Mingəçevir Dövlət Universitetində turizm mövzusuna həsr olunan birgə layihənin IV modul təlimi keçirilib (FOTO)
İranın sabiq vitse-prezidenti həbs edildi
Ceyhun Bayramov və Sergey Lavrov arasında telefon danışığı olub
Bu şəhər və rayonlarda sərtləşdirilmiş xüsusi karantin rejiminin müddəti uzadıldı
Azərbaycanda 4323 nəfər COVID-19-a yoluxub, 2180 nəfər sağalıb, 42 nəfər vəfat edib
“The New York Times” qəzetində Ağdamın Çıraqlı kəndi barədə məqalə dərc edilib
"Qarabağ"ın daha 5 futbolçusunda koronavirus aşkarlandı
İraq Türkmən Cəbhəsinin sədri Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Müdafiə Nazirliyinin nəzdində sutka ərzində fasiləsiz qaynar telefon xətləri fəaliyyət göstərir
Yerevanda növbəti etiraz aksiyası başlayıb
Polşada fermerlər traktorlarla yolu bağladı
AzəriMed QSC-nin əməkdaşı İlkin Ağakişiyev şəhidlik zirvəsinə ucaldı
Diaspor rəhbəri niderlandlı antropoloqa tarixi faktlara əsaslanan tutarlı cavab verib
Ermənilər terrorçunu Xudavəng monastırına rəhbər təyin etmişdilər - Rusiya KİV
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 50 min nəfəri keçdi
"Napoli"nin stadionuna Maradonanın adı verilib
Belarus portalında Azərbaycanın Vətən müharibəsində Zəfər qazanması barədə məqalə dərc edilib
RİİB-in təşəbbüsü ilə Könüllülər himni hazırlanıb (VİDEO)
Koronavirus xəstəsi ictimai yerdə saxlanılıb (FOTO)
Alban-udin xristian provaslav icmasının sədr müavini Xudavəng monastırına vaiz təyin olunub
50 gün idi itkin düşən gənc şəhid kimi qayıtdı (FOTO)
Gəncədə dezinfeksiya aparılıb (FOTO)
6 şəhər və rayonda şəhid ailələri və müharibə əlillərinə ev verilib (FOTO)
Qohumunun evindən oğurluq edən şəxs saxlanılıb
İqtidarın siyasi dialoq təşəbbüslərinin praktiki nəticələri göz qabağındadır (FOTO)
Mənzildən naməlum meyit tapılıb
İspaniya mediasında Azərbaycan həqiqətlərindən danışılıb
“Regional İnkişaf” İctimai Birliyinin ölkə üzrə könüllülərinin onlayn görüşü keçirilib (FOTO)
“Suqovuşan” elektrik stansiyaları 3 ay ərzində istismara veriləcək (VİDEO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
"Könüllülər ili”nə həsr olunmuş poçt markası hazırlanıb (FOTO)
"Meliorasiya və Su Təsərrüfatı" 1,26 miyon manatlıq müqavilə imzalayıb
Rusiyada yenidən koronavirusa rekord yoluxma qeydə alındı
Azərbaycan nefti bahalaşır
Bütövləşən Azərbaycan - 44 günlük Zəfər Salnaməmiz (FOTO/VİDEO)
Təkcə Qarabağ deyil, xalqın 90-cı illərdə dövlətinə sarsılmış inamı geri qayıtdı - Tarixçi
Ermənilər monastrdakı bütün əşyaları məhv ediblər - Xudavəng monastrına təyin olunan vaiz
Ermənistan terroru nəticəsində həlak olan 94 mülki şəxsə şəhid statusu verilib və aylıq ödənişlər təyin olunub
Gələn ilin bayram günləri müəyyənləşib
Könüllülər üçün xüsusi təklif! (VİDEO)
İnsanlar qaydalara ciddi riayət etməsə, bizi daha çətin vəziyyət gözləyir - Deputat
Prokurorluq daha 3 COVİD - 19 xəstəsinə cinayət işi başladı
KOB könüllülərinin “Könüllülər ili”nə töhfəsi
Vəkillər Kollegiyası erməni təcavüzü ilə bağlı 230 beynəlxalq təşkilata müraciət etdi
DİN-nin şəhid baş leytenantı Kamran Kazımov (FOTO)
Zərdabda yaşayış yerini tərk edən daha bir COVİD-19 xəstəsi barədə cinayət işi başlandı (VİDEO)
Bakıda 25 yaşlı COVİD 19 xəstəsi barədə cinayət işi başlandı (VİDEO)
Qarabağ Azərbaycanın və Cənubi Qafqazın aparıcı İT mərkəzinə çevrilə bilər
Bərdədə evi tərk edən aktiv koronavirus xəstəsinə cinayət işi başlandı
Bakıda ad günü keçirən qızlar və restoran sahibi cərimələndi (VİDEO)
Xudavəng monastırının dini varisləri geri qayıtdı - Monastıra vaiz təyin olundu (VİDEO)
İctimai yerlərdə aşkarlanan daha 9 koronavirus xəstəsi barədə cinayət işi başlandı
Bu il Azərbaycana idxal edilən əsas məhsulların siyahısı açıqlanıb
Moskvada koronavirusdan peyvəndləmə başlayıb
“Lexus” hasara çırpılaraq yandı
Göyçayda yaşadığı ünvanı tərk edən koronavirus xəstəsi saxlanıb
Bizim üçün qorxu deyilən şey yox idi, ölümdən belə qorxmurduq - Qarabağ qazisi
ABŞ "TikTok"un amerikan seqmentinin son satış tarixini uzatmamağa qərar verdi
Limandakı partlayışdan sonra Beyrutun bərpası 2,5 milyard dollara başa gələcək
TAP 2021-ci ildə boru kəmərinin buraxılış gücünün artırılması məqsədilə sınaq keçirəcək
Renuarın rəsm əsəri 1,18 milyon dollara satıldı
Tayson və Cons arasındakı döyüşdən əldə edilən qazanc açıqlandı
Aİ və Britaniya Brexit mövzusunda razılığa gələ bilmədilər
Avstriyanın sabiq maliyyə naziri korrupsiyaya görə 8 il həbs cəzasına məhkum edildi
ABŞ hərbçiləri Somalini tərk edir
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 628 mindən çox artıb
Azərbaycan könüllüləri portalının təqdimatı keçirilib (FOTO)
Moskvada son sutkada 6 868 koronavirusa yoluxma halı aşkarlanıb
ABŞ-ın paytaxtı Vaşinqton şəhərində Vətən müharibəsi şəhidlərinin anım mərasimi keçirilib (FOTO)
ABŞ bir sıra Çin rəsmilərinə viza məhdudiyyətləri tətbiq edir
Azərbaycan Texniki Universiteti və Mingəçevir Dövlət Universitetinin birgə təşkilatçılığı ilə növbəti nəzəri-praktiki seminar keçirilib (FOTO)
Heydər Əliyev Mərkəzi, “Alov qüllələri” və Bakı Olimpiya Stadionu Azərbaycan bayrağı ilə işıqlandırılıb (FOTO)
Samux rayonunda evdə partıayış olub
Estoniya prezidenti özünü təcrid edir
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 423 mini keçib
Silahlı Qüvvələrin Yardım Fonduna daxil olan vəsaitin miqdarı açıqlanıb
Ailəmin kədərini görmək istəməzdim - Şəhidlə olmayan müsahibə
Bütün xəbərlər