İran uzaqmənzilli raketlərə nüvə başlığı quraşdıra bilər - İsrail və İran ekspertləri

İran uzaqmənzilli raketlərə nüvə başlığı quraşdıra bilər - İsrail və İran ekspertləri

Azərbaycan, Bakı, 22 dekabr / Trend , müxbir D.Xatınoğlu/

Sentyabrın 26-da MAQATE Hakimlər Şurası İranın nüvə proqramına qarşı yeni Qətnamə qəbul etdikdən sonra rəsmi Tehranın daha 10 yeni nüvə zənginləşdirmə mərkəzi yaradacağı barədə dərhal məlumat yayması və daha sonra isə Siccil II adlı ballestik raketi sınaqdan keçirməsi Qərbin bu ölkənin nüvə proqramı ilə narahatlığını artırıb.

İran altı ay bundan əvvəl BMT Təhlükəsizlik Şurası (TŞ) daimi üzvlərinin İranın nüvə proqramı ilə bağlı iclası ərəfəsində də "Peyğəmbər Əkrəm II" raketini sınaqdan keçirmişdi.

Qərb İranın nüvə proqramının hərbi məqsəd daşıması və bu ölkənin nüvə proqramı ilə ballestik raket istehsal etməsi arasında hansısa əlaqənin olmasından şübhələnir, İran isə qətiyyətlə bunu rədd edir. MAQATE-nin məruzələrində isə İranın nüvə proqramının hansı məqsəd daşıması ilə bağlı heç bir konkret fikir yoxdur.

İsrail Müdafiə Nazirliyinin Avropadakı missiyasının sabiq Baş direktoru Uzi Eilam İranın nüvə proqramı və ballestik raket istehsalı arasında hansısa bir əlaqənin olması barədə Trend -a bildirib ki, yalnız Qərb deyil, dünyanın bir çox ölkələrinin kəşfiyyat xidmətləri bu qənaətdədirlər ki, İran nüvə silahı "istehsal etmə qabiliyyəti"i qazanmaq uğrunda çalışır.

Onun sözlərinə görə, İranın nüvə silahı istehsal etməsi yalnız raket formatındə deyil, qırıcı təyyarələr tərəfindən daşınan nüvə bombaları formatında da mümkündür, necə ki, ABŞ II Dünya Müharibəsində Xirosima və Naqasaki şəhərlərini nüvə bombası daşıyan təyyarələrlə bombardman edib.

İranın ilk raketdən istifadə təcrübəsi 1980-88 illərdə İraqla müharibəsi zamanına təsadüf edir. O zaman İran Liviyadan aldığı 20 yaxın mənzilli Oskad raketlərilə 50 gün mütəmadi olaraq İraqın şəhərlərini bombardman etmişdi. Müharibədən sonra isə həmin raketin bəzi detallarını Çin, Rusiya və Şimalı Koreyadan almaqla, Şahab I və II raketlərini istehsal etdi. İran 2000-ci ildə 1200 km məsafəni hədəfə alan Şahab III raketini uğurla sınaqdan keçirərək, 2003-cü ildə bu növ raketi sənaye miqyasında istehsal etməyə başlayıb.

İran 2009-cu ilin may ayında ilk dəfə olaraq bərk yanacaqlı və mobil platforma Siccil raketini sınaqdan keçirib. Bu raket Şahab-dan fərqli olaraq mobil platforma olduğuna görə atışdan qabaq məhv edilməsi çətindir, həmçinin atılmağa dərhal hazıdır (Şahab-a atılmamışdan qabaq maye yanacaq yükləmək üçün 10 dəqiqə vaxt lazımdır). Siccil II-nin ikinci sınağı isə keçən həftə həyata keçirilib.

Siccilin Sahab III raketlərindən digər fərqi budur ki, Sahab III raketləri birdəfəlik atış sisteminə, Siccil II isə iki mərhələli atış sisteminə malikdir.

Glasqo Universitetinin iranlı professoru Rza Təqizadə Trend -a bildirib ki, İran raketlərinin başlığı partlayıcı maddələrdən əlavə, qeyri-ənənəvi maddələr (Non-conventional) və nüvə daşıya bilər.

İsrailin Milli Təhlükəsizlik İnstitutunun Araşdırmalar Mərkəzinin baş əməkdaşı Eilamın fikrincə, İran istehsal etdiyi raketlərə nüvə başlığını quraşdıra bilsə, beynəlxalq ictimaiyyət üçün daha da təhlükəli olacaq. "Hazırda İran raketlərinin sayını artırıb və çalışır ki, uçma məsafələrini də 2000-3000 km artırsın", - Eilam elektron poç vasitəsilə çərşənbə axşamı bildirib.

Lakin, Təqizadənin fikrincə, İran öz sərhədləri çərçivəsində raketləri sınayır. "İranın ən uzaq sərhədləri arasındakı məsafə 2200 km-dir, buna görə də faktiki olaraq, İranın 2000 km-dən uzaq məsafəni hədəfə alan raketləri sınaqdan keçirməsini dəqiq demək olmaz", - Təqızadə telefonla Trend -a bildirib.

Britaniyada çalışan Təqizadənin fikrincə, hansısa bir raketin qabiliyyətindən əmin olmaq üçün dəfələrlə onu sınaqdan keçirmək lazımdır. Eilam isə düşünür ki, Siccil-2-nin texniki baxımdan keçmişdəki raketlərdən fərqlənməsə də, ikinci dəfə sınaqdan keçirilməsi və raketin uçma məsafəsinin 2000 km-dən uzağa getməsi diggətçəkicidir. "Bu sınaq raketlərin qabiliyyətinin daha da güclənməsini göstərir. Beləliklə də bu, İran hakimiyyətinin daha da uzaqmənzilli raketlərin istehsal edilməsi üçün növbəti addımıdır", -  İsrailin Nüvə Enerji Komissiyasının üzvu Eilam hesab edir.

Onun fikrincə, İranın yalnız sadə partlayıcı maddələr üçün uzaqmənzilli raketlərdən istifadə etməsi inandırıcı deyil. "Fikrimcə, İran çalışır ki, nüvə başlığını bu raketlərə quraşdırsın", - Eilam deyib.

Eilam da Təqizadə kimi düşünür ki, İran istədiyi zaman raketlərini nüvə başlığı daşıma qabiliyyətinə çatdırmağa nail ola bilər. Lakin, Eilamın fikrincə, heç kim bilmir ki, rəsmi Tehran buna necə nail olacaq, yaxud, onların dəqiq məqsədləri nədən ibarətdir. İsrail eksperti onu da əlavə edib ki, İranın hərbi planları çox gizli saxlanılır və bu məsələdə bəzi əlamətlər, göstəricilər və şübhəli addımlar var, lakin nə zaman, hansı yolla və necə nüvə bombasını yaradacaqları barədə heç kim qətiyyətlə fikir bildirə bilmir.

Məqalənin hazırlanmasında Ü.Sadıxova iştirak edib.

İsveç Krallığında Gəncədəki terror aktları pislənilib (FOTO)
İsveç Krallığında Gəncədəki terror aktları pislənilib (FOTO)
İsrail erməni terrorundan zərər çəkən Gəncəyə humanitar yardım edib
İsrail erməni terrorundan zərər çəkən Gəncəyə humanitar yardım edib
ADA Universitetindən yeni təşəbbüs: “ADA Tarix Yazır”
ADA Universitetindən yeni təşəbbüs: “ADA Tarix Yazır”
Loading Bars
Xəbər lenti
Hikmət Hacıyev: Ermənistanın baş naziri yenidən yalan danışır
Düşmən Tərtər rayonunu atəşə tutub
Ermənistan silahlı qüvvələri bölmələrimizi artilleriya atəşinə tutub
Azərbaycan Ordusu atəşkəs rejiminə tam riayət edir
Fransada koronavirusa yoluxanların sayı 1 138 mini ötüb
İspaniyada yenidən fövqəladə vəziyyət elan edilib
İsveç Krallığında Gəncədəki terror aktları pislənilib (FOTO)
Futbol üzrə dünya çempionu Ronaldinyo koronavirusa yoluxub
Moskvada koronavirusdan daha 62 nəfər ölüb
İngiltərə Premyer Liqası: "Lester" "Arsenal"ı məğlub etdi
Pakistanda baş verən partlayış nəticəsində 7 nəfər ölüb
ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri, Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirləri yenidən Cenevrədə görüşəcəklər
Ermənistan PKK terrorçularına Azərbaycan hərbi formasını geyindirir
Şəkidə ev yanıb
Prezident İlham Əliyev: Zəngilan, Cəbrayıl, Qubadlı rayonlarının bir neçə kəndi və Qubadlı şəhəri işğaldan azad olunub
Ombudsman Ermənistan ordusunun hərbi əməliyyatlara uşaqları cəlb etməsinə münasibət bildirib
Prezident İlham Əliyev: Düşməni sona qədər qovacağıq, ərazi bütövlüyümüzü bərpa edəcəyik
Düşmənin döyüş texnikası və sursatları məhv edilib (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan xalqını əmin etmək istəyirəm ki, bundan sonra da biz haqq yolumuzdan dönməyəcəyik!
Vətəndaş məktubları: Cənab Prezident, bu qələbələri xalqımıza Sizin uğurlu siyasətiniz, qətiyyətiniz və inamınız yaşadır
Göygöldə zəlzələ qeydə alınıb
Azərbaycan Prezidenti: Bizim hərbi əməliyyatlarımız elə aparılmalıdır ki, vaxt itirməyək
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycanın qarşısında heç kim dura bilməz
Azərbaycan Prezidenti: Biz təkbaşına vuruşuruq, təkbaşına!
Prezident İlham Əliyev: Ermənistana havadarlıq edən ölkələr atəşkəs istəyirlərsə Ermənistana təzyiq göstərilməlidir
Azərbaycan Prezidenti: Vətəndaşlarımız bilsinlər ki, həm cəbhədə, həm siyasi arenada çox ciddi mübarizə gedir
Prezident İlham Əliyev: Bunların indi dərdi-azarı Ermənistanı bu vəziyyətdən çıxarmaqdır
Azərbaycan Prezidenti: Biz bir daha gördük ki, Ermənistan bu torpaqlardan öz xoşu ilə çıxmaq fikrində deyil
Prezident İlham Əliyev: Bu gün Azərbaycan əsgəri və zabiti döyüş meydanında düşmənə dərs verir
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistan dövləti bu cinayətlərə görə məsuliyyət daşıyır və cavab verəcəkdir
Hikmət Hacıyev şəhidimiz Dmitri Solnsev barədə yazdı
Prezident İlham Əliyev: Kəlbəcər, Qubadlı rayonlarının bir hissəsi işğalçılardan azad edilib
Vladimir Yevseyevin “İsgəndər” raketlərindən istifadə ilə bağlı fikirləri hərbi cinayətə təhrikdir - Deputat
Prezident “Fox News”a müsahibəsində Amerika auditoriyasına ölkəmiz və onun siyasəti barədə maarifçilik dərsi keçdi - Ekspert
Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Müdafiə Nazirliyinin Mərkəzi Komanda Məntəqəsində operativ müşavirə keçirilib (FOTO) (YENİLƏNİB)
Beynəlxalq Jurnalistlər Şurası jurnalistin hədələnməsinə etiraz etdi
İsrail erməni terrorundan zərər çəkən Gəncəyə humanitar yardım edib
ADA Universitetindən yeni təşəbbüs: “ADA Tarix Yazır”
Düşmən itki verərək geri çəkilməyə məcbur edilib - MN (VİDEO)
Düşmən havadan və qurudan darmadağın edilir - Anar Eyvazov
Cəbrayıl və Zəngilan rayonlarının işğaldan azad olunan kəndləri (VİDEO)
"Yolumuz Şuşayadır!" (VİDEO)
Dağlıq Qarabağda erməni terrorçusu məhv edilib
Prezident İlham Əliyev BMT TŞ-da keçirilən müzakirələrdə Azərbaycanın mövqeyini dəstəkləyən ölkələrin dövlət və hökumət başçılarına məktublar ünvanlayıb
Aydın Səfixanlı: Rusiya vətəndaşının da öldürülməsi Ermənistanın faşizmə xidmət edən dövlət olduğunu bir daha sübut edir
Azərbaycan ordusu yüksəkrütbəli erməni hərbçisini məhv edib
Düşmənin atəş nöqtələri məhv edilib - MN (VİDEO)
Fransada jurnalistə qarşı erməni lobbisinin təhdidləri hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən araşdırılmalıdır - Deputat
Türkiyə Azərbaycana dəstəyinə görə tətbiq edilə biləcək ABŞ sanksiyalarından qorxmur - Ərdoğan
Kopenhagendə Gəncə terroru qətiyyətlə pislənib (FOTO)
Azərbaycanda 946 nəfər COVID-19-a yoluxub, 228 nəfər sağalıb, 7 nəfər vəfat edib
Ermənistanın Gəncəyə raket hücumu barədə video hazırlanıb (VİDEO)
Ermənistan Dağlıq Qarabağda həlak olan hərbçilərinin növbəti siyahısını açıqlayıb
Hər iki cəbhədə qalib gələcəyik!
Gürcüstanda daha 1928 nəfər koronavirusa yoluxub
Hikmət Hacıyev Misirin "Al Ahram" qəzetinə müsahibə verib
Bakıda 554 küçə dezinfeksiya edildi (FOTO)
Ermənilər yerləşdikləri ərazilərdə daim etnik təmizləmə aparıb - Ekspert
Azərbaycan Ordusu tarix yazmaqda davam edir (VİDEO)
İranda ötən sutkada 296 nəfər koronavirusdan ölüb
Ermənistan öz ölkəsində də uşaqların yaşamaq haqqını əlindən alır (FOTO/VİDEO)
Ermənistan hərbi qüvvələri mülki əhalinin yaşadığı Goranboyun Meşəli kəndini hədəfə alıb
Qubadlı rayonunun işğaldan azad olunan kəndləri (VİDEO)
Azərbaycan QHT-ləri Ermənistanda uşaqların hərbi əməliyyatlara cəlb edilməsi ilə bağlı beynəlxalq təşkilatlara müraciət ediblər
Ermənistanın Zangilan, Qubadlı və Laçına hücumları təcavüz aktıdır - Hikmət Hacıyev
Gəncədə kilsədə 13 yaşlı Arturun anım mərasimi keçirilir (FOTO)
ABŞ da Ermənistanın terrorçu dövlət olduğunu bilir
Düşmən Ağdam, Tərtər və Ağcabədini atəşə tutur - MN
Vankuverdə yaşayan azərbaycanlılar Gəncədəki terror aktlarına etiraz etdi (FOTO)
Qarabağda öldürülən və hazırda vuruşan xarici muzdlular - ADLAR
Ermənistanda koronavirusa daha 2 314 nəfər yoluxub, 23 nəfər ölüb
İranlı general: Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad edilməsinə sevinirik
Ermənistanda qiymətlər artıb - Hərbi geyimlər 50% bahalaşıb
Azərbaycan Ordusu düşmənə qarşı yüksək dəqiqlikli silah növünü tətbiq edir - MN (VİDEO)
Azərbaycan Ordusu torpaqlarımızın azadlığı uğrunda rəşadətlə döyüşür (VİDEO)
Sabah 26 dərəcəyədək isti olacaq
Paşinyanın selfi çəkdirdiyi hərbi texnikalar bir-bir məhv edilir (FOTO)
13 yaşlı Rusiya vətəndaşının öldürülməsi erməni faşizminin növbəti təzahürüdür - Deputat
Prezident İlham Əliyev: Əgər müharibəyə mən başlamışamsa, niyə 17 il gözləyirdim
Baş Prokurorluq Ordu ilə bağlı qeyri-rəsmi video, foto və informasiya yayanlara xəbərdarlıq edib (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev: Biz Xankəndidə hərbi infrastrukturu hədəfə alırdıq, çünki hərbi bazalar, hərbi infrastruktur şəhərdə yerləşir
Prezident İlham Əliyev: Amerikada, Fransada, Rusiyada yaşayan erməniləri Dağlıq Qarabağdakı ermənilər maraqlandırmır
Prezident İlham Əliyev: Trampın münaqişənin həlli ilə bağlı gördüyü işlər beynəlxalq münasibətlərə tam uyğundur
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycanın atəşkəsi pozması barədə sübut yoxdur, biz, sadəcə, cavab verdik
Prezident İlham Əliyev: Korrupsiya hər yerdə var və biz bununla mübarizə aparırıq
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycanda Türkiyənin dəstəklədiyi suriyalı silahlıların döyüşməsi daha bir feyk xəbərdir
Kaliforniyada Gəncə terroruna etiraz edilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Şuşada kilsədə baş verənlər ya səhv olub, ya da bizi günahlandırmaq üçün ermənilərin özləri tərəfindən törədilib
Fransa parlament heyətinin Ermənistana səfəri birtərəfli və qərəzli xarakter daşıyır - Hikmət Hacıyev
Prezident İlham Əliyev 90-cı illərdəki döyüşlər haqqında: Biz müharibədə məğlub olmamışdıq, biz döyüşü uduzmuşduq
Prezident İlham Əliyev: Vasitəçilər Dağlıq Qarabağa müstəqillik, yaxud muxtariyyət verilməsi ilə bağlı bizə heç bir plan təqdim etməyib
Azərbaycan Prezidenti: İkinci dəfə atəşkəs yalnız iki dəqiqə davam etdi və Ermənistan onu pozdu
Prezident İlham Əliyev: Hücuma başlayan Ermənistan idi, biz özümüzü müdafiə etməli və cavab verməli idik
Prezident İlham Əliyev ABŞ-ın “Fox News” televiziya kanalına müsahibə verib (FOTO)
Ölkə üzrə koronavirusa yoluxma statistikası açıqlanıb
Paytaxtda koronavirusa ən çox yoluxma bu rayondadır
Qazaxıstanda koronavirusa daha 152 nəfər yoluxub
İƏT fransalı islamofob siyasətçilərlə bağlı bəyanat yayıb
Döyüşlərdə uşaqlardan istifadə edən Ermənistan məsuliyyətə cəlb edilməlidir - Beynəlxalq qaydalar pozulub
Ermənistanda hərbidən yayınmaq üçün saxta Covid-19 arayışı satan həkim həbs olunub
Bütün xəbərlər