Həmsədr ölkələr Ermənistandan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ədalətli həllini tələb etməlidir – Novruz Məmmədov (MÜSAHİBƏ)

Həmsədr ölkələr Ermənistandan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ədalətli həllini tələb etməlidir – Novruz Məmmədov (MÜSAHİBƏ)

Azərbaycan, Bakı, 02 fevral / Trend , müxbir S.Ağayeva/

Trend -un Azərbaycan Prezident Administrasiyasının Xarici əlaqələr şöbəsinin müdiri Novruz Məmmədovla müsahibəsi

- Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasına dair Soçi danışıqlarının yekunlarını necə qiymətləndirirsiniz? Münaqişənin nizamlanmasında irəliləyişin olması barədə danışmaq mümkündürmü?

- Qeyd etmək lazımdır ki, Soçi danışıqları Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli istiqamətində aparılan danışıqların bu mərhələsinin ən mühüm məqamlarından biri idi. Artıq bir neçə ildir ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev münaqişənin sülh və danışıqlar yolu ilə həlli üçün bütün iradəsini ortaya qoyaraq əlindən gələni edib və bu istiqamətdə mühüm addımlar atılıb.

Təkcə ötən il ərzində Azərbaycan Prezidentinin müxtəlif formatda Ermənistan Prezidenti ilə altı görüşü olub və doğrudan da bu proseslər bir sıra başqa məsələlərlə əlaqələndirilərək dünyanın böyük dövlətlərinin, Minsk qrupunun həmsədr ölkələri - ABŞ, Fransa və Rusiya Rederasiyasının rəhbərlərinin diqqətini bu münaqişənin həllinə yönəldib. Eyni zamanda, bir sıra başqa faktorlar burada öz təsirini göstərib, yəni proseslərin bu istiqamətdə inkişafı bizə ümüd verir ki, nəhayət bu proses uğurla nəticələnməlidir. Amma burada əlbəttə ki, həmsədr ölkələrin və onların rəhbərlərinin də böyük rolu olmalıdır.

Təhlükəsizliyin və sabitliyin təmin olunması üçün böyük dövlətlərin mövqeyinin çox böyük əhəmiyyəti var. Bu münaqişənin həllində isə üç böyük dövlət - ABŞ, Rusiya Federasiyası və Fransa kimi dünyanın aparıcı dövlətləri mühüm rol oynayır. Və biz fikirləşirik ki, onların konkret və qəti mövqeyi nəticəsində bu münaqişə öz həllini tapa bilər. Amma fikrimcə, hələlik bu istiqamətdə şəxsən mənim gözlədiyim, arzu etdiyim ədalətli mövqe, beynəlxalq hüquq çərçivəsində olan mövqe ortada olmadığı üçün istədiyimiz ciddi addımı ata bilmədik.

Amma bununla belə Rusiya Federasıiyasının Prezidenti də orada iştirak edirdi və bu da ümid verirdi ki, burada bir şey gözləmək lazımdır. Eyni zamanda, bütün bunları nəzərə alsaq, istədiyimiz addımın atılmasına nail olmasaq da, hər halda danışıqların gedişini, elə orada RF XİN rəhbərinin verdiyi bəyanatda olduğu kimi, mən də qiymətləndirirəm ki, proses davam etməlidir, yəni preambula hissəsində müəyyən razılaşma əldə edilə bilər və bu hissə ilə bağlı mövqelərin yaxınlaşması ümüdverici haldır.

Buna baxmayaraq, mənim mövqeyim bundan ibarətdir ki, bu son mərhələdə - danışıqların indiki mərhələsini son mərhələ hesab etmək olar - Ermənistana Beynəlxalq Valyuta Fondu, RF, ABŞ, Aİ tərəfindən köməkdən əlavə, ona qarşı təzyiqi artırmaq lazımdır. Çünki ədalətli mövqeni müdafiə etmək üçün, ədaləti bərpa etmək üçün bütün addımların atılması vacibdir və bunu etmək lazımdır. Həmsədrlər də, həmsədr ölkələr də bu təzyiqi artırmalıdırlar ki, münaqişənin həllində irəliləyiş əldə oluna bilsin.

Ermənistan tərəfi zaman-zaman bu gün bir mövqe, sabah başqa mövqe tutur, ilin əvvəlində bir mövqe, ilin ortasında da başqa mövqe tutur. Siyasətdə də, diplomatiyada da bunu etmək olmaz.

İki nümunə gətirim. Protokollarla bağlı altı ölkənin xarici işlər nazirinin iştirakı ilə iki ölkənin xarici işlər naziri protokollar imzalayıb razılama əldə edirlər, müxtəlif mövqelərin olmasına baxmayaraq, bir neçə aydan sonra Ermənistan ona əlavə şərtlər də qoyur. Bu nə deməkdir? Bu qeyri-normal davranışdır.

Və yaxud, Madrid prinsipləri ilə bağlı iki il - 2007-ci ildən 2009-cu ilə qədər Ermənistan tərəfi bizə təzyiqlər göstərirdi, bütün tərəflərə bəyan edirdi ki, onlar Madrid prinsiplərini bəyənir, lakin biz istəmirdik, razılaşmırdıq. Lakin, nəhayət biz öz təkliflərimizi də bura əlavə edərək, ortaya qoyaraq bununla razılaşandan sonra onlar bizə bəyan edirlər ki, biz Madrid prinsiplərini bəyənmirik. Bu necə ola bilər? Axı, bu ölkənin prezidenti ora imza atıb. Azərbaycan, RF və Ermənistan prezidentləri imza atıblar. Bundan sonra deyirlər ki, xeyr, biz bunu bəyənmirik. Buna siyasi riyakarliq deyirlər.

Butun bunların qarşısını almaq üçün dünya birliyinin, yəni həmsədrlər ölkələr qrupunun güclü təzyiqi olmalıdır Ermənistan tərəfinə, yəni Ermənistan tərəfinə öz yerini göstərmək lazımdır. Bu, vacib məsələdir.

-Siz Rusiyanın danışıqlar prosesindəki fəallığını necə qiymətləndirirsiniz? Rusiyanın rolu Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli prosesini nə dərəcədə sürətləndirə bilər?

- Bu gün RF-nin Ermənistana müəyyən bir təzyiq göstərmədiyini qeyd etmək düzgün olmazdı, yəni RF Prezidenti iki görüşdə iştirak edib, dörd görüş onun vasitəçiliyi ilə baş tutub. Soçidə də bu belə oldu, ona görə də bunu qeyd etməmək düzgün olmaz.

Amma düşünürəm ki, təkcə belə yox, daha güclü bir təzyiq olmalıdır. Əgər doğrudan da RF regionda təhlükəsizliyin, sabitliyin uzun zaman bərqərar olmasını istəyirsə, bu ölkələrin əlaqələrinin etibarlı əməkdaşlıq, strateji tərəfdaşlıq üzərində qurulmasını istəyirsə daha güclü təzyiq göstərməlidir. Daha doğrusu, "təzyiq" sözünü bəlkə də demək lazım deyil, ədalətli mövqe, beynəlxalq hüquqa uyğun mövqe nümayiş etdirərək tələb etmək lazımdır ki, siz bu ölkənin ərazilərini tutmusunuz, bu müddət ərzində işğal altında saxlamısınız və indi də saxlayırsınız. Bunu etmək lazım deyil, bu, beynəlxalq hüquq pozuntusudur, bu işğaldır.

Bunu isə təkcə RF deyil, eyni zamanda, bütün dünya problemlərində, dünya məsələlərində mühüm rol oynayan ABŞ etməlidir, Fransa etməlidir. Mən şəxsən düşünürəm ki, hər üç dövlət bu istiqamətdə öz səylərini artıra bilərlər və artırmalıdırlar. Bu, ədalətli konkret mövqenin ortaya qoyulması olar.

- Madrid prinsiplərinin preambulasının razılaşdırılmamış məqamları nədən ibarətdir? Azərbaycan bu məqamlarda nə dərəcədə güzəştə getməyə hazırdır?

Madrid prinsiplərinin yeni və köhnə varianti anlayışlarını mən qəbul etmirəm. Kimsə hər hansı bir əlavə təklif edirsə, bunu yeni variant adlandırmaq düzgün deyil. Biz artıq bununla bağlı mövqeyimizi bildirmişik. Azərbaycan Prezidentinin Moskvada imzaladığı sənəddə - Mayndorf bəyannaməsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində, sülh və danışıqlar yolu ilə, müharibə olmadan münaqişənin həlli vacib bilinib. Biz də bunu qəbul edirik, bunu demişik, sadəcə olaraq hansısa yeni təkliflər varsa, bununla bağlı hələlik məlumatım yoxdur. Bu barədə həmsədrlər müəyyən bir mövqe formalaşdırıb təqdim etməlidirlər. Düçünürəm ki, hər şey Ermənistanın vaxtı uzatmasından asılıdır, onlar siyasəti oyuncağa çevirib, istədiyi addımı atırlar və onlara heç kim heç nə demir. Əsas məsələ bundan ibarətdir ki, onları yerlərini göstərmək lazımdır. Düşünürəm ki, bu məsələdə əsas faktor Ermənistanın ədalətli konkret mövqe qarşısında qoyulmasıdır ki, onlar bu addımı atmalıdırlar.

Azərbaycanin Dağlıq Qarabağ ətrafındakı yeddi rayonunun 750 min nəfər vətəndaşi 20 ildir ki,  məcburi köçkündür. Söhbət bu insanların taleyindən gedir, birinci növbədə onların torpaqları qayıtmalıdır, bundan sonra o biri proseslər getməlidir.

- Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması üzrə növbəti danışıqlar nə vaxta gözlənilir?

Hər şey Ermənistanın mövqeyini konkretləşdirməsindən asılıdır, Ermənistan tərəfi öz mövqeyini açıq-aydın mümayş etdirməlidir. Bu ay bir oyun, gələn ay ayrı oyun oynamağa ehtiyac yoxdur, bizim də bunu axıra qədər gözləməyə səbrimiz qalmayıb. Buna görə də həmsədrlər növbəti dəfə regiona gələn zaman məhz Ermənistanın bu məsələlərlə bağlı mövqeyinin nədən ibarət olduğunu Prezidentimizə məlumat verməli, məruzə etməlidirlər.

Azərbaycan komandası 5 topla hərəkətlərdə Dünya Kubokunun bürünc medalını qazanıb
Azərbaycan komandası 5 topla hərəkətlərdə Dünya Kubokunun bürünc medalını qazanıb
İtaliyalı gimnast Dünya Kubokunda topla hərəkətlərdə qalib gəlib
İtaliyalı gimnast Dünya Kubokunda topla hərəkətlərdə qalib gəlib
İsrail gimnastı Linoy Aşram Dünya Kubokunda halqa ilə hərəkətlərdə qızıl medal qazanıb
İsrail gimnastı Linoy Aşram Dünya Kubokunda halqa ilə hərəkətlərdə qızıl medal qazanıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Azərbaycan komandası 5 topla hərəkətlərdə Dünya Kubokunun bürünc medalını qazanıb
Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi Böyük Vətən müharibəsində həlak olanların xatirəsini yad edib (FOTO)
Azərbaycanın Ermənistanla sərhədində daha bir hərbi hissə fəaliyyətə başlayıb
İtaliyalı gimnast Dünya Kubokunda topla hərəkətlərdə qalib gəlib
Şuşa şəhərində Böyük Vətən müharibəsində Qələbənin 76-cı ildönümü qeyd olunub
İsrail gimnastı Linoy Aşram Dünya Kubokunda halqa ilə hərəkətlərdə qızıl medal qazanıb
İsveçrə nəşri Azərbaycan Prezidentinin Şuşanı mədəniyyət paytaxtı elan etməsindən yazır
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Həzi Aslanovun məzarını ziyarət edib
Milli Gimnastika Arenasında bədii gimnastika üzrə Dünya Kubokunun üçüncü günü başlayıb (FOTO)
96 yaşlı müharibə veteranı: Ulu öndər Heydər Əliyevdən gördüyümüz diqqət və qayğını indi Prezident İlham Əliyevdən görürük (VİDEO)
Azərbaycan xalqı Heydər Əliyev kimi dühanı yetişdirdiyi üçün xoşbəxtdir - Əflatun Amaşov
Azərbaycan aprel ayında “OPEC plus” üzrə öhdəliyini yerinə yetirib
FHN küləkli hava şəraiti ilə bağlı əhaliyə müraciət edib
Moskvada hərbi parad keçirilir
Mingəçevir Dövlət Universitetində 9 May - Qələbə Gününə həsr olunan konfrans keçirilib
Mingəçevir Dövlət Universitetinin bir qrup əməkdaşı ailələrində ziyarət edilib (FOTO)
Böyük Vətən müharibəsi veteranları ilə görüş keçirilib (FOTO)
Azərbaycan Sənaye Korporasiyası ağacəkmə aksiyası keçirib (FOTO)
Göygöl Milli Parkının ərazisinə balıq körpələri buraxılıb (FOTO)
Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatına avtomobil hədiyyə edilib (FOTO)
Türkiyə səfiri Azərbaycan xalqını təbrik edib
100-dən çox diaspor könüllüsü və gənci “Heydər Əliyev və Azərbaycan diasporu” mövzusunda keçirilən konfransa qatılıb
Azərbaycan XİN 9 May Qələbə Günü ilə bağlı bəyanat yayıb
Əfqanıstanda silahlı qarşıdurmada yeddi polis öldürülüb
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva rəsmi "İnstagram" hesabında faşizm üzərində Qələbə Günü münasibətilə paylaşım edib (FOTO)
Bu gün sonuncu Qədr gecəsidir
Los-Ancelesdə Azərbaycanın faşizm üzərində qələbəsindəki roluna dair film hazırlanıb (VİDEO)
Papua-Yeni Qvineyada torpaq sürüşməsi nəticəsində 15 nəfər ölüb
Şirvan şəhərində "Opel" yanıb
Malayziyada ölkə daxilində səyahət etmək və əksər sosial tədbirlər qadağan ediləcək
Kolumbiyada etiraz aksiyaları zamanı 550-ya yaxın insan itkin düşdü
Yunan-Roma güləşçimiz Rafiq Hüseynov "Tokio-2020" Yay Olimpiya Oyunlarına lisenziya qazanıb
Nyu-Yorkun Tayms-skver meydanında atışma baş verib
Dünyada ötən sutka koronavirusa 817 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
Bakıda bədii gimnastika üzrə Dünya Kubokunun iştirakçıları üçün hər cür şərait yaradılıb - amerikalı idmançı
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 28 896 nəfər sağalıb
"Bavariya" ardıcıl 9-cu dəfə futbol üzrə Almaniya çempionu oldu
Daşkəsən polisi şəhid ailələrinə bayram sovqatları paylayıb
Əfqanıstanda məktəbin qarşısında partlayışlar olub, çoxlu sayda ölən var
Mingəçevir Dövlət Universitetində “Dahi Azərbaycanlı” sənədli filmi nümayiş etdirilib (FOTO)
Azərbaycanda 9 May - faşizm üzərində Qələbə Günü qeyd olunur
Azərbaycanda bayram tətili başlayıb
Mayın 16-dək Azərbaycanda ictimai nəqliyyat işləməyəcək
Bakıda bağlı qapı arxasında qalan iki azyaşlı xilas edilib
Milli Gimnastika Arenasının zalı heyrətamiz dərəcədə gözəldir - rusiyalı idmançı
Mingəçevir Dövlət Universitetində “İşğaldan azad olunmuş Azərbaycan ərazilərinin ekoloji vəziyyəti” mövzusunda nəzəri-praktiki seminar keçirilib (FOTO)
Ramazanın 26-cı gününün duası - İmsak və iftar vaxtı
İran yük avtomobilləri Qarabağa yük daşımır - İran səfirliyi
Mingəçevir Dövlət Universitetinin tələbə gəncləri ulu öndər Heydər Əliyevə həsr olunmuş tədbir keçirib (FOTO)
Bakıda bədii gimnastika üzrə Dünya Kubokunun qalib və mükafatçılarının mükafatlandırılma mərasimi keçirilib (FOTO)
Ramazan bayramı ilə əlaqədar may ayı üzrə pensiyaların ödənişi vaxtından əvvəl başa çatdırılıb
Gimnastlarımız üç halqa və iki cüt gürzlərlə hərəkətlərdə Dünya Kubokunun finalına çıxıb (FOTO)
Bu gün Şuşa azaddır və bir daha bizdən ayrılmayacaq - Şuşa sakini danışır
MDU-da ümummilli lider Heydər Əliyevə həsr olunan mühazirələr keçirilib (FOTO)
Mingəçevir Dövlət Universitetinin əməkdaşları şəhid ailələrini ziyarət ediblər
Liderlik zirvəsini fəth edən Dahi
Bakıda əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlərin dəyəri azalıb
Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Albert Aqarunovun xatirəsi yad edilib
Azərbaycan gimnastları çox güclüdür - Qazaxıstanlı gimnast
Qarabağ Dirçəliş Fondu əlavə dəyər vergisindən azad olunub
Bakıdakı Dünya Kuboku mənim ən sevimli yarışlarımdan biri oldu - Zöhrə Ağamirova
1992-ci il 8 mayında Şuşa satqınlığın və xainliyin qurbanı oldu - Deputat
Dövlət Neft Şirkətinin strukturu təkmilləşdirilir
TRT Qarabağla bağlı sənədli film hazırlayır
Dünya Kubokunda gürzlərlə hərəkətlərdə finalçılar müəyyənləşib
Aİİ-də “Ulu öndər Heydər Əliyevin Azərbaycanın inkişafı naminə xidmətləri” mövzusunda videokonfrans keçirilib (FOTO)
Azərbaycan gimnastı Zöhrə Ağamirova Dünya Kubokunda finala çıxıb
Bakıda təhsil müəssisələrinin tikintisi, təmiri və bərpasına iyirmi milyon manat ayrıldı - SƏRƏNCAM
Ulu Öndər Heydər Əliyevin Azərbaycan xalqı və dövləti qarşısında misilsiz xidmətləri var - Tahir Budaqov
Prezident İlham Əliyev Şuşada yeni ümumtəhsil məktəbinin tikintisinə üç milyon manat ayırdı
Yol qovşağında yenidənqurma işləri aparılır (FOTO)
AQTA quş qripi ilə bağlı Dövlət Gömrük Komitəsinə müraciət edib
Şuşada istilik təchizatının qurulması üçün bir milyon manat ayrıldı - SƏRƏNCAM
Bakıda bizi mehribanlıqla qarşılayırlar - Ukraynalı gimnast
Qələbənin 76-cı ildönümü münasibətilə Azərbaycan Ordusunda iməcilik keçirilib (FOTO/VİDEO)
Ro-Pax tipli "Azərbaycan" gəmi-bərəsi Qazaxıstana çatıb (FOTO)
Hava şəraiti ilə bağlı gəmilərə XƏBƏRDARLIQ edildi
Suvarmada olan çətinliklərin aradan qaldırılması ilə bağlı tapşırıq verilib (FOTO)
"Azəriqaz" bayram günlərində də fəaliyyətini davam etdirəcək
Mayın 16-na olan USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Tibb müəssisələrində yoxlamalara başlanılıb
Lənkəranda 50 hektardan çox sitrus bağı salınıb (FOTO)
Müdafiə Nazirliyi Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşa şəhəri ilə bağlı VİDEO hazırlayıb
İkinci Dünya müharibəsi iştirakçılarına birdəfəlik maddi yardım ödənilib
Yaxın 3 ayda müəllimlərin sertifikasiyası gözlənilmir - RƏSMİ
Növbəti illərdə şagird sayında azalmalar ola bilər - Təhsil naziri
“Azərpambıq ASK” MMC-nin işi məhkəməyə göndərildi
Azərbaycanda peyvənd olunan təhsil işçilərinin sayı açıqlanıb
Saatlıda karantin qaydalarını pozan çayxana aşkarlanıb
Xəzər rayonu rəhbərliyi və ictimaiyyət nümayəndələri Binədə yeni qurulan Şəhidlər xiyabanını ziyarət ediblər (FOTO)
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlanıb
Azərbaycanda 1720 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 649 nəfər yoluxub
Əyani tədrisin qismən bərpa olunması qərarı aparılan təhlillərdən sonra verilib - Nazir
Şuşa alimlərin, sənətkarların doğulub boya-başa çatdığı elm və mədəniyyət mərkəzidir - Komitə sədri
“Azər-Türk Bank” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin səhmdarlarının nəzərinə
120 minə yaxın təhsil işçisi vaksinasiyadan keçib
Bu il 50 mindən artıq müəllimliyə namizəd işə qəbulla bağlı müsabiqəyə qatılacaq - Emin Əmrullayev
Energetika Nazirliyi Ulu Öndərin anadan olmasının 98-ci ildönümü münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirib (FOTO)
Şəhid ailələri və müharibə əlillərinə daha 40 mənzil təqdim olundu (FOTO)
Bütün xəbərlər