Mübariz Əhmədoğlu: Ermənilər dini qarşıdurmalardan resurs əldə edirlər

Mübariz Əhmədoğlu: Ermənilər dini qarşıdurmalardan resurs əldə edirlər

Mübariz Əhmədoğlu

Siyasi İnnovasiya və Texnologiyalar Mərkəzinin direktoru

Ermənistanın xristianlığı ilk qəbul edən dövlət olması saxta tezisini prezident S.Sərkisyan 2007-ci ildə baş nazir qismində ABŞ-da olarkən dövriyyəyə buraxdı. Heç kim bu tezisi həqiqət kimi qəbul etmədi. Hətta Vatikan bu tezisi inkar etdi.

O, zaman S.Sərkisyan Ermənistanı xristianlığın Şərqdəki ən son qalası adlandırdı. Məqsəd bəlli idi, sonradan lap aydınlaşdı. Ermənistan rəhbərliyi Dağlıq Qarabağda işğalçılıqlarını möhkəmləndirmək üçün islam-xristian qarşıdurması yaratmağı da qarşılarına məqsəd qoymuşdu. O vaxt Yaxın Şərqdə vəziyyət xeyli sabit idi. Yalnız ermənilər üçün müəyyən narahatlıq var idi. Erməni Apostol kilsəsi İraq yeparxiyasının başçısı A.Asaduryan İraq ermənilərini ABŞ-ın antiiraq koalisiyasına qoşmuşdu. Erməni arxiyepiskopunun başladığı prosesin nəticəsi bu gün bəllidir: İraqı təxminən 1,5 milyon xristian tərk edib; Onun ancaq 25 mini ermənidir.

S.Sərkisyan hakimiyyətə gəldikdən sonra isə erməni xristianlığının ən siyasiləşmiş səhifələrini yada saldı və bu istiqamətdə fəaliyyət göstərdi. Bu istiqamətdə 3 addım atdı:

I. İran ərazisinin böyük bir hissəsini qədim erməni, xristian ərazisinin olmasını sübut etmək istiqamətində fəaliyyətə başladı. Bu, istiqamətdə Vatikanla danışıqlar başlandı, müəyyən razılaşmalar əldə olundu. Rəsmi Yerevan Əhməd Necad hökumətini İran ərazisində erməni və Vatikan arxeoloqlarının birgə tədqiqatlar aparmasına razı sala bildi. Amma arxeoloji tədqiqatlar nəticəsində əldə olunan məlumatlar Vatikanı qane etmədiyi üçün bu mövzu qapandı.

II. S.Sərkisyan Apostol xristianlığının Rusiyada yayılması tapşırığını verdi. Bu "Şərq Tərəfdaşlığı" proqramı çərçivəsində Ermənistanın üzərinə götürdüyü antiRusiya öhdəliklərdən biri idi. Guya Rusiyadakı xristianlar Apostol xristianı deyil, Apostol xristianlığı Rusiyada yayılmalıdır. Bu məqsədlə Moskvada böyük ölçüdə erməni Apostol kilsəsi tikildi. S.Sərkisyan Rusiyanın bir sıra rəhbərlərini bu kilsənin açılışına qata bildi. Az sonra rus Pravoslav kilsəsi ermənilərin niyyətinin qarşısını ala bildi.

III.S.Sərkisyan Vatikanla çox ciddi və mürəkkəb razılaşmaya getdi. Vatikan "erməni soyqırımını" tanıdı. "Erməni soyqırımını" stalinizmlə müqayisə etdi. Hətta Ukrayna ermənilərinin liderlərindən olan A.Avakov qolodomoru soyqırım kimi tanımaqla Vatikanla danışıqlara başladı. Sadəcə erməni katoliklərinin Vatikanda böyük nüfuza malik olan lideri XIX Nerses öldüyünə görə bu proses yarımçıq qaldı. Əvəzində S.Sərkisyan Ermənistanda katolik kilsəsinin tikilməsinə şərait yaratdı. Dini qanunlara görə, bu erməni qriqorianlığının Apostol dini olmamasının Ermənistan rəhbərliyi tərəfindən təsdiqi idi. Çünki katoliklər Ermənistanda ibadət ocağı deyil, məhz kilsə tikmişdi. Bununla da Vatikan da erməni qriqorianlığının Apostol dini olmadığını təsdiq etdi. S.Sərkisyanın Ermənistanda rus şəhəri sayılan Gümrüdə tikdirdiyi katolik kilsəsi Qafqaz, Türkiyə, İran və Şərqi Avropada prozelitizm ilə məşğul olacaq.

Roma Papası Fransisk "erməni soyqırımının" tanımasına mövqeyini dəyişməli oldu. 10 ay bundan öncə aprelin 12-də Vatikandakı liturgiyada "erməni soyqırımını" XX əsrin ilk "soyqırımı" adlandıran Fransisk bu il fevralın əvvəlində 1915-ci ilin hadisələrini böyük faciə adlandırdı. Vatikan Türkiyə ilə münasibətləri istiləşdirməyə başladı. Çünki Yaxın Şərqdəki xristianlığın qorunmasında Türkiyənin rolu əvəzsizdir. Yaxın Şərqdə xristianlığın qorunmasında ən çox xidməti olan dövlət isə Rusiyadır. Rusiya dövləti Moskva və Bütün Rusiyanın Patriarxı II Kirilə tam qulaq asır. Çünki Kiril din xadimi olduğu qədər həm də etatistdir. Elə bu səbəbdən Kiril Türkiyə ilə münasibətləri normallaşdıra bilmir. Amma Türkiyənin Yaxın Şərqdəki xristianlığın xilasında rolunu dərk edir. Ona görə, Kiril güzəştə getməli olduğunu dərk etdi. Amma bu güzəşti Türkiyəyə deyil, Vatikana etdi. Ukraynadakı Yunan-roma katoliklərinin dini mənşəyini müzakirə etmədən Roma Papası Fransisklə görüşə razılıq verdi. Vəziyyətin belə gedişi Roma Papasının Türkiyə ilə münasibətləri normallaşdırmasını da nəzərdə tutmuşdu.

Yaxın Şərqdəki xristianlar 2011-ci ildən etibarən öz fəaliyyətlərini dünyanın siyasi dairələri ilə deyil, Rus Pravoslav Kilsəsi və Vatikanla əlaqələndirir. Bu halda, Yaxın Şərqdə xristianlığın məsələsi ən azı bu qədər siyasiləşməzdi. Yaxın Şərqdəki erməni dini rəhbərləri bu prosesə qoşulmadılar. Xristianlığın davranışını siyasiləşdirməklə məşğul oldular. Məhz bu səbəbdən erməni dini liderlər Patriarx Kirilin Yaxın Şərq regionundakı tədbirlərin boykot etdilər. Ermənilər Yaxın Şərq xristianlığının təsirli hissəsi idi. İndi Suriyada 100 minlik erməni icmasından cəmi 8000 qalıb. Yaxın Şərqdə külli miqdarda tarixi abidələr dağıdılıb, bəzi xristian abidələri dağıdılıb. Hadisələr belə inkişaf edərsə, Yaxın Şərqdə xristianlar və xristianlıq tarixi sıradan çıxacaq.

Dini konfliktogenlik ermənilər üçün həmişə geosiyasi divident rolunu oynayıb. Avropanın, ümumilikdə Qərbin aparıcı siyasətçiləri ermənilərin davranışının mahiyyətini başa düşə bilmirlər. Xristian amilini əsas götürüb onları müdafiə edirlər. Bu isə Yaxın Şərqdə islam-xristian qarşıdurmasını daha da gərginləşdirə bilər.

Dağlıq Qarabağda təxminən 45 min yerli erməni yaşayır. Bu yerli erməninin təhlükəsiz inkişafı üçün heç bir təhlükə yoxdur. Deyilən bütün təhlükələr erməni mağara millətçiliyinin məhsuludur. Bu psixologiyada olan ermənilər hələ uzun müddət Yaxın Şərqdə vəziyyəti gərginləşdirəcəklər.

Azərbaycanın bütün azad edilmiş ərazilərində yaxşı mobil siqnal mövcuddur
Azərbaycanın bütün azad edilmiş ərazilərində yaxşı mobil siqnal mövcuddur
Azərbaycan Ordusunun şanlı aprel zəfərindən 5 il ötür
Azərbaycan Ordusunun şanlı aprel zəfərindən 5 il ötür
Azərbaycan ərazi bütövlüyünü bərpa edə bilib - Tural Gəncəliyev
Azərbaycan ərazi bütövlüyünü bərpa edə bilib - Tural Gəncəliyev
Loading Bars
Xəbər lenti
Cənubi Koreya Azərbaycanda yeni layihələr icra edəcək
Zidan mövsümün sonunda "Real"dan ayrılacaq
Millət vəkili Arzu Nağıyev Tovuz və Gədəbəydə şəhid, qazi ailələri və seçicilərlə görüşüb (FOTO)
Sakit okeanda zəlzələ baş verib
Çində yeddi nəfər qasırğanın qurbanı olub
Çinin kosmik aparatı uğurla Marsın səthinə enib
Qəzzada evin vurulması nəticəsində 8 fələstinli həlak olub
İraqda ağır yol qəzası, sərnişinlər avtobusda yanıb
Meksikada narkotacirlərin hücumu nəticəsiəndə iki əsgər ölüb
Rusiya bu ölkələrlə hava əlaqələrini bərpa edir
İnigltərə çempionatı: "Mançester Siti" "Nyukasl"a qalib gəldi
"WhatsApp" yeni qaydalarını qəbul etməyən istifadəçilərə məhdudiyyətlər tətbiq edir
Abşeronda restoranda yanğın baş verib
İraqın şimalında türk əsgəri şəhid olub
Azərbaycan Premyer Liqasında növbəti turun oyun cədvəli açıqlanıb
Qəzza və İordanın Qərb sahilində gün ərzində 26 fələstinli ölüb, 600 nəfərdən çox yaralanıb
Dünyada ötən sutka koronavirusa 717 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
Suriyadan İsrailə üç raket buraxılıb
"Amazon" ilin sonuna qədər İngiltərədə 10 min yeni iş yeri yaradacaq
Ukraynanın Səhiyyə naziri istefa etdi
"Facebook" və "İnstagram"ın işində qüsurlar yaranıb
DİN itkin düşən qadınla bağlı əhaliyə müraciət edib (FOTO)
Balakəndə evdə yanğın olub
Ukrayna iqtisadiyyat və infrastruktur nazirləri istefa ediblər
Sahibə Qafarovanın Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Sədri ilə telefon danışığı olub
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva rəsmi "İnstagram" hesabında Qarabağdan növbəti görüntülər paylaşıb (FOTO/VİDEO)
Füzulidə ev yanıb
Azərbaycanda ötən ay bahalaşan və ucuzlaşan məhsullar bunlar olub
Bakıda restoranda qaz balonu partlayıb, 4 nəfər xəsarət alıb
"Xarıbülbül” festivalı ilə dünyaya bir sıra mesajlar vermiş olduq - Tural Gəncəliyev
Azərbaycan vasitəsilə 10 milyon tondan artıq yük daşınıb
Ceyhun Bayramov ilə Avropa Xarici Fəaliyyət Xidmətinin Baş katibi arasında telefon danışığı olub
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlanıb​​​
Azərbaycanda 1 262 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 326 nəfər yoluxub
Saatlıda gecə saatlarında fəaliyyət göstərən çayxana aşkarlanıb
İndoneziya sahillərində 6,8 bal gücündə zəlzələ olub
Ceyhun Bayramovla Filip Riker arasında telefon danışığı olub
Aprel ayında 11 uşaq övladlığa verilib
Əfqanıstanın dövlət başçısı Prezident İlham Əliyevə telefonla zəng edib
AVRO-2020: Bakıdakı oyunların biletləri satışa çıxarılır
Yasamalda gəncin intihar etməsi faktı ilə bağlı araşdırma aparılır
Sərxoş sürücülər 2 nəfərin ölümünə səbəb olub
Zabrat şossesində yolun bir zolağı hərəkət üçün məhdudlaşdırılıb
"Avro-2020"nin rəsmi mahnısı müəyyənləşib
İranda daha 202 nəfər koronavirusdan ölüb
Makron öz sözləri ilə ATƏT Minsk qrupunun tabutuna son mismarı vurdu - Rusiyalı tarixçi
Azad olunmuş ərazilərdə indiyədək 20 modul və konteyner tipli hərbi hissə istifadəyə verilib (FOTO)
RAGB-nin sədri Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə Volqoqradda Regionlararası forum keçirilib (FOTO)
Qaxda təhlükəsizlik kəmərindən istifadə etməyən sürücülərə qarşı reyd olub (FOTO)
Sabah hava necə olacaq?
Şuşada 30 ildən sonra “Xarıbülbül” festivalının keçirilməsi dünyaya bir mesaj idi - Deputat
Hacıqabul sakinləri narkotikə görə saxlanıldı (FOTO)
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
Birjalarda neft qiymətləri necədir?
126 müəssisədən Rusiyaya pomidor ixracına icazə verilib
Fransa prezidenti Makron öz erməni "sevgisindən" əl çəkmir - Deputat
“Nar”ın “Oxu saatı” layihəsinin növbəti qiraətçisi Zülfiyyə Xanbabayeva olacaq (FOTO)
İki rayonda qaz xətləri yenilənir (FOTO)
“Xarıbülbül” musiqi festivalının mədəni və siyasi əhəmiyyəti böyükdür - Deputat
Biləsuvarda standartlara cavab verməyən avtomobillərin sürücüləri məsuliyyətə cəlb olunub
Müdafiə naziri azad olunmuş ərazilərdə yerləşən HHMQ bölmələrində olub (FOTO)
Tokio Olimpiadasının əleyhinə olan petisiya 350 mindən çox imza toplayıb
Bu gün Azərbaycan premyer liqasında 27-ci turun oyunları keçiriləcək
Qazaxda çayxana yanıb
Azərbaycan tarixinin ən mühüm mədəniyyət hadisəsi: "Xarıbülbül" festivalı milli birlik və həmrəyliyin nümayişi oldu
Diametri 200 m-ə qədər olan asteroid Yer kürəsinə yaxınlaşacaq
Kolumbiyada 4,3 bal gücündə zəlzələ baş verib
ABŞ-da atışma zamanı doqquz nəfər yaralanıb
BMT-nin Baş katibi Qəzza zolağı və İsraildə döyüşlərə son qoyulmasını tələb etdi
Qəzza və İsraildə zolağa daxil olması barədə məlumatlar təkzib edilib
Həmas hərəkatı İsrailin Aşkelon və Aşdod istiqamətində 150 ​​raket atıb
BMT Təhlükəsizlik Şurası İsrail və Qəzza zolağındakı vəziyyəti müzakirə edəcək
İsrail ordusunun hava və quru qoşunları Qəzza zolağına hücuma başlayıb
"Borussiya" beşinci dəfə Almaniya kubokunun qalibi oldu
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 4,85 milyonu ötüb
Daşkəsəndə “Təmiz hava” aylığı ilə əlaqədar tədbirlər davam etdirilir (FOTO)
Livandan İsrailin şimal sahillərindəki Aralıq dənizi ərazisinə üç raket atıldı
ABŞ Ermənistan-Azərbaycan sərhədindəki gərginliyin azaldılmasına çağırır
Rusiya Azərbaycanın daha 30 müəssisəsindən pomidor idxalına icazə verəcək
Xarici İşlər Nazirliyi Ermənistan və Azerbaycan sərhədində baş verən gərginliklə bağlı açıqlama verib
İsrail Müdafiə Ordusu 9000 ehtiyatda olan əsgərinin çağırışını elan edib
Azərbaycanın xarici işlər nazirinin ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri ilə telefon danışığı olub
Samuxda 3 otaqlı ev yanıb
"Alyans" İctimai Birliyinin təşkilatçılığı ilə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 98-ci doğum günü ilə əlaqədar tədbir keçirilib (FOTO)
Bu gün Azərbaycanda 21 mindən çox vətəndaş COVID-19 əleyhinə peyvənd olunub
Azərbaycanda 509 nəfər koronavirusa yoluxub, 1427 nəfər sağalıb, 16 nəfər vəfat edib
Ceyhun Bayramov və Sergey Lavrov arasında telefon danışığı olub
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın ən yeni tarixinin şanlı səhifəsini yazdı: “Xarıbülbül” festivalı hər il keçiriləcək!
"Air France" şirkəti Tel-Əvivə uçuşlarını dayandırıb
İsrail Hava Qüvvələri Qəzza zolağından buraxılan dronu vurduğunu açıqladı
"Twitter"in işində problemlər yaranıb
Heydər Əliyevin Qarabağla bağlı arzularının əks olunduğu video-çarx Prezident İlham Əliyevi kövrəltdi (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Cıdır düzündə bir daha "Qarabağ Azərbaycandır" dedi (VİDEO)
İstefada olan general-polkovnik Tofiq Ağahüseynov dəfn edilib (FOTO)
Mingəçevirdə qanlı dava: 3 nəfər saxlanılıb
Şəhid ailələri və müharibə əlillərinə daha 50 mənzil təqdim olundu (FOTO)
Azərbaycan neftinin qiyməti qalxıb
Daha 3 şəhidin yeni doğulan övladına hesab açılacaq (FOTO)
Şuşada “Xarıbülbül” festivalını yenidən keçirmək arzumuz gerçək oldu - Xalq artisti
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva rəsmi "İnstagram" hesabında “Xarıbülbül” musiqi festivalının qala-konsertindən görüntü paylaşıb (VİDEO)
Bütün xəbərlər