Azərbaycan əhalisinin qeyri-infeksion xəstəliklərdən xilası üçün strategiya hazırlanacaq

Azərbaycan əhalisinin qeyri-infeksion xəstəliklərdən xilası üçün strategiya hazırlanacaq

Azərbaycan, Bakı, 17 yanvar / Trend müxbir İ.İsabalayeva/

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) bu il Dünya Bankı ilə birgə Azərbaycan əhalisi arasında qeyri-infeksion xəstəliklərin qarşısının alınması üçün strategiya və tədbirlər planı hazırlamağı planlaşdırır. Bunu Trend-ə ÜST-nin Azərbaycan nümayəndəliyinin qeyri-infeksion xəstəliklər üzrə mütəxəssisi Sevil Əsədova deyib.

Onun sözlərinə görə, ürək-damar, onkoloji, diabet və qeyri-infeksion respirator xəstəliklərin daxil olduğu qeyri-infeksion xəstəliklər dünyada, eləcə də Azərbaycanda insan ölümünün səbəbləri arasında ilk yeri tutur.

ÜST-nin qeyri-infeksion xəstəliklər üzrə qlobal statuslu sonuncu hesabatına görə, 2008-ci ildə dünyada 57 milyon insan dünyasını dəyişib ki, onların da 36 milyon nəfəri qeyri-infeksion xəstəliklərdən vəfat edib. Azərbaycanın rəsmi statistikasına görə, ölkədə insan ölümünün əsas səbəbləri sırasında ilk yeri ürək-damar, ikinci yerdə isə onkoloji xəstəliklər tutur. 2008-ci ildə aparılmış təhlillərə əsasən, Azərbaycanda bütün ölümlərin 87 faizi qeyri-infeksion xəstəliklərin payına düşür.

ÜST rəsmisinin sözlərinə görə, amma əhali arasında risk faktorları azalsa, qeyri-infeksion xəstəliklər də cavanlaşmayacaq.

Əsədova bildirib ki, Azərbaycanda ilk dəfə olaraq, qeyri-infeksion xəstəlikləri yaradan risk faktorları araşdırılıb. Bu xəstəliklərin qarşısının alınması üçün strategiya və tədbirlər planı da həmin araşdırma əsasında hazırlanacaq. Araşdırma ÜST, Dünya Bankının dəstəyi ilə Səhiyyə Nazirliyinin İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzi tərəfindən həyata keçirilib. Hazırda araşdırmanın hesabatı hazırlanır.

Əsədova deyib ki, qeyri-infeksion xəstəliklərin 8 risk faktoru var. Həmin faktorların 4-ü insanın davranışı (tütünçəkmə, alkoqoldan istifadə, fiziki aktivliyin olmaması, sağlam qidalanmama), 4-ü bioloji faktorlarla (qan təzyiqi, qanda şəkərin, xolestrolun miqdarı, bədən çəkisi) bağlıdır. Araşdırma zamanı müəyyən çətinliklər olduğu üçün respondentlərin qanında xolestrolun miqdarının yoxlanılması mümkün olmasa da, qalan 7 faktor üzrə əhali arasında mövcud olan vəziyyətlə bağlı araşdırma aparılıb. Ümumilikdə araşdırmada ölkənin bütün bölgələrindən olan 2000 respondent iştirak edib.

Araşdırma zamanı məlum olub ki, Azərbaycan əhalisi arasında qeyri-infeksion xəstəliklər üzrə daha çox tütünçəkmə və sağlam qidalanmama ilə bağlı risk faktorları var. Amma bunlardan ən təhlükəli risk faktoru tütünçəkmədir. Çünki tütün çəkən yalnız özünə deyil, ətrafındakı insanın sağlamlığına da ziyan vurur.

Azərbaycanda tütündən istifadə edən qadınların sayının artdığı deyilsə də, araşdırma zamanı belə qadınların sayının 1 faizdən az olduğu məlum olub. Tütünçəkənlər arasında kişilər çoxluq təşkil edib. Araşdırma zamanı respondentlərin çoxunun ictimai və iş yerlərində passiv tütünçəkməyə məruz qaldığı üzə çıxıb. Bu insanların da arasında kişilər çoxluq təşkil edib.

Araşdırma zamanı o da məlum olub ki, əhali arasında qeyri-infeksion xəstəliklərin yaranmasına imkan verən sağlam qidalanmama ilə bağlı darisk faktoru var. Araşdırmada iştirak edən respondentlərin bədən çəkisinin artıqlığı (piylənmədən əvvəlki etap) və piylənmə müşahidə edilir.

Əsədovanın sözlərinə görə, bədən çəkisinin artıqlığı kişilərə nisbətən qadınlarda özünü daha çox göstərir. Bununla yanaşı, ölkədə meyvə-tərəvəzin bol olmasına baxmayaraq, əhali ondan da az istifadə edir. Eyni zamanda, qadınlar idmanla az məşğul olurlar. İdmanla məşğul olanların əksəriyyəti gənc kişilərdir. Buna görə də, qadınlar arasında piylənmə geniş yayılıb.

“Bayraktar”ın yaradıcısı ASAN-ın yeni layihəsində (FOTO)
“Bayraktar”ın yaradıcısı ASAN-ın yeni layihəsində (FOTO)
Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinə yeni rəis təyin olunub
Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinə yeni rəis təyin olunub
Şənbə və bazar günləri Bakıda bütün marşrutlar fəaliyyətini dayandıracaq - BNA
Şənbə və bazar günləri Bakıda bütün marşrutlar fəaliyyətini dayandıracaq - BNA
Loading Bars
Xəbər lenti
Türkiyədən Azərbaycana dənli və paxlalı bitki ixracı artıb
Nərmin Bayramova və Alina Gözəlova Kiyevdə Avropa Çempionatının finalına yüksəliblər
“Bayraktar”ın yaradıcısı ASAN-ın yeni layihəsində (FOTO)
Alimlərimiz AzTU-nun 70 illik yubileyinə həsr olunan konfransda iştirak ediblər (FOTO)
Azərbaycanda problemli kreditlərin həcmi azalıb
Ermənilərin Qarabağda törətdiyi ekoloji terror ərəb mətbuatında (FOTO)
Pandemiya şəraitinin qayda və tələblərinə əməl olunması zəruridir - Nazirlik
Azərbaycanda debet kartların sayı əhəmiyyətli dərəcədə artıb
Şəhidimizin xanımı yeni musiqisini təqdim edib (VİDEO)
Məişət zorakılığına məruz qalanların qeydiyyatı aparılacaq
Türkiyə siyasi partiyaları Fransa Senatının Dağlıq Qarabağla bağlı qəbul etdiyi qətnaməni pisləyən bəyanat yayıb
İranda sui-qəsd: Nüvə-raket alimi öldürüldü
Ailə planlaşdırılması mövzuları dərsliklərə daxil ediləcək
Samux və Göygöl rayon polis şöbələrinin müvəqqəti saxlama yerlərinə başçəkmələr olub
Məişət zorakılığından zərər çəkənlər müvəqqəti sığınacaqla təmin ediləcək
"Virtual məktəb"də dərslərin təşkilinə nəzarət gücləndirilib
Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinə yeni rəis təyin olunub
Azərbaycanda neft məhsullarının istehsalı azalıb
AQTA yanında İctimai Şuranın üzvlərini müəyyənləşdirmək məqsədilə səsvermə keçirilib (FOTO)
Sahibə Qafarova MDB PA-nın 51-ci plenar iclasında iştirak edib
Azərbaycan itkilərini tam minimallaşdıra bildi - ŞƏRH
Məhkəmələrdə bəzi işlərə baxılması təxirə salınır - QƏRAR
BMM “Qarabağın musiqi xəzinəsi”ndə növbəti mühazirəni görkəmli bəstəkar Süleyman Ələsgərova həsr edib
“Əl-Əzhər” dini müəssisəsinin Böyük Alimlər Şurasının üzvü Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Məişət zorakılığı ilə mübarizəyə dair 2020–2023-cü illər üçün Milli Fəaliyyət Planı təsdiqlənib
Unibank daha 3 vətəndaşımızın şəxsi biznesini yaratmaq arzusunu gerçəkləşdirdi (FOTO)
Şənbə və bazar günləri Bakıda bütün marşrutlar fəaliyyətini dayandıracaq - BNA
AzTU-da yeni kafedra və şöbələr yaradıldı
Noyabrın 30-da manatın dollara qarşı məzənnəsi
Bakıda yol qəzası tıxac yaratdı, marşrut avtobusları gecikir (FOTO)
Sumqayıt Texnologiyalar Parkı Sumqayıt Şəhidlər Xiyabanını ziyarət edib (FOTO)
Bu qida əlavələrinin qeydiyyatının aparılması nəzərdə tutulur
Şimali Koreyada karantin tələblərini pozan gömrük işçisi edam edilib
Azərbaycan millisi FIFA-nın reytinq cədvəlində 5 pillə irəliləyib
İtaliyanın Azərbaycanda strateji maraqları cəmləşir - İtaliyan senator
Bakı-Xırdalan-Sumqayıt qatarı yenidən xəttə buraxılır (FOTO)
Almaniya Bundestaqı davamlı sülh üçün Qarabağda hərbi əməliyyatların dayandırılmasını alqışladığını bildirib
Anasız böyümüşəm, anam Vətənimdir - "Maştağa 1 N-li internat" yazısı ilə məşhurlaşan əsgərimiz (FOTO)
Yeni Azərbaycan Partiyası Fransa Senatına etiraz bəyanatı verib
Meksika səfiri Anar Kərimov ilə görüşüb
700 minə hektara yaxın sahədə payızlıq taxıl səpini həyata keçirilib
Yerevanda əsgər anaları aksiya edib
Şuşa şəhərinə içməli suyun verilməsinə başlanılıb (FOTO)
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 61 milyonu keçib
Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllində yeni mərhələyə qədəm qoymuşuq – Ceyhun Bayramov (FOTO)
Azərbaycan müharibədən minimum itkilərlə çıxmağın nümunəsini yaratdı - Deputat
Putin Təhlükəsizlik Şurasının iclasında sülhməramlıların işini müzakirə edib
Azərbaycan regional əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi üçün davamlı iş aparır - Ceyhun Bayramov
Evi tərk edən daha bir COVİD-19 xəstəsi barədə araşdırmalara başlandı (FOTO)
Karantin dövründə çoxlu qida qəbulu xoşagəlməz nəticələrə yol aça bilər - Mütəxəssis xəbərdarlıq edir
Yasamalda yaşayış binasında yanğın olub
İrandan Azərbaycana narkotik və psixotrop həblər keçirən iki qardaş saxanıldı (FOTO)
Mingəçevir Dövlət Universiteti Çində keçirilən konfransda təmsil olunub (FOTO)
Sumqayıt Texnologiya Parkında yeni şirkət yaradılıb
Rumıniyada Kamal Abdullanın yaradıcılığına həsr olunan beynəlxalq elmi konfrans keçirilib
Az da olanda şükür edirəm, çox da olanda - Usta ilə söhbət
Qarabağda xarici döyüşçülərin mövcudluğu məsələsi ilə hərbi mütəxəssislər məşğul olur - Mariya Zaxarova
İranda sutka ərzində koronavirusa yoluxanların sayı 14 mini keçib
Yelo Bankdan hər kəsə komissiyasız və zaminsiz kreditlər
Paşinyan Ermənistanın keçmiş baş qərargah rəisini dələduzluqda ittiham etdi
28 şəhid ailəsi və Qarabağ müharibəsi əlili evlə təmin olunub (FOTO)
Uşaqlara dair Strategiyanın həyata keçirilməsi üzrə Fəaliyyət Planı təsdiq edilib - Sərəncam
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb
Azərbaycanda 3712 nəfər COVID-19-a yoluxub, 1359 nəfər sağalıb, 35 nəfər vəfat edib
Koronavirusa yoluxan gənclərin bir çoxunda da ağırlaşma müşahidə edilir - TƏBİB
MDB məkanında ən yaxşı yollar Azərbaycandadır
Asiya İnkişaf Bankı Azərbaycanda yeni layihə icra edəcək
Bu insanlar daha çox hansı nəqliyyat vasitələrindən istifadə edib?
Vətən müharibəsində iştirak edən gənclərə növbəti dəstək: Dövlət Məşğulluq Agentliyi və Gənclər Fondunun birgə layihəsi
Ən böyük arzum işğaldan azad edilən torpaqlarımızda mənzillər tikib təmir etməkdir – Qubad usta
Türkiyədə 700-dən çox müdafiə sənayesi layihəsi icra olunur - Vitse-prezident
Polis Oğuzda reyd keçirib (FOTO)
“Maestro Niyazi” quru yük gəmisi təmirdən sonra istismara qaytarılıb
Koronavirusdan ağırlaşmış halların hətta ən təchizatlı xəstəxanalarda belə müalicəsi çox çətindir - Nazirlik rəsmisi
Qarabağda yüksək səviyyəli hotellər yaradılacaq - RƏSMİ
“France-24” Füzuli barədə reportaj hazırlayıb (VİDEO)
Qətər şirkətləri Azərbaycana investisiya yatırmağa dəvət edilib (FOTO)
Ağcabədidə yollar yenidən qurulur (FOTO)
Noyabrın 29-dan etibarən yağış, qar gözlənilir - Xəbərdarlıq
UNEC-də Virtual laboratoriyalar yaradılıb
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Xarkovdakı azərbaycanlılar erməni vandalizminə etiraz ediblər
Bu müəllimlərin köməkçiləri olacaq - Qanuna dəyişiklik
Almaniyanın hakim koalisiyası Berlinin Qarabağ məsələsində iştirakını təklif edir
Qafqaz Jurnalistləri Şəbəkəsi yaradılacaq
Azərbaycanda 40-dan çox dövlət obyekti hərraca çıxarılır
Koronavirusa yoluxan deputat sağaldı
Bakıda əlavə gücləndirilmiş dezinfeksiya işləri aparılacaq
Putinin ənənəvi mətbuat konfransı dekabrın 17-də keçiriləcək
Anar Kərimov beynəlxalq təşkilatları Ermənistanın islam irsinə qarşı vandalizmini sərt pisləməyə çağırıb
Azərbaycanda göz xəstəliyindən əziyyət çəkənlərin sayı 3 dəfəyə yaxın artıb
Azərbaycanda kompüter istehsalı artıb
Fransa Senatının qərəzli qətnaməsi Qarabağ münaqişəsinin 30 il uzanmasının bəzi qaranlıq məqamlarına aydınlıq gətirir
Yol polisi sürücülərə xəbərdarlıq etdi
Qablaşdırma istehsalında istifadə edilən plastik materiallar daha çirkləndirici xammaldır - İnstitut
Türkiyə Ombudsmanı Ermənistanın Azərbaycana qarşı müharibə cinayətləri barədə xüsusi hesabat hazırlayıb (FOTO)
Polis itkin düşən şəxsi taparaq ailəsinə təhvil verib
Rusiyada koronavirusa rekord sayda yoluxma qeydə alındı
Milli Qəhrəman Allahverdi Bağırovun zabit qızları atasının Ağdamdakı məzarını ziyarət etdi (VİDEO)
Azər Türk Bank əhalinin özünüməşğulluq proqramına dəstəyini davam etdirir
Bütün xəbərlər