Azərbaycanda həbsə üstünlük verilməsinin səbəbləri - ARAŞDIRMA

Azərbaycanda həbsə üstünlük verilməsinin səbəbləri - ARAŞDIRMA

Azərbaycan, Bakı, 25 avqust / Trend , muxbir K.Zərbalıyeva /

Azərbaycanda cinayətin ağırlığından, motivindən asılı olmayaraq cinayət törətmiş şəxslərə bir qayda olaraq həbs qətimkan tədbiri seçilir. Digər qətimkan tədbirləri ilə müqayisədə həbsə üstünlük verilməsi əhali və hüquq ictimaiyyəti arasında narazılıq yaradır.

Cari ilin 6 ayında həbs qətimkan tədbiri ilə bağlı müraciətlərin və məhkəmə qərarlarının statistikasını əlaqədar qurumlardan almaq mümkün olmadığından, İnsan Hüquqları Üzrə Hüquqşünaslar Komitəsinin 2008-ci ilin may-noyabr aylarında apardığı monitorinqin nəticələrinə istinad etmək məcburiyyətindəyik.

Monitorinqin nəticələrinə görə, həbs qətimkan tədbirinin seçilməsi üçün prokurorluq tərəfindən monitorinq aparılan rayon (şəhər) məhkəmələrinə və hərbi məhkəmələrə 812 təqdimat daxil olub. Daxil olmuş təqdimatlardan 806-sı təmin edilib, 6 təqdimat isə başqa növ qətimkan tədbiri ilə əvəzlənib. Maraqlıdır ki, hesabat dövründə təmin edilməyən təqdimat olmayıb.

Qəbul edilmiş qərarlardan cəmi 8 şikayət verilib və şikayətlərin biri təmin edilib, digərləri isə təmin edilməyib. Cinayət-prosessual qanunvericiliyin tələblərinə görə, sanksiyası 2 ildən artıq müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası nəzərdə tutan cinayətdə ittiham olunan şəxsə cinayət prosesini həyata keçirən orqandan gizlənmək, sübutları gizlətmək və saxtalaşdırmaq, cinayət prosesinin iştirakçılarına qanunsuz təsir göstərmək, yenidən cinayət törətmək, cəmiyyət üçün təhlükə yaratmaq əsasları olarsa, həbs qətimkan tədbiri seçilə bilər. İstintaq orqanı və ya məhkəmə şəxsə həbs seçərkən onun törətdiyi əməlin ağırlığını, xarakterini, törədilmə şəraitini, şəxsin şəxsiyyətini, yaşını, səhhətini, ailə, maddi və sosial vəziyyətini, himayəsində şəxslərin və daimi yaşayış yerinin olmasını, əvvəllər cinyət törətməsini və digər əhəmiyyətli halları nəzərə almalıdır. Həbs qətimkan tədbiri prokurorluğun təqdimatı əsasında məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilir.

Yeni Cinayət Məcəlləsi qəbul edilənədək həbs barədə sanksiya vermək səlahiyyəti prokuroluq orqanlarında idi. İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin qərarlarında qeyd olunub ki, şəxsin cinayəti törətməsinə əsaslı şübhə onun həbsə alınması üçün zəruri şərtdir. Bununla belə, bu cür şübhə şəxsin həbsdə saxlanılmasının davam etdirilməsi üçün yetərli deyildir. Şəxsin həbsdə saxlanılmasına bəraət qazandırılması üçün əsaslı şübhə ilə yanaşı, digər əsaslar da mövcud olmalıdır. Bu cür əsaslara şəxsin azadlıqda qalarsa, ibtidai araşdırma və məhkəmə orqanlarından qaçıb gizlənə biləcəyi, sübutları məhv edə biləcəyi və ya onların əldə edilməsinə maneçilik törədə biləcəyi, yeni cinayət törədəcəyi kimi əsasları aid etmək olar. Bununla belə, həmin əsaslar real olmalı, yəni mötəbər məlumatlarla təsdiq olunmalıdır. Həbs qətimkan tədbiri müddətinin uzadılması zamanı məhkəmələr bunun üçün mövcud olan əsasları və onları təsdiq edən sübutları qərarlarında göstərməlidirlər.

İnsan Hüquqları Üzrə Hüquqşünaslar Komitəsinin hesabatında qeyd olunur ki, ittiham tərəfinin həbs qətimkan tədbirinin seçilməsi üzrə məhkəməyə göndərdiyi 812 təqdimatından 60-ı böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayətlər üzrə, 535-i az ağır cinayətlər üzrə, 193-ü ağır cinayətlər üzrə, 24-ü xüsusilə ağır cinayətlər üzrə olub.

Ali Məhkəmənin hakimi Müzəffər Ağazadə həbs qətimkan tədbirinin seçilməsi ilə bağlı səlahiyyətlərin məhkəmələrə verilməsindən sonra həbslə bağlı qərarların sayının azalmadığını deyir. Ağazadə Trend -a bildirib ki, məhkəmələr qətimkan tədbiri ilə bağlı qərarlar qəbul edərkən müstəqil olmalıdırlar. Ali Məhkəmənin hakimi məhkəmələrin bir qayda olaraq həbsə üstünlük verməsini hakimlərin məsuliyyətsizliyi ilə əlaqələndirir.

"Həbs qətimkan tədbiri seçərkən hakim qərarı əsaslandırmalıdır. Bunun üçün hakim araşdırma aparmalı, işi dərindən öyrənməlidir. Amma bizim əksər hakimlər bunu etmirlər. Məhkəmələr lazım olmayan hallarda əsassız həbs qərarları qəbul edirlər", - deyə Ağazadə vurğulayıb.

Ali Məhkəmənin hakimi deyir ki, məhkəmələr həbslə bağlı qərarlar çıxararkən qərarlarını əsaslandırmırlar. "Həbsin seçilməsi istintaqın işini asanlaşdırır. Digər qətimkan tədbiri seçiləndə istintaq hərəkətlərinin aparılmasında müəyyən problemlər yaranır. Lakin bu da həbsin seçilməsi üçün əsas ola bilməz. Həbsdə olan şəxslər qorxu içərisində olur, onlardan istənilən ifadəni almaq mümkündür və təcrübədə bəzən belə faktlar olur", - deyə Ağazadə bildirib.

Ağazadə bu problemdən narahatlığı əsas gətirərək bu ilin iyun ayında bütün apellyasiya məhkəmələrinə Ali Məhkəmənin sədrinin adından məktub göndərildiyini deyib və qeyd edib ki, həmin məktubla hakimlərə həbslə bağlı qərarlar qəbul edərkən diqqətli olmaları tövsiyə olunub.

Azərbaycanın cinayət-prosessual qanunvericiliyi qətimkan tədbirlərinin ev dustaqlığı, girov, başqa yerə getməmək haqqında iltizam, şəxsi zaminlik, təşkilatın zaminliyi, polisin nəzarəti altına vermə, nəzarət altına vermə, komandanlığın müşahidəsi altına vermə, vəzifədən kənarlaşdırma kimi növlərini müəyyən edib. Qanunvericilikdə girov qətimkan tədbiri kimi nəzərdə tutulsa da , bu tədbir praktikada tətbiq olunmur. Bu qətimkan tədbirini təqsirləndirilən və ya onun vəkilinin vəsatəti olmasa, məhkəmə birbaşa təyin edə bilməz. Girovun məbləği qanunvericilikdə minimum əmək haqqının 5 min mislindən 10 min mislinədək həddə müəyyən edilib (minimum əmək haqqının məbləği 75 manatdır).

Ağazadə hesab edir ki, girovun məbləği yüksək həddə müəyyən olunduğundan, təqsirləndirilən şəxs və ya onun vəkili bu qətimkan tədbirinin seçilməsində maraqlı olmur. "Bu qədər məbləği verib istintaq müddətində həbsdən azad olmağa və sonradan məhkəmənin hökmü ilə cəzalandırılmağa heç kim razı olmaz. Hansısa cinayətdə təqsirləndirilən, şübhələnən şəxs həmin məbləği ödəməkdənsə, həbsdə qalmağı üstün tutur", - Ali Məhkəmənin hakimi deyib. Ağazadə girov məbləğinin azaldılmasının tərəfdarıdır.

Vəkil Kamandar Nəsibov isə Trend -a deyir ki, prokurorluğun həbslə bağlı təqdimatları əksərən güman və ehtimallara əsaslandırılır.  "Həbslə bağlı qərarların böyük əksəriyyəti belə əsaslandırılır. Hakimlər isə notariat kontoru kimi bir qayda olaraq təqdimatları təsdiq edir", - vəkil bildirib.

Nəsibov qeyd edib ki, həbs qətimkan tədbiri seçilərkən tərəflərin bərabərliyi pozulur, müdafiə tərəfinin dəlilləri, əsaslandırmaları nəzərə alınmır.

Vəkilin fikrincə, həbs əksər hallarda tutulan, təqsirləndirilən şəxsə təsir etmək məqsədilə seçilir. "Həbsdən, ifadə alınarkən cinayəti boynuna almaq üçün şantaj kimi istifadə olunur. Prokurorluq orqanları digər qətimkan tədbirlərinin seçilməsində maraqlı deyillər", - Nəsibov vurğulayıb.

Ekspertlər bu qənaətdədirlər ki, həbs qətimkan tədbirlərinin statistikası, analizi aparılmalı, bu vəziyyəti yaradan səbəblər aradan qaldırılmalıdır.


Məqalə müəllifi ilə əlaqə unvanı: [email protected]

Kuba Varadero turizm məkanını oktyabrda xarici müsafirlərə açacaq
Kuba Varadero turizm məkanını oktyabrda xarici müsafirlərə açacaq
Qaxın turizm marşrutu tullantılardan təmizlənib (FOTO)
Qaxın turizm marşrutu tullantılardan təmizlənib (FOTO)
Qazaxıstan və Azərbaycan səhiyyə turizmi sahəsində əməkdaşlığı gücləndirir
Qazaxıstan və Azərbaycan səhiyyə turizmi sahəsində əməkdaşlığı gücləndirir
Loading Bars
Xəbər lenti
ABŞ-ın Minsk Qrupunun həmsədri qismində fəaliyyəti ABŞ mətbuatında müzakirə olunub
Fransada son sutkada koronavirusdan 163 nəfər dünyasını dəyişib
İtaliya mətbuatında Ermənistanın azərbaycanlı diplomatlara qarşı terror təhdidlərindən bəhs edən yazılar dərc olunub
ABŞ-da qırıcı təyyarə qəzaya uğrayıb
Dünyada son bir həftədə 2,4 milyondan çox koronavirusa yoluxma halı qeydə alınıb
ANAMA: Təmas xəttində mərmilər, qumbara və partlamamış mərmi qalıqları aşkarlanıb (FOTO)
Ermənistan xarici işlər naziri Rusiyaya gedib
Moskvada koronavirusdan ölənlərin sayı 6 121-ə yüksəlib
Çempionlar Liqasında "Lasio" "Borussiya"nı, "Mançester Yunayted" "PSJ"ni məğlub edib
UEFA Azərbaycanda oyunlara aid qərar verib
Azərbaycanda əkiz və üçəmlərin sayı artıb
Xudafərin körpüsü üzərində Azərbaycan bayrağının qaldırılması tarixi ədalətin bərpasıdır - Tarixçi
UEFA gənclər arasında Avropa çempionatını təxirə salıb
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 307 minə çatır
Tarix yazan qəhrəmanlarımız - Onları tanıyaq (FOTO)
VPN ilə bağlı əhaliyə xəbərdarlıq
İtalyan professor: Azərbaycan Ermənistanı güzəştə məcbur etmək üçün vacib olan hücum və müdafiə sistemlərinə malikdir
Yeni şanlı tarixin zirvəsi - Şuşa
Dövlət başçısının apardığı siyasət nəticəsini verdi - Deputat
Ermənistan silahlı qüvvələrinin Qubadlı istiqamətindəki bölmələri məhv edilib (VİDEO)
Ermənistanın cinayətlərinə beynəlxalq birliyin müəyyən dairələri susqunluq nümayiş etdirir - Deputat
Peşəkar jurnalist Hi Pinq Çinin Sinxua agentliyinin prezidenti təyin edilib
Gəncəyə növbəti raket atəşini qətiyyətlə pisləyirəm - Qazaxıstan səfiri
Ermənistanın növbəti PUA-sı məhv edilib
Ali Məhkəmə erməni terroru ilə bağlı bəyanat yayıb
Düşmənin hərbi texnikaları və canlı qüvvəsi məhv edilib (VİDEO)
Xudafərin istiqamətində hərbi əməliyyatların aparılması barədə düşmənin yaydığı xəbər cəfəngiyatdır - Hikmət Hacıyev
Ermənilər Xudafərini birdəfəlik unutsunlar - Anar Eyvazov
Düşmən itki verərək geri çəkilib - Müdafiə Nazirliyi
Bəzi vətəndaşların sosial şəbəkələrdə hərbi məlumatları yayması hərbi sirri pozur - Anar Eyvazov
Virusa yoluxma statistikasında dalğalanma hansı səbəbdən baş verir?
ABŞ-da 58 mindən çox koronavirusa yoluxma qeydə alınıb
Gəncə istiqamətində Ermənistanın PUA-sı məhv edilib
Koronavirusa yoluxanlarda sonradan hansı fəsadlar ola bilər? - Həkim açıqladı
A-Qroup Gəncə terrorunda ata, ana, bacısını itirən Xədicə-nin yetkinlik yaşına qədər bütün tibbi xərclərini öz üzərinə götürüb
Ermənistan qlobal təxribatçıların əlaltısıdır - Xarici KİV-lər
Kastamonu Universitetində təhsil alan azərbaycanlı gənclərdən Azərbaycan dəstək (FOTO)
Hindistanın Şri Şri Universitetində Azərbaycanın Müstəqillik Günü münasibətilə tədbir keçirilib
İşğaldan azad olunmuş Zəngilan şəhərinin “Azersky” peykindən əldə edilmiş təsviri
Kamal Kılıçdaroğlu Prezident İlham Əliyevə məktub göndərib
Xudafərinlə bağlı erməni tərəfinin yaydığı məlumat dezinformasiyadır - Müdafiə Nazirliyi
Təhsil Nazirliyi Zəngilanın təhsil statistikasını açıqlayıb
KOB-ların maliyyə resurslarına çıxış imkanlarına dair bankların iştirakı ilə vebinar keçirilib
Ermənistan vergi güzəştlərini ləğv edir - Büdcə tükənir
Ciddi karantin qaydaları tətbiq etmədən də koronavirusa qalib gəlmək olar - MÜTƏXƏSSİS
Ombudsman Ermənistanın Gəncə şəhərini ballistik raket atəşinə tutması barədə hesabat hazırlayıb
Azərbaycanlı qardaşlarımızın yanında olmağa davam edəcəyik - Hulusi Akar
Ermənistan ordusu tərəfindən yaşayış məntəqələrimiz atəşə tutulub
Xudafərin körpülərinin UNESCO-nun Dünya Mədəni İrs Siyahısına salınması məqsədilə tədbirlər keçiriləcək
Bakıda pik saatlar üçün 100 ehtiyat avtobus ayrıldı
Azərbaycanda 584 nəfər COVID-19-a yoluxdu, 128 nəfər sağaldı, 5 nəfər vəfat etdi
Xalqımız bir daha əmin oldu ki, Prezident İlham Əliyev hansı məqamda nəyi necə etməyi bilir - Deputat
Prezident İlham Əliyev sözümüzün imzamız qədər əhəmiyyətli olduğunu bir daha dünyaya nümayiş etdirir - Vüqar Rəhimzadə
Mərkəzi Gömrük Hospitalının travmatoloqu Ramin Rzayev canlı yayımda çıxış edəcək
Oktyabrın 21-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Prezident İlham Əliyev: Əziz xalqım bilsin ki, hər kəndin, hər yüksəkliyin götürülməsi böyük rəşadət tələb edir
“WhatsApp”ın veb versiyasında gözlənilən funksiya işə düşür
Ermənilər tərəfindən mülki əhalimizə qarşı törədilən cinayət faktları üzrə 37 cinayət işi başlanıb
Prezident İlham Əliyev: Bu gün nəyi demək mümkündürsə onu deyirik
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: Füzuli, Cəbrayıl, Xocavənd və Zəngilan rayonlarının bir sıra kəndlərinin və Zəngilan şəhərinin işğaldan azad olunması münasibətilə xalqımızı təbrik edirəm!
Prezident İlham Əliyev: Bu yalançıları biz bundan sonra da qovacağıq
1, 5 və 50 manatlıq pul nişanları yeni dizaynda tədavülə buraxılır (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Ermənistan hələ nə qədər gec deyil bəyanat verməlidir ki, işğal edilmiş torpaqlardan çıxıram
Prezident İlham Əliyev: Təkbaşına vuruşuruq, hər kəs bunu bilir
Prezident İlham Əliyev düşmənin məhv edilən və ələ keçirilən hərbi texnikalarının siyahısını açıqlayıb
İslamofobiya və türkofobiya Ermənistanın əsas xəstəliyidir - Türkiyə Prezident Administrasiyası
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistan rəhbərliyi artıq bizim qarşımızda diz çöküb, onlara layiq olan yeri göstərmişik
Rusiyada 16 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
Ankarada Ermənistanın Gəncə terroruna etiraz olaraq avtoyürüş keçirilib (FOTO)
Ermənistan növbəti itkilərini açıqlayıb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan döyüş əməliyyatını beynəlxalq birlik tərəfindən tanınan öz ərazisində aparır
Prezident İlham Əliyev: Düşmənin başını yaran yumruğumuz bizim birliyimiz, məqsədyönlü fəaliyyətdir
Ermənilər Tərtəri atəşə tutdu, 2 mülki şəxs həlak oldu
Bu gün qazanılan uğurlar bir-iki günün yox, illərdir aparılan uzaqgörən siyasətin nəticəsidir - Deputat
Azərbaycan Prezidenti: Onlar, sadəcə olaraq, bizi və beynəlxalq vasitəçiləri aldadırdılar
Prezident İlham Əliyev: Biz Böyük Qayıdışın astanasındayıq
Azərbaycan Bayrağı Zəngilan şəhərində (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Xocavənd rayonunun isğaldan azad edilən Vəng kəndinə Çinarlı adı verib
Prezident İlham Əliyev: Zəngilan şəhəri və 24 kənd işğaldan azad olunub
Prezident İlham Əliyev: Müzəffər Azərbaycan Ordusu döyüş meydanında yeni qələbələr qazanır
Kolleclərin boş qalan plan yerlərinə qəbulun nəticələri elan olunub
İranda sutka ərzində 5 min nəfərdən çox şəxs koronavirusa yoluxub
Ermənistanın dinc insanları hədəfə almasını dünyanın görməsi vacibdir - Mustafa Şentop
Ermənistan Müdafiə Nazirliyi növbəti dəfə geri çəkildiklərini etiraf etdi
Prezident İlham Əliyev xalqa müraciət edib (FOTO) (YENİLƏNİB)
Ermənilərin Azərbaycan Ordusu qarşısında tab gətirə bilməməsi gözlənilən idi - Ekspert
Yerəvanda təcili toplantı: Separatçı rejimin sabiq "lider"ləri Paşinyandan izahat tələb edir
Təkcə düşmənlə deyil, onunla əlbir olan silah alverçiləri, terrorçularla da mübarizə aparırıq - Ekspert
Türkiyə parlamentinin sədri Gəncədədir (FOTO/VİDEO)
Ermənistanın indiki rəhbərliyi real problemləri həll etməyi bacarmır - Rusiyalı siyasi texnoloq
Düşmənin xeyli sayda canlı qüvvəsi və hərbi texnikası məhv edilib (VİDEO)
Ermənistan sosial şəbəkələrdə Azərbaycan adından əsgərlərimizə yardım adı altında vəsait toplayır - FOTO
Tapqaraqoyunluda qaz təchizatının bərpasına başlanılır (FOTO)
Ermənilər bütün saytlarda və sosial şəbəkələrdə çox aktiv şəkildə bizi izləyir - Hərbi ekspert
ADA Universitetinin xarici məzunları Azərbaycana həsr edilən kitab yazıblar
Gənclər təşkilatları arasında vətənpərvərlik istiqamətində layihə müraciətlərinin nəticələri açıqlanıb
Vətən Müharibəsindəki şanlı qələbəmiz müasir tariximizdə yeni səhifələr açacaq - Rektor
Xristian dini icma rəhbərləri ABŞ konqresinə təqdim olunmuş qətnamə layihəsinə etiraz edib
Ceyhun Bayramov Türkiyə parlamentinin sədri ilə görüşüb (FOTO)
Ayaq burxulan zaman nə etmək lazımdır?
Bütün xəbərlər