Ərəblər dəyişməyə hazırdırlarmı?

Ərəblər dəyişməyə hazırdırlarmı?

Azərbaycan, Bakı, 28 yanvar /Trend/

Rufiz Hafizoglu, Trend-in Yaxın Şərq redaksiyasının rəhbəri

Türkiyənin xarici siyasətində "qonşularla sıfır problem" siyasəti tətbiq edildikdən sonra Ankaranın region dövlətlərinə qarşı siyasətində əsaslı dəyişikliklər oldu. "Qonşularla sıfır problem" siyasəti Balkan ölkələrindən tutmuş Cənubi Qafqaz ölkələrini, Rusiya və ərəb dünyasını əhatə edir.

Türkiyə XİN rəhbəri Əhməd Davudoğlunun Ankara-Yerevan münasibətlərini də əhatə edən siyasəti Ermənistan məsələsində fiaskoya uğrasa da, bu siyasət özünü İran, Balkan ölkələri və xüsusəndə ərəb ölkələri ilə münasibətlərdə doğrultdu.

Ankara daha öncəki siyasi səhvləri düzəltmək, regionda aparıcı qüvvə olmaq və ərəb dünyasını fəth etmək üçün xeyli uğurlu addımlar atdı.

Ərəblər Ankaranın Baş nazir Rəcəb Tayyip Ərdoğanın simasında apardığı islahatlardan sonra Ərdoğan kimi Baş nazir arzusunda idilər. Şübhəsiz, Ərdoğan və Türkiyə demokratik islahatlara möhtac ərəb dünyasında yeni ümid mənbəyinə çevrilmişdi.

Türkiyə siyasi elitasının həyata keçirdiyi siyasi və demokratik islahatlardan sonra ölkədəki siyasi dəyişikliklərin gec-tez regionun ərəb dövlətlərinə təsir edəcəyi gözlən idi, çünki ərəb dövlətlərinin Türkiyə modelli demokratiyaya ehtiyacı var.

Lakin ərəb dövlətlərinin spesifikası və ərəb toplumunun fərqli olduğu nəzərə alınsa, kənar dövlətin demokratik təcrübəsinin bu ölkələrə tətbiq edilməsinin mənasız olduğunu görmək olar.

Bu günə gədər siyasi stabilliyi olmayan İraq buna kiçik bir misaldır.

Təbii ki, ərəb ölkələri insan haqları və demokratiya sahəsinə görə heç də eyni səviyyədə deyilllər.

Ərəb dövlətləri arasında demokratiya sahəsində nisbətən öndə gələnlərdən biri bir çox dövlətlərin siyasi maraqlarının toqquşduğu Livandır. Bu ölkədə Qərbin, Səudiyyə Ərəbistanının və İranın maraqları toquşsa da, Livan ərəb dünyasının ən demokratik dövləti sayıla bilər.

Livandan sonra nisbətən demokratik sayıla biləcək dövlət isə Küveytdir.

2010-cu ildə Amerikanın "Maryland" Universiteti və "Zogby International" sorğu şirkətinin birgə apardığı araşdırma nəticəsində ən çox ərəblərin demokratiyaya ehtiyac olduğu ortaya çıxdı.

18-24 yaşlı gənclər arasında keçirilən sorğunun nəticələrinə görə, misirli gənclərin 98,  iordaniyalı gənclərin isə 87 faizi demokratik ölkələrdə yaşamaq arzusunda olğunu bildiriblər.

Maraqlı olsa da, nədənsə Qərb dövlətləri və Amerika Birləşmiş Ştatları ərəb dövlətlərində demokratiyanın olmasında bir o qədər də maraqlı deyillər.

Əslində, Amerikanın ərəb dövlətlərindəki demokratiyaya etinasız yanaşması İraq hadisələrindən dərs alması anlamına gəlmir. Çünki hazırda bir çox ərəb ölkələri insan haqları və demokratiya sahəsində eks-diktator Səddam Hüseynin hakimiyyəti dövründəki İraqdan geri qalmırlar.

Reallıq isə budur ki, bu gün Qərb və Amerika ərəb ölkələrindəki demokratiyanı öz iqtisadi və siyasi maraqlarına qurban edir.

Əslində, ərəb ölkələrindəki rejimlərin demokratik sistemlərlə əvəz olunması xalqın marağına uyğun olsa da, liderlərin maraqlarına ziddir və ərəb liderləri nəyin bahasına olursa olsun, öz hakimiyyətlərini qorumağa çalışırlar.

Lakin Tunisdəki "xalq inqilabı" bir daha sübüt etdi ki, artıq ərəblər dövləti şəxsi mülkiyyətinə çevirən liderlər qarşısında susmayacaqlar və onlar sözün əsl mənasında dəyişikliyə hazırdırlar.

Tunis inqilabının əsk-sədası müxtəlif formalarda digər ərəb ölkələrində duyulsa da, 28 ildən çox fövqəladə vəziyyətdə olan Misirdə gecikmiş də olsa, öz əksini tapdı - xalq "köləliyə son" şüarları ilə meydanlara axışaraq, Mübarəkin "təqaüdə" getməsini istədi.

Təbii ki, Tunisdəki Ben Əli rejimindən fəqli olaraq, Mübarək rejiminin devrilməsi elə də asan başa gəlməyəcək və misirlilər demokratiyanı qazanmaq üçün çox qurban verməli olacaqlar.

Misirdə hakimiyyət dəyişsə və demokratikləşsə, şübhəsiz bu, digər ərəb ölkələrinə də təsir göstərəcək.

Əgər Misir inqilabı baş tutsa, bu inqilabın tez bir zamanda qonşu İordaniyaya, Əlcəzair, Yəmən, bəlkə də Səudiyyə Ərəbistanına keçəcəyi istisna deyil.

Nikaraquada yük maşını dərəyə aşıb, çox sayda ölən və yaralanan var
Nikaraquada yük maşını dərəyə aşıb, çox sayda ölən və yaralanan var
Tramp hakimiyyətin Baydenə təhvil verilməsi prosesinin başlanılmasına icazə verib
Tramp hakimiyyətin Baydenə təhvil verilməsi prosesinin başlanılmasına icazə verib
Fransada ötn sutka koronavirusdan 500 nəfər ölüb
Fransada ötn sutka koronavirusdan 500 nəfər ölüb
Loading Bars
Xəbər lenti
Nikaraquada yük maşını dərəyə aşıb, çox sayda ölən və yaralanan var
Tramp hakimiyyətin Baydenə təhvil verilməsi prosesinin başlanılmasına icazə verib
Fransada ötn sutka koronavirusdan 500 nəfər ölüb
İspaniya Kralı koronavirusa yoluxmuş şəxslə təmasdan sonra özünü təcrid edib
Zaqatalada yaşayış binasında yanğın olub
Moskvada koronavirusdan daha 76 nəfər ölüb
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 377 mini keçib
ANAMA 31 ədəd mina və partlamamış hərbi sursatı zərərsizləşdirib (FOTO)
BMT Dağlıq Qarabağda minaların təmizlənməsi üzrə missiya yerləşdirəcək
Mətbuat Şurası “WarGonzo” layihəsinin müəllifi ilə bağlı Rusiyanın media ictimaiyyətinə müraciət edib
Fransız deputat: “Bu cür qətnamələr erməni icmasını xoşhal etməkdən o tərəfə keçməyəcək”
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 542 mindən çox artıb
Teymur Rəcəbov "Skilling Open" turnirində Levon Aronyana qalib gəlib
Kanadada 4,8 bal gücüdə zəlzələ olub
Bakıda yük avtomobili yanıb
Prezident İlham Əliyev Ağdamda Azərbaycan bayrağını qaldırdı (FOTO)
Lavrov İordaniyanın XİN rəhbəri ilə Dağlıq Qarabağı müzakirə edib
Qələbə münasibətilə Prezident İlham Əliyevə təbrik məktubları gəlməkdə davam edir
“Neonatologiyada yeniliklər-2020” beynəlxalq konqresi keçirilib (FOTO)
Azərbaycan əhalisi pullarını hansı məhsullara xərcləyir?
Azərbaycanda mobil rabitə operatorlarının gəlirləri açıqlanıb
Ermənistanda daha bir nazir vəzifəsindən azad edilib
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərində olublar (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda istehsal olunan minik avtomobillərinin sayı açıqlanıb
Ağdamın Gülablı kəndindəki keçmiş orta məktəbdə Azərbaycan bayrağı qaldırılıb (FOTO/VİDEO)
Füzuli şəhərinin yenidən qurulmasının, canlandırılmasının vaxtı gəlib çatıb - Əlcəzair səfiri (FOTO)
Azərbaycanın Rus İcması Prezident İlham Əliyevə müraciət edib
Seyran Ohanyana qarşı daha bir maddə ilə ittiham irəli sürülüb
Rusiyalı zabit Qarabağda mina partlaması nəticəsində yaralanıb
Paşinyanın istefasını tələb edən siyasətçi aclıq aksiyasına başlayıb
İctimai iaşə müəssisələrində karantin tələblərinin tətbiqi üzrə əlaqələndirici şəxs olacaq
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: Azərbaycan bayrağına, Azərbaycan əsgərinə, Azərbaycan xalqına eşq olsun (VİDEO)
İşğaldan azad olunan ərazilərdə aparılan ilkin monitorinqin nəticələri UNESCO və ISESCO-ya təqdim olunub
İnformasiya əldə etmək hüququnun təmin edilməsi istiqamətində Ombudsmanın fəaliyyəti inkişaf etdirilib
Prezidentə yazırlar: Sizin müdrik rəhbərliyiniz sayəsində ölkəmiz öz ərazi bütövlüyünü bərpa etdi
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın rəsmi "İnstagram" səhifəsində Ağdamdan görüntülər paylaşılıb (VİDEO)
Paytaxtın küçə və prospektlərində sıxlıq müşahidə edilir - BNA (FOTO)
Abşeronda COVID-19 infeksiyası ilə bağlı genişmiqyaslı reydlər bu gün də davam etdirilib (FOTO)
Fransada Nikolya Sarkozinin məhkəmə prosesi başlayıb
“Virtual təhsilə dəstək” layihəsinə start verilib
Azərbaycanda benzin istehsalı artıb
İran Qız Qalası su anbarından istifadəyə hazırlaşır
Noyabrın 24-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Bizə güclü ordu barədə nağıl danışırdılar - Erməni biznesmen (VİDEO)
Azərbaycan əhalisinin gəlirləri açıqlanıb
Dillər Universiteti Fransa səfirliyi ilə birgə keçirəcəyi konfransı təxirə salıb
Minsk qrupu uzunmüddətli və dayanıqlı həll üzrə danışıqlara kömək göstərməlidir - Almaniya səfiri (MÜSAHİBƏ)
Müharibə bitsə də, Ermənistan hərbçiləri acınacaqlı vəziyyətdədir (VİDEO)
"Azəriqaz" Vətən müharibəsində şəhid olan və yaralanan hərbçilərin qaz borcuna güzəşt edəcək
"Zəfər tariximiz" onlayn respublika intellektual yarışmasına start verilib
“Azərbaycan Sənaye Korporasiyası” ASC və “Deloitte & Touche” Məhdud Məsuliyyətli Auditor Cəmiyyəti arasında müqavilə imzalanıb
Mərkəzi Elmi Kitabxanaya yeni direktor təyin edildi
“Elektron ipoteka və kredit zəmanət” sistemi haqqında Əsasnamə”də dəyişiklik edilib
Azərbaycanda 2187 nəfər COVID-19-a yoluxdu, 634 nəfər sağaldı, 29 nəfər vəfat etdi
Seyran Ohanyanla bağlı cinayət işi Hərbi Prokurorluqda istintaq edilir
Unibank hər kəs üçün 0% komissiyalı onlayn kredit kampaniyası keçirir
Vergi Məcəlləsində dəyişiklik edilib
Mədəniyyət Nazirliyi Fransanın mədəniyyət xadimlərini dürüst və qərəzsiz olmağa çağırıb
AQTA sahibkarlara və istehlakçılara müraciət etdi
İşğaldan azad edilən rayonlarda turizm necə təşkil olunacaq? - Agentlik açıqladı (ÖZƏL)
Azərbaycanlı alimlər dünyanın ən nüfuzlu elm adamları siyahısına daxil edilib
Yağıntılı hava pambıq yığımına ciddi təsir etməyib - Nazirlik
Səhiyyə işçilərinin əməyinin ödənilməsi Qaydasına dəyişiklik edilib
KOBİA-nın səlahiyyəti artırılıb
Yaşayış yerini tərk edən “COVİD-19” xəstəsi barədə araşdırma aparılır
Rusiya və Ukrayna vətəndaşları Azərbaycandan vətənlərinə qayıda biləcəklər
Avropa Şurasının Baş katibi atəşkəs razılaşmasını alqışladığını bəyan edib
Əmlakın siyahıya alınması qaydasında dəyişiklik edilib
Ötən həftə "Virtual məktəb" vasitəsilə 6 milyona yaxın dərs keçirilib
Paşinyan, niyə torpaqları dərhal qaytarmadın? - Erməni etirazçı
Ermənistan Müdafiə nazirinin müavini vəzifəsindən azad edildi
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 45 mini keçib
Şəhid ailələri və müharibə əlillərinə ev verilib
İlahiyyat İnstitutunda Birdəfəlik dissertasiya şurası yaradılıb
Paşinyan mühafizəçilərinin sayını 4 dəfə artırıb, görüşlərə gizlin gedir: bundan o tərəfi varmı? - Şərh
Mingəçevir Dövlət Universiteti və Almaniyanın Siegen Universiteti arasında birgə layihənin icrasına start verilib (FOTO)
Goranboyda yaşayış yerini tərk edən koronavirus xəstələri məsuliyyətə cəlb edilib
Ermənistanda itkin düşən əsgərlərin yaxınları etiraz edir (VİDEO)
“Elektron ipoteka və kredit zəmanət” sistemi haqqında əsasnamədə dəyişiklik edilib
Türkiyəyə səfər edən azərbaycanlıların sayı azalıb
Azərbaycan Ermənistanın keçmiş müdafiə naziri Seyran Ohanyan barəsində axtarış elan edib
8 kiloqrama yaxın heroin ələ keçirildi (FOTO/VİDEO)
Biz Qarabağı cənnətə çevirəcəyik - Azərbaycanın xalq artisti
Fars körfəzi dəmiryolu ilə Xəzərə birləşəcək
Qubada karantini pozan çayxana aşkar edilib (FOTO)
Ermənistandan tələb ediləcək kompensasiyanın məbləği kifayət qədər böyük olacaq - Deputat
Sabah hava yağmursuz keçəcək
Macarıstanda təhsil almaq istəyənlər üçün sənəd qəbuluna başlanıldı
Azad olunmuş ərazilərdə 2000-dək ağac əkilib, növbəti aksiya Qubadlı və Cəbrayılda keçiriləcək - Nazir müavini (ÖZƏL)
Çəltikçilikdə orta məhsuldarlıq göstəriciləri yüksəlib
İşğaldan azad olunmuş ərazilərin post-konflikt dövründə bərpa prosesi
Müəllim, şagird, valideynlər üçün onlayn “Psixoloq saatı" fəaliyyətə başlayıb
Bir çox əcnəbi məhkum karantinə əməl edilməklə ölkəsinə təhvil verilib
Ədliyyə strukturlarında koronavirusla bağlı preventiv işlər gücləndirilib - Nazir
Paytaxtda mövsümi ağacəkmələr aparılır (FOTO)
Qarabağ regional ədliyyə idarəsi təsis olunub - Fikrət Məmmədov
Beynəlxalq təşkilatlar ermənilərin əsirlərə qarşı vəhşiliklərinə susurlar - Deputat
Yuxularımda Ağdamı o qədər görmüşəm ki - Nəzakət Teymurova
Dövlət Yanğın Nəzarəti Xidməti azad olunmuş ərazilərdə fəaliyyətə başlayıb
Goranboyda polisə müqavimət göstərən şəxs saxlanıldı
Bütün xəbərlər