Avropa ilə Rusiya fin-uqor xalqlarının "azadlıq və demokratiyası"nı birmənalı qəbul etmirlər - ekspertlər

Azərbaycan, Bakı, 3 iyul / Trend müxbirlər R.Ağayev, E.Tarıverdiyeva, V.Javoronkova / Moskva Estoniya prezidentinin fin-uqor xalqlarının azadlıq və demokratiyanın xeyrinə seçimi ilə bağlı fikirlərini Rusiyanın parçalanmasına yönəlik çağırış kimi dəyərləndirir. Halbuki Avropa hesab edir ki, bu, Rusiyanın ərazi bütövlüyü üçün təhlükə deyil.

"Bəyanatın məğzi ondan ibarətdir ki, belə olan öz müqəddaratını təyin etmək hüququ fin-uqor xalqlarına yaşadıqları ərazilərin təbii sərvətlərindən bildiyi kimi istifadə etmək imkanı verir", - deyə rusiyalı politoloq Mixail Remizov düşünür.

"Bu, daha çox fəlsəfi bir fikir idi. Onu ayrılmaq məqsədi ilə xalqlara təzyiq kimi dəyərləndirmək olmaz", - deyə estoniyalı politoloq Kadri Liyk hesab edir.

Bazar günü Xantı-Mansiyskdə keçirilən Fin-uqor xalqlarının V Ümumdünya konqresində Estoniya prezidenti Toomas Hendrik İlves çıxış edərək bunları söyləyib: "Bizi şairlərimiz eston dövlətini arzulayırdılar, biz azadlıq və demokratiyanın xeyrinə seçim etdik". İlves əlavə edib ki, əksər fin-uqor xalqları belə bir seçim edəcəklər.

24 fin-uqor xalqlarından üçü - Macarıstan, Estoniya və Finləndiya artıq dövlətçiliyə malikdirlər. 19 xalq isə kompakt halda Rusiya ərazində yaşayır.

İlvesin bu bəyanatına Rusiya Dövlət Dumasının xarici siyasət komitəsinin sədri Konstantin Kosaçyov sərt reaksiya verib. "Bir çoxları İlvesin nə demək istədiyini sadəcə başa düşmədilər. Onun dediklərindən Rusiyanın fin-uqor xalqlarına öz müqəddaratını təyin etmək çağırışı aydın sezilirdi. Düşünürəm ki, bu, forumda iştirak edən xalqlara qarşı qeyri-korrekt hərəkətdir, bu, Estoniya və Rusiya arasındakı əlaqələri kontekstində qeyri-korrekt səslənir, bu, suveren dövlətin prezidentinə yaraşmır", - deyə o vurğulayıb.

Bazar ertəsi İlğves Rusiyada yaşayan fin-uqor xalqları RF tərkibindən çıxmağa sövq edən bəyanat səsləndirməsi ilə bağlı iddiaları rədd edib. RBK-nın məlumatına görə, o, fikirlərinin düzgün başa düşülmədiyini söyləyib.

Lakin Rusiya tərəfi əmindir ki, Estoniya prezidenti fəlsəfi anlayışlar barədə yox, fin-uqor xalqlarının RF-dən ayrılması barədə danışıb.

"Estoniya prezidenti abstrakt danışsa da, fikirlərini kifayət qədər birmənalı açıqlayıb. Bu fikirlər dövlətlərarası qalmaqal üçün yetərlidir", - deyə Trend -a Milli strategiya İnstitutunun prezidenti Remizov bildirib.

Ümummillikdə, politoloq hesab edir ki, fin-uqor problematikası kifayət qədər aktualdır və Rusiya siyasətinin Avropa Birliyi ilə münasibətləri məsələsində zəif nöqtələrdən biridir. O əlavə edib ki, ayrı-ayrı AB dövlətləri xeyli müddətdir fin-uqor xalqlarının öz müqəddaratını təyin etməsi probleminə həddən artıq diqqət yetirir və bu, yetərincə dayanıqlı xarakter daşıyır.

Remizovun fikrincə, bu prosesin məğzi ondan ibarətdir ki, belə olan öz müqəddaratını təyin etmək hüququ fin-uqor xalqlarına yaşadıqları ərazilərin təbii sərvətlərindən bildiyi kimi istifadə etmək imkanı verir. "Bu isə Rusiya dövlətçiliyi altına qoyulmuş minadır. Təbii sərvətlər və ərazi Rusiyada yaşayan çoxsayıl xalqların yox, vahid Rusiya xalqının sərvəti kimi tanınmalıdır", - deyə o vurğulayıb.

Politoloq hesab edir ki, Rusiya bir tərəfdən fin-uqor xalqların mədəniyyətinin inkişafına yardım etməli və onların RF-də yüksək statusunu tanımalıdır, digər tərəfdən isə öz müqəddarıtını təyin etmək hüququndan təbii sərvətlərin istifadəsi üçün iddia qaldırmaq ehtimalını tamamilə istisna etməlidir.

Onun sözlərinə görə, Estoniya prezidentinin bu bəyanatı Moskva ilə Tallin arasındakı onsuz da qeyri-qənaətbəxş münasibətləri mənfi təsirsiz ötüşməyəcək. "Estoniya Rusiya ilə münasibətlərdə praqmatikliyə üstünlük vermir. Lakin RF sovet tarixi, rusların Baltikyanı ölkələrdəki vəziyyət və Rusiyanın fin-uqor xalqları ilə məsələdə şərtlərini dəqiqləşdirə bilər", - deyə Remizov fikrini tamamlayıb.

Estoniyalı politoloqlar isə İlvesin sözlərində ayrılmağa sövq edən çağırışı görmürlər. Estoniyanın Müdafiə Araşdırmaları Mərkəzinin direktoru və Diplomaatia jurnalının baş redaktoru Kadri Liyk hesab edir ki, İlvesin bəyanatını xalqları seçim qarşısında qoymaq cəhdi kimi dəyərləndirmək düzgün deyil.

Onun fikrincə, əgər çıxış ümumən diqqət yetirilsə, görmək olar ki, orada söhbət tamamilə başqa səviyyədən gedirdi. "Mən bu bəyanatı sözbəsöz interpretasiya etməzdim. Deyərdim ki, o bir qədər fərqli müstəvidəndir, daha çox fəlsəfidir, nəinki siyasi", - deyə Trend -a telefonla Liyk bildirib.

Oxşar fikiri Estoniya üzrə avropalı mütəxəssis Devid Qalbret (David J. Galbreath) ifadə edib. Onun sözlərinə görə, prezident İlves sadəcə birləşmiş fin-uqor xalqlarının gələcəkdə mədəniyyəti irsinin qorunub saxlanılmasından danışıb. "Digər sözlə, o anlayır ki, böyük millət arasında yaşayan milli hansı seçimi etməlidir, necə ki, Estoniya SSRİ vaxtında etdi", - deyə elektron poçtla Aberdin institutunun beynəlxalq əlaqələr şöbəsinin professoru Qalbret bildirib.

Onun dediyinə görə, İlves RF-nin ərazi bütövlüyünə qarşı çağırış etməyib. Bununla belə politoloq hesab edir ki, Rusiya hökuməti bunu məhz bu cür qiymətləndirə bilər.

Qalbretin fikrincə, hazırda Rusiya-Estoniya münasibətləri "Bürünc əsgər" heykəli böhranına görə mürəkkəb vəziyyətdədir. "Şübhəsiz ki, Rusiya hökuməti Estoniyanın xoşagəlməzliklər mənbə imicini möhkəmləndirmək üçün bu bəyanatdan istifadə edəcək", - deyə o əlavə edib.

Məqalənin müəllifi ilə bu ünvan vasitəsi ilə əlaqə saxlamaq olar: [email protected]

Məşhur modelyerin mebel və incəsənət kolleksiyası hərraca çıxarılacaq
Məşhur modelyerin mebel və incəsənət kolleksiyası hərraca çıxarılacaq
“Suraxanı” tanker-muzeyinə giriş qazilər və şəhid ailələri üçün pulsuz olacaq (FOTO)
“Suraxanı” tanker-muzeyinə giriş qazilər və şəhid ailələri üçün pulsuz olacaq (FOTO)
Nizami Gəncəvinin 880 illik yubileyi münasibətilə veb-konfrans təşkil ediləcək
Nizami Gəncəvinin 880 illik yubileyi münasibətilə veb-konfrans təşkil ediləcək
Loading Bars
Xəbər lenti
ABŞ Səfirliyi 2021-2023-cü İllər üçün Jurnalistika üzrə Magistr Proqramını elan edib
Sabah güclü külək əsəcək
Direktorluğa qəbul üzrə imtahanlar keçirilir (FOTO)
Müdafiə naziri qadınları təbrik edib
Rusiyada son sutkada 441 nəfər koronavirusdan ölüb
Dövlət Neft Fondu dünyanın ən şəffaf suveren fondları siyahısında ilk beşlikdə qərarlaşıb
Ceyhun Bayramov Hafiz Paşayevi təbrik edib
Azərbaycan-Ermənistan sərhədində Azərbaycanın dövləti maraqları ən yüksək səviyyədə qorunur - Baş Qərargah rəisi
Qarabağdakı erməni vəhşiliyinin misli-bərabəri yoxdur - Liviyanin müvəqqəti işlər vəkili
Diplomatik korpus nümayəndələri Füzuli Beynəlxalq Hava Limanın tikintisinin gedişi ilə tanış olublar
Bu günə qədər Azərbaycanda 390 min 489 nəfər peyvənd olunub
Bu günədək DSX-nin 2000-dən artıq hərbi qulluqçusu vaksinasiya olunub
Qubadlıda DSX-nin Hərbi Xəstəxanası və Mühəndis-İstehkam Mərkəzi fəaliyyətə başlayıb (FOTO)
Ötən gün Azərbaycanda 24 yanğın qeydə alınıb
Azərbaycan neftinin qiyməti 69 dolları ötüb
YAP-ın yeni yaradılan Veteranlar Şurasının tərkibi məlum olub (SİYAHI)
Zəngilan rayonunun Qaradərə kəndi (VİDEO)
Ötən gün yol qəzalarında 2 nəfər ölüb, 6 nəfər xəsarət alıb
Bir qrup qadın orden və medallarla təltif edilib (SİYAHI)
Azərbaycan qadınlarına fəxri adlar verilib - SƏRƏNCAM
YAP-ın yeni yaradılan Təftiş Komissiyasının tərkibi məlum olub (SİYAHI)
Prezident İlham Əliyev 8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə Azərbaycan qadınlarını təbrik edib
Sosial şəbəkələrdə narkotiki təbliğ edən şəxs həbs edilib (VİDEO)
Kənddən şəhərə yarmarkaları yenidən başlayıb (FOTO)
Roma papası İraq şiələrinin lideri ilə görüşüb
Əcnəbilər üçün Azərbaycan dili üzrə imtahan keçirilib, 3 nəfər keçid balını toplayıb
Qusar sakinlərindən qanunsuz ov tüfəngləri götürülüb
Kolumbiya Səhiyyə Nazirliyi futbol üzrə Braziliya millisinin ölkəyə gəlməsinə qarşıdır
Gəncədə sayğac oğrusu saxlanılıb (FOTO)
Əfv Komissiyası bu gün yeni müraciətlərə baxacaq
Diplomatik korpus nümayəndələrinin işğaldan azad edilmiş ərazilərimizə səfəri başlayıb (FOTO)
Masallıda ikimərtəbəli evdə yanğın olub
Dünya Bankı koronavirus pandemiyası ilə mübarizədə Azərbaycana dəstək göstərə bilər
Məşhur modelyerin mebel və incəsənət kolleksiyası hərraca çıxarılacaq
Bayden İran əleyhinə sanksiyaları 1 il müddətinə uzadıb
"Abivax" koronavirus dərman preparatının sınaqlarını dayandırıb
Yeni Zelandiya sahillərində həftə ərzində üçüncü güclü zəlzələ qeydə alınıb
Bayden xaricdə hərbi gücün istifadəsi siyasətini yeniləməyə razıdır
"Mançester Siti" "Atalanta"nın futbolçusu Qosenslə maraqlanır
Planet roveri "Perseverance" Mars səthində ilk məsafələrini qət edib
İtaliyada 2020-ci ildə ölüm halları 21 faiz artıb
Misirdə mikroavtobus qəzaya uğrayıb, 18 nəfər ölüb
Belçika ölkəyə giriş-çıxış məhdudiyyətlərini uzadıb
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 7 711 nəfər sağalıb
"Muğan Bank"ın filialının binasında yanğın olub
Somalinin paytaxtında güclü partlayış olub
ÜST: Dünyada ötən sutka koronavirusa 425 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
Yaponiya portalı Xocalı soyqırımının 29-cu ildönümü ilə bağlı məqalə yayıb
Qaxda məcburi köçkünlərin məskunlaşdığı bina yanıb
Prezident İlham Əliyev: Müstəqillik bizim ən böyük sərvətimizdir, ən böyük dəyərimizdir
Prezident İlham Əliyev: Deyirlər ki, biz yeddi rayonu azad etmişik, elə deyil, daha çox ərazini azad etmişik
Tofiq Nağıyev “Şərəf” ordeni ilə təltif edilib
Prezident İlham Əliyev: İkinci Qarabağ müharibəsində Azərbaycanda yaşayan bütün xalqların nümayəndələri qəhrəmanlıq göstəriblər
Prezident İlham Əliyev: Böyük Qayıdış proqramının icrasında ən ağır vəziyyətdə yaşayan köçkünlərə üstünlük verilməlidir
Prezident İlham Əliyev: Şəhid ailələrimizə qayğımız mənzillərin, yaxud da ki, avtomobillərin verilməsi ilə bitmir
Prezident İlham Əliyev: Bir neçə partiyanın Yeni Azərbaycan Partiyası ilə birləşməsi partiyamızı gücləndirəcək
Prezident İlham Əliyev: Yeni Azərbaycan Partiyası nəinki Azərbaycanın, Cənubi Qafqazın ən böyük siyasi partiyasıdır
Beynəlxalq Qoşulmama Hərəkatı Modeli Simulyasiya Məşğələsi öz işini yekunlaşdırıb - XİN
Türkiyədən Azərbaycana daha çox sərmayəçi gələ bilər - Abdurrahman Uzun
Müttəfiq ölkə liderlərinin Prezident İlham Əliyev haqqında qiymətləndirmələri Azərbaycana verilən dəyərdir - Aydın Quliyev
Prezident İlham Əliyev: Bu il üç minə yaxın şəhid ailəsi və müharibə əlili yeni mənzillər alacaq
Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri İlham Əliyev partiyanın yeni proqramının hazırlanması barədə tapşırıq verib
Prezident İlham Əliyev: Biz yeni dövrdə siyasi dialoqu daha da dərinləşdirməliyik
Ceyhun Bayramov Avropa Şurasının Bakı ofisinin rəhbəri Zoltan Hernyeş ilə görüşüb (FOTO)
Əlahiddə Ümumqoşun Orduda zirehli döyüş maşınlarının heyətləri ilə döyüş atışlı məşğələlər keçirilir (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev: Bu gün biz Avropa İttifaqı ilə bərabərhüquqlu saziş üzərində işləyirik və sazişin 90 faizi razılaşdırılıb
TamKart sahibləri ƏDV faizlərini 30 gün gözləmir
Paytaxtın bu yollarında sıxlıq var, avtobuslar gecikir (FOTO)
YAP-ın İdarə Heyətinin yeni tərkibi məlum oldu (SİYAHI)
Xalqın bütün təbəqələri YAP-a inanır - Məlahət İbrahimqızı
Qəbələdə avtomobil təmiri sexi və içərisindəki minik maşını yanıb
İsveçdə "vaksin pasportları" verilə bilər
Prezidentin açılış etdiyi gəmi-muzeydən REPORTAJ
Nəsir İmanquliyev yad edildi (FOTO)
Norveç şirkəti Azərbaycana 25 000 dollarlıq yatırım edib
Qazi və şəhid ailələrinin evinə qaz verilib
Baş Prokurorluğun əməkdaşları beynəlxalq seminarda iştirak ediblər
“Üzv Dövlətlərin Türk Akademiyasının Büdcəsinə Məcburi Ödənişlərinin Həcminə dair Protokol” təsdiqləndi
Martın 9-na olan USD/AZN rəsmi məzənnəsi açıqlanıb
Avropa koronavirusun üçüncü dalğası ilə üz-üzədir
Prezident İlham Əliyev: Ali Baş Komandan kimi mən bilirəm ki, bizim zəif yerlərimiz də haradadır
Prezident İlham Əliyev: İqtisadi sahədə dürüstlük, inhisarlara son dövrüdür
Prezident İlham Əliyev: “Demokratlar” indi niyə susurlar, niyə demirlər ki, Paşinyan bizə nümunə olmalıdır
Azərbaycan Beynəlxalq Bankından sərfəli kredit kampaniyası
Azərbaycan Prezidenti: Müharibə başlayanda kim deyə bilərdi ki, Azərbaycan haqsızdır?
QDİƏT ölkələri pandemiyanın turizmə təsirini müzakirə ediblər
Zaqatalada yeni fındıq emalı fabriki yaradılır
Prezident İlham Əliyev: Xalq Cəbhəsi-Müsavat bütün ölkələrlə münasibətləri yerə vurdu
Prezident İlham Əliyev: Bizim ölkə daxilində heç bir siyasi qurumla heç bir problemimiz yoxdur
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunda növbəti iclas keçirilib (FOTO)
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistana indi xaricdən yardım olmasa, birdəfəlik batacaq
Yelo Bank-dan yeni və parlaq mobil əlavə
Prezident İlham Əliyev: Yol çəkirik, asfalt bizim, çınqıl bizim, niyə biz xarici kredit götürməliyik?
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistan kimi heç vaxt gedib qapı-qapı gəzməmişik, özümüzü alçaltmamışıq
Balakəndə yas mərasimi keçirənlər cərimələnib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Döyüşdə iştirak edənlərin mütləq əksəriyyəti mən hakimiyyətə gələndə uşaq olan insanlardır
Prezident İlham Əliyev: İndi Ermənistan əməkdaşlıqdan boyun qaçırır, məcbur edəcəyik onları
Azərbaycan Prezidenti: Lüksemburq o qədər də böyük, yumşaq desək siyasi çəkiyə malik olan ölkə deyil ki, naziri bizə irad tutsun
Azərbaycan Prezidenti: Böyük ölkələrin nümayəndələri məni ittiham etdilər ki, İlham Əliyev sülh istəmir
KOBİA özünüməşğulluq proqramına dəstəyini davam etdirir
Bütün xəbərlər