Azərbaycanda uşaq intiharları: səbəblər və çıxış yolları

Azərbaycanda uşaq intiharları: səbəblər və çıxış yolları

Azərbaycan, Bakı, 13 sentyabr /Trend, müxbir K.Zərbalıyeva/

Azərbaycanda uşaq intiharlarının baş verməsi halları dövlət və qeyri-hökumət təşkilatları tərəfindən araşdırılır.

Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi hesab edir ki, ailə psixoloqu institutunun yaradılması uşaqlar arasında intihar faktlarının baş verməməsi istiqamətində irəliyə doğru atılmış addım olar.

Azərbaycanda uşaq intiharlarının sayı barədə rəsmi statistika açıqlanmasa da, mətbuatda dərc olunan məlumatlara əsasən, bu ilin 8 ayında 20-yə yaxın uşaq intihar edib.

Komitədən Trend-ə bildirilib ki, ailə psixoloqu institutunun yaradılması istiqamətində iş aparılır.

Dövlət Komitəsi son vaxtlar uşaqlar arasında intihar hallarının artmasını problem kimi qəbul edir və hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən uşaqlar arasında baş vermiş intiharların səbəblərinin açıqlanmadığını qeyd edir.

Uşaqların psixoloji durumunda ciddi dəyişikliklərin olduğunu qeyd edən Komitə buna uşaqların kütləvi informasiya vasitələrindən, internetdən, ətrafdan aldığı məlumatların onlarda yaratdığı stressin səbəb olduğu qənaətindədir.

Televiziyalarda uşaqlar üçün yayımlanan film və cizgi filmlərində daha çox aqressiyanın, şərin xeyir üzərində qələbəsinin təbliğ olunduğunu vurğulayan komitə bu məsələyə ciddi diqqət yetirilməsini vacib sayır.

Televiziyalara bu məsələ ilə əlaqədar Komitə tərəfindən müəyyən tövsiyələr verilsə də, bunlar nəzərə alınmır.

Bunun qarşısının alınmasını qeyri-mümkün hesab edən Komitə bu məsələdə əsas məsuliyyətin valideynlərin üzərinə düşdüyünü qeyd edir.

Belə ki, valideynlər uşağın seçimində ona kömək etməli, onu düzgün istiqamətləndirməli, onun gün ərzində hansı verilişlərə, hansı müddətdə baxmasını tənzimləməlidir.

Uşaqların psixoloji durumunun daim valideynlər və müəllimlər tərəfindən diqqətdə saxlanılması da vacibdir.

"Uşaq birdən-birə intihar etməyə qərar vermir. Onların psixoloji durumu tədricən intihar vəziyyətinə gətirib çıxarır. Bəzən valideynlər deyirlər ki, mən hiss edirdim ki, uşaq özünə qapanıb, hərəkətlərində qəribəlik var idi. Valideynlər bu halı aşkar edən kimi mütəxəssislərə müraciət etməlidirlər. Vaxtında müraciət olunarsa, intiharların qarşısını almaq mümkündür. Müəllimlər, məktəb psixoloqları da uşaqlara qarşı diqqətli olmalıdırlar", - komitədən bildirilib.

Uşaq və Gənclərin Sosial Reablitasiya Mərkəzinin psixoloqu Günel Aslanova Trend-ə bildirib ki, yeniyetməlik dövründə uşaq intiharlarının əsas səbəbi kimi özünütəsdiq motivi çıxış edir.

Psixoloq deyir ki, uşaqlar intihar etmək fikrinə düşəndə əksər hallarda özlərini öldürmək istəmirlər.

"İntihara cəhd etməklə onlar istədikləri məqsədə nail olmaq istəyirlər. Araşdırmalar göstərir ki, bu cəhdlərin əksəriyyəti ölümlə nəticələnmir", - psixoloq vurğulayıb.

Aslanova intihar etmək istəyini bildirən uşaqlarla söhbət aparılmasını, onların bu vəziyyətə düşməsinin səbələrinin araşdırılmasını və bu yolla onlara kömək göstərilməsini vacib sayır.

"Uşaqların intihar barədə söhbətləri bizə siqnal olmalıdır. Onlarla bu barədə danışmalıyıq, onlara kömək etməliyik. Əgər uşağın bu yolla əldə etmək istədiyi məqsəd düzgündürsə ona bu məqsədə çatmaq üçün kömək etmək lazımdır. Yox, əgər bunun əsasında şıltaqlıq, nəyisə nümayiş etdirmək dayanırsa, onu bu yoldan çəkindirmək lazımdır. Yeniyetməlik dövründə uşaqlar fizioloji, bioloji olaraq yetkinləşir, amma psixoloji cəhətdən yetkin olmurlar. Onlar yaranmış bu təzadı görür və balansı qorumaq üçün özlərini böyüklər kimi aparırlar. Valideynlər, böyüklər bu uşaqlarla dostluq münasibəti qurmalı, onları başa düşməyə çalışmalıdırlar", - o deyib.

Psixoloq bildirib ki, uşaqlar əksər vaxtlarda özlərini hansısa filmin qəhrəmanına bənzədir, özlərini onlar kimi aparmağa çalışırlar. Bu isə çox vaxt arzuolunmaz hallara gətirib çıxarır.

"Uşaqlar reallıqla virtual aləm arasında sərhəd qoymurlar. Bu iki aləm arasındakı fərqi, sərhədi böyüklər onlara başa salmalıdırlar", - Aslanova deyib.

Onun sözlərinə görə, intihara daha çox melonxolik temperament tipli insanlar meyl edir. Bu qəbildən olan insanların risk qrupuna daxil olduğunu deyən psixoloqun sözlərinə görə, bu, onların zəif sinir sisteminə malik olması ilə əlaqədardır.

Uşaq Hüquqları üzrə Azərbaycan QHT Alyansının sədri Nabi Seyidov isə Trend-ə deyib ki, intihar riski olan uşaqlar daha çox pisixoloji gərginlik keçirən ailələrdəndir.

O, bu ailələri bir neçə kateqoriyaya ayırır.

Birinci kateqoriyaya yoxsulluq içərisində yaşayan ailələri aid edən Seyidov bildirib ki, bu ailələrdə uşaqların valideynlərlə münasibətləri gərgindi, valideyin uşağına lazımi diqqəti yetirmir və uşaqlar nəzarətsiz qalırlar.

O, ikinci qrupa əlil uşağı olan ailələri daxil edir.

Cinsi, fiziki, mənəvi, psixoloji zorakılığa məruz qalan, istismar olunan uşaqlar, küçə uşaqları, internatdan çıxan uşaqlar üçün reablitasiya mərkəzlərinin olmadığını problemin həllində əngəl olduğunu deyən Alyans rəhbəri bu kateqoriyadan olan uşaqlar üçün respublikanın bütün regionlarında reablitasiya mərkəzlərinin yaradılmasını vacib hesab edir.

Ekspertin fikrincə, uşaq intiharlarının kökündə sosial çətinlik deyil, psixoloji gərginlik, uşaqların valideynləri, həmyaşıdları ilə olan ünsiyyətindəki problemlər dayanır.

"Məktəb psixoloqlarının işi olduqca zəifdi. Məktəb psixoloqları müasir standartlara uyğun təlimlər keçməlidirlər. Məktəblərdə sinif rəhbərləri, müəllimlər psixoloji gərginlik keçirən uşaqları vaxtında müəyyənləşdirməlidirlər ki, onları vaxtında psixoloqa, sosial işçilərə yönəltsinlər", - Alyans sədri deyib.

Azərbaycanda uşaq intiharları ilə bağlı vahid statistikanın aparılmadığını deyən Seyidov bildirib ki, BMT-nin Uşaq Hüquqları üzrə Komitəsi 2006-cı ildə belə bir statistikanın aparılması üçün Azərbaycan hökumətinə tövsiyə verib.

Onun sözlərinə görə, uşaq intiharlarının səbəbləri ciddi araşdırılmalı, uşağın bu vəziyyətə çatmasında günahı olanlar cəzalandırılmalıdır.

"İntihar faktı baş verəndə Cinayət Məcəlləsinin 125-ci maddəsi ilə cinayət işi başlanır. Həmin maddədə qeyd olunur ki, şəxsi özünü öldürmə və ya özünü öldürməyə cəhd həddinə çatdırma təqsirkardan maddi, xidməti və ya sair cəhətdən asılı olmuş zərərçəkmiş şəxsi onunla amansız rəftar etmə, onun ləyaqətini mütəmadi olaraq alçaltma, ona hədə-qorxu gəlmə yolu ilə baş verir. Uşaq intiharları ilə bağlı cinayət işlərinin nəticəsi ilə bağlı məlumat əldə edə bilmirik. Onu bu həddə kimin çatdırdığı müəyyən edilmir. Bizə dövlət qurumlarından verilən məlumata görə, 2008-ci ildə 20, 2009-cu ildə 30, 2010-cu ilin 5 ayında 14 uşaq intiharı qeydə alınıb. Uşaq intiharları ilə bağlı hər bir fakt psixoloq, sosial işçilərin iştirakı ilə ciddi araşdırılmalıdır", - Seyidov deyib.

Alyans rəhbəri uşaq və gənclər arasında bu problemin həlli məqsədilə xüsusi dövlət proqramının qəbulunu da zəruri hesab edir.

Bütün qanunsuz sənədlərin ləğvi qarşımızda duran ən vacib tapşırıqdır, Şuşa isə xüsusi mövzudur - Azərbaycanın Fransadakı səfiri
Bütün qanunsuz sənədlərin ləğvi qarşımızda duran ən vacib tapşırıqdır, Şuşa isə xüsusi mövzudur - Azərbaycanın Fransadakı səfiri
Yanğınsöndürmə maşınına Azərbaycan tərəfdən atəş açılması yalandır - MN
Yanğınsöndürmə maşınına Azərbaycan tərəfdən atəş açılması yalandır - MN
Ermənistanın Azərbaycan ərazisinə silah ötürməsi üçtərəfli bəyanatın kobud şəkildə pozulmasıdır - Amerikalı ekspert
Ermənistanın Azərbaycan ərazisinə silah ötürməsi üçtərəfli bəyanatın kobud şəkildə pozulmasıdır - Amerikalı ekspert
Loading Bars
Xəbər lenti
Bakıda daha bir məktəb distant tədrisə keçib
Cəlilabadda karantini pozan restoran cərimələnib
Avropada enerji qiymətlərinin artması əhalini çıxılmaz vəziyyətə salıb (VİDEO)
Azərbaycanda dövriyyədə 22 milyarddan çox pul var
General-mayor Mustafa Nəsirovun 100 illik yubileyi qeyd edilib
İlahiyyat İnstitutunun dekanı Beynəlxalq Türkologiya Konqresində onlayn iştirak edib (FOTO)
Şəhid Vüsal İsmayılzadənin anım günü keçirilib (FOTO)
Mingəçevir su anbarına balıq körpələri buraxılıb (FOTO)
Ötən ay itkin düşən 69 yaşlı şəxs axtarılır (FOTO)
Naftalanda küçələr təmir edilir (FOTO)
Norm şirkəti “Qarabağın Bərpa, Yenidənqurma və İnkişafı” sərgisində iştirak edir (FOTO)
Suraxanı rayonunda 50-yə yaxın narkotik alverçisi saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
"Məişət zorakılığı media müstəvisində" mövzusunda təlim keçirilib
Film çəkilişi zamanı operatoru güllələyən Alek Bolduin sərbəst buraxılıb
Azərbaycanda sentyabrda gündəlik xam neft hasilatının həcmi açıqlanıb
Adaptiv Strateji İdarəetmə Proqramı yeni qrupların təliminə başlayır
Azərbaycanda bank kartlarının sayı artıb
Prezident İlham Əliyev, Birinci xanım Mehriban Əliyeva və qızları Leyla Əliyeva Bakıda DOST İnklüziv İnkişaf və Yaradıcılıq Mərkəzinin açılışında iştirak ediblər
Prezident İlham Əliyev, Birinci xanım Mehriban Əliyeva və qızları Leyla Əliyeva Milli Gimnastika Arenasının yeni məşq binasında yaradılan şəraitlə tanış olublar
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
Sumqayıtda antisanitar şəraitdə işləyən çörək sexi bağlanıb
Rusiyada barıt zavodundakı partlayışda 16 nəfər ölüb
Yasamalda polis əməkdaşlarına qarşı zor tətbiq edənlər həbs olunub
Könül Nurullayeva Vətən müharibəsi şəhidlərinin ailə üzvləri ilə görüşüb (FOTO)
"Feyk nyus" kampaniyalarına qarşı birgə mübarizə aparmalıyıq - Hikmət Hacıyev
2020-ci il Azərbaycan xalqı üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edən bir dövr oldu - Hikmət Hacıyev
Kürdəmirin sabiq icra başçısı 8 il 6 ay azadlıqdan məhrum edildi
Vəkil Rövşən Əkbərova bəraət istədi
Azərbaycan qlobal iqlim dəyişikliyi ilə lazımi şəkildə mübarizə aparır - Britaniya səfiri
Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərində yaşıl zonaların yaradılması BMT proqramının tərkib hissəsidir - Nazir müavini
Bütün təhsil müəssisələrinin distant tədris formasına keçidi planlaşdırılmır - RƏSMİ
İndiyə qədər 19 məktəb, 505 sinif distant formaya keçirilib
İnanırıq ki, yaxın gələcəkdə Zəngilan ölkəmizin ən inkişaf etmiş rayonlarından biri olacaq - Səttar Möhbalıyev
Qarabağ müharibəsində beynəlxalq medianın ikiüzlu davranışının şahidi olduq - Türkiyə Prezidenti
Azərbaycanın mineral suyu Avropa bazarlarına ixrac olunacaq (FOTO)
Azərbaycanla Britaniya arasında enerji əməkdaşlığı müzakirə edilib
Qələbədən sonra Azərbaycanın qarşısındakı əsas məqsəd Qarabağın yenidən qurulması və bərpasıdır - Hikmət Hacıyev
Badamdarda sürüşmənin qarşısını almaq üçün görülən tədbirlər açıqlandı (FOTO)
Yol polisi “saxla” əmrinə tabe olmayan sürücülərə xəbərdarlıq edib
Bakıda skuterlər üçün icarə məntəqələrinin qoyulması, yeni yol çəkilişi planlaşdırılır (ÖZƏL)
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurdakı yol layihələrinin icra vəziyyəti açıqlanıb (VİDEO)
BMT və Azərbaycan arasında yeni anlaşma memorandumu imzalanıb
BMT Azərbaycanda biznesin inkişafı və dayanıqlılığını dəstəkləməyə hazırdır - Təşkilat rəsmisi
ABB sahibkarları “Azerbaijan Russian Desk” platformasında bir araya gətirir
Vahid əlaqələndirmə mərkəzlərinə 2100-dən çox şəhid ailəsi üzvü və qazi müraciət edib
Salyanda evdən çıxan COVID-19 xəstəsi saxlanılıb
Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası Azərbaycanla dənizdə külək enerjisi üzrə yol xəritəsi hazırlayır (ÖZƏL)
Antalya iş adamları Azərbaycanda (FOTO)
Qaradağda ər arvadını məftillə boğub öldürüb
Hacıqabulda evdən oğurluq edən şəxsin üzərindən narkotik də götürülüb (FOTO)
Xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
COVID-19-un yeni mutasiyası yayılmağa başlayıb, bir xəstə 9 nəfəri yoluxdura bilər
Qaxda qanunsuz ov edən şəxslər saxlanılıb (FOTO)
Mingəçevir Dövlət Universiteti Ukraynada keçirilən beynəlxalq konfransda təmsil olunub (FOTO)
Ağdaşda karantin qaydalarını pozan şadlıq saraylarının icarədarları cərimələnib (FOTO)
ABŞ İranla birbaşa danışıqlara hazırdır
İsraildə koronavirusun yeni ştammına daha 5 yoluxma qeydə alınıb
Mourinyonun komandası ilk dəfə 6 qol buraxıb
Bayden iqlim dəyişikliyini bəşəriyyət üçün təhlükəli hesab edib
Bu gün hava əsasən yağmursuz keçəcək
Kraliça II Elizabet gecəni xəstəxanada keçirib
ABŞ-da film çəkilişi zamanı atışma olub, ölən və yaralanan var
Yeni Zelandiyada 5,9 bal gücündə zəlzələ olub
Belarus "Avroviziya-2022" müsabiqəsində iştirak etməyəcək
Britaniyada koronavirusa 50 mindən çox yeni yoluxma halı qeydə alınıb
Bakıda yaşayış binasında yanğın olub
Azərbaycan UEFA əmsallar cədvəlində 26-cı pilləyə yüksəlib
Avropa Liqası: "Vest Hem" evdə, "Qalatasaray" səfərdə qələbə qazandı (NƏTİCƏLƏR)
Suriyada meşələrin yandırılmasına görə 24 nəfər edam edilib
Zəfər xronikası 22 oktyabr 2020-ci il: Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın Trend İnformasiya Agentliyinə müsahibəsi
44 günlük Vətən müharibəsinin xronikası: 22 oktyabr
Türkiyə kəşfiyyatı İraqda 5 PKK terrorçusunu zərərsizləşdirib
Azərbaycanla İsveçrə arasında əməkdaşlığın perspektivləri müzakirə olunub (FOTO)
"Qarabağ" Konfrans Liqasında növbəti qələbəsini qazanıb
Milli Məclisin sədri ATƏT PA-nın sədri ilə görüşüb (FOTO)
Milli Məclisin sədri Parlament Sədrlərinin Avropa Konfransında çıxış edib (FOTO)
Putin Qarabağla bağlı açıqlama verdi
Rusiya və Çin hərbi blok yaratmır - Putin
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 29 160 nəfər sağalıb
Azərbaycan əhalisi benzin və dizelə 2 milyard manata yaxın pul xərcləyib
İranla Azərbaycan arasındakı gərginlik dövlətimizin haqlı olduğunu sübuta yetirdi - ŞƏRH
Zığ şosesi yaxınlığında ağaclıq ərazi yanıb
Azad olunan ərazilərə ceyranlar nə vaxt buraxılacaq? - RƏSMİ
Rumıniya prezidenti yeni hökumətin formalaşdırılmasını müdafiə nazirinə tapşırıb
Hərbi Liseydə şəhid məzunların xatirəsi anılıb (FOTO/VİDEO)
Rusiya Azərbaycanda işgüzar fəaliyyətini genişləndirməkdə maraqlıdır - Zaxarova
Azərbaycanlının nağıl kitabı ABŞ-da bestsellerə çevrilib
Aİ nümayəndəliyinin rəhbəri post-müharibə dövründə Azərbaycana maliyyə dəstəyi barədə danışıb
Kamran Əliyev yenidən Beynəlxalq Prokurorlar Assosiasiyasının Vitse-prezidenti seçilib (FOTO)
Dövlət qulluğunda vəzifə tutmaq istəyənlər üçün imtahan keçiriləcək
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva rəsmi instaqram səhifəsində Zəngilan səfərindən görüntü paylaşıb (VİDEO)
Onlayn narkotik satan narkomafiyaya hökm oxundu
Türkiyə hərbçisi antiterror əməliyyatında həlak olub
Oktyabrın 22-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
3 rayona yeni prokuror təyin edildi
Qanunsuz ov edən ərəblər saxlanıldı
Abşeronda 4 şəhidin il mərasimi keçirilib (FOTO)
ARDNF yanvar-sentyabr ayları üzrə gəlir və xərcləri açıqlayıb
İspaniyada püskürən vulkan 2 mindən çox tikiliyə ziyan vurub
Bütün xəbərlər