“Altılıq” platforması regional inkişaf üçün zəmindir - Vüsal Qasımlı

“Altılıq” platforması regional inkişaf üçün zəmindir - Vüsal Qasımlı

Bakı. Trend:

Azərbaycanın Qarabağ Zəfərindən sonra Cənubi Qafqazın 3 ölkəsi Türkiyə, Rusiya və İrandan ibarət altılıq və yaxud da “3+3” əməkdaşlıq platforması gündəmə gəlib.

Trend xəbər verir ki, bu barədə İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin icraçı direktoru, iqtisad elmləri doktoru, professor Vüsal Qasımlı deyib.

O bildirib ki, “3+3” formatı ölkələrinin kəsişmə coğrafiyası – özəyi Cənubi Qafqaz, kənar həlqəsi isə Rusiya, Türkiyə və İrandır: “Azərbaycan Cənubi Qafqazın siyasi, iqtisadi və hərbi cəhətdən lideri olmaqla bu formatın həm özəyində, həm də kənar həlqəsində həlledici mövqeyə malikdir. Azərbaycan Qarabağ konfliktini uğurla həll etməklə Cənubi Qafqazda sülh, təhlükəsizlik və inkişaf üçün zəmin hazırlayıb və “3+3” formatına əsaslar yaradıb”.

V.Qasımlının sözlərinə görə, “3+3” formatında ölkələrin ümumi iqtisadiyyatı 3 trilyon dollara yaxındır ki, bu da ABŞ, Çin, Yaponiya və Almaniyadan sonra dünyanın 5-ci ən böyük iqtisadiyyatı deməkdir: “Əgər alıcılıq qabiliyyəti pariteti ilə götürsək “3+3” formatı ölkələrinin iqtisadiyyatı 8 trilyon dollara yaxınlaşır və miqyasına görə Çin, ABŞ və Hindistandan sonra 4-cü ən iri iqtisadiyyat sayılır. “3+3” formatı ölkələri 331 milyon nəfər əhalisi ilə dünyada 3-cü, ərazisinə görə isə ilk yerdədir. Bu miqyaslar onu göstərir ki, yeni format təkcə siyasi və təhlükəsizlik deyil, həm də iqtisadi baxımdan böyük potensial vəd edir. Xüsusən də qarşılıqlı sərmayə qoyuluşu, sənaye, aqrar və xidmət sektorunda əməkdaşlıq imkanları genişdir”.

İcraçı direktor hesab edir ki, “3+3” formatı regional ticarətin və bu yolla iqtisadi artımın sürətlənməsinə səbəb ola bilər: “Regionun fraqmentasiyası inkişaf üçün buxovdur. İqtisadiyyatın miqyas effekti sübut edir ki, hər bir milli iqtisadiyyat yalnız o halda uğurla inkişaf edə bilər ki, kifayət qədər həcmi olan bazarlara çıxışı olsun. Ötən əsrin ikinci yarısından başlayaraq nisbətən uğurlu inkişaf yolu keçmiş ölkələrin təcrübəsi göstərir ki, regional ticarət nə qədər əhəmiyyətli məsələdir. Cənubi Qafqaz ölkələri Avropa İttifaqı ilə Avrasiya İttifaqı bazarlarına oriyentasiya götürüblər, amma regional identiklik zəifdir. Hansı ki, regional ticarətin inkişafı da iqtisadi artım üçün əsaslar yarada bilər. Məsələn, Azərbaycan ticarət dövriyyəsinin cəmi 2 faizi, Gürcüstanın ticarət dövriyyəsinin 12 faizi və Ermənistanın ticarət dövriyyəsinin 2 faizi Cənubi Qafqazda reallaşdırılır. Rusiya hər üç Cənubi Qafqaz ölkəsi üçün əsas ticarət tərəfdaşıdır, Gürcüstan və Azərbaycan üçün ikinci ən böyük ticarət tərəfdaşı Türkiyədir. İran isə Cənubi Qafqazda yalnız Ermənistanın ticarət dövriyyəsində ilk beşliyə daxildir. “3+3” formatı təkcə Cənubi Qafqazda regional ticarətə deyil, həm də Türkiyə, Rusiya və İranın da öz aralarında ticarət həcminə təsir göstərə bilər”.

V.Qasımlının fikrincə, “3+3” formatı Zəngəzur dəhlizi də daxil olmaqla nəqliyyat arxitekturasını dəyişmək gücündədir: “Xüsusən də Azərbaycanın su, hava, avtomobil və dəmiryolu nəqliyyat infrastrukturu “altılıq” ölkələrinin inteqrasiyasında mərkəzi mövqeyə malik ola bilər. Çünki Azərbaycanın regionun cənub və şərq hissəsində mövqelənməsi nəqliyyat infrastrukturunun həm meridianlar, həm də en dairələri üzrə şaxələnməsini təmin edir. Məsələn, Rusiya İranla Azərbaycandan keçən “Şimal-Cənub”, İran isə Gürcüstanla Azərbaycandan keçən “Cənub-Qərb” marşrutu ilə bağlana bilir”.

O bildirib ki, dünya neft ehtiyatlarının 14,7 faizi, təbii qaz ehtiyatlarının 42,1 faizi “3+3” formatı ölkələrindədir: “Əgər Rusiya, İran və Azərbaycan daha çox karbohidrogen ehtiyatlarına malikdirsə, Türkiyə, Gürcüstan və Ermənistanda su resursları üstünlük təşkil edir. “3+3” formatı həm də regionun enerji təhlükəsizliyi üçün yeni imkanlar aça bilər. Ermənistan da bu formatdan yararlanaraq, region üçün ekoloji təhdid sayılan atom elektrik stansiyasından imtina edib, yeni formatın gətirdiyi imkanlardan istifadə edə bilər”.

V.Qasımlının rəyinə görə, “3+3” formatı qloballaşmaya nisbətən regionalizmin gücləndiyi bir vaxtda bütün iştirakçıların maraqlarındadır: “Qarabağ probleminin həllindən sonra regionda yaranmış yeni reallıq “altılıq” platforması üçün də zəmin sayıla bilər”.

Hindistanda leysan yağışları 129 nəfərin ölümünə səbəb oldu
Hindistanda leysan yağışları 129 nəfərin ölümünə səbəb oldu
Britaniyada koronavirusdan ölənlərin sayı 129 mini ötüb
Britaniyada koronavirusdan ölənlərin sayı 129 mini ötüb
Türkiyə hərbçiləri Aralıq dənizində 40-a yaxın miqrantı xilas edib
Türkiyə hərbçiləri Aralıq dənizində 40-a yaxın miqrantı xilas edib
Loading Bars
Xəbər lenti
Hindistanda leysan yağışları 129 nəfərin ölümünə səbəb oldu
Bakıda birmərtəbəli ev yanıb
Dövlət sərhədində atışma davam edir - MN
Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin sabiq idarə rəisi həbs edilib
Britaniyada koronavirusdan ölənlərin sayı 129 mini ötüb
Telejurnalist Günel Gözəlova klinikanın cərrahını məhkəməyə verdi
"Bahar" yatağından qaz hasilatı və tədarükün həcmi açıqlanıb
ABŞ kosmosun tədqiq olunmasında öz həmfikirləri ilə əməkdaşlıq etmək istəyir - General Con Reymond
Yetkinlik yaşına çatmayan qızın sanitar qovşağa zəncirlənməsi ilə bağlı cinayət işi başlanıb
Şahin Mustafayev Rusiyanın iqtisadi inkişaf nazirinin müavini ilə görüşüb (FOTO)
"Qum Dəniz" yatağından neft hasilatı və satışının həcmi açıqlanıb
İşğaldan azad olunan əraziləri görəndə çox təsirləndik - Fransalı deputat (FOTO)
Yelo Bank böyüyür, artıq Mərdəkanda (FOTO)
Azərbaycanda mobil operatorların gəlirləri məlum olub
Sabirabadda körpələr evində qətl törədən polis həbs edildi
Bir sıra ölkələrlə əməkdaşlıq üzrə Birgə Komissiyaların yeni tərkibi təsdiqlənib
Azərbaycan ərzaq təhlükəsizliyini strateji prioritet kimi nəzərdən keçirir - FAO
Milli Mətbuat Günündə bir ilk: KİV nümayəndələri üçün unudulmaz “MEDIA PARTY by Gazelli Group” təşkil edilib (FOTO)
"Medianın psixi sağlamlıqda rolu" mövzusunda təlim keçirilib (FOTO)
“Hərbi münaqişələr zamanı mədəni dəyərlərin qorunması haqqında Konvensiya” üzrə Komissiyanın yeni tərkibi təsdiqlənib
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların sayı 300-ü keçdi
Bir sıra hərbi qulluqçular ali zabit heyəti vəzifələrinə təyin edildi - SƏRƏNCAM
Füzulidə xeyli sayda silah-sursat aşkarlanıb (VİDEO)
Türkiyə hərbçiləri Aralıq dənizində 40-a yaxın miqrantı xilas edib
Ermənistanın Azərbaycan mövqelərini atəşə tutaraq, bölgədəki vəziyyəti gərginləşdirmək cəhdləri qəbuledilməzdir - XİN
Toğanalı-Kəlbəcər-İstisu avtomobil yolunun genişmiqyaslı tikintisinə başlanılıb (FOTO)
"TikTok”da narkotik vasitələri təbliğ edən daha bir nəfər saxlanılıb (VİDEO)
Qadın sahibkarlığın inkişafı ilə bağlı müzakirələr aparılıb (FOTO)
Azərbaycan Ordusunun Baş Qərargah rəisinin müavini vəzifəsindən azad edildi
Bilgəhdə bir nəfər dənizdə batıb
Salyanda "patı" əməliyyatı - Saxlanılan var
SOCAR Gürcüstanda bir qəsəbəni qazlaşdırıb
Ötən illərdən bağlı qalmış 207 cinayət açılıb
Kəlbəcərdən sonra Laçın yaylaqlarına da arıçılıq təsərrüfatı köçürülüb (FOTO)
RDM Azərbaycanı tərk etmədən, tanınmış İsrail həkimlərinin qəbuluna yazılmaq imkanını təqdim edir
Ermənilər Kəlbəcəri atəşə tutub, bir hərbi qulluqçumuz şəhid olub
Xaçmazda narkotik bitkilər yetişdirən şəxs saxlanılıb
17 prokurorluq əməkdaşı intizam məsuliyyətinə cəlb edilib
Zəngəzur dəhlizinin açılması regionun gələcək inkişafı üçün mühüm amildir
Ağdaşda qaydaları pozan şadlıq sarayı aşkarlanıb
AZPROMO-nun nizamnaməsi və strukturu təsdiqlənib
Külli miqdarda dələduzluqda ittiham olunan şəxsə hökm oxundu
Ağcabədidə karantin qaydalarının pozulduğu toy məclisləri aşkarlanıb
Monqolustandan heyvan məhsullarının idxalı məhdudlaşdırılıb
MİDA-nın Hövsan Yaşayış Kompleksində mənzil seçimi başa çatıb
Vüqar Səfərlinin məhkəməsi təxirə salındı
I və IV qrup üzrə imtahanlarda iştirak edəcək abituriyentlərin sayı məlum olub
Kərim Vəliyev müdafiə nazirinin birinci müavini - Ordunun Baş Qərargah rəisi təyin edilib
I və IV qruplara qəbul imtahanlarının vaxtı açıqlandı
Birinci yarımili ərzində 44 milyon manatlıq əmlak üzərinə həbs qoyulub - Baş Prokurorluq
Azərbaycan komandası Tokioda Yay Olimpiya oyunlarının açılışında paraddan keçib
Şəkidə “Əbədiyyət zirvəsini fəth edənlər” adlı vətənpərvərlik tədbiri keçirilib (FOTO)
Oğuzda şadlıq sarayları və istirahət mərkəzlərinin sahibləri cərimələnib (FOTO)
bp ictimaiyyətlə açıq virtual görüş keçirir
PAŞA Sığorta nümunəvi sürücülər üçün “KASKO Bonus” kampaniyasını təqdim edir!
Azərbaycanın Avstriyada yeni səfiri təyin edildi
Bu dövlət qurumunda işləmək istəyənlərin nəzərinə: İmtahan tarixi açıqlandı
Qalib İsrafilov səfir və digər vəzifələrindən geri çağırıldı
Energetika naziri Türkiyənin ölkəmizdəki yeni səfirini qəbul edib
Korrupsiya hüquqpozmasına 155 cinayət işinin istintaqı tamamlanıb
Bu il Azərbaycanda dörd məşhur şəxsin heykəli qoyulacaq
Kamil Xasiyev Azərbaycanın Serbiyada səfiri təyin edildi
Azərbaycanın Malayziyada yeni səfiri təyin edilib
Tahir Tağızadə Azərbaycanın Macarıstandakı səfiri təyin olunub
Vilayət Quliyev Azərbaycanın Macarıstandakı səfiri vəzifəsindən geri çağırıldı
Tokioda Yay Olimpiya oyunlarının açılış mərasimi başlayıb
İranda ötən sutka 210 nəfər koronavirusdan ölüb
Uşaq Reabilitasiya Mərkəzində son nəsil reabilitasiya trenajoru - robotlaşdırılmış lokomat kompleksi istifadəyə verilib (FOTO)
İrandan idxal edilən halva məhsulu yararsız çıxıb
Numan Kurtulmuş Bakıya səfəri çərçivəsində bir sıra rəsmilərlə görüşəcək
Ölkə üzrə 8197 cinayət işinin istintaqı tamamlanıb (FOTO)
İki vur iki – Rəqəmsal məhsullar sadə dildə (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Naftalanda avtomobil yollarının əsaslı təmiri üçün vəsait ayırdı
Goranboyda yol tikintisinə üç milyon manat ayrılıb - SƏRƏNCAM
Paytaxtda narkotik vasitələrin satışı ilə məşğul olan 9 nəfər saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Baş Prokurorluqda əməliyyat müşavirəsi keçirilib
Daşkəsəndə yeni ümumtəhsil məktəbi binası tikiləcək - SƏRƏNCAM
Daşkəsən–Xoşbulaq–Astaf avtomobil yolunun əsaslı təmirinə üç milyon manat ayrıldı
ETSN ictimai-iaşə obyektləri sahiblərinə müraciət edib
Azərbaycanda nağd pul kütləsinin həcmi açıqlanıb
TAP konsorsiumu qaz kəmərinin buraxılış gücünün artırılması üzrə sınaqlara yekun vurub
Rusiyada sarı hörümçək 15 nəfərə xəsarət yetirib, 1 nəfər xəstəxanalıq olub
Saatlı sakinindən odlu silah götürülüb
Yeni əlillik təyinatı ilə bağlı qanunda dəyişiklik edilib
Onlayn təlimi uğurla bitirməklə “PAŞA Bank”da “PL/SQL” proqramçı olaraq çalışmaq şansını əldə edin!
Köçürülmə üçün 932 tələbə müraciət edib
Ağstafada övladına toy məclisi təşkil edən koronavirus xəstəsi məsuliyyətə cəlb olunub (FOTO)
UNEC rektoru: Yeni dərs ili və gözləntilər
Bu ilin 6 ayında 71 mindən çox e-qaydada pensiya, müavinət və təqaüd təyinatı aparılıb
“PASHA Bank Cup III” yarışmasının III mərhələsinin nəticələri məlum olub
“Ltv 7” kanalının direktoru və bir neçə əməkdaşı barəsində cinayət işi başlanılıb
13 nəfərlik erməni silahlı dəstənin üzvlərinə hökm oxundu (ƏLAVƏ OLUNUB)
Azad edilmiş ərazilərdə dəmiryol xətlərinin çəkilməsi sürətlə davam edir - Cavid Qurbanov
Ağdam rayonunun Göytəpə kəndi (VİDEO)
Şuşaya dəmir yol xətti çəkiləcək - Cavid Qurbanov
Biznes mühiti Rusiya və Azərbaycan arasında iqtisadi əməkdaşlığın vacib hissəsidir - Nazir müavini
Şimal və qərb rayonlarında intensiv yağış yağacaq, dolu düşəcək
Narkotik vasitələrin təbliği və qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olan şəxslər saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Sahibkarlar vahid məkanda xidmətlərdən istifadəyə üstünlük verir (FOTO)
Bütün xəbərlər