Əfqanıstanda növbəti prezident seçkilərinin demokratik keçiriləcəyinə əminəm - prezidentliyə namizəd

Azərbaycan, Bakı, 20 may / Trend , müxbir D.Xatınoğlu /

Trend -un Fars redaksiyasının Əfqanıstanda növbəti prezident seçkilərində namizəd, deputat və Planlaşdırma Nazirliyinin sabiq rəhbəri Rəməzan Bəşərdust ilə eksklüziv müsahibəsi

- Sizin fikrinizcə, hazırda Əfqanıstanda ən böyük problem nədir və xalqın əsas tələbi nədən ibarətdir?

- Əsas problem hakimiyyətin özüdür. Hakimiyyətdə olan bəzi şəxslər narkobiznes və korrupsiya ilə məşğuldur. Xalq bunu görür və hakimiyyətin xalqa qarşı necə qəddar olduğunu hiss edir. Hazırkı hakimiyyət milli mənafeyi düşünmür. Xalqın əsas tələbi milli hakimiyyətin yaradılmasıdır.

- Əksər ekspertlərin fikrincə, ölkədəki sabitsizlik birbaşa xalqın yoxsulluğundan irəli gəlir. Sizin polatformanızda əhalinin məişət durumunun yaxşılaşdırılması ilə bağlı hansı planlar var?

- KİV-də yoxsulluqdan danışırlar, lakin faktiki olaraq xalq səfalət və fəlakət içindədir. 2007-ci ildə qış mövsümündə, xüsusilə ölkənin şimali regionlarında taxıl qıtlığı yaşandı, camaat aclıqdan ölməmək üçün öz övladını pula satmaq məcburiyyətində qaldı. O zaman qıtlıqdan, aclıqdan 1000-dən artıq adam öldü. Demək istəyirəm ki, ölkədə yoxsulluq deyil, qıtlıq var.

- Lakin ölkədə müəyyən inkişaf da olub. Beynəlxalq ictimaiyyət 2001-ci ildən etibarən Əfqanıstana milyardlarla dollar həcmində maliyyə yardımı edib. Sizcə, bu yardımların ölkənin inkişafında heç bir təsiri olmayıb?

- Doğrudur, lakin ölkəyə olan maliyyə yardımları lazımi yerlərdə xərclənməyib. Inkişafa mane olan digər amil hakimiyyətdə olan korrupsiya hallarıdır. Digər tərəfdən, ölkə inkiaşfı üçün prioritetlərin təməldən səhv seçilməsi bir faktdır. 2002-ci ildə ölkənin inkişaf planı üzrə Yaponiyada konfrans keçirildi. Orada, Əfqanıstanı bir tranzit dəhlizə çevirmək barədə qərara gəldilər. Ona görə ölkəyə daxil olan maliyyə yardımlarının əksər hissəsi yollara xərclənib. Mən 2004-cü ildə planlaşdırma naziri olan zaman, prezident Hamid Kərzaiyə dəfələrlə məruzə etdim ki, bu plan tamamilə lazımsızdır.

- Sizin təklifləriniz nədən ibarət idi?

- Mən düşünürdüm ki, Əfqanıstanda kənd təsərrüfatı və sənaye sahəsinə investisiyalar yatırılmalıdır. Əfqanıstanın regiondakı ölkələrlə müqayisədə tranzit dəhliz olmaq keyfiyyəti yoxdur. Ölkədə 70 milyard kubmetr axar çay var, bu suların yalnız 10 faizindən istifadə edilir. Həmçinin xaqlın 70 faizindən çoxu kənd təsərrüfatı ilə məşğuldur. Ölkədə 10 milyon hektar əkinçiliyə yararlı torpaq sahəmiz var ki, bunun yalnız 20 faizindan istifadə olunur. Dediyim kimi, beynəlxalq investisiyalar lazımi sahələrdə istifadə olunmayıb.

- Ölkədə təhlükəsizliyin bərpası ilə bağlı hansı planlarınız var? Taliban qiyamçılarının üsyanını necə yatırmaq olar?

- Mən Taliban qiyamçıları ilə bağlı tamamilə fərqli düşünürəm. Fikrimcə, onlar xarici qüvvələrə qarşı mübarizə aparmırlar. 1994-cü ildə onlar hakimiyyətə qarşı ilk dəfə üsyan edəndə, ölkədə bir nəfər də olsun ABŞ əsgəri, yaxud xarici qüvvə yox idi. O zaman onlar mücahidlərin və kommunistlərin əlində olan hakimiyyətə qarşı üsyan etdilər. İki illik üsyandan sonra Taliban üzvləri hakimiyyəti ələ keçirdilər. 2001-ci ildə ABŞ Talibanı devirdikdən sonra, yenə də mücahidlərin böyük əksəriyyəti hakimiyyətə qayıtdı. Mücahidlər İran, Səudiyyə Ərəbistanı, Rusiya və Hindistana meyllidirlər, bu isə Pakistan üçün təhlükə törədir. Həmin səbəbdən Pakistan həmişə Talibana yardım etməkdə ittiham olunur, çünki onlar mücahidlərə qarşıdırlar. Mən belə düşünürəm ki, Pakistan hakimiyyəti ilə əlaqələrin yaxşılaşdırılması və xarici siyasətin dəyişdirilməsi Taliban üzvlərini bir xeyli zəiflədəcək. Əslində, onlar bir daha Pakistan tərəfindən himayə olunmayacaqlar. Biz qonşu ölkələrə sübut etməliyik ki, Əfqanıstan heç bir ölkə üçün təhlükə mənbəyi olmayacaq.

- Siz növbəti prezident seçkilərinin demokratik keçiriləcəyinə nə dərəcədə ümid edirsiniz?

- Keçmişdən fərqli olaraq, növbəti prezident seçkilərinin demokratik keçiriləcəyinə inanıram. Nəzərə alsaq ki, ölkə müharibə şəraitindədir, seçki prossesi məqbuldur. Namizədlərin səlahiyyətləri təsdiq olunub, təşviqat kampaniyaları azad şəkildə fəaliyyət göstərir. Bundan əvvəl Seçki Komissiyası BMT və əfqan nümayəndələri tərəfindən müştərək idarə olunurdu, lakin hazırda Seçki Komissiyası müstəqildir, Komissiyanın sədri dürüstlüyünü və sədaqətini sübut edib.

- Sizcə, xarici qüvvələr seçkilərə müdaxilə etməyəcəklər? 

- Obama administrasiyası buna icazə verməyəcək. Məndə olan məlumata görə, sabiq administrasiyanın Konqresdəki neo-konservativ üzvləri çalışırdılar ki, Əfqanıstanda prezident seçkilərinə müdaxilə etsinlər. Hətta ABŞ-in BMT-dəki sabiq səfiri Zulmay Xəlilzad (Əfqanistan əsillidir) prezidentliyə namizədliyini irəli sürmək üçün Əfqanıstana səfər edib, lakin ABŞ-ın yeni administrasiyası ona dəstək vermədiyi üçün Xəlilzad namizədliyini irəli sürmədi. ABŞ növbəti dəfə çalışır ki, Əfqanıstanda tam demokratik seçkilər keçirilsin.

Azad olunmuş ərazilərdə 87 yeni abidə aşkarlanıb - Xidmət rəisi
Azad olunmuş ərazilərdə 87 yeni abidə aşkarlanıb - Xidmət rəisi
Beynəlxalq "Art Moscow Online" forumu keçiriləcək
Beynəlxalq "Art Moscow Online" forumu keçiriləcək
Mədəniyyət naziri Fransanın Avropa və Xarici İşlər Nazirliyinin dövlət katibi ilə görüşüb (FOTO)
Mədəniyyət naziri Fransanın Avropa və Xarici İşlər Nazirliyinin dövlət katibi ilə görüşüb (FOTO)
Loading Bars
Xəbər lenti
Beyləqanda mal-qara oğurlayan mütəşəkkil dəstə ələ keçdi
Azərbaycan quş qripinə görə riskli ölkə sayılır - Baş dövlət baytarlıq müfəttişi
Prezident İlham Əliyevin irəli sürdüyü "3+3" formatı regionda yeni imkanlar yaradır - Politoloq
Tərtərdə minaya düşən traktorçu Trend TV-yə danışdı: Əlim-üzüm qan içində idi (VİDEO)
Azərbaycanda 437 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 209 nəfər yoluxub, 8 nəfər vəfat edib
Erməni təcavüzü nəticəsində Horadizdə dağılan evlər bərpa olunur (FOTO)
Elton Məmmədova yeni vəzifə verildi
Bakıda daha bir yol qəzası: Tıxac yaranıb
Yerevanda mitinq: Hökumətin istefası tələb edilir
Tərtərdə traktorçunun minaya düşməsi ilə bağlı araşdırma başladı
Azərbaycan yığmasının AVRO-2023 rəqibləri məlum olub
FHN yanacaqdoldurma məntəqələrində yanğın təhlükəsizliyinə dair müraciət yayıb
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunda “Bədən dili” mövzusunda onlayn vebinar keçirilib (FOTO)
YAP “Vahid Rusiya” partiyasına etiraz məktubu ünvanlayıb
Bakıda piyada vuruldu, yolda tıxac yaranıb
Mağazalarda ödəniş üçün daha bank kartlarına da gərək qalmadı
"Şuşa, səni dirçəldəcəyik!" deyən Müzəffər Ali Baş Komandan vədini reallığa çevirir - Vüqar Rəhimzadə
UNEC tələbələri beynəlxalq yarışın finalına vəsiqə qazanıb
15 yaşlı qıza təcavüz edən sabiq polis həbs edildi - Prokurorluq
“Yelo Bank” açıq tender elan edir
Qubada karantin rejimini pozan dönərxana aşkarlanıb
Türkiyə ABŞ və Çindən sonra ən çox vaksin layihəsi reallaşdıran ölkədir - Ərdoğan
Bank Respublika 2020-ci ildəki hədəflərinə uğurla çatıb
Xızıda mağazadan oğurluq edən şəxs saxlanıldı (FOTO)
Dövlət başçısının Şuşaya xüsusi nümayəndə təyin etməsi böyük quruculuq işlərinin növbəti müjdəsidir - Deputat
Yelo bankdan gömrük işçiləri üçün xüsusi kampaniya
Pomidor ixracının artırılması üçün Azərbaycanda işçi qrupu yaradılıb
Tərtərdə minaya düşən traktorçu əməliyyat olunub, vəziyyəti orta-ağırdır (FOTO)
Moskvada Qarabağ üzrə üçtərəfli işçi qrupunun müzakirə edəcəyi məsələ açıqlanıb
Bakıda daha bir yol kəsişməsində işıqfor quraşdırıldı
Qazimizlə görüşülüb və dəstək işləri aparılır
Məmurlardan hədə yolu ilə pul tələb edən şəxsin həbs müddəti azaldıldı
İranda gün ərzində 6,5 min nəfər koronavirusa yoluxub, 85 nəfər koronavirusdan ölüb
Vaksinasiya bu müddətə müsbət nəticə verəcək - Komitə sədrindən AÇIQLAMA
Qanunsuz beynəlxalq pul köçürmələri edən şəxs həbs olunub
Millət vəkili Naqif Həmzəyev Gəncə Hava Limanına Nizami Gəncəvinin adının verilməsini təklif edir
Xəzərin səviyyəsi ilə bağlı proqnozlar ağlabatan deyil - Coğrafiya İnstitutu
Sahibkarlar işğaldan azad edilmiş ərazilərdə qida və ictimai iaşə müəssisələrinin yaradılmasına maraq göstərir (FOTO)
Cənub Qaz Dəhlizinin tamamlanması ABŞ diplomatiyası üçün mühüm mərhələ oldu - Amerikalı siyasətçi
“Azernews” “USA Today” qəzetinin moderatorluğu ilə keçirilmiş beynəlxalq tədbirə dəvət olunub
Şahdağ Milli Parkında ova cəhd edən şəxs cəzalandırılıb
Yaşı 65-i keçənlər, şəkər, ürək xəstələri vaksinasiyaya birinci mərhələdə cəlb olunmalıdır - Direktor
"AzeriCard" və "Visa" yeni mobil platforma hazırlayır
AŞ PA Rusiya nümayəndə heyətinin səlahiyyətlərini təsdiq edib
Almaniya alternativ enerji sahəsində Azərbaycanla əməkdaşlığı genişləndirmək niyyətindədir - Almaniya XİN
Nəcməddin Sadıkov xidmətdə deyil - Müdafiə Nazirliyi
Fevraldan dissertasiya şuralarının fəaliyyətə başlaması tövsiyə olunur - Komissiya sədri
Ermənilər Xocavənddə rus kilsəsini də dağıdıblar - Trend TV-nin REPORTAJI
Bəlkə də Şuşa əməliyyatı haqda əvvəlcədən danışılsaydı, heç kim bunun mümkünlüyünə inanmazdı - Deputat
Azərbaycan Qazaxıstana pomidor ixracını kəskin artırıb
SOCAR və “Palmali” arasındakı mübahisə üzrə ikinci arbitraj qərarı açıqlanıb
Sabah Bakıda güclü külək əsəcək
Azərbaycan Yaponiya və Pakistanda ticarət evləri aça bilər
Yük maşınındakı hava balonunun içərisindən 5 kiloqram qızıl aşkarlandı (VİDEO)
"Böyük Qayıdış” reallığa çevrilən ən böyük arzumuzdur! - Kamaləddin Qafarov
Qayınatası gəlinini doğrayıb bu zibilliyə atıb - Hadisə yerindən görüntülər (FOTO/VİDEO)
Azad olunmuş ərazilərdə 87 yeni abidə aşkarlanıb - Xidmət rəisi
Ombudsmanın tapşırığı ilə Şəki Qarışıq Tipli Uşaq Evində başçəkmə həyata keçirilib (FOTO)
Ötən il ən çox bu markanın avtomobilləri satılıb
Millət vəkili Sevil Mikayılova Xudatda seçiciləri ilə görüş keçirib (FOTO)
Azərbaycana gələn türkiyəli psixoterapevtlər 100-ə yaxın şəhid və qazi ailəsinə yardım göstərib
Rektor Elmar Qasımov Prezident təqaüdçüləri ilə onlayn görüş keçirib (FOTO)
Rusiyada daha 575 nəfər koronavirusdan ölüb
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşır
Nazirliyin Qızılağacda güllələnən əməkdaşlarının müalicəsi davam edir - Xidmət rəisi
Prezident İlham Əliyev Sabunçu və Suraxanı rayonlarında yenidən tikilən məktəblərdə yaradılan şəraitlə tanış olub (YENİLƏNİB) (FOTO/VİDEO)
Təhsil Nazirliyində vətəndaşların qəbulu aprelin 1-dək dayandırılır
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın təşəbbüsü ilə Azərbaycanda 650 min ağacın əkilməsi aksiyası İspaniyada mükafata layiq görülüb (FOTO)
Oğurlanan metal əşyalarla bağlı qəbul məntəqələrinə mütəmadi baxış keçirilir - DİN
Rəmişin ölümü barədə xəbərlər həqiqəti əks etdirmir - RƏSMİ
Unibank 2020-ci ili mənfəətlə başa vurub
Ermənistanda genişmiqyaslı mitinq elan olunub
Karantini pozan çayxananın icarədarı və müştərilər cərimələnib
TAP buraxılış gücünün iki dəfə artırılması üzrə sınaq nəticəsinin vaxtını açıqlayıb
Ova qadağa nadir heyvan növlərinin sayını artırıb - Vəhşi təbiətdən görüntülər (VİDEO)
Bölgələrdə mineral gübrələrin səyyar satışına hazırlıq işləri başa çatır (FOTO)
Qanunsuz ovçuların izinə düşən Qızılağac Milli Parkının əməkdaşları güllələndi
Növbəti satışda 401 ailə Hövsan Yaşayış Kompleksində güzəştli mənzilə sahib oldu
Vətən müharibəsi şəhidinin övladına Şuşa adı verildi
Vikipediyanın polyak dili bölməsinə Azərbaycana həsr olunmuş məqalələr daxil edilib
Bank Respublika Mobil Şöbə ilə “Qarabağ Dirçəliş Fondu”na ianə etmək imkanını yaratdı
Azərbaycanda ilk dəfə nağdsız əməliyyatların həcmi nağd dövriyyəni üstələyib - Zakir Nuriyev
Yeni məzmunlu magistr proqramları hazırlanıb - Emin Əmrullayev
Bu il yüksək texniki peşə pilləsi üzrə yeni ixtisaslara qəbul aparılacaq - Nazir
TAP gələcəkdə hidrogen nəql edə biləcək - İcraçı direktor
Sabirabad sakinindən 3 kiloqramdan artıq narkotik götürüldü (FOTO)
Köçəri quşların ölkəmizdən keçməsi quş qripi riskini artırır - AQTA (FOTO)
Millət vəkili Sevil Mikayılova Xudatda şəhid ailələri ilə görüşüb (FOTO)
DİN Bakıda gəlinini doğrayan kişinin tutulması ilə bağlı məlumat yaydı
Bakıda doğranmış meyiti tapılan qadını qayınatası qətlə yetirib
Türkiyədə koronavirusa qarşı immunitet qazandıran preparat yaradılıb (FOTO/VİDEO)
Bakı-Sumqayıt yolunda təmir işlərinin 1-ci hissəsi yekunlaşır (FOTO)
Sıxlığın həlli üçün çəkilən avtobus zolaqları özü sıxlıq yaradır - Nəzarət gücləndirilməlidir (FOTO)
Son bir ildə əmək qanunvericiliyinin pozulması ilə bağlı 1000-ə yaxın fakt aşkarlanıb
Kafe və restoranlar həftəsonları da işləyəcək - RƏSMİ
Saray qəsəbəsində silsilə oğurluqlar edən keçmiş məhkum saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Rusiya aviaşirkəti Azərbaycana müntəzəm reysləri dayandıracaq
Azərbaycan üçün müharibə veteranlarına, şəhid ailələrinə dəstək prioritetdir - "Azernews" qəzeti
Qarabağ qazisindən əlilliyə görə rüşvət alan şirkət müdirinin məhkəməsi başlayır
Yelo Bankın biznes kreditlərinin həcmi 18% artıb
Bütün xəbərlər